{"id":736996,"date":"2024-07-13T09:40:54","date_gmt":"2024-07-13T05:40:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=736996"},"modified":"2024-07-13T09:40:54","modified_gmt":"2024-07-13T05:40:54","slug":"fransanin-frankofoniya-al%c9%99ti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=736996","title":{"rendered":"Fransan\u0131n Frankofoniya al\u0259ti"},"content":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Frankofoniya T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Parlament Assambleyas\u0131 \u201cErm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri haqq\u0131nda\u201d q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edib. Q\u0259tnam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u201ci\u015f\u011fal\u201d\u0131 n\u0259ti\u00adc\u0259sind\u0259 onlar\u0131n, guya, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259ni m\u0259d\u0259\u00adni v\u0259 dini irsininin m\u0259hv\u0259 d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131b. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Frankofoniya\u00a0 yen\u0259 k\u00f6hn\u0259 ampluas\u0131ndad\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 erm\u0259ni diasporunun, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin himay\u0259dar\u0131 kimi c\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Fransan\u0131n \u0259li vard\u0131r. Halbuki, Erm\u0259nistandan f\u0259rqli olaraq, Az\u0259rbaycan he\u00e7 bir zaman etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259yib.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131 onlar\u0131n iddia etdikl\u0259ri \u201cetnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259\u201d, Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ordumuzun \u00f6t\u0259n ilin sentyabr ay\u0131nda ke\u00e7irdiyi lokal antiterror t\u0259dbirind\u0259n sonra erm\u0259ni \u0259silli \u015f\u0259xsl\u0259r he\u00e7 bir s\u0259b\u0259b olmadan Qaraba\u011f\u0131 t\u0259rk edibl\u0259r. Halbuki, r\u0259smi Bak\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq v\u0259 daxili qanunvericiliy\u0259 uy\u011fun olaraq, onlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259raiti yaratm\u0131\u015fd\u0131. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlardan yaln\u0131z Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259k v\u0259\u00a0 qanunlar\u0131m\u0131z \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ya\u015famaq t\u0259l\u0259b olunurdu. Amma haylar separat\u00e7\u0131lar\u0131n v\u0259\u00a0 onlar\u0131n havadarlar\u0131n\u0131n t\u0259hriki il\u0259 Erm\u0259nistana \u00fcz tutma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verdil\u0259r. Bel\u0259 bir sual ortaya \u00e7\u0131x\u0131r: G\u00f6r\u0259s\u0259n bu qurum hans\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259r \u0259sas\u0259n bel\u0259 iddia il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir? \u015e\u00fcbh\u0259siz, onlar\u0131n informasiya m\u0259nb\u0259yi radikal erm\u0259ni funksionerl\u0259rinin, el\u0259c\u0259 d\u0259 erm\u0259nin diasporunun bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 uydurduqlar\u0131 reall\u0131qlardan uzaq na\u011f\u0131llard\u0131r. Bu m\u0259nada bu qurumun erm\u0259ni \u0259silli \u015f\u0259xsl\u0259rin \u201cetnik t\u0259mizl\u0259m\u0259\u201dy\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131n\u0131, yaxud h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n pozuldu\u011funu iddia etm\u0259k he\u00e7 bir m\u0259ntiq\u0259 s\u0131\u011fm\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259\u015fkilat\u0131n dig\u0259r iddias\u0131na g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, he\u00e7 kim\u0259 sirr deyil ki, Erm\u0259nistan h\u0259r zaman Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz v\u0259 i\u015f\u011fal siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si kimi i\u015f\u011fal olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t v\u0259 dini abid\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131, talan edilm\u0259si, m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, m\u0259n\u015f\u0259yi v\u0259 t\u0259yinat\u0131n\u0131n d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si kimi vandalizm siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u00fcb. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, \u00a0Qaraba\u011f v\u0259 \u0259traf rayonlar\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 r\u0259smi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f 67 m\u00fcs\u0259lman m\u0259scidinin (\u015eu\u015fada 13, A\u011fdamda 5, F\u00fczulid\u0259 16, Z\u0259ngilanda 12, C\u0259bray\u0131lda 5, Qubadl\u0131da 8, La\u00e7\u0131nda 8) 63-\u00fc tamamil\u0259, 4-\u00fc is\u0259 qism\u0259n da\u011f\u0131d\u0131laraq yarars\u0131z hala sal\u0131n\u0131b. Az\u0259rbaycan is\u0259 erm\u0259ni m\u0259d\u0259ni irsin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131b. Bak\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259ki M\u00fcq\u0259dd\u0259s Qriqori kils\u0259sini buna misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, Fransa BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131nda, Avropa \u0130ttifaq\u0131 kimi beyn\u0259lxalq platformalarda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259leyhin\u0259 q\u0259r\u0259zli \u00e7\u0131x\u0131\u015flar edib, b\u00f6htan dolu q\u0259tnam\u0259l\u0259rin q\u0259buluna c\u0259hdl\u0259r g\u00f6st\u0259rib. Az\u0259rbaycan Fransaya t\u0259hdid v\u0259 t\u0259zyiq dili il\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131n, h\u0259m\u00e7inin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 suverenliyini sual alt\u0131na qoyan v\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259n \u00a0q\u0259tnam\u0259l\u0259rin q\u0259bul etm\u0259sinin \u00a0he\u00e7 bir n\u0259tic\u0259 verm\u0259y\u0259c\u0259yini bildirib v\u0259 \u00f6z milli maraqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcb v\u0259 g\u00f6rm\u0259kd\u0259 davam edir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlardan bir n\u0259tic\u0259 hasil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n Fransa \u00f6z \u0259linin alt\u0131nda oldu\u011fu t\u0259\u015fkilatlardan da faydalanma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaqdad\u0131r. Beyn\u0259lxalq Frankofoniya T\u0259\u015fkilat\u0131 bel\u0259 qurumlardan biridir. \u00d6z\u00fc da ne\u00e7\u0259nci d\u0259f\u0259dir ki, Fransa bu t\u0259\u015fkilatla \u00fcz\u0259rimiz\u0259 h\u00fccum \u00e7\u0259kir. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki,\u00a0 1970-ci ild\u0259 frans\u0131z dilini \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 bu dili k\u00fctl\u0259vi dan\u0131\u015f\u0131q dilin\u0259 \u00e7evirm\u0259k, frans\u0131z dilli \u0259halinin say\u0131n\u0131 art\u0131rmaq, frans\u0131z m\u0259d\u0259niyy\u0259tini t\u0259bli\u011f etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qurulan t\u0259\u015fkilat \u00f6z i\u015fi il\u0259 deyil, \u0259sass\u0131z siyasi iddialarla m\u0259\u015f\u011fuldur. Bu da Beyn\u0259lxalq Frankofoniya T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Fransan\u0131n \u0259lind\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259tl\u0259r\u0259 t\u0259zyiq etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn siyasi al\u0259t oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. \u00d6z\u00fc d\u0259 son ill\u0259r bu al\u0259td\u0259n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 daha \u00e7ox istif\u0259d\u0259 edilir. Bu da t\u0259sad\u00fcfi deyildir. \u00c7\u00fcnki\u00a0 Erm\u0259nistan\u0131n \u0259li il\u0259\u00a0 C\u0259nubi Qafqazda m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259k ist\u0259y\u0259n Fransa son ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 yaratd\u0131\u011f\u0131 yeni reall\u0131qlar\u0131 h\u0259zm ed\u0259 bilmir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259r v\u0259chl\u0259 Erm\u0259nistan-Az\u0259rbaycan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin normalla\u015fmas\u0131na mane olur. H\u0259tta t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259ni n\u00fcmayi\u015fk\u0259ran\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 silahland\u0131rmaqda davam edir. Amma bu bir faktd\u0131r ki, Fransa anti-Az\u0259rbaycan m\u00f6vqeyi il\u0259 \u00f6lk\u0259mizin n\u00fcfuzuna, q\u00fcdr\u0259tin\u0259 x\u0259l\u0259l g\u0259tir\u0259 bilmir. \u00c7\u00fcnki d\u00f6vl\u0259timiz u\u011furlu xarici siyas\u0259tind\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259min-amanl\u0131q, dostluq \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131 h\u0259r zaman prioritet olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirib.<\/p>\n<p><strong>Qvami M\u0259h\u0259bb\u0259to\u011flu,<\/strong>\u00a0<em>\u201c\u0130ki sahil\u201d<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyn\u0259lxalq Frankofoniya T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Parlament Assambleyas\u0131 \u201cErm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri haqq\u0131nda\u201d q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edib. Q\u0259tnam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u201ci\u015f\u011fal\u201d\u0131 n\u0259ti\u00adc\u0259sind\u0259 onlar\u0131n, guya, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259ni m\u0259d\u0259\u00adni v\u0259 dini irsininin m\u0259hv\u0259 d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131b. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Frankofoniya\u00a0 yen\u0259 k\u00f6hn\u0259 ampluas\u0131ndad\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 erm\u0259ni diasporunun, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin himay\u0259dar\u0131 kimi c\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Fransan\u0131n \u0259li vard\u0131r. Halbuki, Erm\u0259nistandan f\u0259rqli olaraq, Az\u0259rbaycan he\u00e7 bir zaman etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259 siyas\u0259ti h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259yib. O ki qald\u0131 onlar\u0131n iddia etdikl\u0259ri \u201cetnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259\u201d, Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":736997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/abe8e03e169063836821204992510581052.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Beyn\u0259lxalq Frankofoniya T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n Parlament Assambleyas\u0131 \u201cErm\u0259nistan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc v\u0259 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f erm\u0259nil\u0259ri haqq\u0131nda\u201d q\u0259tnam\u0259 q\u0259bul edib. Q\u0259tnam\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u201ci\u015f\u011fal\u201d\u0131 n\u0259ti\u00adc\u0259sind\u0259 onlar\u0131n, guya, etnik t\u0259mizl\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259ni m\u0259d\u0259\u00adni v\u0259 dini irsininin m\u0259hv\u0259 d\u00fc\u00e7ar oldu\u011fu vur\u011fulan\u0131b. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, Frankofoniya\u00a0 yen\u0259 k\u00f6hn\u0259 ampluas\u0131ndad\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 erm\u0259ni diasporunun, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736996"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=736996"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/736996\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/736997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=736996"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=736996"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=736996"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}