{"id":740673,"date":"2024-07-29T12:34:47","date_gmt":"2024-07-29T08:34:47","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=740673"},"modified":"2024-07-29T12:34:47","modified_gmt":"2024-07-29T08:34:47","slug":"s%c9%99rb%c9%99st-yasaya-bilm%c9%99y%c9%99n-virus-hepatitl%c9%99-bagli-h%c9%99kimd%c9%99n-x%c9%99b%c9%99rdarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=740673","title":{"rendered":"S\u0259rb\u0259st ya\u015faya bilm\u0259y\u0259n virus: Hepatitl\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259kimd\u0259n X\u018fB\u018fRDARLIQ"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Hepatit A v\u0259 B \u0259leyhin\u0259 vaksin vurdurmaqla bu virusdan tamamil\u0259 qorunmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;.<\/p>\n<p><b>ARANTV.AZ <\/b>x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti Emin M\u0259mm\u0259dov qurumun sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Hepatit viruslar\u0131na nec\u0259 yoluxulur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Hepatit viruslar\u0131ndan A v\u0259 E-y\u0259 fekal-oral dediyimiz, y\u0259ni infeksiyalara m\u0259ruz qalan \u0259l, su v\u0259 qidadan yoluxulur. Hepatit B, C, D viruslar\u0131 is\u0259 qan, t\u00fcp\u00fcrc\u0259k, vaginal mayel\u0259r v\u0259 sperma kimi yoluxan b\u0259d\u0259n mayel\u0259ri il\u0259 t\u0259mas yolu il\u0259 yay\u0131la bil\u0259r. B\u0259zi hallarda pasiyentl\u0259r h\u0259tta haradan v\u0259 nec\u0259 yoluxduqlar\u0131n\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlam\u0131r, \u00e7ox vaxt da etiraf etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinirl\u0259r.<\/p>\n<p>Qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsi gigiyenik vasit\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259k vacibdir. M\u0259s\u0259l\u0259n, d\u0131rnaqtutan, daraq, di\u015f f\u0131r\u00e7as\u0131, manik\u00fcr zaman\u0131 istifad\u0259 olunan al\u0259tl\u0259rin v\u0259 sairin \u015f\u0259xsi olmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir. Qan v\u0259 b\u0259d\u0259n mayesi il\u0259 kontaktda ola bil\u0259c\u0259k ist\u0259nil\u0259n vasit\u0259 dig\u0259r insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n istifad\u0259 edilm\u0259mi\u015fd\u0259n \u00f6nc\u0259 m\u00fctl\u0259q sterilizasiya olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"inner-photo\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2024\/07\/29\/fZ0cr8v0jkEugSptOXgy5h0W46FMLmatpEuEw1w3:640.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"428\" \/><\/p>\n<p><strong>&#8211; Yoluxman\u0131n hans\u0131 \u0259lam\u0259tl\u0259ri var?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Bu viruslar\u0131n \u0259sas h\u0259d\u0259f orqan\u0131 qaraciy\u0259rdir ki, onu z\u0259d\u0259l\u0259yib s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131r. Qaraciy\u0259r sizi h\u0259yatda saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r g\u00fcn 500-d\u0259n \u00e7ox vacib funksiyan\u0131 &#8220;s\u0259ssizc\u0259&#8221; yerin\u0259 yetirir. Lakin viral hepatit infeksiyas\u0131 da s\u0259ssizdir, simptomlar yaln\u0131z x\u0259st\u0259lik ir\u0259lil\u0259dikd\u0259n sonra g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>Qaraciy\u0259r x\u0259st\u0259liyinin \u0259sas \u0259lam\u0259ti hals\u0131zl\u0131q, g\u00fcc itkisi v\u0259 yor\u011funluqdur. Virus k\u0259skin v\u0259 xroniki gedi\u015fli olur. K\u0259skin hepatit virusu zaman\u0131 x\u0259st\u0259nin g\u00f6zl\u0259ri, d\u0259risi saral\u0131r, hals\u0131zl\u0131q, i\u015ftahas\u0131zl\u0131q, \u00fcr\u0259kbulanmas\u0131 v\u0259 s. \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir.<\/p>\n<p>K\u0259skin gedi\u015fli hepatit A el aras\u0131nda sar\u0131l\u0131q x\u0259st\u0259liyi kimi tan\u0131n\u0131r. Bu virusa insan bir d\u0259f\u0259 yoluxa bil\u0259r, k\u0259skin sar\u0131l\u0131qla m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. B\u0259zi hallarda k\u0259skin qaraciy\u0259r \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu d\u00f6vrd\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin narahat olmamas\u0131 v\u0259 qaraciy\u0259rini laz\u0131ms\u0131z \u0259lav\u0259 d\u0259rmanlarla y\u00fckl\u0259m\u0259m\u0259si vacibdir. \u018flam\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131qdan sonra ilk 14 g\u00fcn dig\u0259r insanlar\u0131 yoluxdurmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259masdan \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 h\u0259kim\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k \u015f\u0259rtdir.