{"id":740530,"date":"2024-07-28T11:14:49","date_gmt":"2024-07-28T07:14:49","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=740530"},"modified":"2024-07-28T11:14:49","modified_gmt":"2024-07-28T07:14:49","slug":"iyulun-28-i-umumdunya-hepatitl%c9%99-mubariz%c9%99-gunudur-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=740530","title":{"rendered":"\u0130yulun 28-i \u00dcmumd\u00fcnya Hepatitl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 2010-cu ild\u0259n etibar\u0259n iyulun 28-i \u00dcmumd\u00fcnya Hepatitl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc elan edilib.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ<\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min g\u00fcn\u00fcn iyulun 28-d\u0259 qeyd olunmas\u0131 hepatit B virusunu k\u0259\u015ff ed\u0259n, ona qar\u015f\u0131 ilk vaksini yaradan v\u0259 bu u\u011fura g\u00f6r\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n professor Barux Blumbergin do\u011fum tarixi il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<\/p>\n<p>S\u00fcr\u0259tl\u0259 artan x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna aid edil\u0259n hepatitin A, B, C, D, F v\u0259 ba\u015fqa n\u00f6vl\u0259ri var. Qanla yoluxan hepatit B v\u0259 C n\u00f6vl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si daha \u00e7\u0259tindir. Dig\u0259r hepatitl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, hepatit C-d\u0259 h\u0259m parental-venadaxili infuziya yolu il\u0259, h\u0259m d\u0259 qeyri-parental &#8211; cinsi yolla yoluxma, transplasentar &#8211; anadan k\u00f6rp\u0259y\u0259 yoluxma yolu il\u0259 ke\u00e7\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin ilkin spesifik \u0259lam\u0259tl\u0259ri olmasa da, \u0259sas\u0259n i\u015ftahas\u0131zl\u0131q, yor\u011funluq, z\u0259if \u00fcr\u0259kbulanma v\u0259 hals\u0131zl\u0131qdan \u015fikay\u0259tl\u0259r olur. B\u0259zi hallarda m\u0259d\u0259 nahiy\u0259si dol\u011fun v\u0259 z\u0259if a\u011fr\u0131l\u0131, b\u0259zi hallarda g\u00f6z v\u0259 d\u0259rid\u0259 sar\u0131l\u0131q hallar\u0131 il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. Erk\u0259n \u0259lam\u0259tl\u0259r yoluxmadan \u0259n tez 2, \u0259n gec 6 ay sonra m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<\/p>\n<p>\u201cS\u0259ssiz qatil\u201d adland\u0131r\u0131lan hepatit C x\u0259st\u0259liyi uzun m\u00fcdd\u0259t orqanizmd\u0259 qal\u0131r v\u0259 sonradan ciddi f\u0259sadlara s\u0259b\u0259b olur. \u018fvv\u0259lc\u0259 f\u0259al ba\u015flayan x\u0259st\u0259lik \u0259ks\u0259r hallarda s\u0259ssiz v\u0259 lal gedi\u015fi il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Aktiv hepatit C ke\u00e7ir\u0259n x\u0259st\u0259l\u0259rin 15-20 faizi tamamil\u0259 normal v\u0259ziyy\u0259t\u0259 qay\u0131tsa da, x\u0259st\u0259l\u0259rin \u00e7oxunda hepatit C virusu qandan t\u0259mizl\u0259nmir v\u0259 xroniki hala \u00e7evrilir, lakin he\u00e7 d\u0259 b\u00fct\u00fcn hallarda seroza ke\u00e7mir. Ancaq onlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 20 faizind\u0259 qaraciy\u0259r serozu v\u0259 ilk infeksiyadan 30-40 il sonra, h\u0259tta 40 ya\u015fdan yuxar\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 hepatit C m\u0259n\u015f\u0259li x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn steril \u015fpris v\u0259 iyn\u0259l\u0259rd\u0259n, tatuaj v\u0259 pirsinq zaman\u0131 bird\u0259f\u0259lik iyn\u0259 v\u0259 \u0259lc\u0259kl\u0259rd\u0259n, dezinfeksiya olunmu\u015f al\u0259tl\u0259rd\u0259n, \u015f\u0259xsi gigiyena vasit\u0259l\u0259rind\u0259n f\u0259rdi qaydada istifad\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Hepatit viruslar\u0131 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas risk amill\u0259rind\u0259n biri hesab edilir. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, planet \u0259halisinin h\u0259r \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rind\u0259n biri, y\u0259ni, 2 milyarda yax\u0131n\u0131 hepatitd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir, 325 milyon n\u0259f\u0259r, yaxud Yer k\u00fcr\u0259sinin h\u0259r \u00fc\u00e7 sakinind\u0259n biri hepatit B v\u0259 ya C virusu il\u0259 ya\u015fay\u0131r. H\u0259r il 900 min n\u0259f\u0259r B virusundan v\u0259fat edir.