{"id":739767,"date":"2024-07-24T19:14:08","date_gmt":"2024-07-24T15:14:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=739767"},"modified":"2024-07-24T19:14:08","modified_gmt":"2024-07-24T15:14:08","slug":"h%c9%99kimd%c9%99n-agadadas-agayevl%c9%99-bagli-aciqlama-beyin-toxumasinda-struktur-d%c9%99yisikliyin%c9%99-gor%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=739767","title":{"rendered":"H\u0259kimd\u0259n A\u011fadada\u015f A\u011fayevl\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlama: \u201cBeyin toxumas\u0131nda struktur d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 g\u00f6r\u0259&#8230;\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>\u201cPandemiyan\u0131n ilk ilind\u0259n ba\u015flayaraq d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, ali sinir f\u0259aliyy\u0259tinin ximizmind\u0259 t\u00f6r\u0259n\u0259c\u0259k d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 2023\/2024-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n insanlar aras\u0131nda aqressivlik, depressiya, suisid v\u0259 q\u0259fl\u0259ti \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a\u00a0<strong>Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin Farmakologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tibb elml\u0259ri doktoru, professor Musa Q\u0259niyev<\/strong>\u00a0bildirib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/dc51953d2c0cd0b68eef18fabffea3c8.jpg\" alt=\"QEN\u0130YEV.jpg (256 KB)\" width=\"700\" height=\"478\" \/><\/p>\n<p>\u201cBu, t\u0259k m\u00fct\u0259x\u0259ssis olaraq g\u0259ldiyim f\u0259rdi q\u0259na\u0259tim deyildi, elmi \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlilinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259ldiyim m\u00fctl\u0259q q\u0259na\u0259t idi. Zaman m\u0259nim b\u00fct\u00fcn s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rimi s\u0259tirb\u0259s\u0259tir t\u0259sdiql\u0259di v\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Yegan\u0259 ist\u0259yim bu hal\u0131n t\u0259bi\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259ldiyini v\u0259 zaman-zaman ke\u00e7\u0259ri olaca\u011f\u0131n\u0131 insanlara \u00e7atd\u0131rmaq idi. Odur ki, insanlar\u0131, bu h\u0259qiq\u0259ti bilib, s\u0259birli, d\u00f6z\u00fcml\u00fc olma\u011fa, bir-birin\u0259 \u0259l tutma\u011fa, k\u00f6m\u0259k etm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ram. Xalq artisti A\u011fadada\u015f A\u011fayevl\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fcn\u0259nki hadis\u0259d\u0259n m\u0259n\u0259n sars\u0131ld\u0131\u011f\u0131ma v\u0259 bir az\u0259rbaycanl\u0131 olaraq d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcm\u00fcz bu utanc v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259. H\u0259r \u015feyd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u0259n bu hadis\u0259ni q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 pisl\u0259yir\u0259m.<\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259dim kim\u0259s\u0259 qahmar \u00e7\u0131xmaq deyil. Yaln\u0131z bu hadis\u0259nin insani v\u0259 tibbi y\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 fikir bildirm\u0259kdir. \u018fvv\u0259la, onlar\u0131n h\u0259r ikisi bu v\u0259t\u0259nin, bu xalq\u0131n \u00f6vlad\u0131d\u0131r. H\u0259r bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n 7-ci n\u0259slind\u0259 (t\u0259qrib\u0259n 450-550 il \u0259vv\u0259l) gen v\u0259 telomer qurulu\u015funda eynilik v\u0259 b\u0259rab\u0259rlik 99,99%-dir. Y\u0259ni bizl\u0259r f\u0259rd olaraq do\u011fmay\u0131q, eyniyik, yax\u0131n\u0131q, qohumuq v\u0259 birik. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu insanlar\u0131n h\u0259r biri art\u0131q dig\u0259rl\u0259rin\u0259 yol g\u00f6st\u0259r\u0259n, a\u011f\u0131l ver\u0259n ya\u015fdad\u0131r. Bel\u0259 olarsa, m\u00fcasir g\u0259nclik kiml\u0259rd\u0259n n\u00fcmun\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259 bil\u0259r?