{"id":748389,"date":"2024-08-28T11:07:03","date_gmt":"2024-08-28T07:07:03","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=748389"},"modified":"2024-08-28T11:07:03","modified_gmt":"2024-08-28T07:07:03","slug":"monopolistl%c9%99r-indi-d%c9%99-findiga-goz-dikdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=748389","title":{"rendered":"Monopolistl\u0259r indi d\u0259 f\u0131nd\u0131\u011fa g\u00f6z dikdi"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u00f6lg\u0259d\u0259 f\u0131nd\u0131q inhisar\u00e7\u0131lar\u0131 kiml\u0259rdir?; sahibkarlar \u201conlar\u00a0 hans\u0131 qiym\u0259ti oxusa, biz d\u0259 o qiym\u0259t\u0259 satma\u011fa m\u0259cburuq\u201d deyirl\u0259r&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><em>H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 f\u0131nd\u0131q yeti\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r qiym\u0259td\u0259n naraz\u0131l\u0131q edirl\u0259r. \u00d6lk\u0259nin \u0259sas f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q \u0259razil\u0259ri olan Quba-Xa\u00e7maz, Zaqatala-\u015e\u0259ki b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n sahibl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259rin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 endirildiyini bildirirl\u0259r.<\/em><\/p>\n<p>Xa\u00e7maz\u0131n Xudat k\u0259nd sakini, fermer S\u0259may\u0259 M\u0259mm\u0259dova bildirib ki, ya\u015f f\u0131nd\u0131\u011fa t\u0259klif olunan qiym\u0259t maya d\u0259y\u0259rind\u0259n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r: \u201cF\u0131nd\u0131\u011f\u0131n bir kiloqram\u0131n\u0131 2 manat 50-2 manat 70 q\u0259piy\u0259 al\u0131rlar. Bu, he\u00e7 f\u0131nd\u0131\u011fa \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rci \u00f6d\u0259mir. F\u0131nd\u0131\u011f\u0131n bir kiloqram\u0131n\u0131 a\u011fac\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n 50 q\u0259piy\u0259, alt\u0131ndan is\u0259 1 manata y\u0131\u011f\u0131rlar. G\u00fcbr\u0259 pulunu, d\u0259rmanlara \u00f6d\u0259diyimiz v\u0259saitl\u0259ri hesablad\u0131qda, &#8220;ald\u0131m qoz, satd\u0131m qoz&#8221; olur. Biz\u0259 el\u0259 \u00e7\u0259kdiyimiz \u0259ziyy\u0259t qal\u0131r&#8221; (\u201cSputnik Az\u0259rbaycan\u201d).<\/p>\n<p>Fermer deyir ki, f\u0131nd\u0131q bu il d\u0259y\u0259rind\u0259n \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131 qiym\u0259t\u0259 al\u0131nd\u0131\u011f\u0131ndan, Xa\u00e7mazda \u0259halinin \u00e7oxu f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131 l\u0259\u011fv edib yerind\u0259 gilas ba\u011flar\u0131 sal\u0131r. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, ya\u015f f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 qab\u0131ql\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 1 manat 30 q\u0259pikd\u0259n g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r. Bu da fermerl\u0259r\u0259 s\u0259rf etmir: \u201c\u00d6t\u0259n il f\u0131nd\u0131q ba\u011f\u0131ndan 5 min manata yax\u0131n g\u0259lir \u0259ld\u0259 ets\u0259k d\u0259, bu il he\u00e7 3 min manat qazanmam\u0131\u015f\u0131q. \u00c7\u00fcnki f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n al\u0131\u015f qiym\u0259ti \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Xa\u00e7maz\u0131n L\u0259c\u0259t k\u0259nd sakini, fermer Xamm\u0259dov Amid d\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011f\u0131 saxlama\u011f\u0131n daha s\u0259rf\u0259li olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u0259yib. O bildirib ki, f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n bir kiloqram\u0131n\u0131 y\u0131\u011fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0259hl\u0259y\u0259 70 q\u0259pik pul \u00f6d\u0259yir: \u201cF\u0131nd\u0131\u011f\u0131n 1 kiloqram\u0131n\u0131 \u0259n yax\u015f\u0131 halda 2 manat 80 q\u0259pik &#8211; 3 manata sat\u0131r\u0131q. 1 hektar f\u0131nd\u0131q sah\u0259sind\u0259n 1,5 ton f\u0131nd\u0131q g\u00f6t\u00fcrm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. F\u0131nd\u0131q sah\u0259si ild\u0259 \u0259n az\u0131 \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 sulanmal\u0131d\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r hektara 50 manat su pulu \u00f6d\u0259yirik. 