{"id":738956,"date":"2024-07-21T12:59:05","date_gmt":"2024-07-21T08:59:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=738956"},"modified":"2024-07-21T12:59:05","modified_gmt":"2024-07-21T08:59:05","slug":"dunyani-m%c9%99hv-ed%c9%99c%c9%99k-8-s%c9%99rt-hamisi-hazirdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=738956","title":{"rendered":"D\u00fcnyan\u0131 m\u0259hv ed\u0259c\u0259k 8 \u015f\u0259rt \u2013 ham\u0131s\u0131 haz\u0131rd\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Mahatma Qandinin ad\u0131ndan vaxta\u015f\u0131r\u0131 payla\u015f\u0131lan bir m\u00fcdrik k\u0259lam dola\u015f\u0131r. Onu d\u00fcnyan\u0131n m\u0259hvin\u0259 dair proqnoz da hesab etm\u0259k olar.<\/strong><\/p>\n<p>Oxumu\u015f adamlar\u0131n ibar\u0259si il\u0259 des\u0259k, z\u0259nnimc\u0259, Mahatma Qandini oxuculara t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. \u018fg\u0259r adam oxucudursa, dem\u0259k, Qandi haqq\u0131nda da oxuyub.<\/p>\n<p>Amma b\u00f6y\u00fck hind ideoloq-m\u00fct\u0259f\u0259kkiri haqq\u0131nda bu yax\u0131nlarda \u00f6yr\u0259ndiyim bir-iki fakt\u0131 dem\u0259s\u0259m, olmaz, \u00e7\u00fcnki ham\u0131 zahidan\u0259 h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259n ideal, b\u00f6y\u00fck \u00fcr\u0259k sahibi olan insan hesab ed\u0259nl\u0259r var. O is\u0259 adi insan olub, yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 dal\u0131b, s\u0259hv q\u0259rarlar da verib, ikili standartlara da qol qoyub.<\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ingilisl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 zorak\u0131 m\u00fcqavim\u0259tin \u0259leyhin\u0259 olan, \u201conlar sizi d\u00f6ys\u0259 d\u0259, m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yin\u201d dey\u0259n Mahatma Qandi Hindistan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik qazanmas\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rind\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlarla induslar\u0131n aras\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 deyib ki, bir \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f indusun yerind\u0259 on m\u00fcs\u0259lman \u00f6ld\u00fcr\u00fcn.<\/p>\n<p>\u0130ndi bu n\u0259 dem\u0259kdir? Dem\u0259k, g\u00fccl\u00fc, silahl\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nin t\u0259hqirin\u0259, q\u0259sdin\u0259 m\u0259ruz qalanda, m\u0259h\u0259ll\u0259 qaqa\u015flar\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fc olmas\u0131n, at\u0131rsan peys\u0259r\u0259, amma h\u0259rbi bax\u0131mdan z\u0259if m\u00fcs\u0259lmanlarla toqqu\u015fanda \u015fir-p\u0259l\u0259ng\u0259 d\u00f6n\u00fcrs\u0259n? Bel\u0259 s\u00fclhm\u0259raml\u0131l\u0131q olur?<\/p>\n<p>Daha bir detal. Adam \u00f6z t\u0259liml\u0259ri il\u0259 o\u011flu Harilal\u0131 nec\u0259 bezdiribs\u0259, o\u011flan dinini d\u0259yi\u015fib, m\u00fcs\u0259lman olub. He\u00e7 dem\u0259, Harilal evl\u0259n\u0259nd\u0259 Mahatma Qandi ona deyirmi\u015f ki, arvada yax\u0131n getm\u0259, adam g\u0259r\u0259k \u00f6mr\u00fc boyunca \u00f6z qad\u0131n\u0131 il\u0259 3-4 d\u0259f\u0259d\u0259n art\u0131q, S\u00f6yl\u00fcn\u00fcn s\u00f6z\u00fc olmas\u0131n, \u015feird\u0259n, poemadan, beyn\u0259lxalq v\u0259ziyy\u0259td\u0259n dan\u0131\u015fmas\u0131n. Harilal da bu fikirl\u0259 raz\u0131la\u015fmay\u0131b, gedib m\u00fcs\u0259lman olub. (M\u00fcs\u0259lmanlarda bu i\u015f\u0259 qoruq-qaytaq yoxdur ax\u0131, bacar\u0131rsan, 100 arvad al, 1000 k\u0259niz saxla \u2013 \u0130ran h\u00f6kmdar\u0131 F\u0259t\u0259li \u015fah Qacar kimi). Bel\u0259 olanda Mahatma Qandi \u00f6\u011flunu \u00f6vladl\u0131qdan r\u0259dd edib. \u0130ndi bu \u00e7oxmu xo\u015fm\u0259raml\u0131l\u0131q oldu?