{"id":736867,"date":"2024-07-12T18:14:37","date_gmt":"2024-07-12T14:14:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=736867"},"modified":"2024-07-12T18:14:37","modified_gmt":"2024-07-12T14:14:37","slug":"az%c9%99rbaycan-mediasinda-ilk-d%c9%99f%c9%99-iki-moht%c9%99s%c9%99m-sulal%c9%99nin-qanini-dasiyan-sulaf%c9%99-xatun-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=736867","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan medias\u0131nda \u0130LK d\u0259f\u0259: iki m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m s\u00fclal\u0259nin qan\u0131n\u0131 da\u015f\u0131yan S\u00fclaf\u0259 xatun kimdir?"},"content":{"rendered":"<h3><em>S\u00fclaf\u0259 kiml\u0259rd\u0259n idi &#8211; A\u011fqunquril\u0259r haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat<\/em><\/h3>\n<p><strong>S\u00fclaf\u0259 xatun haqq\u0131nda tarixd\u0259 \u00e7ox az m\u0259lumat var. O, \u018fhm\u0259dil\u0259r v\u0259 ya Mara\u011fa atab\u0259yliyi A\u011fsunquril\u0259rin n\u0259slind\u0259n hesab olunur. Qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q da bir q\u0259d\u0259r d\u0259 bundan yaran\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vr\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r qeyd edir ki, 1108-ci ild\u0259 R\u0259vvadil\u0259r s\u00fclal\u0259sind\u0259n olan \u018fhm\u0259dili ibn \u0130brahim ibn V\u0259hsudan \u0259r-R\u0259vvadi B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq h\u00f6kmdar\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259klik etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Mara\u011fan\u0131n hakimi t\u0259yin edildi. R\u0259vvadil\u0259r is\u0259 \u0259r\u0259b m\u0259n\u015f\u0259li idil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 A\u011fsunquril\u0259ri b\u0259z\u0259n \u018fhm\u0259dil\u0259r s\u00fclal\u0259si kimi d\u0259 qeyd edirl\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Lakin bu iddia do\u011fru deyil. \u00c7\u00fcnki, 1117-ci ild\u0259 \u018fhm\u0259dilinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n sonra onun ke\u00e7mi\u015f qulu, t\u00fcrk m\u0259n\u015f\u0259li A\u011fsunqur \u0259l-\u018fhm\u0259dili yaranm\u0131\u015f bu \u0259lveri\u015fli \u015f\u0259raitd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k Mara\u011fada hakimiyy\u0259ti \u0259l\u0259 ke\u00e7irib A\u011fsunquril\u0259r s\u00fclal\u0259sinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. O, Mara\u011fadan ba\u015fqa, R\u0259vanduz qalas\u0131n\u0131 da \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi. A\u011fsunqur \u0130raq S\u0259lcuq sultan\u0131 II Mahmudun saray\u0131nda b\u00f6y\u00fck n\u00fcfuza malik idi. H\u0259m d\u0259 sultan\u0131n o\u011flanlar\u0131 Davudun v\u0259 M\u0259sudun atab\u0259yi olmu\u015fdur.<\/p>\n<p><strong><em>A\u011fsunqurl\u0259rin t\u00fcrk olmas\u0131n\u0131 d\u00f6vr\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259ri d\u0259 t\u0259sdiq edir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>H\u0259m d\u0259 bir \u0259r\u0259b ail\u0259sinin \u00f6z o\u011flunun ad\u0131n\u0131 t\u00fcrk s\u00f6zl\u0259rind\u0259n se\u00e7m\u0259si g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f hadis\u0259 olard\u0131. \u00dcst\u0259lik \u201cYeddi g\u00f6z\u0259l\u201d poemas\u0131n\u0131 A\u011fsunquril\u0259rd\u0259n olan K\u00f6rp\u0259 Arslana h\u0259sr etmi\u015f Nizami G\u0259nc\u0259vi onu A\u011fs\u0259ng\u0259r n\u0259slind\u0259n hesab edir v\u0259 \u201c\u018fhm\u0259dil\u201d ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259kmir. Son olaraq onu da \u0259lav\u0259 ed\u0259k ki, A\u011fsunquri \u0259l-\u018fhm\u0259dili