{"id":745397,"date":"2024-08-17T10:30:01","date_gmt":"2024-08-17T06:30:01","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=745397"},"modified":"2024-08-17T10:30:01","modified_gmt":"2024-08-17T06:30:01","slug":"meymuncic%c9%99yi-il%c9%99-bagli-h%c9%99y%c9%99can-t%c9%99bili-az%c9%99rbaycanda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=745397","title":{"rendered":"Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 H\u018fY\u018fCAN T\u018fB\u0130L\u0130! &#8211; Az\u0259rbaycanda&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bir n\u0259f\u0259r meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma \u015f\u00fcbh\u0259si il\u0259 karantin\u0259 al\u0131nd\u0131; h\u0259kiml\u0259rd\u0259n SOS!: \u201c\u018fg\u0259r buna \u0259m\u0259l edilm\u0259zs\u0259, yax\u0131n aylarda&#8230;\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259ni v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 yeni virus h\u0259y\u0259can\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u00fcb. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda qrip, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k art\u0131b. Habel\u0259, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 COV\u0130D-19 yenid\u0259n ba\u015f qald\u0131r\u0131r. \u201cHaz\u0131rda \u0259hali aras\u0131nda arabir h\u0259rar\u0259tin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, \u00fcmumi z\u0259iflik, ba\u015f v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, burun axmas\u0131 v\u0259 ya\u00a0 tutulmas\u0131 kimi, b\u0259z\u0259n is\u0259 \u00fcr\u0259kbulanma, qusma, qar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259si kimi hallar m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunlara s\u0259b\u0259b \u0259sas\u0259n m\u00fcxt\u0259lif virus v\u0259 bakterial infeksiyalard\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti T\u0259yyar Eyvazov \u0259hali aras\u0131nda arabir qeyd\u0259 al\u0131nan infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259r bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fark\u0259n deyib.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2022\/2\/1200x630\/1659688017839424106_1200x630.jpg\" alt=\"T\u0259yyar Eyvazov: Epidemiyan\u0131n alovlanma d\u00f6vrl\u0259rind\u0259 sad\u0259 qaydalara  etinas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n n\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131q - AZ\u018fRTAC\" \/><\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0T\u0259yyar Eyvazov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, f\u0259sild\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, ilboyu m\u00fcxt\u0259lif yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 rast g\u0259linir: \u201cH\u0259r il isti aylarda k\u0259skin respirator virus infeksiyalar\u0131ndan paraqrip, adenovirus infeksiyalar\u0131 m\u00fchitd\u0259 d\u00f6vr etdiyind\u0259n, haz\u0131rda da bu tip x\u0259st\u0259likl\u0259r qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. H\u0259tta isti aylarda b\u0259z\u0259n yoluxma saylar\u0131nda art\u0131mlar da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Adenoviruslar t\u0259kc\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131 deyil, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq sistemini d\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259 bilir. Eyni zamanda, h\u0259r iki sistemin z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259ri il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunan v\u0259 isti d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 rast g\u0259lin\u0259n rotavirus, hava-damc\u0131 v\u0259 t\u0259mas il\u0259 daha \u00e7ox yay\u0131lan enteroviruslar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bu c\u00fcr infeksiyalar\u0131n isti aylarda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259ri var. Bunlara h\u0259dd\u0259n art\u0131q isti havan\u0131n immunitet\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259si, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n qurumas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 infeksiyalara m\u00fcqavim\u0259tin azalmas\u0131, kondisionerl\u0259rin\u00a0 istifad\u0259si zaman\u0131 a\u00e7\u0131q hava il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f v\u0259 i\u015f yerl\u0259rind\u0259 k\u0259skin temperatur f\u0259rqinin olmas\u0131, otaqlar\u0131n qapal\u0131 saxlanmas\u0131, yay m\u0259zuniyy\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259dar \u0259halinin m\u00fcxt\u0259lif k\u00fctl\u0259vi istirah\u0259t t\u0259dbirl\u0259ri, \u00e7im\u0259rlik m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fc v\u0259 s. aid etm\u0259k olar&#8221;.