<\/p>\n<p>Hepatit B v\u0259 C daha sakit ke\u00e7ir. Pasiyentl\u0259r \u00e7ox zaman \u00f6z x\u0259st\u0259likl\u0259rind\u0259n x\u0259b\u0259rsiz olurlar v\u0259 infeksiya t\u0259sad\u00fcf\u0259n, m\u00fcayin\u0259l\u0259r zaman\u0131 a\u015fkar edilir.<\/p>\n<p>Hepatit B da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan \u0259ks\u0259r pasiyentl\u0259r bir immunoloji statusda olurlar. Y\u0259ni qanda virus a\u015fkar olunsa da, qaraciy\u0259ri z\u0259d\u0259l\u0259mir. Bu qrup x\u0259st\u0259l\u0259r m\u00fcalic\u0259 olunmur, sad\u0259c\u0259, izl\u0259m\u0259d\u0259 qal\u0131rlar. Pasiyentl\u0259r dig\u0259r \u015f\u0259xsl\u0259ri yoluxdura bil\u0259rl\u0259r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259rin ail\u0259 \u00fczvl\u0259rinin hepatit B-y\u0259 qar\u015f\u0131 vaksinasiya olunmalar\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilir.<\/p>\n<p>Hepatit B x\u0259st\u0259l\u0259rind\u0259 b\u0259z\u0259n D hepatit virusuna da rast g\u0259linir. Bu iki virus birg\u0259 qaraciy\u0259rd\u0259 ciddi f\u0259sadlara yol a\u00e7araq, sirroz x\u0259st\u0259liyin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bilir. D virusu s\u0259rb\u0259st \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015faya bilm\u0259diyind\u0259n yaln\u0131z hepatit B olan x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 rast g\u0259lir.<\/p>\n<p>Hepatit C \u00e7ox nadir hallarda k\u0259skin gedi\u015fli olaraq, \u0259ks\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 xroniki qaraciy\u0259r x\u0259st\u0259liyin\u0259 yol a\u00e7\u0131r. Hepatit C virusunda da\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131q anlay\u0131\u015f\u0131 yoxdur. Virus qanda a\u015fkar edilibs\u0259, m\u00fctl\u0259q m\u00fcalic\u0259 olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Hepatit E az rast g\u0259lin\u0259n bir hepatit virus n\u00f6v\u00fcd\u00fcr, \u0259sas\u0259n, \u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Asiya regionunda yay\u0131l\u0131b, \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 \u00fc\u00e7 h\u0259ft\u0259y\u0259 sa\u011falan bir x\u0259st\u0259lik hesab edilir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Viruslar\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi x\u0259st\u0259likl\u0259rin m\u00fcalic\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t nec\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259 qeyd etm\u0259k ist\u0259rdim ki, hepatit B virusunun tam m\u00fcalic\u0259si olmasa da, bu virusu &#8220;dondurub&#8221;, qaraciy\u0259rin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilirik.<\/p>\n<p>Hepatit A v\u0259 E \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 sa\u011fald\u0131\u011f\u0131ndan spesifik d\u0259rman\u0131 yoxdur. Hepatit C iki-\u00fc\u00e7 aya tam sa\u011falan bir virusdur, m\u00f6vcud m\u00fcasir d\u0259rmanlarla bu x\u0259st\u0259likd\u0259n tam qurtulmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>D\u0259rman vasit\u0259l\u0259rinin \u0259l\u00e7atanl\u0131\u011f\u0131 xroniki qaraciy\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259rinin m\u00fcalic\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Hepatit viruslar\u0131ndan nec\u0259 qorunmaq laz\u0131md\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Hepatit A, B, D, E-d\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vaksin m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>Hepatit A v\u0259 B \u0259leyhin\u0259 vaksin vurdurmaqla bu virusdan tamamil\u0259 qorunmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu vaksinl\u0259r h\u0259m u\u015faq, h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fckl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6vcuddur v\u0259 virusdan qorumaqda t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 effektivdir.