{"id":739789,"date":"2024-07-24T19:22:01","date_gmt":"2024-07-24T15:22:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=739789"},"modified":"2024-07-24T19:22:01","modified_gmt":"2024-07-24T15:22:01","slug":"2030-cu-il%c9%99-q%c9%99d%c9%99r-bu-x%c9%99st%c9%99lik-yoxa-cixa-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=739789","title":{"rendered":"2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r bu x\u0259st\u0259lik yoxa \u00e7\u0131xa bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>UNAIDS-in hesabat\u0131nda d\u00fcnyada \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmu\u015f 39,9 milyon n\u0259f\u0259rd\u0259n 9,3 milyonunun adekvat m\u00fcalic\u0259 almad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olub.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cEuronews\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259lumatda h\u0259r d\u0259qiq\u0259 bir n\u0259f\u0259rin Q\u0130\u00c7S il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n \u00f6ld\u00fcy\u00fc bildirilib.<\/p>\n<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) yeni hesabat\u0131nda deyilir ki, d\u00fcnya liderl\u0259ri resurslar\u0131 art\u0131rsa v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirs\u0259, Q\u0130\u00c7S (Qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu) aradan qald\u0131r\u0131la bil\u0259r.<\/p>\n<p>BMT-nin H\u0130V\/A\u0130DS \u00fczr\u0259 Birg\u0259 Proqram\u0131n\u0131n (UNAIDS) bazar ert\u0259si d\u0259rc etdiyi hesabatda \u00f6lk\u0259l\u0259rin 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Q\u0130\u00c7S-\u0259 son qoymaq \u00fczr\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirib-yetirm\u0259m\u0259k bar\u0259d\u0259 q\u0259rar ver\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259ri kritik n\u00f6qt\u0259d\u0259 olduqlar\u0131 vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n<p>Hesabat d\u00fcnya liderl\u0259rinin bu il q\u0259bul etdikl\u0259ri q\u0259rarlar\u0131n milyonlarla insan\u0131n taleyini v\u0259 Q\u0130\u00c7S-\u0259 qalib g\u0259lib-g\u0259lm\u0259diyini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259c\u0259yini proqnozla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd edilir ki, haz\u0131rda u\u011furlu ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r\u0259 baxmayaraq, yoluxmu\u015f h\u0259r d\u00f6rd n\u0259f\u0259rd\u0259n birinin h\u0259l\u0259 d\u0259 m\u00fcalic\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 yoxdur.<\/p>\n<p>H\u0130V\/Q\u0130\u00c7S N\u018fD\u0130R?<\/p>\n<p>\u0130lk d\u0259f\u0259 1980-ci ill\u0259rd\u0259 ortaya \u00e7\u0131xan H\u0130V (\u0130nsan \u0130mmun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Virusu &#8211; \u0130\u0130V) birba\u015fa immunitet sistemini z\u0259d\u0259l\u0259yir. Bu virus b\u0259d\u0259nin m\u00fcqavim\u0259tini azald\u0131r, insanlar\u0131n asanl\u0131qla x\u0259st\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Q\u0130\u00c7S, H\u0130V virusunun immunitet sistemini z\u0259ifl\u0259tm\u0259sind\u0259n sonra ba\u015f ver\u0259n bir x\u0259st\u0259lik olaraq t\u0259yin olunur. Q\u0130\u00c7S \u0130\u0130V-in son m\u0259rh\u0259l\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r liderl\u0259r bu g\u00fcn d\u00fczg\u00fcn q\u0259rarlar q\u0259bul ets\u0259l\u0259r, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130\u0130V-l\u0259 ya\u015fayan v\u0259 \u00f6m\u00fcrl\u00fck m\u00fcalic\u0259y\u0259 ehtiyac\u0131 olan insanlar\u0131n say\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 29 milyona d\u00fc\u015f\u0259c\u0259yi t\u0259xmin edilir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, yanl\u0131\u015f q\u0259rarlar veril\u0259c\u0259yi t\u0259qdird\u0259 bu r\u0259q\u0259min 46 milyona y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259yi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bildirilir ki, Q\u0130\u00c7S-d\u0259n m\u00fcalic\u0259 alanlar\u0131n say\u0131 2010-cu ild\u0259ki 47 faizd\u0259n bu g\u00fcn 75 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib. M\u00fcalic\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n artmas\u0131 2010-cu ild\u0259n b\u0259ri Q\u0130\u00c7S-l\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcml\u0259rin yar\u0131ya enm\u0259sind\u0259 h\u0259lledici rol oynay\u0131b.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ilin m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Q\u0130\u00c7S-d\u0259n \u00f6l\u0259nl\u0259rin say\u0131 1,3 milyondan 630 min\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b.