{"id":741839,"date":"2024-08-03T09:49:04","date_gmt":"2024-08-03T05:49:04","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=741839"},"modified":"2024-08-03T09:49:04","modified_gmt":"2024-08-03T05:49:04","slug":"quduzluq-x%c9%99st%c9%99liyind%c9%99n-nec%c9%99-qorunmaq-olar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=741839","title":{"rendered":"Quduzluq x\u0259st\u0259liyind\u0259n nec\u0259 qorunmaq olar?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Quduzluq virus m\u0259n\u015f\u0259li olub sinir sisteminin iltihab\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n a\u011f\u0131r infeksion zoonoz x\u0259st\u0259likdir. Bu infeksiya n\u00f6v\u00fcn\u0259 dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v ev v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131, v\u0259h\u015fi heyvanlar, h\u0259m\u00e7inin insanlar yoluxur. Virus x\u0259st\u0259 heyvanlar\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 ifraz edildiyind\u0259n x\u0259st\u0259lik daha \u00e7ox quduz heyvanlar\u0131n di\u015fl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. X\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicisinin m\u0259nb\u0259yi x\u0259st\u0259 ev heyvanlar\u0131 (\u0259sas\u0259n it v\u0259 pi\u015fikl\u0259r) v\u0259 v\u0259h\u015fi heyvanlar (canavar, t\u00fclk\u00fc, \u00e7aqqal, porsuq, skuns, yenot v\u0259 s.) hesab olunur. Yarasa v\u0259 g\u0259miricil\u0259rin x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131nda rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,<\/strong>\u00a0\u00a0bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259r \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n bildirilib.<\/p>\n<p>Qeyd edilib ki, insanlar aras\u0131nda yoluxma \u0259sas\u0259n itl\u0259rin di\u015fl\u0259m\u0259si il\u0259 ba\u015f vers\u0259 d\u0259, z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f d\u0259ri v\u0259 selikli qi\u015falar\u0131n (c\u0131rmaq v\u0259 ya yara yeri) x\u0259st\u0259 heyvanlar\u0131n a\u011f\u0131z suyu il\u0259 t\u0259mas\u0131 da yoluxmaya s\u0259b\u0259b olur. Bu virus m\u0259n\u015f\u0259li x\u00fcsusi t\u0259hl\u00fck\u0259li x\u0259st\u0259liyin inkubasiya d\u00f6vr\u00fc 3 h\u0259ft\u0259d\u0259n 3 aya q\u0259d\u0259r davam ed\u0259 bil\u0259r. \u0130nkubasiya m\u00fcdd\u0259tinin uzunlu\u011fu heyvan\u0131n insan\u0131 di\u015fl\u0259m\u0259 nahiy\u0259sind\u0259n, yaran\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fc v\u0259 d\u0259rinliyind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin orqanizm\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f t\u00fcp\u00fcrc\u0259yin miqdar\u0131ndan as\u0131l\u0131d\u0131r. Di\u015fl\u0259nm\u0259 nahiy\u0259sinin ba\u015f-beyin sistemin\u0259 yax\u0131n olmas\u0131 x\u0259st\u0259liyin inkubasion d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn q\u0131salmas\u0131na t\u0259sir ed\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir. X\u0259st\u0259liy\u0259 yoluxma \u0259sas\u0259n di\u015fl\u0259m\u0259 v\u0259 ya z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f d\u0259ri \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u0259 infeksiyala\u015fm\u0131\u015f a\u011f\u0131z suyunun d\u0259ym\u0259si il\u0259 ba\u015f verir. Bel\u0259 ki, quduz it, pi\u015fik v\u0259 dig\u0259r heyvanlar d\u0259rid\u0259 yara v\u0259 ya s\u0131y\u0131rt\u0131 olduqda, h\u0259m\u00e7inin selikli qi\u015falar\u0131 yalad\u0131qda virus orqanizm\u0259 d\u00fc\u015f\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130nsan orqanizmin\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f quduzluq viruslar\u0131 sinirl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemin\u0259 do\u011fru h\u0259r\u0259k\u0259t edir, art\u0131b \u00e7oxal\u0131r v\u0259 m\u0259rk\u0259zi sinir sistemini m\u0259hv edir. X\u0259st\u0259lik vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 edilm\u0259zs\u0259, \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259nir. Heyvan di\u015fl\u0259m\u0259sin\u0259, c\u0131rmaqlamas\u0131na v\u0259 ya z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f d\u0259rinin yalanmas\u0131na m\u0259ruz qald\u0131qda, ilk olaraq, yaran\u0131 v\u0259 ya taml\u0131\u011f\u0131 pozulmu\u015f d\u0259rini sabun v\u0259 t\u0259miz su il\u0259 yumaq laz\u0131md\u0131r. Eyni zamanda, t\u0259cili olaraq h\u0259kim\u0259 (infeksionist\u0259) m\u00fcraci\u0259t edilm\u0259lidir. Di\u015fl\u0259mi\u015f it