{"id":741232,"date":"2024-07-31T12:51:43","date_gmt":"2024-07-31T08:51:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=741232"},"modified":"2024-07-31T12:51:43","modified_gmt":"2024-07-31T08:51:43","slug":"qonur-monilioz-curum%c9%99-x%c9%99st%c9%99liyin%c9%99-qarsi-nec%c9%99-mubariz%c9%99-aparmaq-olar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=741232","title":{"rendered":"Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyin\u0259 qar\u015f\u0131 nec\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparmaq olar?"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-meta\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-gallery society\">\n<div class=\"fotorama-gallery fotorama fotorama1722415845961\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__nav-wrap\">\n<div class=\"fotorama__nav fotorama__nav--thumbs\">\n<div class=\"fotorama__nav__shaft\">\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb fotorama__active\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/1722409859383966636_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/17224098595141759884_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"news-body\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) regional b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin Bitki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 fitosanitar n\u0259zar\u0259ti sektorunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 2024-c\u00fc il \u00fczr\u0259 \u201cMilli Monitorinq Plan\u0131\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri monitorinql\u0259r zaman\u0131 tumlu-\u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259 ba\u011flar\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 karantin t\u0259tbiq edil\u0259n Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyinin a\u015fkarlanma hallar\u0131na rast g\u0259linib.<\/p>\n<p>Bu bar\u0259d\u0259\u00a0<a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>-a Agentliyin \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n m\u0259lumat verilib.<\/p>\n<p>M\u0259lumatda bildirilib ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259nziml\u0259n\u0259n z\u0259r\u0259rli orqanizml\u0259r siyah\u0131s\u0131nda yer alan Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyi g\u00f6b\u0259l\u0259k m\u0259n\u015f\u0259li olub, \u0259sas\u0259n gilas, \u015faftal\u0131, nektarin, \u0259rik, al\u00e7a, gaval\u0131, alma, armud, heyva kimi tumlu-\u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259 bitkil\u0259rind\u0259 rast g\u0259linir. Patogen q\u0131\u015f aylar\u0131n\u0131 siray\u0259tl\u0259nmi\u015f bitki hiss\u0259l\u0259rind\u0259, mumiyala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 a\u011facdan as\u0131l\u0131 halda qalan meyv\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7irir. X\u0259st\u0259liyin inki\u015faf\u0131 meyv\u0259nin sortundan, ba\u011f\u0131n \u0259kin sxemind\u0259n, apar\u0131lan aqrotexniki t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n, \u0259n \u0259sas\u0131 da hava \u015f\u0259raitind\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. M\u00fclayim g\u00fcnd\u00fcz temperaturu (20-25 \u00b0C) v\u0259 s\u0259rin gec\u0259l\u0259ri olan r\u00fctub\u0259tli v\u0259 ya ya\u011f\u0131\u015fl\u0131 havalarda \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259rin z\u0259r\u0259r g\u00f6rm\u0259si g\u00fccl\u0259nir. Yetkin meyv\u0259l\u0259rin \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259si y\u00fcks\u0259k r\u00fctub\u0259t v\u0259 y\u00fcks\u0259k temperaturda s\u00fcr\u0259tl\u0259 davam edir. Yarpaqlar v\u0259 tumurcuqlar da siray\u0259tl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r. X\u0259st\u0259liyin bitki \u00fcz\u0259rind\u0259 t\u0259sirl\u0259ri \u00e7i\u00e7\u0259k v\u0259 budaqlarda yan\u0131ql\u0131q, meyv\u0259l\u0259rd\u0259 a\u015fkar \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 v\u0259 budaqda x\u0259r\u00e7\u0259ng kimi \u0259lam\u0259tl\u0259r yarad\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259lik sah\u0259d\u0259 ya\u011f\u0131\u015f, k\u00fcl\u0259k v\u0259 h\u0259\u015f\u0259ratlar vasit\u0259sil\u0259, beyn\u0259lxalq ticar\u0259td\u0259 is\u0259 tumlu-\u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259 bitkil\u0259rinin \u0259kin material\u0131 v\u0259 meyv\u0259l\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131l\u0131r. Saxlama anbarlar\u0131nda x\u0259st\u0259liyin siray\u0259tl\u0259nmi\u015f meyv\u0259l\u0259r v\u0259 qabla\u015fd\u0131rma materiallar\u0131ndan asanl\u0131qla dig\u0259r sa\u011flam meyv\u0259l\u0259r\u0259 ke\u00e7m\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin daha geni\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 yay\u0131lmamas\u0131, x\u0259st\u0259lik ocaqlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn m\u0259hsul itkisinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 bir s\u0131ra fitosanitar t\u0259dbirl\u0259rin apar\u0131lmas\u0131 vacibdir.<\/p>\n<p><strong>Profilaktiki t\u0259dbirl\u0259r<\/strong><\/p>\n<p>Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyi il\u0259 siray\u0259tl\u0259nmi\u015f sah\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 \u0259traf\u0131nda 5-7 kilometr radiusdak\u0131 \u0259razid\u0259 ar\u0131 p\u0259t\u0259kl\u0259ri yerl\u0259\u015fdirilm\u0259m\u0259li, ba\u011flarda yarpaqlar t\u00f6k\u00fcl\u0259nd\u0259n sonra as\u0131l\u0131 halda qalan mumiyala\u015fm\u0131\u015f v\u0259 yer\u0259 t\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f meyv\u0259l\u0259r y\u0131\u011f\u0131laraq dig\u0259r bitki qal\u0131qlar\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 sah\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131laraq ekoloji t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259kl\u0259 yand\u0131r\u0131lmal\u0131, t\u0259s\u0259rr\u00fcfat i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 istifad\u0259 edil\u0259n b\u00fct\u00fcn avadanl\u0131qlar, al\u0259tl\u0259r, qabla\u015fd\u0131rma vasit\u0259l\u0259ri v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 istehsal edilmi\u015f meyv\u0259nin saxland\u0131\u011f\u0131 anbarlar h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259mizl\u0259nm\u0259li v\u0259 dezinfeksiya edilm\u0259lidir. X\u0259st\u0259lik rast g\u0259lin\u0259n ba\u011flarda