1,5 ton t\u0259miz f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6t\u00fcrm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 3,2 ton f\u0131nd\u0131q y\u0131\u011f\u0131lmal\u0131d\u0131r. D\u00f6vl\u0259t is\u0259 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n h\u0259r hektar\u0131na ild\u0259 240 manat subsidiya verir. G\u00fcbr\u0259nin bir kis\u0259si 100 manatd\u0131r. H\u0259r hektar\u0131na \u0259n az\u0131 5 kis\u0259 g\u00fcbr\u0259 s\u0259pm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u0130ndi \u00f6z\u00fcn\u00fcz hesablay\u0131n, g\u00f6r\u00fcn f\u0131nd\u0131q ba\u011f\u0131 saxlamaq fermer\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 s\u0259rf\u0259lidir?!\u201d<\/p>\n<p>O deyir ki, ma\u015f\u0131nla t\u0259mizl\u0259tm\u0259k h\u0259r 100 kiloqram f\u0131nd\u0131\u011fa 4 kiloqrama ba\u015fa g\u0259lir.<\/p>\n<p>Analoji v\u0259ziyy\u0259t \u015e\u0259ki-Zaqatala b\u00f6lg\u0259sind\u0259 d\u0259 m\u00f6vcuddur. Qax rayon sakini H\u0259vva H\u00fcseynova deyir ki, f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kib y\u0131\u011fma\u011f\u0131na d\u0259ymir. \u00c7\u00fcnki yayl\u0131q f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n kilosu fermerl\u0259rd\u0259n 1.70 AZN-\u0259 al\u0131n\u0131r: \u201cYa\u011f\u0131\u015fl\u0131 il oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 f\u0131nd\u0131q a\u011faclar\u0131na x\u0259st\u0259lik d\u00fc\u015f\u00fcb. D\u0259rmanlar, g\u00fcbr\u0259l\u0259r baha oldu\u011fundan k\u0259ndlil\u0259r f\u0131nd\u0131\u011fa laz\u0131mi qulluq g\u00f6st\u0259r\u0259 bilmirl\u0259r. N\u0259tic\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259hsul h\u0259m az, h\u0259m d\u0259 keyfiyy\u0259tsiz olur. Qiym\u0259tl\u0259r d\u0259 ki, \u00e7ox ucuzdur\u201d.<\/p>\n<p><strong>O \u0259lav\u0259 edib ki, qiym\u0259tl\u0259r\u0259 al\u0131c\u0131lar da z\u0259rb\u0259 vurur: \u201cB\u00f6lg\u0259d\u0259 f\u0131nd\u0131q al\u0131\u015f\u0131 inhisardad\u0131r. \u0130nhisar\u00e7\u0131 hans\u0131 qiym\u0259ti oxusa, biz d\u0259 o qiym\u0259t\u0259 satma\u011fa m\u0259cburuq. \u018fks t\u0259qdird\u0259, f\u0131nd\u0131q \u0259limizd\u0259 qal\u0131r. \u00dcst\u0259lik, bizim b\u00f6lg\u0259d\u0259 \u0259ks\u0259r insanlar g\u00f6z\u00fcn\u00fc f\u0131nd\u0131qdan g\u0259l\u0259n 5-10 manat pula dikir. Bizd\u0259n f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 su qiym\u0259tiun\u0259 al\u0131b bazarlarda v\u0259 xaricd\u0259 baha qiym\u0259t\u0259 sat\u0131rlar. Biz\u0259 ancaq z\u0259hm\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k qal\u0131r\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Zaqatala sakini Ramazan \u00d6m\u0259rov is\u0259 deyir ki, oliqarxlar\u0131n b\u00f6lg\u0259d\u0259 sald\u0131qlar\u0131 aqroparklar f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan k\u0259ndlil\u0259rin \u201cevini y\u0131x\u0131b\u201d: \u201c\u018fvv\u0259l f\u0131nd\u0131q g\u0259lirli idi. \u0130ndi is\u0259 k\u0259ndlil\u0259rin g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikdiyi bu m\u0259hsulun yeni sahibl\u0259ri g\u0259lib. Onlar g\u00fcz\u0259\u015ftli qiym\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri torpaq sah\u0259l\u0259rind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin d\u0259st\u0259yi il\u0259 intensiv ba\u011flar sal\u0131blar. O ba\u011flara veril\u0259n su havay\u0131d\u0131r, g\u00fcbr\u0259 is\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftli qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 \u0259ld\u0259 