{"id":744761,"date":"2024-08-15T10:02:17","date_gmt":"2024-08-15T06:02:17","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=744761"},"modified":"2024-08-15T10:02:17","modified_gmt":"2024-08-15T06:02:17","slug":"erm%c9%99nistanin-tuk%c9%99nm%c9%99y%c9%99n-ekoloji-terroru-region-ucun-t%c9%99hluk%c9%99-m%c9%99nb%c9%99yidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=744761","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan\u0131n t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n ekoloji terroru region \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yidir"},"content":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan\u00a0 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 terror\u00e7ulu\u011fu d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7r\u0259n bir barbar \u00f6lk\u0259dir. Haylar son\u00a0 bir \u0259srd\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 himay\u0259darlar\u0131na g\u00fcv\u0259n\u0259r\u0259k qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tliamlar, soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 haylar\u0131n Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n qurbanlar\u0131 onminl\u0259rl\u0259dir.<\/p>\n<p>T\u0259bii ki, 2020-ci ilin sentyabr\u0131n 27- d\u0259 ba\u015flayan \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 onlar\u0131n burnu Az\u0259rbaycan Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n ovuldu. Bununla da \u0259srin \u0259n qanl\u0131 d\u0259rsini alm\u0131\u015f oldular. \u0130ndi Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim torpaqlar\u0131 azad v\u0259 firvand\u0131r. Art\u0131q C\u0259nubi Qafqazda ilk d\u0259f\u0259 olaraq tarixd\u0259 separatiz\u0259m\u0259 v\u0259 terror\u00e7u xuntaya da Az\u0259rbaycan son qoydu. Bununla da Erm\u0259nistan\u0131n \u00abD\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259- B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u00bb iddias\u0131 d\u0259fn edilmi\u015f oddu.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r terror is\u0259 ekologiyam\u0131za vurdu\u011fu a\u011f\u0131r yaralard\u0131r. Beyn\u0259lxalq h\u00fcquqda \u00a0bildrilir ki, hans\u0131 bir \u00f6lk\u0259 v\u0259 yaxud \u015f\u0259xsl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n dig\u0259r \u00f6lk\u0259nin t\u0259bi\u0259tin\u0259, flora v\u0259 faunas\u0131na q\u0259sd\u0259n z\u0259r\u0259r yetirm\u0259k ekoloji terrordur v\u0259 bunun a\u011f\u0131r c\u0259zalar\u0131 da m\u00f6vcuddur. Qeyd ed\u0259k ki,30 ild\u0259n \u00e7ox\u00a0 erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u0131 alt\u0131nda qalan Az\u0259rbaycan\u0131n \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 k\u0259ndl\u0259rinin da\u011f\u0131d\u0131lmas\u0131, dinc \u0259halinin soyq\u0131p\u0131m\u0131 \u00a0v\u0259 eyni zamanda, bitki v\u0259 heyvanlar al\u0259minin m\u0259hv edilm\u0259si d\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r v\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 ekoloji terrordur. H\u0259rbi m\u00fcnaqi\u015f\u0259 v\u0259 m\u00fcharib\u0259 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razisind\u0259 apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bu d\u00f6vrd\u0259 atmosfer, su m\u0259nb\u0259l\u0259ri, torpaqlar\u0131m\u0131z bioloji, kimy\u0259vi v\u0259 fiziki \u00e7irkl\u0259nm\u0259y\u0259 m\u0259ruz qal\u0131b.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011fala m\u0259ruz qalm\u0131\u015f ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rimiz erm\u0259ni silahl\u0131 birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u0259t edilib, evl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b, su, elektrik, qaz v\u0259 dig\u0259r kommunikasiya x\u0259tl\u0259ri is\u0259 tamamil\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Bir s\u00f6zl\u0259, Erm\u0259nistan t\u0259r\u0259find\u0259n ekoloji terrora m\u0259ruz qalan Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259ri regional ekoloji f\u0259lak\u0259t zonas\u0131na \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edil\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 monitorinq zaman\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rimizin talan edilm\u0259sinin,\u00a0 me\u015f\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7oxillik qiym\u0259tli a\u011faclar\u0131n k\u0259silm\u0259sinin (da\u015f\u0131nmas\u0131nda Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin \u015f\u0259xsi hey\u0259tind\u0259n v\u0259 ona m\u0259xsus olan h\u0259rbi texnikadan istifad\u0259 edilib) bir daha \u015fahidi olduq.