<\/p>\n<p>UNAIDS-in hesabat\u0131na g\u00f6r\u0259, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r yeni infeksiyalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 ets\u0259 d\u0259, Yax\u0131n \u015e\u0259rq, \u015eimali Afrika, \u015e\u0259rqi Avropa, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Lat\u0131n Amerikas\u0131nda yeni infeksiyalar\u0131n say\u0131 art\u0131b.<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6lk\u0259l\u0259r 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Q\u0130\u00c7S epidemiyas\u0131na son qoymaq istiqam\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 edirl\u0259r, lakin s\u0259yl\u0259rimizi l\u0259ngid\u0259 bil\u0259c\u0259k bir \u00e7ox problem var. Daim s\u0259simizi duyurmaq v\u0259 f\u0259al olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259limizd\u0259n g\u0259l\u0259ni etm\u0259liyik. Bu n\u00f6qt\u0259d\u0259 u\u011fursuzluq bir se\u00e7im deyil. Bu, h\u0259tta a\u011flas\u0131\u011fmazd\u0131r. Biz ham\u0131m\u0131z birlikd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fsaq, \u00fcmumi m\u0259qs\u0259dimiz\u0259 nail ola bil\u0259rik\u201d, &#8211; dey\u0259 A\u011f Evin ke\u00e7mi\u015f sa\u011flaml\u0131q m\u00fc\u015faviri v\u0259 yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Dr. Entoni Fau\u00e7i deyib.\/\/Medicina.az<\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>UNAIDS-in hesabat\u0131nda d\u00fcnyada \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmu\u015f 39,9 milyon n\u0259f\u0259rd\u0259n 9,3 milyonunun adekvat m\u00fcalic\u0259 almad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olub. \u201cEuronews\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259lumatda h\u0259r d\u0259qiq\u0259 bir n\u0259f\u0259rin Q\u0130\u00c7S il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n \u00f6ld\u00fcy\u00fc bildirilib. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) yeni hesabat\u0131nda deyilir ki, d\u00fcnya liderl\u0259ri resurslar\u0131 art\u0131rsa v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirs\u0259, Q\u0130\u00c7S (Qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu) aradan qald\u0131r\u0131la bil\u0259r. BMT-nin H\u0130V\/A\u0130DS \u00fczr\u0259 Birg\u0259 Proqram\u0131n\u0131n (UNAIDS) bazar ert\u0259si d\u0259rc etdiyi hesabatda \u00f6lk\u0259l\u0259rin 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r Q\u0130\u00c7S-\u0259 son qoymaq \u00fczr\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirib-yetirm\u0259m\u0259k bar\u0259d\u0259 q\u0259rar ver\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259ri kritik n\u00f6qt\u0259d\u0259 olduqlar\u0131 vur\u011fulan\u0131b. Hesabat d\u00fcnya liderl\u0259rinin bu il q\u0259bul etdikl\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":739790,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",719,396,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",719,396,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",719,396,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",640,352,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",719,396,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",719,396,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/c70b5ec7cb4607f470c48f0b45898a38.jpg",719,396,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"UNAIDS-in hesabat\u0131nda d\u00fcnyada \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmu\u015f 39,9 milyon n\u0259f\u0259rd\u0259n 9,3 milyonunun adekvat m\u00fcalic\u0259 almad\u0131\u011f\u0131 m\u0259lum olub. \u201cEuronews\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, m\u0259lumatda h\u0259r d\u0259qiq\u0259 bir n\u0259f\u0259rin Q\u0130\u00c7S il\u0259 \u0259laq\u0259li s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n \u00f6ld\u00fcy\u00fc bildirilib. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (BMT) yeni hesabat\u0131nda deyilir ki, d\u00fcnya liderl\u0259ri resurslar\u0131 art\u0131rsa v\u0259 insan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 g\u00fccl\u0259ndirs\u0259, Q\u0130\u00c7S (Qazan\u0131lm\u0131\u015f \u0130mmun\u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 Sindromu) aradan qald\u0131r\u0131la bil\u0259r. BMT-nin H\u0130V\/A\u0130DS&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739789"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=739789"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":739791,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/739789\/revisions\/739791"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/739790"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=739789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=739789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=739789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}