{"id":737363,"date":"2024-07-15T12:36:58","date_gmt":"2024-07-15T08:36:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=737363"},"modified":"2024-07-15T12:36:58","modified_gmt":"2024-07-15T08:36:58","slug":"yay-aylarinda-yet%c9%99rinc%c9%99-maye-q%c9%99bul-etm%c9%99liyik-v%c9%99-orqanizmi-istil%c9%99nm%c9%99kd%c9%99n-qorumaliyiq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=737363","title":{"rendered":"\u201cYay aylar\u0131nda yet\u0259rinc\u0259 maye q\u0259bul etm\u0259liyik v\u0259 orqanizmi istil\u0259nm\u0259kd\u0259n qorumal\u0131y\u0131q\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Sanator-Kurort Reabilitasiya M\u0259rk\u0259zinin qastroenteroloqu Saniy\u0259 \u015eahver\u0259novan\u0131n m\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdiom edirik.<\/strong><\/p>\n<p><strong>&#8211; Saniy\u0259 xan\u0131m, yay f\u0259slind\u0259 insan\u0131n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemind\u0259 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259 il\u0259 itirdiyimiz su dehidratasiya (orqanizmin susuzla\u015fmas\u0131) yarada bil\u0259r. Bu da ba\u011f\u0131rsaqlardak\u0131 suyun geri sorulmas\u0131na v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 q\u0259bizliyin yaranmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Orqanizmin istid\u0259n daha bir qorunma mexanizmi d\u0259riy\u0259 qan ax\u0131n\u0131n\u0131 art\u0131raraq, ordan b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salmaqd\u0131r. Bu da m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaqda ged\u0259n qan d\u00f6vran\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259tdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259zm \u00e7\u0259tinliyi, y\u0259ni k\u00f6p, toxluq, a\u011f\u0131rl\u0131q hissi yarada bil\u0259r.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>Eyni zamanda, bir \u00e7ox insanlarda isti havalar zaman\u0131 i\u015ftahs\u0131zl\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu da m\u00fcnt\u0259z\u0259m qidalanmaya v\u0259rdi\u015f ed\u0259n orqanizmd\u0259 ifraz olunan \u00f6d\u00fcn, xlorid tur\u015fusunun m\u0259d\u0259 ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131m\u0131zdak\u0131 selikli q\u0131\u015falara q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259siri v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 q\u0131cq\u0131rma, m\u0259d\u0259 a\u011fr\u0131s\u0131, m\u0259d\u0259 yan\u011f\u0131s\u0131 kimi \u015fikay\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Doktor, bu narahat\u00e7\u0131l\u0131qlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq olar?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Yay aylar\u0131nda ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 yet\u0259rinc\u0259 maye q\u0259bul etm\u0259liyik v\u0259 orqanizmi pstil\u0259nm\u0259kd\u0259n qorumal\u0131y\u0131q. Eyni zamanda, alkoqol v\u0259 \u015firin i\u00e7kil\u0259rd\u0259n uzaq durmaq t\u00f6vsiy\u0259 olunur. \u00c7\u00fcnki onlar orqanizmin susuzla\u015fmas\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>S\u00fcdl\u00fc m\u0259hsul olan v\u0259 yay aylar\u0131nda geni\u015f istifad\u0259 olunan dondurma ilkin susuzluq hissin\u0259 xo\u015f t\u0259sir ba\u011f\u0131\u015flasa da, sonradan b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259tini art\u0131r\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259, susuzluq zaman\u0131 dondurma yem\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunmur.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>Qidalanma rejimimizi pozmamal\u0131y\u0131q, eyni zamanda h\u0259ddind\u0259n art\u0131q qidalan\u0131b b\u0259d\u0259nimizi y\u00fckl\u0259m\u0259m\u0259liyik.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yay f\u0259slind\u0259 d\u0259niz suyu hans\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; D\u0259niz suyu v\u0259 qum vannas\u0131 sanator-kurort reabilitasiyas\u0131n\u0131n \u00e7ox vacib hiss\u0259l\u0259ridir. Sad\u0259c\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyimiz \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi amill\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130shal, \u00fcr\u0259kbulanma, qar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, b\u0259z\u0259n q\u0131zd\u0131rma timsal\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z infeksion qastroenteritl\u0259r yayda tez-tez rast g\u0259lin\u0259n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq pozuntular\u0131ndand\u0131r.