{"id":747067,"date":"2024-08-23T09:46:38","date_gmt":"2024-08-23T05:46:38","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=747067"},"modified":"2024-08-23T09:46:38","modified_gmt":"2024-08-23T05:46:38","slug":"bu-gun-xususi-dovl%c9%99t-muhafiz%c9%99si-sah%c9%99sind%c9%99-calisan-%c9%99m%c9%99kdaslarin-pes%c9%99-bayramidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=747067","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<div class=\"entry-meta\">\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"news-gallery society\">\n<div class=\"fotorama-gallery fotorama fotorama1724391911471\">\n<div class=\"fotorama__wrap fotorama__wrap--css3 fotorama__wrap--slide fotorama__wrap--toggle-arrows fotorama__wrap--no-controls\">\n<div class=\"fotorama__stage fotorama__pointer\">\n<div class=\"fotorama__stage__shaft\">\n<div class=\"fotorama__stage__frame fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/17243753953112151818_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav-wrap\">\n<div class=\"fotorama__nav fotorama__nav--thumbs\">\n<div class=\"fotorama__nav__shaft\">\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/17243753953561020310_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/172437539564873489_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/17243753954549554617_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"fotorama__nav__frame fotorama__nav__frame--thumb\" tabindex=\"0\" role=\"button\">\n<div class=\"fotorama__thumb fotorama__loaded fotorama__loaded--img\"><img class=\"fotorama__img\" src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/galleryphoto\/2024\/2\/1200x630\/1724375395403295085_1200x630.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"news-body\">\n<p><strong>Az\u0259rbaycan \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lib<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ild\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131 il\u0259 Ali D\u00f6vl\u0259t Hakimiyy\u0259t v\u0259 \u0130dar\u0259etm\u0259 Orqanlar\u0131 Ba\u015f M\u00fchafiz\u0259 \u0130dar\u0259sinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn &#8211; avqustun 23-\u00fc \u00f6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur.<\/p>\n<p><a class=\"azertac-link\" href=\"https:\/\/azertag.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">AZ\u018fRTAC<\/a>\u00a0son ill\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha n\u0259z\u0259r sal\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 siyas\u0259tinin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu sah\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edib. 2020-ci il mart\u0131n 16-da imzalanan \u201cX\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 idar\u0259etm\u0259nin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Prezident F\u0259rman\u0131 f\u0259aliyy\u0259tin m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla yenid\u0259n qurulmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm add\u0131m olub. F\u0259rmana \u0259sas\u0259n, X\u00fcsusi D\u00f6vl\u0259t M\u00fchafiz\u0259 Xidm\u0259tinin \u0259sas\u0131nda \u00fc\u00e7 d\u00f6vl\u0259t orqan\u0131 &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259ti, X\u00fcsusi Rabit\u0259 v\u0259 \u0130nformasiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti v\u0259 Strateji Obyektl\u0259rin M\u00fchafiz\u0259si D\u00f6vl\u0259t Agentliyi yarad\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259ti, m\u0259hz X\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 sisteminin \u015f\u0259xsi hey\u0259ti \u00f6lk\u0259mizin \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fcn, ictimai-siyasi sabitliyin qorunmas\u0131, respublikam\u0131zda ba\u015f ver\u0259 bil\u0259c\u0259k terror aktlar\u0131n\u0131n v\u0259 dig\u0259r m\u00fcmk\u00fcn t\u0259xribatlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 kimi \u00e7ox m\u00fch\u00fcm sah\u0259l\u0259rd\u0259 pe\u015f\u0259kar f\u0259aliyy\u0259ti v\u0259 f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si zaman\u0131 bunun bir daha \u015fahidi olduq.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Birinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259 \u015f\u0259xsi hey\u0259td\u0259n 13 n\u0259f\u0259r \u015f\u0259hid olub, 21 n\u0259f\u0259r itkin d\u00fc\u015f\u00fcb, 55 n\u0259f\u0259r is\u0259 a\u011f\u0131r yaralan\u0131b. Milli Qvardiyan\u0131n alay komandiri \u018ffqan H\u00fcseynov g\u00f6st\u0259rdiyi igidliy\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n Milli Q\u0259hr\u0259man\u0131 ad\u0131na (\u00f6l\u00fcm\u00fcnd\u0259n sonra) layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb, onun b\u00fcst\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 m\u0259rasimind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xs\u0259n i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnyada, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rind\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n X\u00fcsusi Rabit\u0259 v\u0259 \u0130nformasiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259yinatl\u0131 informasiya-kommunikasiya sisteml\u0259rinin v\u0259 \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rinin, idar\u0259l\u0259raras\u0131 elektron s\u0259n\u0259d d\u00f6vriyy\u0259sinin, d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n internet \u015f\u0259b\u0259k\u0259si il\u0259 \u0259laq\u0259sinin, onlar\u0131n informasiya resurslar\u0131n\u0131n m\u0259lumat v\u0259 resurs m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin t\u0259\u015fkilini, istifad\u0259sini, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini v\u0259 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k, d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259 obyektl\u0259rinin v\u0259 m\u00fchafiz\u0259 olunan obyektl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259qs\u0259dil\u0259 x\u00fcsusi texniki t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>Buraya, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131nda kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik sah\u0259sind\u0259 haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, bu sah\u0259d\u0259 qabaqlay\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si, internet resurslar\u0131n\u0131n v\u0259 informasiya sisteml\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259ri \u00fczr\u0259 monitorinqinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r v\u0259zif\u0259l\u0259r daxildir. D\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tinin \u0259sas f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259rini informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi, kibert\u0259hdidl\u0259rin t\u0259hlili, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259dqiq edil\u0259n kiberinsidentl\u0259r, kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131, c\u0259miyy\u0259ti v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 m\u0259lumatland\u0131rmaq, kiberh\u00fccumlar bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qlar\u0131 \u00e7atd\u0131rmaq, maarif\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri t\u0259\u015fkil edir. Qurum, eyni zamanda, bu sah\u0259d\u0259 elmi-texniki innovasiyalar\u0131n t\u0259tbiqini h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131na etibarl\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn qurulmu\u015f \u201cAzStateNet\u201d \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u00f6z\u00fcnd\u0259 d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqan\u0131 statusuna malik olan t\u0259\u015fkilatlara m\u0259xsus, \u0259razi \u00fczr\u0259 paylanm\u0131\u015f \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin v\u0259 daxilolma serverl\u0259rini c\u0259ml\u0259yir. \u201cAzStateNet\u201d istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 internet \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin informasiya m\u0259kan\u0131na daxilolma imkan\u0131 verir v\u0259 \u00f6z serverl\u0259rind\u0259 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t hakimiyy\u0259ti orqanlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 aid olan r\u0259smi m\u0259lumatlar\u0131 yerl\u0259\u015fdirir. Bu ilin ilk yar\u0131s\u0131nda \u201cAzStateNet\u201d \u015f\u0259b\u0259k\u0259si \u00fczr\u0259 507,840 milyon z\u0259r\u0259rli ke\u00e7id, son istifad\u0259\u00e7il\u0259rd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lan m\u0259rk\u0259zi antivirus sistemi vasit\u0259sil\u0259 2 milyon 647 min 900, \u201cSandbox\u201d m\u00fchafiz\u0259 sistemi vasit\u0259sil\u0259 is\u0259 163 min 313 z\u0259r\u0259rverici t\u0259rkibli elektron s\u0259n\u0259d blok edilib.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti \u00f6lk\u0259mizin beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcr. Kiberdiplomatiyan\u0131n yaranmas\u0131 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yenid\u0259n formala\u015fd\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 yeni misilsiz imkanlar, t\u0259xir\u0259sal\u0131nmaz t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259sin\u0259 dair \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar t\u0259qdim edir. Kiberdiplomatiya kiberm\u0259kan\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf ed\u0259n k\u0259\u015ff edilm\u0259mi\u015f hiss\u0259sind\u0259 m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn diplomatik vasit\u0259l\u0259rd\u0259n v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rd\u0259n istifad\u0259ni n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur. Yeni n\u0259sil texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 onlar\u0131n \u00f6z\u00fc il\u0259 g\u0259tirdiyi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin artan tendensiyalar\u0131n\u0131n timsal\u0131nda ayd\u0131n olur ki, kiberdiplomatiya t\u0259kc\u0259 bir se\u00e7im deyil, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq sabitliyin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri al\u0259tdir. Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 \u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqeyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq kiberdiplomatiya \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq konfrans\u0131n regionda ilk d\u0259f\u0259 olaraq 2024-c\u00fc il sentyabr\u0131n 25-d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si q\u0259rara al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc il avqustun 28-d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 dair 2023-2027-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Strategiyas\u0131\u201d \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck \u00f6n\u0259m\u0259 malikdir v\u0259 u\u011furla icra olunur. Bu strategiya d\u00f6vl\u0259tin, c\u0259miyy\u0259tin v\u0259 insanlar\u0131n m\u00fcasir \u0130KT-d\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz istifad\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn milli informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi s\u0259viyy\u0259sinin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259sin\u0259, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin, kritik