{"id":741462,"date":"2024-08-01T12:00:57","date_gmt":"2024-08-01T08:00:57","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=741462"},"modified":"2024-08-01T12:00:57","modified_gmt":"2024-08-01T08:00:57","slug":"topun-agzinda-olmaq-donuz-piyi-il%c9%99-yaglanan-silahlar-v%c9%99-parcalanan-b%c9%99d%c9%99nl%c9%99r-d%c9%99hs%c9%99tli-tarix","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=741462","title":{"rendered":"\u201cTopun a\u011fz\u0131nda olmaq\u201d: Donuz piyi il\u0259 ya\u011flanan silahlar v\u0259 par\u00e7alanan b\u0259d\u0259nl\u0259r \u2013 D\u018fH\u015e\u018fTL\u0130 TAR\u0130X"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda m\u00fcxt\u0259lif situasiyalarda bir az ciddi, bir az yumorlu m\u0259s\u0259ll\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirik. Bu m\u0259s\u0259ll\u0259r ad\u0259t\u0259n ba\u015f vermi\u015f bir hadis\u0259, faci\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. B\u0259z\u0259n is\u0259 deyiml\u0259r s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015faraq geni\u015f co\u011frafiyalara yay\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox Molla N\u0259sr\u0259ddinin replikalar\u0131ndan istifad\u0259 olunur. V\u0259 yaxud da tarixind\u0259 \u00e7ox d\u0259h\u015f\u0259tli acl\u0131qla v\u0259 q\u0131tl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n \u00c7ind\u0259 \u201cnec\u0259s\u0259n\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259rfi m\u0259nas\u0131 \u201cbu g\u00fcn d\u00fcy\u00fc yemis\u0259n?\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 verir.<\/strong><\/p>\n<p>Movzumuz daha \u00e7ox t\u00fcrkiy\u0259li qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n istifad\u0259 etdiyi \u201ctopun a\u011fz\u0131nda olmaq\u201d ifad\u0259si haqq\u0131nda olacaq. Deyimin m\u0259nas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 \u0259n yax\u0131n yerd\u0259 olmaq, bir problem yarananda g\u00fcnahland\u0131rlan ilk \u015f\u0259xs hesab edilm\u0259kdir. B\u0259s bunun tarixi n\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/c9ce5f69ed411724069317de88300ffa.jpg\" alt=\"WhatsApp Image 2024-08-01 at 11.28.11.jpeg (298 KB)\" width=\"600\" height=\"476\" \/><\/p>\n<p>\u0130ndiki Hindistan, \u015eri-Lanka, Myanma, Yava, B\u00f6y\u00fck Britaniyan\u0131n Malayya v\u0259 Sinqapurdak\u0131 m\u00fclk\u0259ri orta hesabla 100 il\u0259 yax\u0131n Britaniya Hindistan\u0131 ad\u0131 alt\u0131nda \u00f6nc\u0259 Ost-Hind \u015firk\u0259tinin, sonra Britaniya imperiyas\u0131n\u0131n hakimiyy\u0259ti alt\u0131nda qal\u0131b.<\/p>\n<p>Afrikada oldu\u011fu kimi, bu \u0259razil\u0259rd\u0259 d\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259\u00e7ilik olduqca a\u011fr\u0131l\u0131 v\u0259 m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli ke\u00e7ib. B\u00fct\u00fcn qay\u0259si yaln\u0131z b\u00fcdc\u0259ni qanl\u0131 pullarla doldurmaq olan ingilisl\u0259r yerli xalqlar\u0131n m\u0259n\u0259vi-tarixi d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 \u0259sla h\u00f6rm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yib, z\u00fclm\u00fc h\u0259r g\u00fcn bir az da art\u0131r\u0131blar.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259 z\u00fclm\u00fc Hindistanda ya\u015fayan b\u00fct\u00fcn z\u00fcmr\u0259l\u0259r\u0259 h\u0259yat\u0131 \u201czindan etmi\u015fdi\u201d. 19-cu \u0259srin ortalar\u0131nda ac\u0131nacaql\u0131 v\u0259ziyy\u0259t daha da a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r. K\u0259ndlil\u0259rin \u00fcz\u0259rin\u0259 o q\u0259d\u0259r vergi qoyulmu\u015fdu ki, onlar bu vergil\u0259ri he\u00e7 c\u00fcr \u00f6d\u0259y\u0259 bilmirdil\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 b\u00fct\u00fcn k\u0259ndlil\u0259r torpaq sah\u0259l\u0259rini itirdil\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/341bd2d0b18a34685e8edaa30f07529b.jpg\" alt=\"WhatsApp Image 2024-08-01 at 11.26.52.jpeg (12 KB)\" width=\"600\" height=\"319\" \/><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131 tamamil\u0259 ingilis mallar\u0131n\u0131n monopoliyas\u0131na m\u0259\u011flub oldu. \u00d6lk\u0259d\u0259 yaln\u0131z ingilis mallar\u0131 sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131rd\u0131 v\u0259 bu yerli istehsal\u0131 tamamil\u0259 iflic etmi\u015fdi. Hind s\u0259n\u0259tkarlar ingilis mallar\u0131 