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, art\u0131q b\u00fct\u00fcn yeni do\u011fulan u\u015faqlar vaksinasiya proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 peyv\u0259nd olunurlar. Tibb i\u015f\u00e7il\u0259rinin, insanlarla birba\u015fa t\u0259masda olan xidm\u0259t sektorunda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n hepatit B-y\u0259 qar\u015f\u0131 vaksinasiya olunmas\u0131 ciddi t\u00f6vsiy\u0259dir. Bel\u0259 ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 b\u00fct\u00fcn k\u00f6rp\u0259l\u0259r\u0259, peyv\u0259nd olunmayan u\u015faqlara v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r\u0259, 19-dan 59 ya\u015fa q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckl\u0259r\u0259 v\u0259 hepatit B infeksiyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn risk faktorlar\u0131 olan 60 v\u0259 yuxar\u0131 ya\u015fl\u0131 insanlara hepatit B peyv\u0259ndini t\u00f6vsiy\u0259 edir.<\/p>\n<p>Hepatit B \u00fc\u00e7\u00fcn bilin\u0259n risk faktorlar\u0131 olmayan 60 ya\u015f v\u0259 ya daha yuxar\u0131 b\u00f6y\u00fckl\u0259r d\u0259 hepatit B peyv\u0259ndi oluna bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>H\u0259r bir k\u0259s\u0259, he\u00e7 olmasa, \u00f6mr\u00fcnd\u0259 bir d\u0259f\u0259 hepatit B v\u0259 C-y\u0259 g\u00f6r\u0259 test etdirm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcr\u0259m. M\u00fcmk\u00fcn olduqda, illik profilaktik yoxlamalar zaman\u0131 hepatit viruslar\u0131n\u0131 test etm\u0259si m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. Virus a\u015fkar edil\u0259rs\u0259, m\u00fcalic\u0259, monitorinq v\u0259 qorunma \u00fc\u00e7\u00fcn peyv\u0259nd etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259rdim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Hepatit A v\u0259 B \u0259leyhin\u0259 vaksin vurdurmaqla bu virusdan tamamil\u0259 qorunmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti Emin M\u0259mm\u0259dov qurumun sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Hepatit viruslar\u0131na nec\u0259 yoluxulur? &#8211; Hepatit viruslar\u0131ndan A v\u0259 E-y\u0259 fekal-oral dediyimiz, y\u0259ni infeksiyalara m\u0259ruz qalan \u0259l, su v\u0259 qidadan yoluxulur. Hepatit B, C, D viruslar\u0131 is\u0259 qan, t\u00fcp\u00fcrc\u0259k, vaginal mayel\u0259r v\u0259 sperma kimi yoluxan b\u0259d\u0259n mayel\u0259ri il\u0259 t\u0259mas yolu il\u0259 yay\u0131la bil\u0259r. B\u0259zi hallarda pasiyentl\u0259r h\u0259tta haradan v\u0259 nec\u0259 yoluxduqlar\u0131n\u0131 bel\u0259 xat\u0131rlam\u0131r, \u00e7ox vaxt da etiraf etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinirl\u0259r.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":740674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/2019-11-23-23-03-576O8T7I1ASkk5q5D7UfiZ_file.jpg",620,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Hepatit A v\u0259 B \u0259leyhin\u0259 vaksin vurdurmaqla bu virusdan tamamil\u0259 qorunmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr&#8221;. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki, bu fikirl\u0259ri S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti Emin M\u0259mm\u0259dov qurumun sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 deyib. M\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik: &#8211; Hepatit viruslar\u0131na nec\u0259 yoluxulur? &#8211; Hepatit viruslar\u0131ndan A v\u0259 E-y\u0259 fekal-oral dediyimiz, y\u0259ni infeksiyalara m\u0259ruz qalan \u0259l, su v\u0259 qidadan yoluxulur. Hepatit B, C,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=740673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":740675,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/740673\/revisions\/740675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/740674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=740673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=740673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=740673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}