v\u0259 pi\u015fik is\u0259 10-12 g\u00fcn m\u00fcdd\u0259tind\u0259 \u0259razinin baytar m\u00fct\u0259x\u0259ssisinin n\u0259zar\u0259tind\u0259 olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259likd\u0259n qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ev heyvanlar\u0131n\u0131n quduzlu\u011fa qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259si \u015f\u0259rtdir. Sahibsiz (k\u00fc\u00e7\u0259) it v\u0259 pi\u015fikl\u0259rl\u0259 birba\u015fa t\u0259mas t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. \u015e\u00fcbh\u0259li (aqressiv davranan) heyvanlar t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir v\u0259 onlar\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259 d\u0259rhal baytar m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r\u0259 m\u0259lumat verilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>X\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 respublikam\u0131zda v\u0259h\u015fi heyvanlar aras\u0131nda aldad\u0131c\u0131 yem vasit\u0259sil\u0259 peyv\u0259ndl\u0259m\u0259nin apar\u0131lmas\u0131 t\u0259dbirin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b v\u0259 bu, \u00f6z m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259l\u0259rini verir. Peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn quduzluq x\u0259st\u0259liyind\u0259n azad olmu\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 istifad\u0259 edil\u0259n qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259 t\u0259tbiq olunur. Eyni zamanda, quduzluq x\u0259st\u0259liyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 regional \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259 apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Quduzluq virus m\u0259n\u015f\u0259li olub sinir sisteminin iltihab\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n a\u011f\u0131r infeksion zoonoz x\u0259st\u0259likdir. Bu infeksiya n\u00f6v\u00fcn\u0259 dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v ev v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131, v\u0259h\u015fi heyvanlar, h\u0259m\u00e7inin insanlar yoluxur. Virus x\u0259st\u0259 heyvanlar\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 ifraz edildiyind\u0259n x\u0259st\u0259lik daha \u00e7ox quduz heyvanlar\u0131n di\u015fl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. X\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicisinin m\u0259nb\u0259yi x\u0259st\u0259 ev heyvanlar\u0131 (\u0259sas\u0259n it v\u0259 pi\u015fikl\u0259r) v\u0259 v\u0259h\u015fi heyvanlar (canavar, t\u00fclk\u00fc, \u00e7aqqal, porsuq, skuns, yenot v\u0259 s.) hesab olunur. Yarasa v\u0259 g\u0259miricil\u0259rin x\u0259st\u0259liyin yay\u0131lmas\u0131nda rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. ARANTV.AZ x\u0259b\u0259r verir ki,\u00a0\u00a0bu bar\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin (AQTA) \u0130nformasiya t\u0259minat\u0131 v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":741840,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/1819fb90172260870162348796010213054.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Quduzluq virus m\u0259n\u015f\u0259li olub sinir sisteminin iltihab\u0131 il\u0259 s\u0259ciyy\u0259l\u0259n\u0259n a\u011f\u0131r infeksion zoonoz x\u0259st\u0259likdir. Bu infeksiya n\u00f6v\u00fcn\u0259 dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn n\u00f6v ev v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 heyvanlar\u0131, v\u0259h\u015fi heyvanlar, h\u0259m\u00e7inin insanlar yoluxur. Virus x\u0259st\u0259 heyvanlar\u0131n t\u00fcp\u00fcrc\u0259yi il\u0259 ifraz edildiyind\u0259n x\u0259st\u0259lik daha \u00e7ox quduz heyvanlar\u0131n di\u015fl\u0259m\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ba\u015f verir. X\u0259st\u0259lik t\u00f6r\u0259dicisinin m\u0259nb\u0259yi x\u0259st\u0259 ev heyvanlar\u0131 (\u0259sas\u0259n it&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741839"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=741839"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":741841,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/741839\/revisions\/741841"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/741840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=741839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=741839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=741839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}