{"id":745233,"date":"2024-08-16T15:41:59","date_gmt":"2024-08-16T11:41:59","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=745233"},"modified":"2024-08-16T15:41:59","modified_gmt":"2024-08-16T11:41:59","slug":"meymuncic%c9%99yi-il%c9%99-bagli-yeni-h%c9%99y%c9%99can-t%c9%99bili-hansi-halda-v%c9%99-%c9%99sas%c9%99n-kiml%c9%99r-yoluxa-bil%c9%99rl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=745233","title":{"rendered":"Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 yeni h\u0259y\u0259can t\u0259bili: Hans\u0131 halda v\u0259 \u0259sas\u0259n kiml\u0259r yoluxa bil\u0259rl\u0259r?"},"content":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnya medias\u0131nda meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunun yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 verilir.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, Afrikada meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi s\u0259b\u0259bil\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259si\u00a0v\u0259 bunun \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avstraliyan\u0131n c\u0259nub-\u015f\u0259rqind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015ftat\u0131 olan Yeni C\u0259nubi Uelsin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxanlar\u0131n say\u0131n\u0131n\u00a0k\u0259skin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etm\u0259si\u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259n suallar yarad\u0131b.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u0259s\u0259n, meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma hans\u0131 hallarda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r, ilkin simptomlar\u0131 n\u0259dir? \u00d6lk\u0259mizd\u0259 yay\u0131lma ehtimal\u0131 ne\u00e7\u0259 faiz ola bil\u0259r? Bu virusa yoluxanlarda \u00f6l\u00fcm riski n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? Peyv\u0259ndi varm\u0131?<\/p>\n<p><strong>Oxu.Az<\/strong>-\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131ran S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, infeksionist\u00a0<strong>T\u0259yyar Eyvazov<\/strong>\u00a0bildirdi ki, meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi (&#8220;mpox&#8221;) &#8211; viruslu zoonozdur, y\u0259ni heyvanlardan insanlara ke\u00e7\u0259n virusdur<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"inner-photo\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2024\/08\/16\/baHnGkwPPUbrAjNhQ6LpLiIouLJrD7V4qqYe4xgE:640.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"428\" \/><\/p>\n<p>&#8220;Onun \u0259lam\u0259tl\u0259ri t\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k x\u0259st\u0259liyin\u0259 ox\u015fard\u0131r, lakin kliniki olaraq daha y\u00fcng\u00fcl ke\u00e7ir. \u0130nfeksiyan\u0131n rezervuar\u0131na bir s\u0131ra g\u0259miricil\u0259r v\u0259 insana b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259n primatlar daxildir.<\/p>\n<p>Virusun \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si x\u0259st\u0259 heyvan, insan v\u0259 ya virusla \u00e7irkl\u0259nmi\u015f materiallarla t\u0259mas yolu il\u0259 ba\u015f verir.<\/p>\n<p>Viruslar b\u0259d\u0259n\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259nmi\u015f d\u0259ri, n\u0259f\u0259s yollar\u0131 v\u0259 ya selikli qi\u015falarla (a\u011f\u0131z, burun, g\u00f6z) daxil olur&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259kim bildirib ki, heyvandan insana \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259 di\u015fl\u0259m\u0259, c\u0131rmaqlama, ov \u0259tinin yeyilm\u0259si, b\u0259d\u0259n mayel\u0259ri il\u0259 birba\u015fa v\u0259 yara materiallar\u0131 il\u0259 dolay\u0131 yolla ba\u015f verir:<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsandan insana \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259nin is\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, iri respirator damc\u0131larla ba\u015f verdiyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. Yoluxma \u00fc\u00e7\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli v\u0259 s\u0131x t\u0259mas olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Virusa yoluxman\u0131n gizli d\u00f6vr\u00fc, ad\u0259t\u0259n, 5-21 g\u00fcnd\u00fcr. Be\u015f g\u00fcn\u0259d\u0259k davam ed\u0259 bil\u0259n ba\u015flan\u011f\u0131c d\u00f6vrd\u0259 q\u0131zd\u0131rma, \u015fidd\u0259tli ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131, limfa d\u00fcy\u00fcnl\u0259rinin b\u00f6y\u00fcm\u0259si, bel v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131, b\u0259z\u0259n kataral v\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq x\u0259st\u0259likl\u0259ri \u0259lam\u0259tl\u0259rin\u0259 rast g\u0259lir.<\/p>\n<p>Q\u0131zd\u0131rmadan bir-\u00fc\u00e7 g\u00fcn sonra t\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259yi xat\u0131rladan xarakterik qovuqcuqlu s\u0259pgil\u0259r yaran\u0131r &#8211; \u00fcz nahiy\u0259sind\u0259n ba\u015flay\u0131r v\u0259 b\u0259d\u0259nin dig\u0259r nahiy\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7ir&#8221;.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n tezliyin\u0259 g\u0259linc\u0259, infeksionist bildirib ki, bu g\u00f6st\u0259rici 0-10% aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir, \u0259sas\u0259n, risk qruplar\u0131 aras\u0131nda (ki\u015fikya\u015fl\u0131 u\u015faqlar, hamil\u0259 qad\u0131nlar, immunitet \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan \u015f\u0259xsl\u0259r) rast g\u0259linir.