{"id":744460,"date":"2024-08-14T10:05:21","date_gmt":"2024-08-14T06:05:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=744460"},"modified":"2024-08-14T10:05:21","modified_gmt":"2024-08-14T06:05:21","slug":"kimdir-gunahkar-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=744460","title":{"rendered":"Kimdir g\u00fcnahkar?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>S\u0131ralanan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r&#8230;<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Son aylar respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 qidalardan k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hadis\u0259l\u0259ri ba\u015f verm\u0259kd\u0259dir. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l is\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 G\u00f6yg\u00f6l rayonunda\u00a0 k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ba\u015f verib. Yas m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n 120 n\u0259f\u0259rin z\u0259h\u0259rl\u0259ndiyi qeyd olunur.<\/p>\n<p>G\u00f6yg\u00f6l rayonundak\u0131 restoranlardan birind\u0259 ba\u015f tutan toy m\u0259clisind\u0259 20 n\u0259f\u0259rin qidadan z\u0259h\u0259rl\u0259ndiyi bildirilir. Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r G\u00f6yg\u00f6l v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n x\u0259st\u0259xanalardan birin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Abbas S\u0259hh\u0259t ad\u0131na x\u0259st\u0259xanada m\u00fcalic\u0259 olunanlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rgin olsa da h\u0259kiml\u0259rin ciddi n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda yax\u015f\u0131la\u015fma\u011fa do\u011fru gedir.<\/p>\n<p>Bilirik ki, yaz- yay aylar\u0131nda havan\u0131n temperaturu y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn otaq \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 isti m\u00fchitd\u0259 bir saatdan art\u0131q qald\u0131qda b\u0259zi qidalar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 kimy\u0259vi, fiziki, bioloji, mikrobioloji \u00e7irkl\u0259nm\u0259l\u0259r ba\u015f verir. Bu da qida z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Dem\u0259li, isti z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259nin \u0259sas komponentl\u0259rind\u0259n biridir. Y\u00fcks\u0259k risk qrupuna aid olan \u0259t-s\u00fcd v\u0259 bal\u0131q m\u0259hsullar\u0131 da a\u00e7\u0131q havada uzun m\u00fcdd\u0259t qald\u0131qda z\u0259r\u0259rli ola bil\u0259r. \u018fg\u0259r bu qidalar dondurulubsa, donu a\u00e7\u0131ld\u0131qdan d\u0259rhal sonra bir d\u0259f\u0259 bi\u015firm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259ri ziyanvericil\u0259rd\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan pestisidl\u0259r d\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z yuyulmadan q\u0259bul edildikd\u0259 is\u0259 daha t\u0259hl\u00fck\u0259li xarakter al\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259cr\u00fcb\u0259li h\u0259kiml\u0259r bildirirl\u0259r ki, bu c\u00fcr z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r qida toksikoinfeksiyalar\u0131 adlan\u0131r. S\u00f6hb\u0259t botulizmd\u0259n (botulizm-m\u00fcxt\u0259lif tipli bakteriyalar v\u0259 onlar\u0131n g\u00fccl\u00fc ekzotoksinl\u0259ri il\u0259 t\u00f6r\u0259dil\u0259n a\u011f\u0131r qida toksikoinfeksiyas\u0131d\u0131r) gedir. Bu, ad\u0259t\u0259n istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259ti ke\u00e7mi\u015f v\u0259 saxlanma qaydalar\u0131 pozulmu\u015f qidalarda inki\u015faf ed\u0259n bakteriyalar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 hald\u0131r. Onlar\u0131n tokisiki m\u0259hsullar\u0131 b\u0259d\u0259n\u0259 daxil olduqda orqanizmd\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 yarad\u0131r. Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259lisi botulizmdir. Botulizm \u00f6l\u00fcm\u0259 daha tez apar\u0131b \u00e7\u0131xar\u0131r. Dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 a\u011f\u0131r tokisiki v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r yarad\u0131r. Ancaq onlar da \u00f6l\u00fcm\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259rl\u0259r. Bel\u0259 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rin yaranmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn qidalar\u0131n d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131, saxlanma qaydalar\u0131na ciddi riay\u0259t edilm\u0259si, m\u00fcdd\u0259ti ke\u00e7dikd\u0259 is\u0259\u00a0 istifad\u0259d\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 vacibdir. H\u0259r k\u0259s bilm\u0259lidir ki, qida t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik konsepsiyas\u0131n\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259sidir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259 qidalar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 zaman\u0131 ciddi n\u0259zar\u0259t laz\u0131md\u0131r. Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7ox ciddi n\u0259zar\u0259t var idi. \u0130ndi \u00f6z\u0259l ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri m\u00f6vcud oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 onlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259t m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu, spirtli i\u00e7kil\u0259r\u0259 d\u0259 aiddir. Ham\u0131ya m\u0259lumdur ki, evl\u0259rd\u0259, \u00f6z\u0259l obyektl\u0259rd\u0259, \u015fadl\u0131q saraylar\u0131nda texniki standarta uy\u011fun olmayan i\u00e7kil\u0259r haz\u0131rlan\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259z\u0259n boyat qidalar\u0131 soyuducuda saxlay\u0131rlar v\u0259 onlar kefiyy\u0259t parametrl\u0259rini xeyli itirir. N\u0259tic\u0259d\u0259 bu qidalar\u0131n t\u0259rkibl\u0259rind\u0259 inki\u015faf ed\u0259n ayr-ayr\u0131 mikro orqanizml\u0259r f\u0259sadlar t\u00f6r\u0259dir. \u018ft m\u0259n\u015f\u0259li bulyonlarda, x\u00f6r\u0259kl\u0259rd\u0259 bel\u0259 infeksiyalar daha \u00e7ox inki\u015faf edir. Bu c\u00fcr infeksiyalar mikroblar\u0131n qida m\u0259nb\u0259yidir.<\/p>\n<p>Z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 meyv\u0259l\u0259r d\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Yaz-yay m\u00f6vs\u00fcml\u0259rind\u0259 yeti\u015fdiril\u0259n meyv\u0259 v\u0259 t\u0259r\u0259v\u0259zl\u0259r\u0259 g\u0259miricil\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 vurulan d\u0259rmanlar, mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259r meyv\u0259nin, t\u0259r\u0259v\u0259zin t\u0259rkibin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. Sad\u0259 dill\u0259 des\u0259k, t\u0259r\u0259v\u0259zi bazara tez \u00e7\u0131xar\u0131b baha qiym\u0259t\u0259 satma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fanlar bitkil\u0259r\u0259 h\u0259tta qada\u011fan olunmu\u015f miqdarda mineral g\u00fcbr\u0259l\u0259r verirl\u0259r. Bu t\u0259r\u0259v\u0259zin k\u00fctl\u0259sind\u0259 \u00e7\u00f6k\u00fcb qal\u0131r v\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 yarad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 xiyarda v\u0259 pomidorda onlar\u0131 g\u00f6zl\u0259 g\u00f6rm\u0259k bel\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, b\u00f6y\u00fck bir m\u00f6vzudur v\u0259 vaxta\u015f\u0131r\u0131 toxunaca\u011f\u0131q.<\/p>\n<p>G\u00f6yg\u00f6l v\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r k\u00fctl\u0259vi oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn cinay\u0259t t\u0259rkibi yarad\u0131r.\u00a0 Y\u0259qin ki, inzibati orqanlar bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n<p>Etiraf ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycanda qida m\u0259d\u0259niyy\u0259ti son d\u0259r\u0259c\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Biz h\u0259dd\u0259n art\u0131q qida q\u0259bul edirik, dem\u0259k olar ki, idmanla m\u0259\u015f\u011ful olmuruq, daha \u00e7ox h\u0259r\u0259k\u0259tsiz qal\u0131r\u0131q. Onu da dey\u0259k ki, restoranlarda v\u0259 m\u0259rasim evl\u0259rind\u0259 s\u00fcfr\u0259y\u0259 30-40 adda yem\u0259k-i\u00e7m\u0259k qoyulur ki, bunun \u00f6z\u00fc d\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 riski yarad\u0131r. Yayda is\u0259 isti havada bu risk daha da y\u00fcks\u0259lir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 ist\u0259r yas m\u0259clisl\u0259rind\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 toylarda yem\u0259k-i\u00e7m\u0259kl\u0259rin say\u0131 minimuma endirilm\u0259lidir. Bu s\u00fcfr\u0259l\u0259r\u0259 el\u0259 nem\u0259tl\u0259r qoyulur ki, \u00e7ox vaxt onlardan he\u00e7 istifad\u0259 olunmur. Onda bel\u0259 qidalara \u00e7\u0259kil\u0259n izafi x\u0259rc n\u0259y\u0259 laz\u0131md\u0131r? Ad\u0259t\u0259n, \u0259l d\u0259ym\u0259mi\u015f bi qidalar s\u00fcfr\u0259l\u0259rd\u0259n y\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131r\u0131landan sonra n\u00f6vb\u0259ti toyun s\u00fcfr\u0259sin\u0259 qoyulur, y\u0259ni bir qida iki m\u00fc\u015ft\u0259riy\u0259 sat\u0131l\u0131r.