{"id":749446,"date":"2024-08-31T05:21:05","date_gmt":"2024-08-31T01:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=749446"},"modified":"2024-08-31T05:21:05","modified_gmt":"2024-08-31T01:21:05","slug":"boyuk-tarixl%c9%99ri-boyuk-s%c9%99xsiyy%c9%99tl%c9%99r-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=749446","title":{"rendered":"B\u00f6y\u00fck tarixl\u0259ri b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Ulu \u00d6nd\u0259rin Nax\u00e7\u0131vandan ba\u015flanan xilaskarl\u0131q yolu Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tarixind\u0259 yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7d\u0131<\/strong><\/em><\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u00a0 tarix yaz\u0131r, onun nizam\u0131n\u0131 qurur v\u0259 bununla lokal m\u0259nada da \u00f6z xalq\u0131na, qlobal m\u0259nada\u00a0 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u00f6z ink\u015faf t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verir. Bel\u0259 bir lider\u0259 sahib olmaq is\u0259 h\u0259r xalqa v\u0259 mil\u0259t\u0259 n\u0259sib olmur. Ancaq q\u00fcrurverici haldar ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 beyn\u0259lxalq \u00a0miqyasda tan\u0131nm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcdrik d\u00f6vl\u0259t adam\u0131 kimi q\u0259bul etmi\u015f bir lider\u0259 sahib idi. Bu, tarixin s\u0131naqlar\u0131ndan h\u0259m xalq\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc l\u0259yaq\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev idi.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Liderimizin dahiliyi onda idi ki, O, h\u0259tta nail olunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz g\u00f6r\u00fcn\u0259n \u0259n \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 do\u011fru\u00a0 q\u0259tiyy\u0259tl\u0259 add\u0131mlayaraq m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259ni \u0259ld\u0259 edirdi. H\u0259m d\u0259 yorulmadan, usanmadan. \u00c7\u00fcnki g\u00fcc ald\u0131\u011f\u0131 q\u00fcvv\u0259 xalq\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131\u00a0 v\u0259\u00a0 v\u0259t\u0259nsev\u0259rliyi idi.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyini yenic\u0259 qazanm\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf perspektivl\u0259ri m\u0259hdud s\u0259viyy\u0259d\u0259 idi. \u00c7\u00fcnki h\u0259m Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fc, h\u0259m d\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259siz insanlar\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi \u00e7ox m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir v\u0259ziyy\u0259t yaratm\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin 3 sentyabr 1991-ci ild\u0259 h\u0259m deputatlar\u0131n, h\u0259m d\u0259 minl\u0259rl\u0259 muxtar respublika sakininin t\u0259l\u0259bi il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri se\u00e7ildi. Bu se\u00e7kid\u0259n sonra V\u0259t\u0259n qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u0259sulliy\u0259ti daha artan Ulu \u00d6nd\u0259r\u00a0 ilk \u00f6nc\u0259 Na\u00e7\u00e7\u0131vanda siyasi sabitlik yaratma\u011fa ba\u015flad\u0131. Onun h\u0259yat\u0131n\u0131n Nax\u00e7\u0131van m\u0259rh\u0259l\u0259si \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u0259zab-\u0259ziyy\u0259tl\u0259rl\u0259 ke\u00e7di. G\u00fcnl\u0259rl\u0259 i\u015f\u0131\u011f\u0131, qaz\u0131 olmayan muxtar respublikada i\u015fl\u0259m\u0259k, \u0259halinin acl\u0131qdan qorumaq b\u00f6y\u00fck f\u0259dakarl\u0131q t\u0259l\u0259b edirdi ki, O, bunlar\u0131 bacard\u0131.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli alman filosofu \u0130mmanuel Kant yaz\u0131rd\u0131: \u00abG\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259tin iki m\u00fch\u00fcm t\u0259minat\u0131 m\u00f6vcuddur- xalq t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n m\u00fct\u0259r\u0259qqi ideologiya v\u0259 bu ideologiyan\u0131n da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan xarizmatik lider.