il\u0259 r\u0259qab\u0259t\u0259 davam g\u0259tir\u0259 bilm\u0259yib m\u00fcflis olurdular. \u0130\u015f\u011faldan \u00f6nc\u0259 brahmanlar\u0131n vergi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259ri var idi. 19-cu \u0259srin ortalar\u0131nda art\u0131q bu g\u00fcz\u0259\u015ft d\u0259 l\u0259\u011fv olunmu\u015fdu. Sipahil\u0259r (a\u011f\u0131r zirehli s\u00fcvari \u0259sg\u0259r) Beqaliyadan k\u0259narda vuru\u015fduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259 \u0259lav\u0259 maa\u015f al\u0131rd\u0131lar. Art\u0131q onlar da h\u0259m bu \u0259lav\u0259 maa\u015fdan, h\u0259m d\u0259 ba\u015fqa imtiyazlardan da m\u0259hrum edilmi\u015fdil\u0259r. H\u0259tta iri feodallar\u0131n da \u0259ll\u0259rind\u0259n torpaq v\u0259 m\u00fclkl\u0259r al\u0131n\u0131rd\u0131. Apar\u0131lan u\u011fursuz siyas\u0259t \u00f6lk\u0259d\u0259 dini \u0259dav\u0259tl\u0259ri v\u0259 kastalar aras\u0131ndak\u0131 r\u0259qab\u0259t v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7iliyi art\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ost-Hind \u015firk\u0259ti bir s\u00f6zl\u0259 Hindistan\u0131n b\u00fct\u00fcn t\u0259b\u0259q\u0259 v\u0259 z\u00fcmr\u0259l\u0259rini hidd\u0259tl\u0259ndirirdi. \u00d6lk\u0259d\u0259 Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 (1857-1859) ba\u015flad\u0131. \u00dcsyan\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si icma-k\u0259ndlil\u0259r v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r s\u0259n\u0259tkarlar\u0131, h\u0259rbi q\u00fcvv\u0259si \u0259sas\u0259n \u0259kin\u00e7i kastalardan t\u0259\u015fkil olunan benqal ordusunun sipahi alaylar\u0131 idi. \u00dcsyana feodallar ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edirdi. Eyni zamanda orduda xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fcs\u0259lmanlar v\u0259 induslar da qo\u015fulmu\u015fdular. Onlar\u0131 naraz\u0131 salan m\u0259s\u0259l\u0259 is\u0259 donuz piyi il\u0259 ya\u011flanan silahdan istifad\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilm\u0259l\u0259ri idi. Bel\u0259 ki, silah\u0131n qurulu\u015fu onlar\u0131n donuz ya\u011f\u0131 vurulmu\u015f hiss\u0259ni a\u011f\u0131zlar\u0131 il\u0259 a\u00e7ma\u011fa m\u0259cbur edirdi. Bu is\u0259 h\u0259m induslar, h\u0259m d\u0259 m\u00fcs\u0259lmanlar \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259buledilm\u0259z idi.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/4d05e71095a3c6f2495af1a288c11b84.jpg\" alt=\"WhatsApp Image 2024-08-01 at 11.26.53 (1).jpeg (9 KB)\" width=\"600\" height=\"882\" \/><\/p>\n<p>\u00dcsyan geni\u015f v\u00fcs\u0259t alsa da, p\u0259rak\u0259nd\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015fdu v\u0259 vahid m\u0259rk\u0259zd\u0259n idar\u0259 olunmurdu. \u00dcsyana ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q ed\u0259n feodallar\u0131n amal\u0131 \u00f6lk\u0259nin azadl\u0131\u011f\u0131 deyil, \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u00fclkl\u0259rini geri almaq idi. \u00dcst\u0259lik d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin h\u0259rbi bacar\u0131qlar\u0131 z\u0259if idi v\u0259 daha \u00e7ox m\u00fcdafi\u0259 olunma\u011fa m\u0259cbur idil\u0259r. \u00dcsyan\u0131n gedi\u015find\u0259 art\u0131q r\u0259hb\u0259r feodallar ingilisl\u0259r t\u0259r\u0259f\u0259 ke\u00e7dil\u0259r. V\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 m\u0259\u011flubiyy\u0259t qa\u00e7\u0131lmaz oldu. \u00dcsyan m\u0259\u011flub olsa da, n\u0259tic\u0259siz olmad\u0131. \u018fn az\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 h\u0259r k\u0259sin q\u0259z\u0259bini v\u0259 nifr\u0259tini qazanan Ost-Hind \u015firk\u0259ti l\u0259\u011fv olundu.<\/p>\n<p>Qatil \u015firk\u0259t l\u0259\u011fv olmadan \u00f6nc\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7irdiyi \u00fcsyan\u00e7\u0131lar\u0131 insan a\u011fl\u0131na s\u0131\u011fmayan i\u015fg\u0259nc\u0259 il\u0259 \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Bel\u0259 ki, \u201cg\u00fcnahkar\u201d topun a\u011fz\u0131na qoyularaq, \u0259ll\u0259ri topun h\u0259r iki t\u0259r\u0259find\u0259ki t\u0259k\u0259rl\u0259rin halqalar\u0131na ba\u011flan\u0131l\u0131r v\u0259 b\u0259rkidilirdi. 