adlan\u0131r. \u018fr\u0259bl\u0259rd\u0259 is\u0259 \u201co\u011ful\u201d m\u0259nas\u0131na g\u0259l\u0259n \u201cibn\u201d s\u00f6z\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 edilir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/7d39891d164ee00ef7d70064b7d0d5fc.jpg\" alt=\"SULAFE .png (823 KB)\" width=\"695\" height=\"607\" \/><\/p>\n<p><strong><em>O, iki t\u00fcrk s\u00fclal\u0259sinin qan\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>S\u00fclaf\u0259 xatun Ata t\u0259r\u0259fd\u0259n A\u011fsunquri h\u00f6kmdar\u0131 \u018fla\u0259ddin K\u00f6rp\u0259 Arslan\u0131n n\u0259v\u0259si hesab olunur. Anas\u0131n\u0131n ad\u0131 m\u0259lum olmasa bel\u0259, \u015e\u0259ms\u0259ddin Eld\u0259nizin n\u0259tic\u0259l\u0259rind\u0259n biri oldu\u011fu bildirilir. Dem\u0259li , iki b\u00f6y\u00fck n\u0259slin qan\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. XIII \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259ri Az\u0259rbaycan intibah\u0131n\u0131n son d\u00f6vr\u00fc hesab olunur. \u018fd\u0259biyyat v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tin \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ndiyi, \u015fairl\u0259rin saray himay\u0259si alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, onlara dostlu\u011fun h\u00f6kmdarlar t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0259xr edildiyi bir d\u00f6vrd\u0259 he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, S\u00fclaf\u0259y\u0259 d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn zad\u0259gan xan\u0131mlar\u0131 kimi oxuma-yazma \u00f6yr\u0259dilmi\u015f, t\u0259hsil verilmi\u015f v\u0259 eyni zamanda d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fc kimi yeti\u015fdirilmi\u015fdi.<\/p>\n<p>S\u00fclafa Xatun 1209-1225 -ci ill\u0259rd\u0259 Mara\u011fan\u0131n hakim atab\u0259yi idi . O, \u018fhm\u0259dilil\u0259r s\u00fclal\u0259sinin sonuncu \u00fczv\u00fc v\u0259 onun yegan\u0259 qad\u0131n h\u00f6kmdar\u0131 idi.<\/p>\n<p>S\u00fclaf\u0259nin u\u015faql\u0131\u011f\u0131 v\u0259 g\u0259ncliyi Eld\u0259nizl\u0259r s\u00fclal\u0259si v\u0259 A\u011fsunquril\u0259rin m\u00fcbariz\u0259si alt\u0131nda ke\u00e7mi\u015fdi. Bu iki s\u00fclal\u0259nin aras\u0131nda olan \u00e7\u0259ki\u015fm\u0259l\u0259rin azalmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn S\u00fclaf\u0259 Atab\u0259y \u00d6zb\u0259k v\u0259 S\u0259lcuq Sultan\u0131 III To\u011frulun q\u0131z\u0131 M\u0259leyk\u0259 xatunun o\u011flu M\u0259lik Xamu\u015fla evl\u0259ndirildi. Xamu\u015f l\u0259q\u0259bind\u0259n d\u0259 g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi anadang\u0259lm\u0259 lal v\u0259 kar idi. D\u00f6vr\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u0259silzad\u0259 qad\u0131nlar\u0131 kimi S\u00fclaf\u0259 d\u0259 s\u00fclal\u0259 evliliyin\u0259 m\u0259cbur olur. Onlar\u0131n N\u00fcsr\u0259ddin adl\u0131 o\u011fullar\u0131 anadan olur. Lakin bu evlilik S\u00fclaf\u0259 xan\u0131ma s\u0259ad\u0259t g\u0259tirmir.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n evliliyi ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 davam edir. S\u00fclaf\u0259 R\u0259vanduzda, Xamu\u015f is\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda qalmaqda davam edir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r Eld\u0259nizl\u0259r d\u00f6vl\u0259ti il\u0259 az qala m\u00fcbariz\u0259 aparmaq s\u0259viyy\u0259sind\u0259 oln Mara\u011fa atab\u0259yliyi xeyli z\u0259ifl\u0259mi\u015fdi. S\u00fclaf\u0259nin babas\u0131 K\u00f6rp\u0259-Arslan A\u011fsunqurul\u0259rin \u0259vv\u0259lki q\u00fcdr\u0259tini qaytarmaq ist\u0259s\u0259 d\u0259 buna nail ola bilm\u0259mi\u015f, d\u00f6vl\u0259ti daha da z\u0259ifl\u0259mi\u015fdi. hadis\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olmu\u015fdur. 1207-ci ild\u0259 K\u00f6rp\u0259-Arslan \u00f6ld\u00fc. Onun g\u0259nc o\u011flu-II Arslan Aba da tezlikl\u0259 v\u0259fat edinc\u0259 s\u00fclal\u0259nin ki\u015fi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si qalmad\u0131 v\u0259 A\u011fsunquril\u0259rin ba\u015f\u0131na S\u00fclaf\u0259 xatun ke\u00e7di.