\u00a0C\u0259nubi Qafqazda \u0259n z\u0259ngin t\u0259bi\u0259t\u0259 malik olan Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi regionlar\u0131n\u0131n ekosisteminin darmada\u011f\u0131n olunmas\u0131n\u0131n miqyas\u0131 o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr ki, onun b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn on ill\u0259rl\u0259 vaxt laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 me\u015f\u0259 fondumuza b\u00f6y\u00fck ziyan d\u0259yib. Bel\u0259 ki, i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rimizd\u0259 me\u015f\u0259 fondu torpaqlar\u0131m\u0131z 260 min hektar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259dir. \u0130\u015f\u011falaq\u0259d\u0259rki d\u00f6vrd\u0259 apar\u0131lan me\u015f\u0259 qurulu\u015fu i\u015fl\u0259rind\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259rin 216 min hektar\u0131n\u0131n me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fckl\u00fc \u0259razi oldu\u011fu g\u00f6st\u0259rilir. \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z tarixi Z\u0259f\u0259rd\u0259n sonra apar\u0131lan monitorinql\u0259r v\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, 54 min hektardan \u00e7ox me\u015f\u0259 \u0259razimiz tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. Azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 152 t\u0259bi\u0259t abid\u0259si var. Bunlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin ya\u015f\u0131 100 ill\u0259rl\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259n a\u011faclard\u0131r. Onlardan 131-i v\u0259 ya 80 faizi m\u0259qs\u0259dli olaraq tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. 800-1000 il ya\u015f\u0131 olan t\u0259bi\u0259t abid\u0259l\u0259rimiz b\u0259rpas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0131radan \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b, h\u0259tta k\u00f6kl\u0259ri yand\u0131r\u0131l\u0131b ki, p\u00f6hr\u0259 bel\u0259 verm\u0259sinl\u0259r. T\u0259kc\u0259 me\u015f\u0259 fondu deyil, \u0259razil\u0259rimizd\u0259 olan yeralt\u0131 t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 su ehtiyatlar\u0131na da i\u015f\u011fal\u0131n, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259ri ayd\u0131n hiss edilir.<\/p>\n<p>Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259nc\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131ndak\u0131 i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rd\u0259 167 faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131 yata\u011f\u0131m\u0131z var, onlar\u0131n 52-d\u0259 qanunsuz istismar i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, burada \u00e7ox qiym\u0259tli, \u0259sas\u0259n d\u0259 \u0259lvan metallar olan yataqlar\u0131m\u0131z amans\u0131zl\u0131qla istismar edilib. Bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259rin d\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131 il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 apar\u0131l\u0131r v\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259r aidiyy\u0259ti komissiya v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na t\u0259qdim olunur. Art\u0131q beyn\u0259lxalq m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259rd\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin bir \u00e7oxu il\u0259 ba\u011fl\u0131 iddialar qald\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>2024-2026-c\u0131 ill\u0259r \u0259rzind\u0259 minat\u0259mizl\u0259m\u0259 i\u015fl\u0259ri ba\u015fa \u00e7atd\u0131qca 1150 hektar \u0259razid\u0259 me\u015f\u0259b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri aparmaq planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Y\u0259ni, qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin b\u0259rpas\u0131, tarix\u0259n areallar\u0131 h\u0259min \u0259razil\u0259r olmu\u015f fauna v\u0259 flora n\u00f6vl\u0259rinin qaytar\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 layih\u0259l\u0259r haz\u0131rlan\u0131b. \u0130lkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 olan x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan \u0259razil\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bel\u0259 ki, Prezidentin 2021-ci il 20 oktyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 B\u0259sit\u00e7ay D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funun f\u0259aliyy\u0259ti b\u0259rpa edilib, S\u0259r\u0259ncam\u0131n icras\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Qoru\u011fun \u018fsasnam\u0259si haz\u0131rlan\u0131b, sanitariya-m\u00fchafiz\u0259 zonas\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib, aidiyy\u0259ti qurumlarla raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 Nazirl\u0259r Kabinetinin 2022-ci il 29 noyabr tarixli 424 n\u00f6mr\u0259li Q\u0259rar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq edilib. Bununla yana\u015f\u0131, i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n dig\u0259r x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259r\u0259 d\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Haz\u0131rk\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Da\u015falt\u0131 D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131n\u0131n x\u0259rit\u0259si haz\u0131rlan\u0131b, aidiyy\u0259ti qurumlarla raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b v\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 