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>Dig\u0259r bir t\u0259hl\u00fck\u0259 is\u0259 meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259tl\u0259 \u0259laq\u0259dar Afrikada \u201cmeymun\u00e7i\u00e7\u0259yi\u201d (mpox) epidemiyas\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 olan f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hal elan edib.<\/p>\n<p>\u0130l \u0259rzind\u0259 Afrika qit\u0259sind\u0259 bu x\u0259st\u0259liy\u0259 15 mind\u0259n \u00e7ox yoluxma v\u0259 epidemiyadan 461 \u00f6l\u00fcm hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 160% \u00e7oxdur.\u00a0 \u015e\u00fck\u00fcrl\u0259r olsun, h\u0259l\u0259lik \u00f6lk\u0259mizd\u0259 meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma hadis\u0259si qeyd\u0259 al\u0131nmay\u0131b. S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259n bildirilib ki, epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r. B\u00fct\u00fcn hallarda \u00f6lk\u0259d\u0259 bir virus h\u0259y\u0259can\u0131 var. Formula 1, COP29 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 bu, ikiqat narahatl\u0131qlar yarad\u0131r. H\u0259ll yolu n\u0259dir? T\u0259la\u015flanma\u011fa z\u0259rur\u0259t varm\u0131?<\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259nin Sakarya \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bir n\u0259f\u0259r meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi x\u0259st\u0259liyin\u0259 yoluxma \u015f\u00fcbh\u0259si il\u0259 karantin\u0259 al\u0131n\u0131b. Bu bar\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 K\u0130V-i m\u0259lumat yay\u0131b. X\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdiril\u0259n h\u0259min \u015f\u0259xsd\u0259 virusun b\u0259zi \u0259lam\u0259tl\u0259ri a\u015fkarlan\u0131b. Yan\u0131na kims\u0259 burax\u0131lm\u0131r. Avropada da meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusuna ilk yoluxma hal\u0131 a\u015fkar edilib. \u0130sve\u00e7d\u0259 virusun yeni \u015ftamm\u0131na yoluxma fakt\u0131 t\u0259sdiql\u0259nib.\u00a0 Xat\u0131rladaq ki, bundan \u0259vv\u0259l Pakistanda da meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/pravda.az\/cdn\/2022\/august\/06\/adilqeybulla.jpg\" alt=\"Adil Qeybulla istefa verdi Pravda.az\" width=\"793\" height=\"521\" \/><\/p>\n<p><strong>Adil Qeybulla<\/strong><\/p>\n<p><strong>Tibb elml\u0259ri doktoru, professor Adil Qeybulla m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyib ki, COV\u0130D-19 bits\u0259 d\u0259 epidemik ocaqlar davam edir:<\/strong>\u00a0&#8220;Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 insanlar\u0131n immun sisteminin t\u0259lat\u00fcm ke\u00e7irdiyi bir vaxtda meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunun da bir epidemioloji ocaq olaraq Afrikada meydana g\u0259lm\u0259si \u00dcST t\u0259r\u0259find\u0259n f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hal kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. M\u0259nc\u0259, d\u00fczg\u00fcn d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bu situasiyada mutasiyaya u\u011fram\u0131\u015f meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi geni\u015f \u0259razid\u0259 yay\u0131la bil\u0259r. Meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusu meymunlarda ilk d\u0259f\u0259 oldu\u011fundan bu c\u00fcr adlan\u0131r. Amma bu virusla \u0259sas\u0259n g\u0259miricil\u0259r x\u0259st\u0259l\u0259nir. Onlardan da insana transfer olunub. H\u0259m g\u0259miricil\u0259rd\u0259n, h\u0259m