<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, \u0259slind\u0259 indus mill\u0259t\u00e7isi, amma olduqca m\u0259tin, m\u00fcbariz v\u0259 d\u0259rin adam olan Mahatma Qandinin m\u00fcdrik k\u0259lamlar\u0131 \u00e7oxdur, biri d\u0259 bel\u0259dir:<\/p>\n<p>\u201cD\u00fcnyan\u0131 8 s\u0259hv m\u0259hv ed\u0259c\u0259k: 1. \u018fxlaqs\u0131z ticar\u0259t; 2. \u0130ki\u00fczl\u00fc siyas\u0259t; 3. D\u0259y\u0259rsiz t\u0259hsil; 4. Z\u0259hm\u0259tsiz varlanmaq; 5. Vicdans\u0131z h\u0259zz; 6. \u0130nsaniyy\u0259tsiz elm; 7. G\u00f6st\u0259ri\u015fli ibad\u0259t; 8. \u018fdal\u0259tsiz qanun\u201d.<\/p>\n<p>1. \u018fxlaqs\u0131z ticar\u0259td\u0259n ba\u015flayaq. Haz\u0131rda \u201cticar\u0259t\u201d v\u0259 \u201c\u0259xlaq\u201d antonim s\u00f6zl\u0259rdir, bir-birin\u0259 ziddir. Tacirl\u0259rin b\u00fct\u00fcn \u00e7abalar\u0131 al\u0131c\u0131n\u0131 aldatmaq \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. \u00c7ox pul qazanmaq ehtiras\u0131 \u015f\u00fcurlara hakim k\u0259silib. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada bel\u0259dir.<\/p>\n<p>2. Siyas\u0259t iki\u00fczl\u00fc olsa n\u0259 vard\u0131 ki? M\u00fcasir siyas\u0259t h\u0259nd\u0259si fiqur kimi \u00e7ox\u00fczl\u00fcd\u00fcr. Kim kiml\u0259 dostdur, d\u00fc\u015fm\u0259ndir, b\u0259lli deyil. Dostumun dostu d\u00fc\u015fm\u0259ndir, d\u00fc\u015fm\u0259nimin d\u00fc\u015fm\u0259ni dost deyil, dostumun d\u00fc\u015fm\u0259ni dostluq t\u0259klifi g\u00f6nd\u0259rir, d\u00fc\u015fm\u0259nimin dostu vasit\u0259\u00e7i-h\u0259ms\u0259dr olmaq ist\u0259yir v\u0259 s.<\/p>\n<p>3. \u00d6lk\u0259 ali t\u0259hsil haqq\u0131nda diplom alan, amma he\u00e7 bir savad\u0131, d\u00fcz-\u0259m\u0259lli ixtisas\u0131 v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131 olmayanlarla doludur. Ham\u0131s\u0131 da etiraf edir ki, 4 il ali m\u0259kt\u0259b\u0259 bo\u015funa gedib-g\u0259libl\u0259r, ald\u0131qlar\u0131 t\u0259hsilin d\u0259y\u0259ri yoxdur.<\/p>\n<p>4. Z\u0259hm\u0259tsiz varlananlar\u0131n milyonluq villalar\u0131n\u0131n, restoranlar\u0131n\u0131n, otell\u0259rinin, l\u00fcks ma\u015f\u0131nlardan ibar\u0259t qarajlar\u0131n\u0131n ger\u00e7\u0259k mqyas\u0131n\u0131 yaln\u0131z \u201cili\u015fdikl\u0259ri\u201d zaman saytlarda \u00e7\u0131xan \u201cM\u0259murun s\u0259rv\u0259tinin siyah\u0131s\u0131 yay\u0131ld\u0131\u201d ba\u015fl\u0131ql\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 bilm\u0259k olur.<\/p>\n<p>5. Qandi vicdans\u0131z h\u0259zzd\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n, g\u00fcman ki, b\u0259zi bitkil\u0259rin, s\u0259naye \u00fcsulu il\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n mayel\u0259rin v\u0259 h\u0259bl\u0259rin yaratd\u0131\u011f\u0131 h\u0259zzl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutub. Zinakarl\u0131q da bu qrafaya gir\u0259 bil\u0259r. \u0130kisi d\u0259 d\u00fcnyan\u0131 ba\u015f\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcb.<\/p>\n<p>6. \u0130nsaniyy\u0259tsiz elm s\u00f6hb\u0259ti is\u0259 y\u00fcz faiz s\u00fcni intellekt\u0259, robotlara aiddir. Elm inki\u015faf ed\u0259r\u0259k d\u0259mir v\u0259 rezind\u0259n \u201ca\u011f\u0131ll\u0131 insan\u201dlar d\u00fcz\u0259ldib, amma onlarda insanl\u0131q deyil\u0259n \u015fey yoxdur, d\u00fcym\u0259l\u0259ri bas\u0131landa, komanda alanda n\u0259 des\u0259n, ed\u0259rl\u0259r. Ehtimal budur ki, yax\u0131n ill\u0259rd\u0259 robotlar insanlar\u0131 min\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>7. G\u00f6st\u0259ri\u015fli ibad\u0259t\u0259 g\u0259linc\u0259, N q\u0259d\u0259r dan\u0131\u015fmaq olar. M\u00f6min oldu\u011funu g\u00f6z\u0259 soxanlar\u0131n, m\u00fcq\u0259dd\u0259s yerl\u0259ri ziyar\u0259t ed\u0259n v\u0259 bunun \u015f\u0259klini, videosunu \u00e7\u0259kib payla\u015fanlar\u0131n \u0259lind\u0259n art\u0131q sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 girm\u0259k olmur.<\/p>\n<p>8. \u018fdal\u0259tsiz qanun m\u0259s\u0259l\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada aktuald\u0131r. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bel\u0259 qanunlar var ki, \u00f6z v\u0259t\u0259nini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259nl\u0259r mill\u0259t\u00e7idir, \u00f6l\u00fcm c\u0259zas\u0131n\u0131 haqq edirl\u0259r, m\u00fcharib\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xanlar v\u0259t\u0259n xainidir, cibin\u0259 n\u0259\u015f\u0259 qoyub adam\u0131 ili\u015fdirm\u0259k ist\u0259y\u0259n poqonluya m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k cinay\u0259t h\u0259r\u0259k\u0259tidir v\u0259 s. Bunlar n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259tli qanunlard\u0131r?<\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259, m\u0259lum olur ki, Mahatma Qandinin fikrinc\u0259, d\u00fcnyan\u0131n m\u0259hv olmas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k \u015f\u0259rtl\u0259rin ham\u0131s\u0131 haz\u0131rd\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd r\u0259hm\u0259tlik xan\u0131m\u0131 Kasturbaya qar\u015f\u0131 d\u00fcz el\u0259m\u0259yib. Arvad b\u0259rk x\u0259st\u0259l\u0259nibmi\u015f, ingilis doktor deyib ki, t\u0259z\u0259 d\u0259rman \u00e7\u0131x\u0131b, pensillin, vuraq, sa\u011fals\u0131n. El atas\u0131 deyib, olmaz, orqanizm\u0259 yad madd\u0259l\u0259rin daxil olmas\u0131 t\u0259bi\u0259t\u0259 ziddir. Arvad \u00f6l\u00fcb. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra \u00f6z\u00fc d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259nib, doktor yeni pensillini g\u00f6t\u00fcr\u00fcb g\u0259lib. A\u011fsaqqal deyib, yax\u015f\u0131, bir ampula vurun, g\u00f6r\u0259k n\u0259 olur. Vurublar, sa\u011fal\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Mahatma Qandinin ad\u0131ndan vaxta\u015f\u0131r\u0131 payla\u015f\u0131lan bir m\u00fcdrik k\u0259lam dola\u015f\u0131r. Onu d\u00fcnyan\u0131n m\u0259hvin\u0259 dair proqnoz da hesab etm\u0259k olar. Oxumu\u015f adamlar\u0131n ibar\u0259si il\u0259 des\u0259k, z\u0259nnimc\u0259, Mahatma Qandini oxuculara t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. \u018fg\u0259r adam oxucudursa, dem\u0259k, Qandi haqq\u0131nda da oxuyub. Amma b\u00f6y\u00fck hind ideoloq-m\u00fct\u0259f\u0259kkiri haqq\u0131nda bu yax\u0131nlarda \u00f6yr\u0259ndiyim bir-iki fakt\u0131 dem\u0259s\u0259m, olmaz, \u00e7\u00fcnki ham\u0131 zahidan\u0259 h\u0259yat ke\u00e7ir\u0259n ideal, b\u00f6y\u00fck \u00fcr\u0259k sahibi olan insan hesab ed\u0259nl\u0259r var. O is\u0259 adi insan olub, yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 dal\u0131b, s\u0259hv q\u0259rarlar da verib, ikili standartlara da qol qoyub. M\u0259s\u0259l\u0259n, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 ingilisl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 zorak\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":738957,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79-500x250.jpg",500,250,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/dab0331d4d5dba03abc91c11bec44f79.jpg",550,250,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 Mahatma Qandinin ad\u0131ndan vaxta\u015f\u0131r\u0131 payla\u015f\u0131lan bir m\u00fcdrik k\u0259lam dola\u015f\u0131r. Onu d\u00fcnyan\u0131n m\u0259hvin\u0259 dair proqnoz da hesab etm\u0259k olar. Oxumu\u015f adamlar\u0131n ibar\u0259si il\u0259 des\u0259k, z\u0259nnimc\u0259, Mahatma Qandini oxuculara t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur. \u018fg\u0259r adam oxucudursa, dem\u0259k, Qandi haqq\u0131nda da oxuyub. Amma b\u00f6y\u00fck hind ideoloq-m\u00fct\u0259f\u0259kkiri haqq\u0131nda bu yax\u0131nlarda \u00f6yr\u0259ndiyim bir-iki fakt\u0131 dem\u0259s\u0259m, olmaz, \u00e7\u00fcnki ham\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/738956"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=738956"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/738956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":738958,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/738956\/revisions\/738958"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/738957"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=738956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=738956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=738956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}