istifad\u0259 edil\u0259n texnika v\u0259 al\u0259tl\u0259r t\u0259mizl\u0259n\u0259r\u0259k dezinfeksiya edildikd\u0259n sonra dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. M\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 meyv\u0259l\u0259rin saxlan\u0131lmas\u0131 zaman\u0131 is\u0259 mexaniki z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Aqrotexniki t\u0259dbirl\u0259r<\/strong>\u00a0\u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 c\u0259rg\u0259l\u0259raras\u0131 havaland\u0131rman\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 budama i\u015fl\u0259ri apar\u0131lmal\u0131, alaq bitkil\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00f6n planda saxlan\u0131lmal\u0131, yazda bitkil\u0259r \u00e7i\u00e7\u0259k a\u00e7d\u0131qdan sonra siray\u0259tl\u0259nmi\u015f zo\u011flar 20-30 santimetr a\u015fa\u011f\u0131dan k\u0259sil\u0259r\u0259k m\u0259hv edilm\u0259lidir. \u018flav\u0259 olaraq m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131ndan bir ay \u0259vv\u0259l bitkil\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r apar\u0131laraq siray\u0259tl\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n meyv\u0259l\u0259r a\u011faclardan k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131laraq m\u0259hv olunmal\u0131d\u0131r. Meyv\u0259l\u0259rin k\u0259narla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, budama i\u015fl\u0259ri s\u0259h\u0259r saatlar\u0131nda, k\u00fcl\u0259ksiz hava \u015f\u0259raitind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>Kimy\u0259vi m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri<\/strong><\/p>\n<p>Bitkinin inki\u015faf d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 yer\u00fcst\u00fc hiss\u0259sini \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259tbiq v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259kl\u0259 m\u00fcvafiq preparatla i\u015fl\u0259m\u0259l\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Yadda saxlamaq laz\u0131md\u0131r ki, vaxt\u0131nda apar\u0131lan m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n, m\u0259hsul itkisinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqla yana\u015f\u0131 ixracla ba\u011fl\u0131 m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n qorunma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyi a\u015fkarlanm\u0131\u015f t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda bitki m\u00fchafiz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00f6r\u00fclm\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259dar respublikan\u0131n ba\u015f d\u00f6vl\u0259t fitosanitar m\u00fcf\u0259tti\u015fi t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259rarlar q\u0259bul edilib v\u0259 aidiyy\u0259ti qurumlarla birlikd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f z\u0259ruri m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si t\u0259min olunur.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) regional b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin Bitki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 fitosanitar n\u0259zar\u0259ti sektorunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 2024-c\u00fc il \u00fczr\u0259 \u201cMilli Monitorinq Plan\u0131\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri monitorinql\u0259r zaman\u0131 tumlu-\u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259 ba\u011flar\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 karantin t\u0259tbiq edil\u0259n Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyinin a\u015fkarlanma hallar\u0131na rast g\u0259linib. Bu bar\u0259d\u0259\u00a0AZ\u018fRTAC-a Agentliyin \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n m\u0259lumat verilib. M\u0259lumatda bildirilib ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259nziml\u0259n\u0259n z\u0259r\u0259rli orqanizml\u0259r siyah\u0131s\u0131nda yer alan Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyi g\u00f6b\u0259l\u0259k m\u0259n\u015f\u0259li olub, \u0259sas\u0259n gilas, \u015faftal\u0131, nektarin, \u0259rik, al\u00e7a, gaval\u0131, alma, armud, heyva kimi tumlu-\u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259 bitkil\u0259rind\u0259 rast g\u0259linir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":741233,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630.jpg",630,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630.jpg",630,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630.jpg",630,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630-365x365.jpg",365,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630.jpg",630,630,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630.jpg",630,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630.jpg",630,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/1722409859383966636_1200x630-630x620.jpg",630,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&nbsp; &nbsp; Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) regional b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin Bitki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 fitosanitar n\u0259zar\u0259ti sektorunun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 2024-c\u00fc il \u00fczr\u0259 \u201cMilli Monitorinq Plan\u0131\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri monitorinql\u0259r zaman\u0131 tumlu-\u00e7\u0259yird\u0259kli meyv\u0259 ba\u011flar\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n n\u00fcmun\u0259l\u0259rd\u0259 karantin t\u0259tbiq edil\u0259n Qonur monilioz \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259 x\u0259st\u0259liyinin a\u015fkarlanma hallar\u0131na rast g\u0259linib. Bu bar\u0259d\u0259\u00a0AZ\u018fRTAC-a Agentliyin \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n m\u0259lumat verilib.&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741232"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=741232"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":741234,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741232\/revisions\/741234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/741233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=741232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=741232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=741232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}