edilir. Onlar\u0131n laz\u0131mi texnikas\u0131, i\u015f\u00e7il\u0259ri var. T\u0259bii ki, sad\u0259 k\u0259ndlil\u0259r r\u0259qab\u0259td\u0259 onlara uduzacaqlar. D\u00f6vl\u0259t bel\u0259 \u0259dal\u0259tsiz r\u0259qab\u0259t\u0259 \u015f\u0259rait yaratmamal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Yuxar\u0131da da qeyd etdik ki, m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 m\u00f6vs\u00fcm\u00fcnd\u0259 emal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n qiym\u0259tini s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 salmas\u0131 son 5-6 ilin xo\u015fag\u0259lm\u0259z trendin\u0259 \u00e7evrilib. H\u0259r il avqust ay\u0131nda fermerl\u0259r, f\u0259rdi ba\u011f sahibl\u0259rinin \u015fikay\u0259tl\u0259ri m\u0259tbuata ayaq al\u0131r. A\u00e7\u0131qlanan m\u0259lumatlardan ayd\u0131n olur ki, f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131 t\u0259m\u0259rk\u00fczl\u0259\u015fdikc\u0259, m\u0259hsulun al\u0131\u015f qiym\u0259tl\u0259ri d\u00fc\u015f\u00fcr. \u018fg\u0259r 2019-2021-ci ill\u0259rd\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n kiloqram\u0131n\u0131n 4-4,5 manata q\u0259d\u0259r ucuzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131ndan gileyl\u0259nirdil\u0259rs\u0259, bu il \u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t kimi 2,5 manatdan b\u0259hs edilir.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131 2020-ci ild\u0259ki 49,5 min tondan 2023-c\u00fc ild\u0259 75,4 min tona y\u00fcks\u0259lib. F\u0131nd\u0131q ixrac\u0131n\u0131n h\u0259cmi is\u0259 2021-ci ild\u0259ki 19,5 min tondan 2023-c\u00fc ild\u0259 23,4 min tona q\u0259d\u0259r art\u0131b. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, istehsal 152 faiz artd\u0131\u011f\u0131 halda ixrac 120 faiz art\u0131b. \u0130stehsalla yana\u015f\u0131, idxal da art\u0131b. 2021-ci ild\u0259 qab\u0131ql\u0131-qab\u0131qs\u0131z me\u015f\u0259 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 idxal\u0131 239 ton, 2023-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 306 tona y\u00fcks\u0259lib. R\u0259smi m\u0259lumata \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycanda f\u0131nd\u0131q y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131n 99 faizi f\u0259rdi sahibkar, ail\u0259 k\u0259ndli v\u0259 ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Eyni zamanda r\u0259smi m\u0259lumatlarda 2023-2024-c\u00fc ill\u0259r \u00fczr\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0259sas\u0259n 39 \u015firk\u0259tin f\u0131nd\u0131q ixrac etdiyi a\u00e7\u0131qlan\u0131r. Bildirilir ki, onlardan 34-n\u00fcn illik ixrac\u0131 100 min AB\u015e dollar\u0131n\u0131, 24-n\u00fcn is\u0259 illik ixrac\u0131 1 milyon AB\u015e dollar\u0131n\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259yir. F\u0131nd\u0131q emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin say\u0131 da kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7oxdur. T\u0259kc\u0259 Zaqatala rayonunda 8 iri f\u0131nd\u0131q emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259si var: \u201c\u018fli S\u0259id\u201d MMC (2003-c\u00fc ild\u0259 istifad\u0259y\u0259 verilib, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 5 ton), \u201cRes nut\u201d MMC\u00a0 (2005-ci il, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 4 ton), Mosul k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 F\u0131nd\u0131q emal\u0131 m\u00fc\u0259ssis\u0259si\u00a0 (2005-ci il, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 3 ton), \u201cAz\u0259rsun\u201d Zaqatala f\u0131nd\u0131q zavodu (2006-c\u0131 il, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 15 ton), \u201cCaucasus nut\u201d MMC\u00a0 (2006-c\u0131 il, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 7 ton), \u201cQala-N\u201d MMC\u00a0 (2006-c\u0131 il, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 3 ton), \u201cAzplod eksport\u201d MMC\u00a0 (2006-c\u0131 il, istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 5 ton), \u201cAzerstar\u201d MMC\u00a0 (2007-ci il istehsal g\u00fcc\u00fc g\u00fcnd\u0259lik 5 ton).