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>\u0130kinci problem bu m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 laz\u0131mi \u015f\u0259raitd\u0259 saxlan\u0131lmayan m\u0259hsullar\u0131n istehlak\u0131d\u0131r. \u0130sti hava bakteriyalar\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259 s\u00fcr\u0259tini art\u0131r\u0131r. \u018flav\u0259 olaraq is\u0259 istiy\u0259 m\u0259ruz olan qidalar\u0131n q\u0259bulu, h\u0259tta t\u0259kc\u0259 \u0259traf m\u00fchitin temperaturun \u00f6z\u00fc daxili mikrobiotam\u0131z\u0131, ba\u011f\u0131rsaq floram\u0131z\u0131 d\u0259yi\u015fir v\u0259 k\u00f6p, ishal, h\u0259zm \u00e7\u0259tinliyi kimi \u015fikay\u0259tl\u0259r meydana g\u0259lir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Bu c\u00fcr hallarla rastla\u015fmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 qaydalara riay\u0259t etm\u0259k laz\u0131md\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; D\u0259niz suyunun udulmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131, gigiyena qaydalar\u0131na v\u0259 qidan\u0131n saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 d\u00fczg\u00fcn \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. Elektron qida termometri qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri elementdir. \u018fg\u0259r \u0259ks g\u00f6st\u0259ri\u015fimiz yoxdursa, t\u0259bii probiotik olan qat\u0131qdan m\u00fct\u0259madi istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>Bildiyiniz kimi, m\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin m\u00fct\u0259madi istehlak\u0131n\u0131n faydalar\u0131 \u00e7oxdur. Onlar vitamin, mineral deposu olmaqdan \u0259lav\u0259, qida lifi v\u0259 su m\u0259nb\u0259yidir. Bu da istil\u0259rd\u0259 orqanizmimizin susuzla\u015fd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6vrd\u0259 \u00e7ox laz\u0131md\u0131r. Amma yay aylar\u0131nda \u00e7oxlu su itirdiyimiz\u0259 g\u00f6r\u0259, ad\u0259t\u0259n bizim \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olan m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq ifrazat\u0131n\u0131n (\u00f6d, tur\u015fu istehsal\u0131) artmas\u0131 il\u0259 b\u0259zi xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin simptomlar\u0131 aktivl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259r. Bunlar aras\u0131nda qastro-ezofageal reflyuks x\u0259st\u0259liyi, qastritl\u0259r, m\u0259d\u0259 v\u0259 onikibarmaq ba\u011f\u0131rsa\u011f\u0131n xora x\u0259st\u0259liyi, duodenitl\u0259r, funksional dispepsiya v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259ri qeyd etm\u0259k olar.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 \u00f6z istirah\u0259tl\u0259rini m\u0259nal\u0131 v\u0259 yaddaqalan ke\u00e7irm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar t\u0259bi\u0259tin qoynunda dinc\u0259lm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Bu zaman istehlak edil\u0259n haz\u0131r v\u0259 sa\u011flam olmayan qidalar, manqalda haz\u0131rlanan ya\u011fl\u0131 yem\u0259kl\u0259r, spirtli i\u00e7kil\u0259r &#8211; bunlar ham\u0131s\u0131 h\u0259zm sisteminin selikli qi\u015fas\u0131n\u0131 q\u0131c\u0131qland\u0131r\u0131r, tez-tez q\u0259bizliy\u0259 s\u0259b\u0259b olur v\u0259 \u00f6d kis\u0259sinin f\u0259aliyy\u0259tini pozur.<br data-uw-rm-sr=\"\" \/>Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, qida q\u0259bul etdikd\u0259n sonra m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemin\u0259 qan ax\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259nir. H\u0259zmd\u0259n bir saat \u0259vv\u0259l fiziki aktivliy\u0259 ba\u015flasaq, h\u0259min ax\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259n\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. \u00c7\u00fcnki qan ax\u0131n\u0131 \u0259z\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 do\u011fru y\u00f6n\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 h\u0259zmsizlik \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 olunacaq. Bunlara k\u00f6p, a\u011f\u0131rl\u0131q hissi, q\u0131cq\u0131rma v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri daxildir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Yay aylar\u0131nda qapal\u0131 m\u0259kanlarda vaxt ke\u00e7ir\u0259n insanlara n\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rdiniz?