d\u0259 insandan insana virusun ke\u00e7m\u0259si m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u018fsas t\u0259mas da insandan insanad\u0131r. \u00c7\u00fcnki insanlar bir-biri il\u0259 kontaktda olurlar. Yax\u0131n m\u0259saf\u0259d\u0259n, d\u0259rid\u0259n d\u0259riy\u0259 virusun yoluxmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Amma yoluxmu\u015f g\u0259miricil\u0259rin di\u015fl\u0259m\u0259si, b\u0259d\u0259ni c\u0131rmas\u0131, onlar\u0131n mayesi yoluxma m\u0259nb\u0259yi ola bil\u0259r. Ad\u0259t\u0259n virus y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259t, b\u0259d\u0259nd\u0259 a\u011fr\u0131lar, bel, ba\u015f, \u0259z\u0259l\u0259 a\u011f\u0131rlar\u0131 il\u0259 m\u00fc\u015fayi\u0259t olunur. X\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259zginlik, hals\u0131zl\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. A\u011f v\u0259 sar\u0131 r\u0259ngd\u0259 qabarc\u0131qlar (i\u00e7i maye il\u0259 dolu) \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lir. Bu onun spesifik \u0259lam\u0259tidir. X\u0259st\u0259liyin spesifik seroloji testi yoxdur. Narahatl\u0131q do\u011furan da odur. T\u0259qrib\u0259n 21 g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r olan gizli d\u00f6vrd\u0259 ancaq y\u00fcks\u0259k h\u0259rar\u0259t v\u0259 d\u0259rid\u0259ki \u0259lam\u0259tl\u0259rl\u0259 x\u0259st\u0259lik t\u0259sdiq edilir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 x\u0259st\u0259lik yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 ciddi bir karantin t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Giri\u015f-\u00e7\u0131x\u0131\u015f ora qada\u011fan edilm\u0259lidir. Art\u0131q hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 varsa, orada m\u00fctl\u0259q t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir. Hesab edir\u0259m ki, virusun yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 h\u0259r bir vasit\u0259 il\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Virusun d\u0259rmanlar\u0131 t\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259y\u0259 uy\u011fun d\u0259rmanlard\u0131r. Bir d\u0259 t\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k zaman\u0131 olan vaksinasiya burada t\u0259tbiq edil\u0259 bil\u0259r. T\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k d\u00f6rd karantin infeksiyadan biridir. V\u0259ba, taun, t\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k v\u0259 sar\u0131 q\u0131zd\u0131rma kimi d\u00f6rd karantin infeksiyas\u0131ndan biridir. T\u0259bii \u00e7i\u00e7\u0259k 80-ci ill\u0259rd\u0259 vaksinasiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 sona \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Bu virus 10 milyona yax\u0131n insan\u0131n t\u0259l\u0259fat\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b, bunu da n\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/d3i7mz61kz7ozx.cloudfront.net\/prod\/uploads\/image\/file\/medium_cbef270902_1515592740.jpg\" alt=\"G\u00fclnar\u0259 \u018fhm\u0259dova \u2014 Qastroenteroloq, \u0130nfeksionist | HekimTap\" width=\"519\" height=\"519\" \/><\/p>\n<p><strong>G\u00fclnar\u0259 \u018fhm\u0259dova<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nfeksionist G\u00fclnar\u0259 \u018fhm\u0259dova da m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikirl\u0259rini bildirib:<\/strong>\u00a0\u201cD\u00fcnyada haz\u0131rda m\u00fcxt\u0259lif viruslar\u0131n yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u0259 daha da diqq\u0259tli olmal\u0131y\u0131q. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 Formula 1 v\u0259 dig\u0259r vacib t\u0259dbirl\u0259r olacaq, insanlar\u0131 bilgili olmal\u0131d\u0131r. Bu, n\u0259f\u0259s yolu il\u0259 ke\u00e7\u0259n infeksiyad\u0131r, odur ki, m\u0259saf\u0259 saxlamal\u0131y\u0131q. Gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t edilm\u0259lidir. \u018fll\u0259r yuyulmadan he\u00e7 bir qida q\u0259bul etm\u0259m\u0259k vacibdir. Sovetin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir-birin\u0259 gedi\u015f-g\u0259li\u015fi yox idi. \u0130nfeksiyalar yay\u0131lm\u0131rd\u0131. Amma m\u00fcasir d\u00fcnyada h\u0259r c\u00fcr infeksiyalar\u0131 g\u00f6r\u0259 bilirik. Ona g\u00f6r\u0259 bizd\u0259 d\u0259 he\u00e7 kim s\u0131\u011fortalanmay\u0131b ki, h\u0259r hans\u0131 virus o turistl\u0259rl\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 daxil olmayacaq. \u0130nkubasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 olan infeksiya \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 bil\u0259r. Onun da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 rahat \u015f\u0259kild\u0259 bir \u00f6lk\u0259d\u0259n ba\u015fqa \u00f6lk\u0259y\u0259 yaya bil\u0259r. Bu bax\u0131mdan b\u00fct\u00fcn ictimai yerl\u0259rd\u0259, &#8220;Mall&#8221;larda, \u0259yl\u0259nc\u0259 yerl\u0259rind\u0259, restoranlarda, h\u0259tta d\u0259niz k\u0259nar\u0131nda da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar ola bil\u0259r. Gigiyena v\u0259 m\u0259saf\u0259nin qorunub saxlanmas\u0131 vacib amill\u0259rd\u0259ndir&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusu il\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259t elan edib. M\u0259s\u0259l\u0259 Afrikada ictimai s\u0259hiyy\u0259 sistemind\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259ziyy\u0259tin elan edilm\u0259sind\u0259n sonra g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259lib. H\u0259tta Afrika qit\u0259sind\u0259n k\u0259narda &#8211; \u0130sve\u00e7d\u0259 meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi virusunun mutasiyas\u0131na ilk yoluxma hal\u0131 da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Virus ilk d\u0259f\u0259 insanlarda 50 ild\u0259n d\u0259 uzun bir vaxtda Konqo Demokratik Respublikas\u0131nda a\u015fkar edilib v\u0259 onillikl\u0259r \u0259rzind\u0259 orada endemik hesab olunur. Konqoda yay\u0131lan \u201cClade I\u201d\u00a0 variant\u0131n\u0131n yeni qolu olan \u201cClade Ib\u201d \u00f6lk\u0259nin \u015f\u0259rq b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 v\u0259 \u0259vv\u0259ll\u0259r t\u0259sir\u0259 m\u0259ruz qalmayan qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 yay\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u018fvv\u0259lc\u0259 onu qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, d\u00fcnya s\u0259hiyy\u0259 r\u0259smil\u0259ri art\u0131q meymun\u00e7i\u00e7\u0259yi terminind\u0259n qeyri-d\u0259qiq hesab olundu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etmirl\u0259r. Virus haz\u0131rda \u201cMpox\u201d adland\u0131r\u0131l\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cMpox\u201d zoonoz (heyvanlardan insanlara v\u0259 insanlardan heyvanlara ke\u00e7\u0259 bil\u0259n, h\u0259m insanlarda, h\u0259m d\u0259 heyvanlarda m\u00fc\u015fahid\u0259 edil\u0259n yoluxucu x\u0259st\u0259likl\u0259r) virusdur v\u0259 qrip\u0259 b\u0259nz\u0259r simptomlara, a\u011fr\u0131l\u0131 lezyonlarla s\u0259pgil\u0259r\u0259, b\u0259d\u0259n h\u0259rar\u0259tinin artmas\u0131na, ba\u015f v\u0259 bel a\u011fr\u0131lar\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p>Avropa X\u0259st\u0259likl\u0259rin Qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n Al\u0131nmas\u0131 v\u0259 N\u0259zar\u0259ti M\u0259rk\u0259zin\u0259 (ECDC) g\u00f6r\u0259, \u201cMpox\u201ddan \u00f6l\u00fcm nisb\u0259tl\u0259ri epidemiyalar aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. \u0130\u0130V-\u0259 yoluxmu\u015f v\u0259 m\u00fcalic\u0259 olunmam\u0131\u015f insanlar da daxil olmaqla, immun sistemi z\u0259if olan u\u015faqlar v\u0259 insanlar \u015fidd\u0259tli x\u0259st\u0259lik v\u0259 simptomlar \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259k risk qrupu say\u0131l\u0131rlar. M\u0259lumata g\u00f6r\u0259, \u201cMpox\u201d virusu x\u00fcsusi m\u00fcalic\u0259y\u0259 ehtiyac olmadan \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 yox olur v\u0259 simptomlar ad\u0259t\u0259n iki il\u0259 d\u00f6rd h\u0259ft\u0259 davam edir. \u0130nsanlar yax\u0131ndan \u00fcz-\u00fcz\u0259 t\u0259masda olduqda virus t\u0259n\u0259ff\u00fcs vasit\u0259sil\u0259 d\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259 