<\/p>\n<p>B v\u0259 C hepatitl\u0259ri h\u0259r il 1,4 milyon insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 \u00dcmumd\u00fcnya Hepatitl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc il\u0259 \u0259laq\u0259dar b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri milyonlarla insan\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u0259st\u0259liyin diaqnostikas\u0131 v\u0259 m\u00fcalic\u0259sinin keyfiyy\u0259tini y\u00fcks\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b. BMT-y\u0259 \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015f Davaml\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq, hepatit\u0259 yoluxanlar\u0131n say\u0131n\u0131n 2030-cu il\u0259d\u0259k 90 faiz azald\u0131lmas\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259f se\u00e7ilib.<\/p>\n<p>Hepatit x\u0259st\u0259liyinin m\u00fcayin\u0259 v\u0259 m\u00fcalic\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. H\u0259min t\u0259dbirl\u0259r\u0259 hepatit viruslar\u0131na yoluxanlar\u0131n diaqnozlar\u0131n\u0131n qoyulmas\u0131, qeydiyyatlar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131, onlar\u0131n d\u0259rman preparatlar\u0131 il\u0259 t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 m\u00fcalic\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkili daxildir. 2014-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259 hepatitl\u0259rin profilaktika, diaqnostika v\u0259 m\u00fcalic\u0259sinin t\u0259\u015fkili \u00fczr\u0259 x\u00fcsusi komissiya yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 2010-cu ild\u0259n etibar\u0259n iyulun 28-i \u00dcmumd\u00fcnya Hepatitl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc elan edilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min g\u00fcn\u00fcn iyulun 28-d\u0259 qeyd olunmas\u0131 hepatit B virusunu k\u0259\u015ff ed\u0259n, ona qar\u015f\u0131 ilk vaksini yaradan v\u0259 bu u\u011fura g\u00f6r\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n professor Barux Blumbergin do\u011fum tarixi il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. S\u00fcr\u0259tl\u0259 artan x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna aid edil\u0259n hepatitin A, B, C, D, F v\u0259 ba\u015fqa n\u00f6vl\u0259ri var. Qanla yoluxan hepatit B v\u0259 C n\u00f6vl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si daha \u00e7\u0259tindir. Dig\u0259r hepatitl\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, hepatit C-d\u0259 h\u0259m parental-venadaxili infuziya yolu il\u0259, h\u0259m d\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":740531,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630.jpg",923,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630.jpg",923,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630.jpg",923,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630-535x365.jpg",535,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630-840x573.jpg",640,437,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630.jpg",923,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630.jpg",923,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/17221463683764529236_1200x630-923x620.jpg",923,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 2010-cu ild\u0259n etibar\u0259n iyulun 28-i \u00dcmumd\u00fcnya Hepatitl\u0259 M\u00fcbariz\u0259 G\u00fcn\u00fc elan edilib. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, h\u0259min g\u00fcn\u00fcn iyulun 28-d\u0259 qeyd olunmas\u0131 hepatit B virusunu k\u0259\u015ff ed\u0259n, ona qar\u015f\u0131 ilk vaksini yaradan v\u0259 bu u\u011fura g\u00f6r\u0259 Nobel m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n professor Barux Blumbergin do\u011fum tarixi il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. S\u00fcr\u0259tl\u0259 artan x\u0259st\u0259likl\u0259r qrupuna&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740530"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=740530"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740530\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":740532,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740530\/revisions\/740532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/740531"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=740530"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=740530"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=740530"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}