<\/strong><\/p>\n<p>Bura Q\u0259b\u0259l\u0259 F\u0131nd\u0131q Emal\u0131 Zavodu, bir ne\u00e7\u0259 rayonda filial\u0131 olan Bak\u0131 F\u0131nd\u0131q Emal\u0131 Zavodu, Xa\u00e7maz, Q\u0259b\u0259l\u0259, O\u011fuz, \u015e\u0259ki v\u0259 dig\u0259r rayonlardak\u0131 emal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rini d\u0259 \u0259lav\u0259 ets\u0259k, 20-d\u0259n yuxar\u0131 emal m\u00fc\u0259ssis\u0259sinin oldu\u011funu dey\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Y\u0259ni ixracat\u00e7\u0131 v\u0259 emal\u00e7\u0131 say\u0131na dair bu r\u0259q\u0259ml\u0259r f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259 inhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Lakin Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131 bel\u0259dir ki, bir sah\u0259d\u0259 h\u0259tta 20-30 m\u00fc\u0259ssis\u0259-\u015firk\u0259tin f\u0259aliyy\u0259ti r\u0259smil\u0259\u015fs\u0259 bel\u0259, onlar\u0131n 2-3 qrupun n\u0259zar\u0259tind\u0259 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bel\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ki, f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131-ixrac\u0131 artd\u0131\u011f\u0131 \u015f\u0259raitd\u0259 istehsal\u00e7\u0131dan al\u0131\u015f qiym\u0259tinin davaml\u0131 olaraq d\u00fc\u015fm\u0259si hans\u0131sa m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 kartel s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olur. Burada ixrac\u0131n art\u0131m s\u00fcr\u0259tinin istehsaldan daha z\u0259if olmas\u0131 da rol oynay\u0131r. \u0130xrac\u0131n daha s\u00fcr\u0259tli artmas\u0131na is\u0259 bir s\u0131ra amill\u0259r mane olur.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t M\u0259rk\u0259zinin (BMT-nin Ticar\u0259t v\u0259 \u0130nki\u015faf \u00fczr\u0259 Konfrans\u0131 (UNCTAD) v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 birg\u0259 mandata malik \u00e7oxt\u0259r\u0259fli agentlik) 2023-c\u00fc il \u00fczr\u0259 son m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan qlobal me\u015f\u0259 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 siyah\u0131s\u0131nda 4-c\u00fc yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. S\u0131ralamada ilk \u00fc\u00e7 pill\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, \u00c7ili v\u0259 \u0130taliya yer al\u0131b.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 \u0259sas\u0259n Rusiya, Almaniya, \u0130taliya v\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259y\u0259, qism\u0259n K\u00f6rf\u0259z \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ixrac olunsa da, 2023-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Ukrayna, Bel\u00e7ika, Estoniya v\u0259 \u0130srail kimi yeni \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259 ixraca ba\u015flan\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u0130xrac\u0131n g\u0259lirli olmas\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0131nd\u0131q sah\u0259l\u0259rinin artmas\u0131na r\u0259vac verib. 2023-c\u00fc ilin sonuna Az\u0259rbaycanda f\u0131nd\u0131q \u0259km\u0259l\u0259rinin sah\u0259si 81 801,5 hektar t\u0259\u015fkil edib. \u018fn \u00e7ox f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u015e\u0259ki-Zaqatala v\u0259 Quba-Xa\u00e7maz iqtisadi rayonlar\u0131nda 2023-c\u00fc ild\u0259 f\u0131nd\u0131q y\u0131\u011f\u0131m\u0131 m\u00fcvafiq olaraq 56 580,1 ton v\u0259 13 714,6 ton t\u0259\u015fkil edib.