<\/p>\n<p>S\u00fclafa xatun 1209-cu ild\u0259 II Arslan-Aban\u0131n yerin\u0259 oturdu . Qad\u0131n\u0131n ist\u0259r h\u00f6kmdar, v\u0259 ya hakim olmas\u0131 \u0130slam d\u00f6vl\u0259tind\u0259 qeyri-adi v\u0259 m\u00fcbahis\u0259li idi. D\u00f6vr\u00fcn \u00e7ox m\u0259\u015fhur tarix\u00e7isi \u0130bn \u0259l-\u018fsir,onun haqq\u0131nda h\u0259tta \u201c\u018fg\u0259r bir qad\u0131n h\u00f6kmdar\u0131 olsa, he\u00e7 bir insan u\u011fur qazana bilm\u0259z\u201d dey\u0259r\u0259k b\u0259hs edirdi.<\/p>\n<p>Babas\u0131 v\u0259 \u0259misi \u018fhm\u0259din \u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra ki\u015fi varisi olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn A\u011fsunqurlular\u0131n ba\u015fs\u0131z oldu\u011funu b\u0259han\u0259 ed\u0259n Eld\u0259nizlil\u0259r d\u00f6vl\u0259tinin h\u00f6kmdar\u0131 \u018fbu B\u0259kr R\u0259vanduz qalas\u0131 istisna olmaqla Mara\u011fa v\u0259 dig\u0259r Sunquri m\u00fclkl\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7irdi. . R\u0259vanduzun idar\u0259si S\u00fclafa xatuna verildi.<\/p>\n<p>1221-ci ild\u0259 Mara\u011fa A\u011fsunquril\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n geri al\u0131nd\u0131, lakin h\u0259min il mart\u0131n 30-da \u015f\u0259h\u0259r C\u0259b\u0259 v\u0259 Subutay\u0131n ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etdiyi monqollar t\u0259r\u0259find\u0259n tutularaq yand\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1220-ci ild\u0259 monqollar Qafqaz\u0131 i\u015f\u011fal etdil\u0259r v\u0259 1221-ci ilin aprelind\u0259 Mara\u011fan\u0131 m\u00fchasir\u0259y\u0259 ald\u0131lar. S\u00fclaf\u0259 xatun bu zaman R\u0259vanduz qalas\u0131nda idi v\u0259 faktiki olaraq onun Mara\u011fa \u0259halisin\u0259 k\u00f6m\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imkan\u0131 yox idi. Onun \u00f6z\u00fc d\u0259 R\u0259vanduz qalas\u0131nda m\u00fchasir\u0259d\u0259 idi.<\/p>\n<p>Monqollar Mara\u011fan\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irtdil\u0259r, onu darmada\u011f\u0131n etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, b\u00fct\u00fcn \u0259halisini q\u0131l\u0131ncdan ke\u00e7irtdil\u0259r. Bir-birinin ard\u0131nca Az\u0259rbaycan \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini talan v viran ed\u0259n monqollar Nax\u00e7\u0131vana \u00e7atanda \u00d6zb\u0259yin o\u011flu, S\u00fclaf\u0259nin \u0259ri Xamu\u015f onlar\u0131n yan\u0131na g\u0259lib \u00fczrxahl\u0131q etdi. Monqollar da onlara toxunulmazl\u0131q \u0259lam\u0259ti olaraq \u00fcz\u0259rind\u0259 damqa olan a\u011facdan qayr\u0131lm\u0131\u015f bayqu verdil\u0259r. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra onsuz da evlilikl\u0259ri m\u00f6hk\u0259m t\u0259m\u0259l \u00fcz\u0259rind\u0259 dayanmayan S\u00fclaf\u0259 Xamu\u015fdan bo\u015fanma haqq\u0131nda q\u0259rar verir. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, bu hadis\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b, Xamu\u015fun onu v\u0259 Mara\u011fan\u0131 qorumamas\u0131 olmu\u015fdu.<\/p>\n<p><strong><em>S\u00fclaf\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 evl\u0259nir.