{"id":739088,"date":"2024-07-22T09:48:54","date_gmt":"2024-07-22T05:48:54","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=739088"},"modified":"2024-07-22T09:48:54","modified_gmt":"2024-07-22T05:48:54","slug":"olk%c9%99mizd%c9%99-azad-v%c9%99-must%c9%99qil-m%c9%99tbuat-orqanlari-f%c9%99aliyy%c9%99t-gost%c9%99rir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=739088","title":{"rendered":"\u00d6lk\u0259mizd\u0259 azad v\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbuat orqanlar\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir"},"content":{"rendered":"<p>22 iyul 1875-ci ild\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edilm\u0259y\u0259 ba\u015flayan &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; qazeti Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i, t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alim, publisist, m\u00fct\u0259f\u0259kkir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra ana dilind\u0259 ilk q\u0259zetin \u00e7ap\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. 1875-ci ilin 22 iyul tarixind\u0259n 1877-ci ilin 29 sentyabr tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdirmi\u015f v\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d ayda iki d\u0259f\u0259 300-400 tirajla n\u0259\u015fr edilib v\u0259 q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<br \/>\nQ\u0259zetin dili o d\u00f6vrd\u0259 xalq\u0131n dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259si idi v\u0259 bu, ilk d\u0259f\u0259 olaraq yerli \u0259halinin \u00f6z ana dilind\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, t\u0259hsil, tibb, ail\u0259 h\u0259yat\u0131 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131rd\u0131. Q\u0259zet h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 v\u0259 xaricd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 oxucular\u0131 h\u0259m yerli, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq x\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar edirdi. Bununla da xalq\u0131n maarifl\u0259nm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131b,milli \u015f\u00fcurun inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verirdi.<br \/>\n&#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; q\u0259zeti Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015f v\u0259 milli m\u0259d\u0259niyy\u0259tin inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221;nin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 d\u0259 davam etdirilmi\u015f v\u0259 bu g\u00fcn d\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda d\u0259rin izl\u0259ri m\u00f6vcuddur. Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259lini qoyan bu q\u0259zet, ikiillik \u00f6m\u00fcr ya\u015fasa da, xalq\u0131n milli v\u0259 m\u00fcasir ruhda t\u0259rbiy\u0259 olunmas\u0131nda \u00e7ox b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259n sonra onun yolunu milli m\u0259tbuat\u0131n yeni s\u0259hif\u0259l\u0259rini a\u00e7an \u201cZiya\u201d, \u201cK\u0259\u015fk\u00fcl\u201d, \u201cKaspi\u201d v\u0259 dig\u0259r q\u0259zetl\u0259r davam etdirirdi. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z azadl\u0131q v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259nin \u0259sas tribunas\u0131na \u00e7evrilmi\u015fdi. Bu d\u00f6vrd\u0259 n\u0259\u015fr olunan \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131, \u201cKaspi\u201d v\u0259 \u201c\u0130r\u015fad\u201d q\u0259zetl\u0259ri xalq\u0131n milli \u015f\u00fcurunu oyatmaq, sosial \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259ri t\u0259nqid etm\u0259k v\u0259 azadl\u0131q ideyalar\u0131n\u0131 yaymaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdil\u0259r. &#8220;Molla N\u0259sr\u0259ddin&#8221; jurnal\u0131, Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n \u0259n parlaq n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri olmu\u015f v\u0259 satirik \u00fcslubu il\u0259 se\u00e7ilmi\u015f v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif probleml\u0259rini, sosial \u0259dal\u0259tsizlikl\u0259ri v\u0259 m\u00fchafiz\u0259kar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 t\u0259rzini t\u0259nqid etmi\u015fdir. Bu n\u0259\u015frl\u0259r, xalq\u0131n milli kimliyini d\u0259rk etm\u0259si v\u0259 azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fmi\u015f olsa da, bu d\u00f6vrd\u0259 d\u0259 milli kimliyin qorunmas\u0131 v\u0259 azadl\u0131q arzular\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qilliyini b\u0259rpa etdikd\u0259n sonra milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z yeni bir inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoymu\u015fdur. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 azad v\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbuat orqanlar\u0131 yaranm\u0131\u015f, xalq\u0131n azadl\u0131q, demokratiya v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sin\u0259 d\u0259st\u0259k vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qillik yolunda\u00a0 inamla ir\u0259lil\u0259y\u0259n v\u0259 h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf ed\u0259n Az\u0259rbaycanda s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi add\u0131mlar at\u0131l\u0131r, bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 bir s\u0131ra u\u011furlu layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. S\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin demokratik inki\u015faf g\u00f6st\u0259ricisi kimi q\u0259bul olunur. K\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri, q\u0259zetl\u0259r, jurnallar, teleradiolar, informasiya agentlikl\u0259ri v\u0259 informasiyan\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259m formada yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r vasit\u0259l\u0259r c\u0259miyy\u0259td\u0259 ictimai fikri v\u0259 sosial f\u0259all\u0131\u011f\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fcasir Az\u0259rbaycan\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev h\u0259r zaman m\u0259tbuat\u0131n c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015f, m\u0259tbuat v\u0259 s\u00f6z azadl\u0131\u011f\u0131, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin maddi-texniki bazas\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irmi\u015fdir.<br \/>\nUlu \u00d6nd\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131na d\u00f6vl\u0259t qay\u011f\u0131s\u0131 siyas\u0259ti bu g\u00fcn m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir. Az\u0259rbaycan jurnalistikas\u0131nda s\u00f6z, fikir azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131n\u0131, demokratiyan\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n bu siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada s\u00f6z\u0259, insan h\u00fcquqlar\u0131na h\u00f6rm\u0259t ed\u0259n \u00f6lk\u0259 kimi tan\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S\u0259lbi \u018fliyeva,<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259al\u0131<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>22 iyul 1875-ci ild\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edilm\u0259y\u0259 ba\u015flayan &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; qazeti Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i, t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alim, publisist, m\u00fct\u0259f\u0259kkir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra ana dilind\u0259 ilk q\u0259zetin \u00e7ap\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. 1875-ci ilin 22 iyul tarixind\u0259n 1877-ci ilin 29 sentyabr tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdirmi\u015f v\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d ayda iki d\u0259f\u0259 300-400 tirajla n\u0259\u015fr edilib v\u0259 q\u0259zetin 56 n\u00f6mr\u0259si i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. Q\u0259zetin dili o d\u00f6vrd\u0259 xalq\u0131n dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259si idi v\u0259 bu, ilk d\u0259f\u0259 olaraq yerli \u0259halinin \u00f6z ana dilind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":739089,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2f4059ce159740425721379918111061381.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"22 iyul 1875-ci ild\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259\u015fr edilm\u0259y\u0259 ba\u015flayan &#8220;\u018fkin\u00e7i&#8221; qazeti Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n t\u0259m\u0259l da\u015f\u0131 say\u0131l\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli maarif\u00e7i, t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas alim, publisist, m\u00fct\u0259f\u0259kkir H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259td\u0259n sonra ana dilind\u0259 ilk q\u0259zetin \u00e7ap\u0131na m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmu\u015fdur. 1875-ci ilin 22 iyul tarixind\u0259n 1877-ci ilin 29 sentyabr tarixin\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ap\u0131n\u0131 davam etdirmi\u015f v\u0259 bu m\u00fcdd\u0259t&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739088"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=739088"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":739090,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739088\/revisions\/739090"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/739089"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=739088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=739088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=739088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}