informasiya infrastrukturlar\u0131n\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131na aid t\u0259dbirl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sinin v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sinin t\u0259\u015fkilin\u0259, h\u0259m\u00e7inin f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fchafiz\u0259sin\u0259 \u015f\u0259rait yarad\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Strategiyan\u0131n t\u0259dbirl\u0259r plan\u0131na \u0259sas\u0259n, yax\u0131n perspektivd\u0259 bir \u00e7ox h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 nail olunmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu s\u0131rada informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik riskl\u0259ri reyestrinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 apar\u0131lmas\u0131n\u0131n t\u0259\u015fkili, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi hadis\u0259l\u0259rinin monitorinqi, insidentl\u0259ri v\u0259 kritik hallar\u0131 a\u015fkarlama meyarlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sinin v\u0259 t\u0259tbiqinin t\u0259min olunmas\u0131, s\u00fcni intellektin t\u0259tbiq sah\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fchafiz\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, kritik informasiya infrastrukturu obyektl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si h\u0259d\u0259fl\u0259ri yer al\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259rin n\u0259tic\u0259si olaraq Estoniya Elektron \u0130dar\u0259\u00e7ilik Akademiyas\u0131 Fondunun \u201cMilli Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0130ndeksi\u201dnin (\u201cNational Cybersecurity Index\u201d) 42 \u00f6lk\u0259nin 49 indikator \u00fczr\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirildiyi reytinq c\u0259dv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan xeyli ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k 13-c\u00fc pill\u0259d\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>Strategiyan\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131nda 9 prioritet istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 2023-2027-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 konkret t\u0259dbirl\u0259rin g\u00f6r\u00fclm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Buraya ETX T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 \u018fm\u0259liyyat M\u0259rk\u0259zinin yarad\u0131lmas\u0131, Milli Komp\u00fcter \u0130nsidentl\u0259rin\u0259 Qar\u015f\u0131 M\u00fcbariz\u0259 M\u0259rk\u0259zi (CERT) il\u0259 dig\u0259r CERT-l\u0259r aras\u0131nda vahid m\u0259lumatland\u0131rma mexanizml\u0259rinin qurulmas\u0131, kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri, t\u0259hdidl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r t\u0259dbirl\u0259r daxildir.<\/p>\n<p>Strategiyada i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00fcasir informasiya texnologiyalar\u0131na \u0259saslanan infrastrukturun yarad\u0131lmas\u0131, \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 \u015f\u0259h\u0259r\u201d v\u0259 \u201cA\u011f\u0131ll\u0131 k\u0259nd\u201d konsepsiyalar\u0131n\u0131n realla\u015fmas\u0131 regional sabitliyin v\u0259 inki\u015faf\u0131n \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259ri kimi qeyd olunaraq bu sah\u0259 \u00fczr\u0259 \u201cbig data\u201d, \u201ccloud\u201d, \u201cmachine learning\u201d texnologiyalar\u0131 \u0259sas\u0131nda yarad\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcvafiq h\u0259ll\u0259rin t\u0259tbiqinin vacibliyi d\u0259 vur\u011fulan\u0131b.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, bu sah\u0259d\u0259 kadr potensial\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u00f6vzular\u0131n se\u00e7ilm\u0259si, milli kriptoloji f\u0259aliyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn siyas\u0259tin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, yerli h\u0259ll\u0259r\u0259 v\u0259 startaplara d\u0259st\u0259k, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 idar\u0259etm\u0259 sah\u0259sind\u0259 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik ekosisteminin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 davaml\u0131 add\u0131mlar at\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, \u0259m\u0259li f\u0259aliyy\u0259tin strategiya il\u0259 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirilm\u0259si qlobal kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik reytinql\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259mizin m\u00f6vqeyini getdikc\u0259 g\u00fccl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, haz\u0131rda qar\u015f\u0131da duran \u0259n m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n bu ilin noyabr\u0131nda Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k 29-cu sessiyas\u0131 (COP29) zaman\u0131 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r. Buraya COP29 m\u0259lumat bazas\u0131n\u0131n DATA M\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si, h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik yoxlamalar\u0131n\u0131n apar\u0131lmas\u0131, m\u00fch\u00fcm telekommunikasiya probleml\u0259rinin h\u0259lli v\u0259 t\u0259dbirin ke\u00e7irildi m\u0259kanlar\u0131n \u201cAzStateNet\u201d internet \u015f\u0259b\u0259k\u0259si il\u0259 \u0259hat\u0259 edilm\u0259si daxildir.