<\/strong><\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t f\u0131nd\u0131q \u0259kinl\u0259rin\u0259 subsidiya verdiyi kimi, ixracat\u00e7\u0131lar\u0131na da d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. \u0130xrac\u0131n v\u0259 \u0130nvestisiyalar\u0131n T\u0259\u015fviqi Agentliyi &#8211; AZPROMO-nun d\u0259st\u0259yi il\u0259 f\u0131nd\u0131q ixrac ed\u0259n 9 yerli \u015firk\u0259t 2023-c\u00fc ild\u0259 \u201cAnuga 2023&#8243; v\u0259 6-c\u0131 \u00c7in Beyn\u0259lxalq \u0130dxal s\u0259rgil\u0259ri, 2024-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 &#8220;Foodex Japan 2024&#8243;, \u201cProdexpo 2024&#8221; v\u0259 &#8220;Russia Halal Expo 2024&#8221; kimi s\u0259rgil\u0259rd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 C\u0259nubi Koreya \u015firk\u0259tl\u0259rinin Az\u0259rbaycana t\u0259\u015fkil olunmu\u015f al\u0131c\u0131 missiyas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>Qeyri-neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259\u015fviq mexanizml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 sahibkarlara qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi bazarlara \u00e7\u0131xma\u011fa k\u00f6m\u0259k etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 logistika subsidiyalar\u0131n\u0131n verilm\u0259sidir. Logistikaya d\u0259st\u0259k mexanizmi ixracat\u00e7\u0131lara yaln\u0131z yeni v\u0259 qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi bazarlara inteqrasiyaya k\u00f6m\u0259k etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 verilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub v\u0259 hesab olunur ki, bu f\u0131nd\u0131q ixracat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n yeni bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ilin yanvar-iyun aylar\u0131nda Az\u0259rbaycandan 51 milyon 900 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 8 425 ton f\u0131nd\u0131q ixrac olunub. 2023-c\u00fc ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Az\u0259rbaycandan 60 milyon 619 min dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 12 229 ton f\u0131nd\u0131q ixrac olunmu\u015fdu. Bu is\u0259 o dem\u0259kdir ki, f\u0131nd\u0131q ixrac\u0131 d\u0259y\u0259r ifad\u0259sind\u0259 14.4 faiz, miqdar ifad\u0259sind\u0259 31 faiz azal\u0131b. Bir ton f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n orta ixrac qiym\u0259ti illik m\u00fcqayis\u0259d\u0259 6 min 160 dollardan 4 min 957 dollara d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/strong><\/p>\n<p>F\u0131nd\u0131q ixrac\u0131nda art\u0131b-azalma periodik olaraq qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. \u0130xracat\u00e7\u0131lar bunun bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bini g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Bildirilir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya f\u0131nd\u0131q bazar\u0131nda tam r\u0259qab\u0259t apara bilmir. S\u0259b\u0259bi is\u0259 r\u0259qib olan ixracat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi g\u00f6mr\u00fck g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rinin t\u0259tbiqidir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Avropa Birliyin\u0259 f\u0131nd\u0131q ixrac ed\u0259nd\u0259 3.2-11.8 faiz g\u00f6mr\u00fck vergisi t\u0259tbiq olunur, amma r\u0259qib \u00f6lk\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan \u00fc\u00e7\u00fcn bu r\u00fcsumun s\u0259viyy\u0259si s\u0131f\u0131rd\u0131r. Bu, Az\u0259rbaycan f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n Avropa kimi \u0259n b\u00f6y\u00fck bazarda r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tini k\u0259skin \u015f\u0259kild\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 sal\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar m\u0259hsulu yaln\u0131z iri qabla\u015fd\u0131rma formas\u0131nda &#8211; \u00e7\u0259kisi 40 kq-dan 1 tona q\u0259d\u0259r olan polipropilen kis\u0259l\u0259rd\u0259, \u00e7\u0259kisi 5 kq-dan 25 kq-a q\u0259d\u0259r olan vakuum polipropilen qabla\u015fd\u0131rma \u00fcsulu il\u0259 q\u0259nnad\u0131 fabrikl\u0259rin\u0259 ixrac etm\u0259kl\u0259 kifay\u0259tl\u0259nirl\u0259r. Bel\u0259 formada\u00a0 &#8211; topdansat\u0131\u015f kimi qabla\u015fd\u0131rma formas\u0131 Avropa standartlar\u0131na cavab verir v\u0259 \u0259lav\u0259 r\u00fcsuma c\u0259lb olunmur. Amma f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n son emal m\u0259hsulunu ki\u00e7ik qabla\u015fd\u0131rmada Avropaya ixrac etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 11,8 faiz vergi \u00f6d\u0259m\u0259li olurlar. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Avropaya yaln\u0131z \u00e7iy l\u0259p\u0259ni ixrac edilir. Bunun n\u0259tic\u0259sidir ki, son ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n da \u0259sas al\u0131c\u0131s\u0131 Rusiyad\u0131r&#8230;<\/p>\n<p>D\u00fcnya SAK\u0130T,<\/p>\n<p>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00f6lg\u0259d\u0259 f\u0131nd\u0131q inhisar\u00e7\u0131lar\u0131 kiml\u0259rdir?; sahibkarlar \u201conlar\u00a0 hans\u0131 qiym\u0259ti oxusa, biz d\u0259 o qiym\u0259t\u0259 satma\u011fa m\u0259cburuq\u201d deyirl\u0259r&#8230; H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 f\u0131nd\u0131q yeti\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r qiym\u0259td\u0259n naraz\u0131l\u0131q edirl\u0259r. \u00d6lk\u0259nin \u0259sas f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q \u0259razil\u0259ri olan Quba-Xa\u00e7maz, Zaqatala-\u015e\u0259ki b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n sahibl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259rin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 endirildiyini bildirirl\u0259r. Xa\u00e7maz\u0131n Xudat k\u0259nd sakini, fermer S\u0259may\u0259 M\u0259mm\u0259dova bildirib ki, ya\u015f f\u0131nd\u0131\u011fa t\u0259klif olunan qiym\u0259t maya d\u0259y\u0259rind\u0259n d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r: \u201cF\u0131nd\u0131\u011f\u0131n bir kiloqram\u0131n\u0131 2 manat 50-2 manat 70 q\u0259piy\u0259 al\u0131rlar. Bu, he\u00e7 f\u0131nd\u0131\u011fa \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rci \u00f6d\u0259mir. F\u0131nd\u0131\u011f\u0131n bir kiloqram\u0131n\u0131 a\u011fac\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259n 50 q\u0259piy\u0259, alt\u0131ndan is\u0259 1 manata&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":748390,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/9f12565e8b548629ed967a9e648dc60b.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u00f6lg\u0259d\u0259 f\u0131nd\u0131q inhisar\u00e7\u0131lar\u0131 kiml\u0259rdir?; sahibkarlar \u201conlar\u00a0 hans\u0131 qiym\u0259ti oxusa, biz d\u0259 o qiym\u0259t\u0259 satma\u011fa m\u0259cburuq\u201d deyirl\u0259r&#8230; H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 f\u0131nd\u0131q yeti\u015fdir\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r qiym\u0259td\u0259n naraz\u0131l\u0131q edirl\u0259r. \u00d6lk\u0259nin \u0259sas f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q \u0259razil\u0259ri olan Quba-Xa\u00e7maz, Zaqatala-\u015e\u0259ki b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n sahibl\u0259ri qiym\u0259tl\u0259rin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 endirildiyini bildirirl\u0259r. Xa\u00e7maz\u0131n Xudat k\u0259nd sakini, fermer S\u0259may\u0259 M\u0259mm\u0259dova bildirib ki, ya\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/748389"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=748389"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/748389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":748391,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/748389\/revisions\/748391"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/748390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=748389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=748389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=748389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}