<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Monqol h\u00fccumlar\u0131ndan qa\u00e7an Xar\u0259zm\u015fah C\u0259lal\u0259ddin Az\u0259rbaycan s\u0259rh\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atar-\u00e7atmaz Mara\u011fa \u0259halisind\u0259n m\u0259ktublar ald\u0131. M\u0259ktublarda onlar &#8220;d\u00f6vl\u0259tin b\u00f6y\u00fck a\u011falar\u0131n\u0131n v\u0259 xan\u0131mlar\u0131n \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131\u011f\u0131 ucundan t\u00f6r\u0259nmi\u015f biab\u0131r\u00e7\u0131 z\u00fclmkarl\u0131qdan xilas olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn&#8221; C\u0259lal\u0259ddinin tezlikl\u0259 g\u0259lm\u0259sini xahi\u015f edirdi. Bu zaman atab\u0259y \u00d6zb\u0259k d\u00f6vl\u0259t i\u015fl\u0259rind\u0259n tamamil\u0259 uzaqla\u015fm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan Atab\u0259yl\u0259ri d\u00f6vl\u0259tinin h\u0259qiqi sahibi is\u0259 onun arvad\u0131 &#8211; \u0130raq\u0131n ax\u0131r\u0131nc\u0131 S\u0259lcuq sultan\u0131 III To\u011frulun q\u0131z\u0131 M\u0259lik\u0259 olmu\u015fdur. Mara\u011fal\u0131lar &#8220;qad\u0131nlar\u0131n zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan&#8221; dan\u0131\u015fanda m\u0259hz onu n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdular.<\/p>\n<p>1225-ci ild\u0259 Mara\u011fa d\u00f6y\u00fc\u015fs\u00fcz C\u0259lal\u0259ddin\u0259 t\u0259slim oldu. S\u00fclaf\u0259nin \u0259vv\u0259lki \u0259ri Xamu\u015f da d\u0259rhal C\u0259lal\u0259din\u0259 tabeliyini bildirir. \u018fhalisini v\u0259 \u0259razisini yeni monqol q\u0131r\u011f\u0131n\u0131ndan qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn S\u00fclaf\u0259 C\u0259lal\u0259ddinl\u0259 evl\u0259nm\u0259y\u0259 q\u0259rar verir. Lakin Xar\u0259zm\u015fah \u00f6z \u0259mirini Mara\u011fa h\u00f6kmdar\u0131 t\u0259yin etdi v\u0259 bununla da A\u011fsunqurlular s\u00fclal\u0259sin\u0259 son qoyuldu.<\/p>\n<p>S\u00fclaf\u0259 xatunun sonrak\u0131 taleyi haqq\u0131nda bir \u015fey bilinmir. S\u00fclaf\u0259nin Xamu\u015fdan olan o\u011flu N\u00fcsr\u0259ddinin sonrak\u0131 taleyi haqq\u0131nda m\u0259lumat yoxdur. Onun haqq\u0131nda nadir m\u0259lumatlarda monqollar\u0131n idar\u0259\u00e7iliyind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi deyilir.<\/p>\n<p>Bilin\u0259n t\u0259k bir \u015fey var ki, S\u00fclaf\u0259 Az\u0259rbaycan tarixinin ilk v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 son qad\u0131n h\u00f6kmdar\u0131d\u0131r. Onun h\u00f6kdarl\u0131\u011f\u0131 tam d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259s\u0259 bel\u0259, h\u0259m d\u00fcny\u0259vi, h\u0259m (d\u0259 din adamlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul edilmi\u015fdi.\u00a0<strong>Monqol h\u00fccumlar\u0131 olmasayd\u0131 b\u0259lk\u0259 d\u0259 h\u00f6kmdar S\u00fclaf\u0259 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda bir \u00f6rn\u0259k olacaq, qad\u0131n h\u00f6kmdarlar\u0131n say\u0131 Avropadak\u0131 kimi qanuni say\u0131lacaq v\u0259 artacaqd\u0131&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>M\u0259qal\u0259 Demokratiya v\u0259 Qad\u0131n T\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri \u0130ctimai Birliyinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyinin maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201cQad\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri: tarixi irs\u201d adl\u0131 layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259rc olunub.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>Qeyd:\u00a0<\/strong>M\u0259qal\u0259d\u0259ki fikirl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qeyri-H\u00f6kum\u0259t T\u0259\u015fkilatlar\u0131na D\u00f6vl\u0259t D\u0259st\u0259yi Agentliyi m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131r.