t\u0259qdim olunub. Dig\u0259r x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan \u0259razil\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 i\u015fl\u0259rin d\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. X\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan t\u0259bi\u0259t \u0259razil\u0259rinin statusunun d\u0259yi\u015fdirilm\u0259sin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, qoruq v\u0259 yasaql\u0131qlar\u0131n bazas\u0131nda ekoturizm f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 imkan ver\u0259n milli parklar v\u0259 t\u0259bi\u0259t parklar\u0131 yarad\u0131lacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 La\u00e7\u0131n \u0259razisind\u0259ki Qarag\u00f6l D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011fu, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 g\u00f6l\u00fcn \u00f6z\u00fc \u00e7ox ziyan g\u00f6r\u00fcb, orada m\u00f6vcud olmu\u015f ekosistem, dem\u0259k olar ki, tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. \u00a0Bu g\u00fcn t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, ikili standartlar h\u0259r yerd\u0259 oldu\u011fu kimi, burada da \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259 ki, \u00fczv\u00fc oldu\u011fumz b\u00fct\u00fcn beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlara edilmi\u015f m\u00fcraci\u0259tl\u0259rimiz\u0259 baxmayaraq, h\u0259l\u0259 d\u0259 bir beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat da\u00a0 bununla ba\u011fl\u0131 ciddi etiraz\u0131n\u0131 bildirm\u0259yib. \u0130\u015f\u011falaq\u0259d\u0259rki d\u00f6vrd\u0259 B\u0259sit\u00e7ay D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Qoru\u011funda 108 hektar \u0259razinin 83 hektar\u0131 \u015e\u0259rq \u00e7inar\u0131 me\u015f\u0259si olub, onun 40 hektardan \u00e7oxu i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. B\u00fct\u00fcn t\u0259bi\u0259timiz kimi, x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 olunan \u0259razil\u0259rimiz d\u0259 ziyan g\u00f6r\u00fcb. Arazboyu D\u00f6vl\u0259t T\u0259bi\u0259t Yasaql\u0131\u011f\u0131nda me\u015f\u0259 \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00e7oxu tamamil\u0259 m\u0259hv edilib. \u0130ndi o yerl\u0259rd\u0259 b\u0259rpa prosesini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 statusuna z\u0259rur\u0259t var v\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 \u00fczv oldu\u011fumuz beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, ara\u015fd\u0131rmalar g\u00f6st\u0259rir ki, h\u0259r il Erm\u0259nistandan ke\u00e7\u0259n 350 milyon kubmetr su kimy\u0259vi madd\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7irkl\u0259ndirilir. Ox\u00e7u\u00e7aydak\u0131 \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259r suyun t\u00f6k\u00fcld\u00fcy\u00fc Araz v\u0259 K\u00fcr \u00e7aylar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 X\u0259z\u0259r d\u0259nizin\u0259 ax\u0131r. N\u0259tic\u0259d\u0259 X\u0259z\u0259r h\u00f6vz\u0259sind\u0259ki 5 (Rusiya, Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan) \u00f6lk\u0259nin ekosistemind\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259l\u0259r ba\u015f verir ki, bu da t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbyacan\u0131n yox, dig\u0259r X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00a0\u00f6lk\u0259l\u0259rin birg\u0259 h\u0259ll etm\u0259li oldu\u011fu m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki X\u0259z\u0259ryan\u0131 region orada b\u00fct\u00fcn ba\u015f ver\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 yaln\u0131z \u00a0\u00abX\u0259z\u0259r be\u015fliyi\u00bbnin \u2013 Rusiya, Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, \u0130ran v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan\u0131n m\u0259suliyy\u0259t da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 region olaraq qal\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, Erm\u0259nistan\u0131n Amulda\u011f q\u0131z\u0131l yata\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r da\u011f-m\u0259d\u0259n zavodlar\u0131n\u0131n yaratd\u0131qlar\u0131 ekoloji terror region \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n b\u0259yanatlar\u0131na, t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 m\u0259h\u0259l qoymayan Erm\u0259nistana qar\u015f\u0131 ciddi sanksiyalar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 X\u0259z\u0259ryan\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259n prioritet m\u0259s\u0259l\u0259si olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan ekoloqlar\u0131 v\u0259 t\u0259bi\u0259tsv\u0259rl\u0259ri bu g\u00fcn d\u0259 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini\u00a0 erm\u0259nil\u0259rin ekoloji terrorunun if\u015fas\u0131na y\u00f6n\u0259ldibl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259\u00a0 \u00f6t\u0259n il\u00a0 Erm\u0259nistan\u0131n ekoloji terroru il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u00fcnyan\u0131n 22 \u00f6lk\u0259sind\u0259n 49 QHT v\u0259 ekof\u0259al\u0131 birg\u0259 b\u0259yanat q\u0259bul edib. Bu b\u0259yanatda da C\u0259nubi Qafqaz regionu \u00fc\u00e7\u00fcn ekoloji \u0259dal\u0259t t\u0259l\u0259b edilir. B\u0259yanat m\u00fc\u0259llifl\u0259ri Erm\u0259nistandan \u0259traf m\u00fchit\u0259 ziyan vuran f\u0259aliyy\u0259ti d\u0259rhal dayand\u0131rma\u011f\u0131, beyn\u0259lxalq konvensiyalardan ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259yi k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259l\u0259b edibl\u0259r.