<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nfeksiyan\u0131n profilaktikas\u0131 qeyri-spesifik (qoruyucu gigiyenik qaydalara \u0259m\u0259l olunmas\u0131) v\u0259 spesifik (vaksinasiya) t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n ibar\u0259tdir. \u018fsas m\u0259qamlardan biri d\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rin vaxt\u0131nda a\u015fkar olunmas\u0131 v\u0259 t\u0259crid edilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>M\u0259lumat verildiyi kimi, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi (&#8220;mpox&#8221;) infeksiyas\u0131na yoluxma hallar\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. \u0130nfeksiyan\u0131n yay\u0131lmamas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 b\u00fct\u00fcn ilkin profilaktik t\u0259dbirl\u0259r aidiyy\u0259ti qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n icra olunur. \u00dcmumilikd\u0259, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda dig\u0259r infeksiyalar da n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla epidemioloji durum sabitdir, n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r&#8221;, &#8211; T\u0259yyar Eyvazov bildirib.<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi vur\u011fulay\u0131b ki, meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunun laboratoriya m\u00fcayin\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn testl\u0259r v\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 laz\u0131mi d\u0259rman preparatlar\u0131 \u00f6lk\u0259miz\u0259 g\u0259tirilib:<\/p>\n<p>&#8220;Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusuna qar\u015f\u0131 vaksin\u0259 g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bunlar az miqdarda istehsal olunur v\u0259 yaln\u0131z bu virusa endemik \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 paylan\u0131l\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, 2022-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n d\u00fcnyada meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma hallar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar yay\u0131lma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra art\u0131q virusdan\u00a0\u00f6l\u00fcm\u00a0hallar\u0131n\u0131n ba\u015f verdiyi d\u0259 a\u00e7\u0131qlan\u0131b Az\u0259rbaycan meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunu m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n testl\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn 2022-ci il may\u0131n 31-d\u0259 \u00dcST-y\u0259\u00a0m\u00fcraci\u0259t\u00a0\u00fcnvanlay\u0131b. 2022-ci il iyunun 23-d\u0259 \u00dcST meymun\u00e7i\u00e7\u0259yini\u00a0pandemiya\u00a0elan edib. Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin\u00a0sona \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131\u00a0is\u0259 beyn\u0259lxalq qurum 2023-c\u00fc il may\u0131n 11-d\u0259 b\u0259yan edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnya medias\u0131nda meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunun yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 verilir. Bel\u0259 ki, Afrikada meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi s\u0259b\u0259bil\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259si\u00a0v\u0259 bunun \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avstraliyan\u0131n c\u0259nub-\u015f\u0259rqind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015ftat\u0131 olan Yeni C\u0259nubi Uelsin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxanlar\u0131n say\u0131n\u0131n\u00a0k\u0259skin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etm\u0259si\u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259n suallar yarad\u0131b. G\u00f6r\u0259s\u0259n, meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma hans\u0131 hallarda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r, ilkin simptomlar\u0131 n\u0259dir? \u00d6lk\u0259mizd\u0259 yay\u0131lma ehtimal\u0131 ne\u00e7\u0259 faiz ola bil\u0259r? Bu virusa yoluxanlarda \u00f6l\u00fcm riski n\u0259 q\u0259d\u0259rdir? Peyv\u0259ndi varm\u0131? Oxu.Az-\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131ran S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, infeksionist\u00a0T\u0259yyar Eyvazov\u00a0bildirdi ki,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":745234,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/5b420df81b97bb48fe56879ef6627126.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son g\u00fcnl\u0259r d\u00fcnya medias\u0131nda meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunun yay\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u0259y\u0259can siqnal\u0131 verilir. Bel\u0259 ki, Afrikada meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi s\u0259b\u0259bil\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn\u00a0f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edilm\u0259si\u00a0v\u0259 bunun \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si, el\u0259c\u0259 d\u0259 Avstraliyan\u0131n c\u0259nub-\u015f\u0259rqind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n v\u0259 \u00f6lk\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck \u015ftat\u0131 olan Yeni C\u0259nubi Uelsin S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxanlar\u0131n say\u0131n\u0131n\u00a0k\u0259skin artd\u0131\u011f\u0131n\u0131 elan etm\u0259si\u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259n suallar yarad\u0131b. G\u00f6r\u0259s\u0259n,&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/745233"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=745233"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/745233\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":745235,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/745233\/revisions\/745235"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/745234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=745233"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=745233"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=745233"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}