\u00a0 Bu is\u0259 h\u0259m d\u0259l\u0259duzluq, h\u0259m d\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bununla b\u0259rab\u0259r, ia\u015f\u0259 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri son d\u0259r\u0259c\u0259 diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar. B\u0259zi i\u015f adamlar\u0131 \u00f6z g\u0259lirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn insanlar\u0131n taleyini sual alt\u0131nda qoymamal\u0131d\u0131rlar. Pulu haram yollarla qazananda f\u0259sadlar verm\u0259si min d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 s\u0131nan\u0131b. H\u0259m d\u0259 bir vaxt \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bu aqib\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>G\u0259nc\u0259d\u0259 v\u0259 G\u00f6yg\u00f6ld\u0259 ba\u015f ver\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259rin s\u0259b\u0259bl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri v\u0259 m\u00fcvafiq qurumlar\u0131n \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ara\u015fd\u0131rmalara ba\u015flan\u0131l\u0131b. Agentliyin \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131ndan ibar\u0259t m\u00fct\u0259x\u0259ssis qrupu \u0259raziy\u0259 ezam olunub. Haz\u0131rda m\u00fcvafiq ara\u015fd\u0131rmalar apar\u0131l\u0131r. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n n\u0259tic\u0259si bar\u0259d\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259 m\u0259lumat veril\u0259c\u0259k. \u00d6z\u00fcm\u00fcz yaratmasaq c\u0259miyy\u0259timizin bu q\u0259d\u0259r narahatl\u0131\u011f\u0131, vaxts\u0131z \u00f6l\u00fcml\u0259r v\u0259 ail\u0259l\u0259rin faci\u0259si ba\u015f verm\u0259zdi&#8230;Bu bar\u0259d\u0259 ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k he\u00e7 vaxt gec deyil.<\/p>\n<p><strong>V\u0259li \u0130lyasov, &#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0131ralanan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r&#8230; Son aylar respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 qidalardan k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hadis\u0259l\u0259ri ba\u015f verm\u0259kd\u0259dir. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l is\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 G\u00f6yg\u00f6l rayonunda\u00a0 k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ba\u015f verib. Yas m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n 120 n\u0259f\u0259rin z\u0259h\u0259rl\u0259ndiyi qeyd olunur. G\u00f6yg\u00f6l rayonundak\u0131 restoranlardan birind\u0259 ba\u015f tutan toy m\u0259clisind\u0259 20 n\u0259f\u0259rin qidadan z\u0259h\u0259rl\u0259ndiyi bildirilir. Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r G\u00f6yg\u00f6l v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n x\u0259st\u0259xanalardan birin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Haz\u0131rda G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259ki Abbas S\u0259hh\u0259t ad\u0131na x\u0259st\u0259xanada m\u00fcalic\u0259 olunanlar\u0131n v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rgin olsa da h\u0259kiml\u0259rin ciddi n\u0259zar\u0259ti alt\u0131nda yax\u015f\u0131la\u015fma\u011fa do\u011fru gedir. Bilirik ki, yaz- yay aylar\u0131nda havan\u0131n temperaturu y\u00fcks\u0259k oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn otaq \u015f\u0259raitind\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":744461,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9a85c12a162055305189334068910894734.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"S\u0131ralanan z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r&#8230; Son aylar respublikam\u0131z\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 qidalardan k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hadis\u0259l\u0259ri ba\u015f verm\u0259kd\u0259dir. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259vv\u0259l is\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 v\u0259 G\u00f6yg\u00f6l rayonunda\u00a0 k\u00fctl\u0259vi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ba\u015f verib. Yas m\u0259rasimd\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n 120 n\u0259f\u0259rin z\u0259h\u0259rl\u0259ndiyi qeyd olunur. G\u00f6yg\u00f6l rayonundak\u0131 restoranlardan birind\u0259 ba\u015f tutan toy m\u0259clisind\u0259 20 n\u0259f\u0259rin qidadan z\u0259h\u0259rl\u0259ndiyi bildirilir. Z\u0259r\u0259r\u00e7\u0259k\u0259nl\u0259r G\u00f6yg\u00f6l v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/744460"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=744460"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/744460\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":744463,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/744460\/revisions\/744463"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/744461"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=744460"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=744460"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=744460"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}