\u201d, &#8211; dey\u0259 professor \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p><strong>Bu hadis\u0259nin tibbi t\u0259r\u0259fin\u0259 g\u0259linc\u0259, Musa Q\u0259niyev bildirib ki, A\u011fadada\u015f A\u011fayev q\u0131nanmamal\u0131d\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cM\u0259n A\u011fadada\u015f A\u011fayevi m\u00fcdafi\u0259 etmir\u0259m, insanlara elmi h\u0259qiq\u0259ti \u00e7atd\u0131rmaq ist\u0259yir\u0259m. Bildiyim\u0259 g\u00f6r\u0259, A\u011fadada\u015f A\u011fayev 4 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, onkoloji x\u0259st\u0259dir, son d\u0259f\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 olmaqla, d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259liyyat ke\u00e7irib. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n faci\u0259si olan bu x\u0259st\u0259liyin n\u0259 dem\u0259k oldu\u011funu evind\u0259 onkoloji x\u0259st\u0259si olan h\u0259r bir insan bilir. Bu c\u00fcr insanlara \u00fcmid verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n qay\u011f\u0131s\u0131na qalmal\u0131, b\u00fct\u00fcn ist\u0259kl\u0259ri imkan daxilind\u0259 yerin\u0259 yetirilm\u0259lidir. Onlara n\u0259inki \u0259l qald\u0131rmaq, h\u0259tta x\u0259trin\u0259 d\u0259ym\u0259k bel\u0259 olmaz, Allah yan\u0131nda da ba\u011f\u0131\u015flan\u0131lmaz g\u00fcnahd\u0131r. B\u0259zi onkoloji x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcalic\u0259nin uzunm\u00fcdd\u0259tli gedi\u015fi zaman\u0131 koqnitiv f\u0259all\u0131qda d\u0259yi\u015fiklik, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259, diqq\u0259t v\u0259 yadda\u015fda gerid\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc disfunksiya hal\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. Bu, limbik strukturlarda \u0259sas\u0259n f\u0259sadla\u015fma fonunda, m\u00fcvafiq m\u0259rk\u0259zl\u0259rin s\u0259rh\u0259d k\u0259simind\u0259ki beyin toxumas\u0131nda ilkin olaraq t\u00f6r\u0259n\u0259n subh\u00fcceyr\u0259vi struktur d\u0259yi\u015fikliyinin, m\u00fcvafiq m\u0259rk\u0259zin oyanma aktivliyin\u0259 t\u0259sirinin n\u0259tic\u0259si kimi meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Bu, h\u0259m d\u0259 konkret \u015f\u0259raitd\u0259 sosial \u00fcnsiyy\u0259t v\u0259 fiziki aktivlik hal\u0131na, neokorteksin q\u0131sa m\u00fcdd\u0259tli n\u0259zar\u0259t mexanizminin itm\u0259si v\u0259 bunun n\u0259tic\u0259si kimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u0259mi\u015f h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259tta x\u0259st\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fc bel\u0259 bu v\u0259ziyy\u0259ti \u201cdumanl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t\u201d &#8211; \u201cbeyin ximizmi\u201d kimi xarakteriz\u0259 edirl\u0259r. Odur ki, bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 diqq\u0259tli olmaq, h\u0259tta onlar\u0131n x\u0259trin\u0259 d\u0259y\u0259n s\u00f6z dem\u0259k olmaz. Videodan g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, A\u011fadada\u015f A\u011fayevin qula\u011f\u0131 \u0259m\u0259liyyat olunub, sar\u0131ql\u0131d\u0131r. Bu is\u0259 ba\u015f beyin\u0259 neqativ t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n, daha bir stress faktorudur.