bil\u0259r. B\u0259zi insanlar simptomlar inki\u015faf etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l \u201cMpox\u201d yoluxdura bil\u0259r v\u0259 risk onlar\u0131n s\u0259pgil\u0259ri sa\u011falana v\u0259 yeni bir d\u0259ri t\u0259b\u0259q\u0259si yaranana q\u0259d\u0259r davam edir. Simptomlar ad\u0259t\u0259n 6 il\u0259 13 g\u00fcn, b\u0259z\u0259n is\u0259 21 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<br \/>\n\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bir n\u0259f\u0259r meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma \u015f\u00fcbh\u0259si il\u0259 karantin\u0259 al\u0131nd\u0131; h\u0259kiml\u0259rd\u0259n SOS!: \u201c\u018fg\u0259r buna \u0259m\u0259l edilm\u0259zs\u0259, yax\u0131n aylarda&#8230;\u201d Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259ni v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 yeni virus h\u0259y\u0259can\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u00fcb. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda qrip, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k art\u0131b. Habel\u0259, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 COV\u0130D-19 yenid\u0259n ba\u015f qald\u0131r\u0131r. \u201cHaz\u0131rda \u0259hali aras\u0131nda arabir h\u0259rar\u0259tin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, \u00fcmumi z\u0259iflik, ba\u015f v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131n\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259si \u0259lam\u0259tl\u0259ri olan \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, burun axmas\u0131 v\u0259 ya\u00a0 tutulmas\u0131 kimi, b\u0259z\u0259n is\u0259 \u00fcr\u0259kbulanma, qusma, qar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259si kimi hallar m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Bunlara s\u0259b\u0259b \u0259sas\u0259n m\u00fcxt\u0259lif virus v\u0259 bakterial infeksiyalard\u0131r\u201d. Bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":745398,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",800,444,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",800,444,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",800,444,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2-658x365.jpg",658,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",640,355,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",800,444,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",800,444,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/4dbde4fe58932590412a30c456c556f2.jpg",800,444,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bir n\u0259f\u0259r meymun\u00e7i\u00e7\u0259yin\u0259 yoluxma \u015f\u00fcbh\u0259si il\u0259 karantin\u0259 al\u0131nd\u0131; h\u0259kiml\u0259rd\u0259n SOS!: \u201c\u018fg\u0259r buna \u0259m\u0259l edilm\u0259zs\u0259, yax\u0131n aylarda&#8230;\u201d Son g\u00fcnl\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259ni v\u0259 d\u00fcnyan\u0131 yeni virus h\u0259y\u0259can\u0131 b\u00fcr\u00fcy\u00fcb. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqlar aras\u0131nda qrip, g\u00f6y\u00f6sk\u00fcr\u0259k art\u0131b. Habel\u0259, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 COV\u0130D-19 yenid\u0259n ba\u015f qald\u0131r\u0131r. \u201cHaz\u0131rda \u0259hali aras\u0131nda arabir h\u0259rar\u0259tin y\u00fcks\u0259lm\u0259si, \u00fcmumi z\u0259iflik, ba\u015f v\u0259 \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131, yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/745397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=745397"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/745397\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":745399,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/745397\/revisions\/745399"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/745398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=745397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=745397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=745397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}