6-12 kilo qara tozla istifad\u0259 edil\u0259n mis topun l\u00fcl\u0259sinin i\u00e7ind\u0259ki t\u0259zyiql\u0259 atmosfer t\u0259zyiqi aras\u0131nda 1000 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r f\u0259rq oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn a\u011fz\u0131nda insan b\u0259d\u0259ni yerin\u0259 polad t\u0259b\u0259q\u0259 olsa bel\u0259, par\u00e7alan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/10dad9235d952e6effc9efa4e8d83a13.jpg\" alt=\"WhatsApp Image 2024-08-01 at 11.26.53.jpeg (10 KB)\" width=\"600\" height=\"334\" \/><\/p>\n<p>\u00c7ox adam bu a\u011flas\u0131\u011fmaz edam \u00fcsulunu Ost-Hindin ilk d\u0259f\u0259 Sipahil\u0259r \u00fcsyan\u0131 zaman\u0131 istifad\u0259 etdiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, amma edam\u0131n \u201ctarixi\u201d bir az da \u00f6nc\u0259y\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r. Bel\u0259 ki, Mo\u011fol imperiyas\u0131nda da x\u00fcsus\u0259n siyas\u0131 m\u0259hkumlar\u0131n edam\u0131 zaman\u0131 bu \u00fcsuldan istifad\u0259 olunurdu.<\/p>\n<p><em><strong>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, n\u0259inki \u201ctopun a\u011fz\u0131nda olmaq\u201d m\u0259s\u0259lini, yax\u015f\u0131 olar ki, el\u0259 b\u00fct\u00fcn deyiml\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n tarixi k\u00f6kl\u0259rini ara\u015fd\u0131rmaq daha faydal\u0131 olar&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>\u015eahan\u0259 R\u0259himli,<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda m\u00fcxt\u0259lif situasiyalarda bir az ciddi, bir az yumorlu m\u0259s\u0259ll\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirik. Bu m\u0259s\u0259ll\u0259r ad\u0259t\u0259n ba\u015f vermi\u015f bir hadis\u0259, faci\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. B\u0259z\u0259n is\u0259 deyiml\u0259r s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015faraq geni\u015f co\u011frafiyalara yay\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox Molla N\u0259sr\u0259ddinin replikalar\u0131ndan istifad\u0259 olunur. V\u0259 yaxud da tarixind\u0259 \u00e7ox d\u0259h\u015f\u0259tli acl\u0131qla v\u0259 q\u0131tl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n \u00c7ind\u0259 \u201cnec\u0259s\u0259n\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn h\u0259rfi m\u0259nas\u0131 \u201cbu g\u00fcn d\u00fcy\u00fc yemis\u0259n?\u201d m\u0259nas\u0131n\u0131 verir. Movzumuz daha \u00e7ox t\u00fcrkiy\u0259li qarda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n istifad\u0259 etdiyi \u201ctopun a\u011fz\u0131nda olmaq\u201d ifad\u0259si haqq\u0131nda olacaq. Deyimin m\u0259nas\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 \u0259n yax\u0131n yerd\u0259 olmaq, bir problem yarananda g\u00fcnahland\u0131rlan ilk \u015f\u0259xs hesab&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":741463,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/f42185194086aae0008d2ec3211d7764.jpg",640,350,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"G\u00fcnd\u0259lik h\u0259yat\u0131m\u0131zda m\u00fcxt\u0259lif situasiyalarda bir az ciddi, bir az yumorlu m\u0259s\u0259ll\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirik. Bu m\u0259s\u0259ll\u0259r ad\u0259t\u0259n ba\u015f vermi\u015f bir hadis\u0259, faci\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olur. B\u0259z\u0259n is\u0259 deyiml\u0259r s\u0259rh\u0259dl\u0259ri a\u015faraq geni\u015f co\u011frafiyalara yay\u0131l\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 daha \u00e7ox Molla N\u0259sr\u0259ddinin replikalar\u0131ndan istifad\u0259 olunur. V\u0259 yaxud da tarixind\u0259 \u00e7ox d\u0259h\u015f\u0259tli acl\u0131qla v\u0259 q\u0131tl\u0131qla \u00fczl\u0259\u015f\u0259n \u00c7ind\u0259 \u201cnec\u0259s\u0259n\u201d s\u00f6z\u00fcn\u00fcn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741462"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=741462"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741462\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":741464,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741462\/revisions\/741464"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/741463"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=741462"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=741462"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=741462"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}