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, bu hadis\u0259d\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259b rolunu oynayacaq, daha bir diqq\u0259t \u00e7\u0259k\u0259si m\u0259qam da var. Bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn reall\u0131\u011f\u0131 olan, haz\u0131rda tibbd\u0259 hakim sistem &#8211; \u00f6z daxili qanunlar\u0131 il\u0259 idar\u0259 olunan \u201c\u00d6z\u0259l s\u0259hiyy\u0259\u201d il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sovet d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn s\u0259hiyy\u0259 v\u0259 n\u0259zar\u0259t sistemini g\u00f6rm\u00fc\u015f, h\u0259tta onkoloji x\u0259st\u0259 olmayan orta v\u0259 ya\u015fl\u0131 n\u0259sil bu reall\u0131\u011f\u0131 q\u0259bul edib, ona uy\u011funla\u015fa bilmir. \u018fks\u0259r konfliktl\u0259rin \u0259sas\u0131nda h\u0259l\u0259 ill\u0259rl\u0259 davam ed\u0259c\u0259k m\u0259hz bu faktor durur. Odur ki, bel\u0259 hallar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ba\u015f verm\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6z\u0259l s\u0259hiyy\u0259d\u0259 tibbi xidm\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131ya hans\u0131sa bir n\u0259zar\u0259t mexanizmi i\u015fl\u0259nib haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cPandemiyan\u0131n ilk ilind\u0259n ba\u015flayaraq d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, ali sinir f\u0259aliyy\u0259tinin ximizmind\u0259 t\u00f6r\u0259n\u0259c\u0259k d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 2023\/2024-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n insanlar aras\u0131nda aqressivlik, depressiya, suisid v\u0259 q\u0259fl\u0259ti \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq\u201d. Bu fikirl\u0259ri\u00a0Musavat.com-a\u00a0Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin Farmakologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tibb elml\u0259ri doktoru, professor Musa Q\u0259niyev\u00a0bildirib. \u201cBu, t\u0259k m\u00fct\u0259x\u0259ssis olaraq g\u0259ldiyim f\u0259rdi q\u0259na\u0259tim deyildi, elmi \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlilinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259ldiyim m\u00fctl\u0259q q\u0259na\u0259t idi. Zaman m\u0259nim b\u00fct\u00fcn s\u00f6yl\u0259dikl\u0259rimi s\u0259tirb\u0259s\u0259tir t\u0259sdiql\u0259di v\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Yegan\u0259 ist\u0259yim bu hal\u0131n t\u0259bi\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259ldiyini v\u0259 zaman-zaman ke\u00e7\u0259ri olaca\u011f\u0131n\u0131 insanlara \u00e7atd\u0131rmaq idi. Odur ki, insanlar\u0131, bu h\u0259qiq\u0259ti bilib, s\u0259birli, d\u00f6z\u00fcml\u00fc olma\u011fa,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":739768,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/7ca3602f8e201ef68559a2d9623bf2b5.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cPandemiyan\u0131n ilk ilind\u0259n ba\u015flayaraq d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 demi\u015f\u0259m, ali sinir f\u0259aliyy\u0259tinin ximizmind\u0259 t\u00f6r\u0259n\u0259c\u0259k d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r 2023\/2024-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n insanlar aras\u0131nda aqressivlik, depressiya, suisid v\u0259 q\u0259fl\u0259ti \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq\u201d. Bu fikirl\u0259ri\u00a0Musavat.com-a\u00a0Az\u0259rbaycan Tibb Universitetinin Farmakologiya kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, tibb elml\u0259ri doktoru, professor Musa Q\u0259niyev\u00a0bildirib. \u201cBu, t\u0259k m\u00fct\u0259x\u0259ssis olaraq g\u0259ldiyim f\u0259rdi q\u0259na\u0259tim deyildi, elmi \u0259d\u0259biyyatlar\u0131n m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlilinin n\u0259tic\u0259sind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739767"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=739767"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739767\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":739769,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739767\/revisions\/739769"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/739768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=739767"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=739767"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=739767"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}