<\/p>\n<p>Strateji Obyektl\u0259rin M\u00fchafiz\u0259si D\u00f6vl\u0259t Agentliyi v\u0259 ya q\u0131saca SOMDA &#8211; Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyi \u015f\u0259xsl\u0259rin, strateji obyektl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 qorunmas\u0131 sah\u0259sind\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n m\u0259rk\u0259zi icra hakimiyy\u0259ti orqan\u0131d\u0131r. SOMDA \u0259sas ixrac neft v\u0259 qaz boru k\u0259m\u0259rl\u0259rinin Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n ke\u00e7\u0259n hiss\u0259sinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini u\u011furla t\u0259\u015fkil v\u0259 t\u0259min edir. Haz\u0131rda Agentlik t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fchafiz\u0259si h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n ixrac boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan nefti v\u0259 qaz\u0131 d\u00fcnya bazarlar\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259siz n\u0259ql olunur. Boru k\u0259m\u0259rl\u0259ri obyektl\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair T\u0259dbirl\u0259r Plan\u0131n\u0131n icras\u0131 ciddi n\u0259zar\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin Ali Ba\u015f Komandan\u0131 \u0130lham \u018fliyev avqustun 22-d\u0259 Xidm\u0259ti v\u0259zif\u0259l\u0259rini yerin\u0259 yetir\u0259rk\u0259n f\u0259rql\u0259ndikl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik Xidm\u0259tinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 X\u00fcsusi Rabit\u0259 v\u0259 \u0130nformasiya T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259tinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n v\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Strateji Obyektl\u0259rin M\u00fchafiz\u0259si D\u00f6vl\u0259t Agentliyinin h\u0259rbi qulluq\u00e7ular\u0131n\u0131n bir s\u0131ra orden v\u0259 medalla t\u0259ltif edilm\u0259si haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam imzalad\u0131. Bu, d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lib. X\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 sah\u0259sinin \u00e7oxminli kollektivi onlara g\u00f6st\u0259ril\u0259n ali etimad\u0131 n\u00fcmun\u0259vi xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 daim \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 do\u011frultma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00f6lk\u0259mizin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min olunmas\u0131na \u00f6n\u0259mli t\u00f6hf\u0259l\u0259r verirl\u0259r. Onlar\u0131 pe\u015f\u0259 bayramlar\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 t\u0259brik edir, u\u011furlu xidm\u0259t arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Az\u0259rbaycan \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lib &nbsp; 1993-c\u00fc ild\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131 il\u0259 Ali D\u00f6vl\u0259t Hakimiyy\u0259t v\u0259 \u0130dar\u0259etm\u0259 Orqanlar\u0131 Ba\u015f M\u00fchafiz\u0259 \u0130dar\u0259sinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn &#8211; avqustun 23-\u00fc \u00f6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. AZ\u018fRTAC\u00a0son ill\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r\u0259 v\u0259 \u0259ld\u0259 olunan nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 bir daha n\u0259z\u0259r sal\u0131r. Ulu \u00d6nd\u0259rin \u00f6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi m\u00fchafiz\u0259 sistemi il\u0259 ba\u011fl\u0131 siyas\u0259tinin Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 bu sah\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edib. 2020-ci il mart\u0131n 16-da&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":747068,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630.jpg",678,630,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630.jpg",678,630,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630.jpg",678,630,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630-393x365.jpg",393,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630.jpg",640,595,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630.jpg",678,630,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630.jpg",678,630,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/17243753953112151818_1200x630-678x620.jpg",678,620,true]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&nbsp; Az\u0259rbaycan \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00f6nc\u00fcl m\u00f6vqey\u0259 y\u00fcks\u0259lib &nbsp; 1993-c\u00fc ild\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u00fcvafiq F\u0259rman\u0131 il\u0259 Ali D\u00f6vl\u0259t Hakimiyy\u0259t v\u0259 \u0130dar\u0259etm\u0259 Orqanlar\u0131 Ba\u015f M\u00fchafiz\u0259 \u0130dar\u0259sinin yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn &#8211; avqustun 23-\u00fc \u00f6lk\u0259mizd\u0259 x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131n pe\u015f\u0259 bayram\u0131 g\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. AZ\u018fRTAC\u00a0son ill\u0259rd\u0259 x\u00fcsusi d\u00f6vl\u0259t m\u00fchafiz\u0259si sah\u0259sinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/747067"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=747067"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/747067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":747070,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/747067\/revisions\/747070"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/747068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=747067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=747067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=747067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}