<\/p>\n<p>B\u0259yanatda, eyni zamanda, qeyd edilir ki, BMT t\u0259miz, sa\u011flam v\u0259 davaml\u0131 \u0259traf m\u00fchiti \u0259sas insan h\u00fcququ kimi tan\u0131y\u0131r. Qlobal ictimaiyy\u0259tin BMT-nin Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259f\u0259rb\u0259r olundu\u011fu, ekoloji probleml\u0259rin h\u0259lli \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndirdiyi bir vaxtda Erm\u0259nistan\u0131n bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri Transs\u0259rh\u0259d \u00c7aylar Konvensiyas\u0131 v\u0259 BMT-nin Avropa \u0130qtisadi Komissiyas\u0131n\u0131n Transs\u0259rh\u0259d Kontekstd\u0259 \u018ftraf M\u00fchit\u0259 T\u0259sirin Qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si Konvensiyas\u0131n\u0131n (Espoo Konvensiyas\u0131) t\u0259l\u0259bl\u0259rini ciddi \u015f\u0259kild\u0259 pozur. O da qeyd olunub ki, yax\u0131n zamanda COP29-un C\u0259nubi Qafqaz regionunda, Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259c\u0259yini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq Erm\u0259nistan\u00a0 \u0259traf m\u00fchit\u0259 ziyan vuran \u0259m\u0259ll\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259li, bununla da beyn\u0259lxalq konvensiyalardan ir\u0259li g\u0259l\u0259n \u00f6z \u00f6hd\u0259likl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan\u00a0 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 terror\u00e7ulu\u011fu d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7r\u0259n bir barbar \u00f6lk\u0259dir. Haylar son\u00a0 bir \u0259srd\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 himay\u0259darlar\u0131na g\u00fcv\u0259n\u0259r\u0259k qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tliamlar, soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 haylar\u0131n Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n qurbanlar\u0131 onminl\u0259rl\u0259dir. T\u0259bii ki, 2020-ci ilin sentyabr\u0131n 27- d\u0259 ba\u015flayan \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 onlar\u0131n burnu Az\u0259rbaycan Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n ovuldu. Bununla da \u0259srin \u0259n qanl\u0131 d\u0259rsini alm\u0131\u015f oldular. \u0130ndi Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim torpaqlar\u0131 azad v\u0259 firvand\u0131r. Art\u0131q C\u0259nubi Qafqazda ilk d\u0259f\u0259 olaraq tarixd\u0259 separatiz\u0259m\u0259 v\u0259 terror\u00e7u xuntaya da Az\u0259rbaycan son qoydu. Bununla da Erm\u0259nistan\u0131n \u00abD\u0259nizd\u0259n d\u0259niz\u0259- B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u00bb iddias\u0131 d\u0259fn&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":744762,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/89abe98d172364418320759029510383489.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Erm\u0259nistan\u00a0 insanl\u0131q \u0259leyhin\u0259 terror\u00e7ulu\u011fu d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259ti s\u0259viyy\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7r\u0259n bir barbar \u00f6lk\u0259dir. Haylar son\u00a0 bir \u0259srd\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 himay\u0259darlar\u0131na g\u00fcv\u0259n\u0259r\u0259k qon\u015fular\u0131na qar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 q\u0259tliamlar, soyq\u0131r\u0131mlar t\u00f6r\u0259dibl\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 haylar\u0131n Az\u0259rbaycanda t\u00f6r\u0259tdikl\u0259ri soyq\u0131r\u0131mlar\u0131n qurbanlar\u0131 onminl\u0259rl\u0259dir. T\u0259bii ki, 2020-ci ilin sentyabr\u0131n 27- d\u0259 ba\u015flayan \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 onlar\u0131n burnu Az\u0259rbaycan Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n ovuldu. Bununla da \u0259srin \u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/744761"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=744761"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/744761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":744763,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/744761\/revisions\/744763"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/744762"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=744761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=744761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=744761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}