{"id":738025,"date":"2024-07-17T11:43:19","date_gmt":"2024-07-17T07:43:19","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=738025"},"modified":"2024-07-17T11:43:19","modified_gmt":"2024-07-17T07:43:19","slug":"milli-m%c9%99tbuatimizin-inkisafi-ulu-ond%c9%99rin-adi-il%c9%99-baglidir-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=738025","title":{"rendered":"Milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259rin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>1875-ci ilin 22 iyulunda g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i, t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alim, publisist, m\u00fct\u0259f\u0259kkir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f\u0131nda yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131b. V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra ana dilind\u0259 ilk q\u0259zetin \u00e7ap\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdu. 1875-ci ilin 22 iyul tarixind\u0259n 1877-ci ilin 29 sentyabr tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d ayda iki d\u0259f\u0259 300-400 tirajla n\u0259\u015fr edilib. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u00f6vr\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli alim v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n \u2013 N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun, Moskvadan \u018fsg\u0259r a\u011fa Goraninin, \u015eamax\u0131dan M\u0259h\u0259mm\u0259dta\u011f\u0131 \u018flizad\u0259 \u015eirvaninin, D\u0259rb\u0259ndd\u0259n Heyd\u0259rinin g\u00f6nd\u0259rdikl\u0259ri m\u0259ktublar, Seyid \u018fzim \u015eirvaninin \u015feirl\u0259ri v\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259nin \u201cV\u0259kili-nam\u0259lumi mill\u0259t\u201d imzas\u0131 il\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259ri d\u0259rc olunurdu.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131ndan 147 il \u00f6t\u00fcr. \u00d6lk\u0259d\u0259 ilk m\u0259tbu orqan\u0131n &#8211; \u0259sas\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin n\u0259\u015fr\u0259 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 22 iyul tarixi 1991-ci ild\u0259n Az\u0259rbaycanda Milli M\u0259tbuat g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. XIX \u0259srin sonlar\u0131na yax\u0131n b\u00fct\u00fcn Qafqazda b\u00f6y\u00fck \u0259ks-s\u0259da do\u011furan bu q\u0259zetin na\u015firi d\u0259, redaktoru da, korrektoru da Az\u0259rbaycan milli maarif\u00e7ilik h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n banil\u0259rind\u0259n biri t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas-alim H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi idi. Q\u0259zetin \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259, Seyid \u018fzim \u015eirvani, N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov, \u018fsg\u0259r a\u011fa Gorani v\u0259 ba\u015fqa ziyal\u0131lar\u0131n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259ri olub.<\/p>\n<p>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201dnin 1875-ci il iyulun 22-d\u0259n 1877-ci ilin sentyabr\u0131nad\u0259k c\u0259mi 56 say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rs\u0259 d\u0259, onun Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapmas\u0131nda, inki\u015faf\u0131nda \u0259v\u0259zsiz rolu olub. \u018fsas\u0259n maarif\u00e7ilik missiyas\u0131n\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 h\u0259m ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259, h\u0259m d\u0259 sad\u0259 insanlar aras\u0131nda \u00e7ox m\u0259\u015fhurla\u015f\u0131b. Lakin \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dnin \u00f6mr\u00fc uzun s\u00fcrm\u0259yib. \u00c7ar Rusiyas\u0131 q\u0259zetin insanlar\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sind\u0259, ictimai-siyasi prosesl\u0259r\u0259 daha yax\u0131ndan b\u0259l\u0259d olmas\u0131ndak\u0131 rolundan \u00e7\u0259kinm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b v\u0259 sonda q\u0259zetin n\u0259\u015frini dayand\u0131r\u0131b. Buna baxmayaraq, o d\u00f6vr\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7il\u0259ri &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zetinin s\u0259hif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00f6z maarif\u00e7i v\u0259 demokratik ideyalar\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259r\u0259k ictimai, siyasi v\u0259 b\u0259dii fikrin inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck t\u0259sir g\u00f6st\u0259rmi\u015fl\u0259r.<\/p>\n<p>Milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf tarixind\u0259 d\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7d\u0131. 1998-ci ild\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n d\u00f6vl\u0259t senzuras\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu v\u0259 bu, m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131na ciddi t\u0259kan verdi.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u0259tbuata v\u0259 m\u0259tbuat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259rdiyi diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 \u00dcmummilli Liderin layiqli varisi \u00f6lk\u0259 Prezidenti c\u0259nab  \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla  davam etdirilir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131 tam t\u0259min olunub. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, haz\u0131rda respublikada \u00e7oxlu sayda m\u00fcxt\u0259lif q\u0259zet v\u0259 jurnallar n\u0259\u015fr olunur, internet q\u0259zet\u00e7ilik inki\u015faf edir. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131 qlobal informasiya \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evirib. Bu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qillik yolu il\u0259 inamla ir\u0259lil\u0259y\u0259n v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf ed\u0259n Az\u0259rbaycanda s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131r, bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra u\u011furlu layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>O vaxtdan m\u00fcxt\u0259lif t\u0259n\u0259zz\u00fcl v\u0259 intibah d\u00f6vrl\u0259ri ke\u00e7\u0259n Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 daim c\u0259miyy\u0259tin prosesl\u0259r\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 \u0259ks etdir\u0259n g\u00fczg\u00fc rolunu oynay\u0131b.<\/p>\n<p>Milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin 1993-c\u00fc ild\u0259 xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf tarixind\u0259 d\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 a\u00e7d\u0131.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan medias\u0131 h\u0259m Birinci, h\u0259m d\u0259 \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259l\u0259rind\u0259 \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259zif\u0259ni layiqinc\u0259 yerin\u0259 yetirib, Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck Z\u0259f\u0259rinin m\u00fcjd\u0259\u00e7isi olub. H\u0259r zaman Az\u0259rbaycan h\u0259qiq\u0259tl\u0259rinin t\u0259bli\u011fi missiyas\u0131n\u0131 u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sinin gedi\u015find\u0259 \u00f6lk\u0259mizin d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259bli\u011fat\u0131na qar\u015f\u0131 informasiya m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verdiyi kimi, postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259 bu i\u015fi davam etdirm\u0259kd\u0259dir. Az\u0259rbaycan medias\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyevin art\u0131q tarix\u0259 qovu\u015fmu\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259sl\u0259ndirdiyi h\u0259r bir fikrin, h\u0259r bir b\u0259yanat\u0131n, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259ki v\u0259ziyy\u0259t bar\u0259d\u0259 h\u0259qiq\u0259tl\u0259rin \u00f6lk\u0259 v\u0259 d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda f\u0259al rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259r zaman m\u0259tbuat\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, m\u0259tbuat v\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259sas\u0131 qoyulan m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131na d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 siyas\u0259ti bu g\u00fcn m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. Az\u0259rbaycan jurnalistikas\u0131nda s\u00f6z, fikir azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n bu siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada s\u00f6z\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r<\/p>\n<p>Orxan \u0130smay\u0131lov,<br \/>\nYAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259al\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1875-ci ilin 22 iyulunda g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i, t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alim, publisist, m\u00fct\u0259f\u0259kkir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f\u0131nda yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131b. V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra ana dilind\u0259 ilk q\u0259zetin \u00e7ap\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdu. 1875-ci ilin 22 iyul tarixind\u0259n 1877-ci ilin 29 sentyabr tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d ayda iki d\u0259f\u0259 300-400 tirajla n\u0259\u015fr edilib. Bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetind\u0259 d\u00f6vr\u00fcn g\u00f6rk\u0259mli alim v\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n\u0131n \u2013 N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirovun, Moskvadan \u018fsg\u0259r a\u011fa Goraninin, \u015eamax\u0131dan M\u0259h\u0259mm\u0259dta\u011f\u0131 \u018flizad\u0259 \u015eirvaninin, D\u0259rb\u0259ndd\u0259n&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":738026,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/6fbd841e168994997974825736210832446.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"1875-ci ilin 22 iyulunda g\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i, t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alim, publisist, m\u00fct\u0259f\u0259kkir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu\u011fu \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli oyan\u0131\u015f\u0131nda yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131b. V\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r ziyal\u0131 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra ana dilind\u0259 ilk q\u0259zetin \u00e7ap\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdu. 1875-ci ilin 22 iyul tarixind\u0259n 1877-ci ilin 29 sentyabr tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdir\u0259n \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d ayda&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/738025"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=738025"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/738025\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/738026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=738025"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=738025"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=738025"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}