<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/gunay-huseyn-esgerli_176\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/57e4a9b2a5f25c543f99cb6e148e2294.jpg\" \/>G\u00fcnay H\u00fcseyn \u018fsg\u0259rli<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00fclaf\u0259 kiml\u0259rd\u0259n idi &#8211; A\u011fqunquril\u0259r haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat S\u00fclaf\u0259 xatun haqq\u0131nda tarixd\u0259 \u00e7ox az m\u0259lumat var. O, \u018fhm\u0259dil\u0259r v\u0259 ya Mara\u011fa atab\u0259yliyi A\u011fsunquril\u0259rin n\u0259slind\u0259n hesab olunur. Qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q da bir q\u0259d\u0259r d\u0259 bundan yaran\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vr\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r qeyd edir ki, 1108-ci ild\u0259 R\u0259vvadil\u0259r s\u00fclal\u0259sind\u0259n olan \u018fhm\u0259dili ibn \u0130brahim ibn V\u0259hsudan \u0259r-R\u0259vvadi B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq h\u00f6kmdar\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 k\u00f6m\u0259klik etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 Mara\u011fan\u0131n hakimi t\u0259yin edildi. R\u0259vvadil\u0259r is\u0259 \u0259r\u0259b m\u0259n\u015f\u0259li idil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 A\u011fsunquril\u0259ri b\u0259z\u0259n \u018fhm\u0259dil\u0259r s\u00fclal\u0259si kimi d\u0259 qeyd edirl\u0259r. Lakin bu iddia do\u011fru deyil. \u00c7\u00fcnki, 1117-ci ild\u0259 \u018fhm\u0259dilinin \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":736870,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",810,492,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",810,492,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",810,492,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b-500x280.png",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b-601x365.png",601,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",640,389,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",810,492,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",810,492,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b-240x172.png",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/a45fb5edfbd04caff7e67938b4af683b.png",810,492,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u00fclaf\u0259 kiml\u0259rd\u0259n idi &#8211; A\u011fqunquril\u0259r haqq\u0131nda q\u0131sa m\u0259lumat S\u00fclaf\u0259 xatun haqq\u0131nda tarixd\u0259 \u00e7ox az m\u0259lumat var. O, \u018fhm\u0259dil\u0259r v\u0259 ya Mara\u011fa atab\u0259yliyi A\u011fsunquril\u0259rin n\u0259slind\u0259n hesab olunur. Qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q da bir q\u0259d\u0259r d\u0259 bundan yaran\u0131r. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vr\u00fcn m\u0259nb\u0259l\u0259r qeyd edir ki, 1108-ci ild\u0259 R\u0259vvadil\u0259r s\u00fclal\u0259sind\u0259n olan \u018fhm\u0259dili ibn \u0130brahim ibn V\u0259hsudan \u0259r-R\u0259vvadi B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuq h\u00f6kmdar\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736867"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=736867"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736867\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/736870"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=736867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=736867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=736867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}