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bol maye q\u0259bul edilm\u0259li, s\u0259rin m\u0259kanlarda olmal\u0131, g\u00fcn\u0259\u015fin pik saatlar\u0131nda a\u00e7\u0131q havada vaxt ke\u00e7irm\u0259m\u0259li, m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r sa\u011flam qidalanma v\u0259 m\u00f6vs\u00fcmi meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259rin q\u0259buluna \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Sanator-Kurort Reabilitasiya M\u0259rk\u0259zinin qastroenteroloqu Saniy\u0259 \u015eahver\u0259novan\u0131n m\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdiom edirik. &#8211; Saniy\u0259 xan\u0131m, yay f\u0259slind\u0259 insan\u0131n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemind\u0259 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir? &#8211; Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259 il\u0259 itirdiyimiz su dehidratasiya (orqanizmin susuzla\u015fmas\u0131) yarada bil\u0259r. Bu da ba\u011f\u0131rsaqlardak\u0131 suyun geri sorulmas\u0131na v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 q\u0259bizliyin yaranmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Orqanizmin istid\u0259n daha bir qorunma mexanizmi d\u0259riy\u0259 qan ax\u0131n\u0131n\u0131 art\u0131raraq, ordan b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259tini a\u015fa\u011f\u0131 salmaqd\u0131r. Bu da m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaqda ged\u0259n qan d\u00f6vran\u0131n\u0131 z\u0259ifl\u0259tdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259zm \u00e7\u0259tinliyi, y\u0259ni k\u00f6p, toxluq, a\u011f\u0131rl\u0131q hissi yarada bil\u0259r.Eyni zamanda, bir \u00e7ox insanlarda isti havalar zaman\u0131 i\u015ftahs\u0131zl\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":737364,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b.jpg",866,409,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b.jpg",866,409,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b.jpg",866,409,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b-660x312.jpg",660,312,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b-840x397.jpg",640,302,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b.jpg",866,409,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b.jpg",866,409,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/046b01db5aeb2b56555653e0460f6d7b.jpg",866,409,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi Sanator-Kurort Reabilitasiya M\u0259rk\u0259zinin qastroenteroloqu Saniy\u0259 \u015eahver\u0259novan\u0131n m\u00fcsahib\u0259sini t\u0259qdiom edirik. &#8211; Saniy\u0259 xan\u0131m, yay f\u0259slind\u0259 insan\u0131n m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemind\u0259 hans\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r ba\u015f verir? &#8211; Yay m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 t\u0259rl\u0259m\u0259 il\u0259 itirdiyimiz su dehidratasiya (orqanizmin susuzla\u015fmas\u0131) yarada bil\u0259r. Bu da ba\u011f\u0131rsaqlardak\u0131 suyun geri sorulmas\u0131na v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 q\u0259bizliyin yaranmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Orqanizmin istid\u0259n daha bir qorunma mexanizmi d\u0259riy\u0259 qan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/737363"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=737363"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/737363\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/737364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=737363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=737363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=737363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}