\u00bb\u00a0M\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259rimizin siyasi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 d\u0259 bu iki amil v\u0259hd\u0259t t\u0259\u015fkil edirdi. T\u0259bii ki, o dvrd\u0259 SSR\u0130-nin s\u00fcquta u\u011framas\u0131 ictimai-siyasi v\u0259ziyy\u0259ti\u00a0 a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n \u00f6lk\u0259daxili v\u0259 regional siyasi prosesl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131 da u\u00e7urumun bir add\u0131ml\u0131\u011f\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f, Erm\u0259nistan\u0131n \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 \u0259sass\u0131z torpaq iddialar\u0131na r\u0259vac vermi\u015fdi. \u00d6lk\u0259d\u0259n t\u0259crid olunmu\u015f, blokada \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015fayan Nax\u00e7\u0131van is\u0259 taleyin \u00fcmidin\u0259 burax\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Yaranm\u0131\u015f v\u0259ziyy\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n Erm\u0259nistan siyasi v\u0259 h\u0259rbi t\u0259zyiql\u0259rini getdikc\u0259 art\u0131r\u0131rd\u0131. V\u0259ziyy\u0259tin bu q\u0259d\u0259r g\u0259rgin olmas\u0131na baxmayaraq, Nax\u00e7\u0131vanda \u0259hali b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rir, muxtar respublikan\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259rdlikl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131. Bu c\u00fcr \u00e7\u0259tin, m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 m\u0259suliyy\u0259tli m\u0259qamda Ulu \u00d6nd\u0259rimiz Heyd\u0259r \u018fliyev kimi b\u00f6y\u00fck v\u0259 z\u0259ngin h\u0259yat m\u0259kt\u0259bi ke\u00e7mi\u015f t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadiminin Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f\u0131, 1990-c\u0131 il iyulun 22-d\u0259 Nax\u00e7\u0131vana g\u0259lm\u0259si, q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t sonra- 1990-c\u0131 il sentyabr\u0131n 30-da Az\u0259rbaycan v\u0259 Nax\u00e7\u0131van parlamentl\u0259rin\u0259 ke\u00e7iril\u0259n se\u00e7kil\u0259rd\u0259 deputat se\u00e7ilm\u0259si xalq t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck sevincl\u0259 qar\u015f\u0131land\u0131.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van parlamentinin yeni t\u0259rkibd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n ilk sessiyas\u0131 da deputatlar\u0131n ist\u0259yi v\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259kidi n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u0259drliyi il\u0259 \u00f6z i\u015fin\u0259 ba\u015flad\u0131. H\u0259min sessiyada Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyi v\u0259 suverenliyi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck tarixi q\u0259rarlar q\u0259bul edildi. Bel\u0259 ki, t\u0259cr\u00fcb\u0259li d\u00f6vl\u0259t xadiminin t\u0259klifi il\u0259 \u00absovet sosialist\u00bb s\u00f6zl\u0259ri muxtar respublikan\u0131n ad\u0131ndan \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 70 ild\u0259n sonra ilk d\u0259f\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda qald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan\u0131n Ali Soveti qar\u015f\u0131s\u0131nda bu bayra\u011f\u0131n r\u0259smi d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi t\u0259sdiq edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259sat\u0259t qald\u0131r\u0131ld\u0131. Nax\u00e7\u0131vanda milli d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin b\u0259rpas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar bununla m\u0259hdudla\u015fmad\u0131. 1991-ci ild\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n saxlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7iril\u0259n qanunsuz referendum boykot edildi. B\u00fct\u00fcn bu prosesl\u0259r onun g\u00f6st\u0259ricisi idi ki, Ulu \u00d6nd\u0259rin q\u0259tiyy\u0259ti, h\u0259r \u015feyd\u0259n \u00fcst\u00fcn tutdu\u011fu milli d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131, bu maraqlar\u0131n b\u0259rpas\u0131 v\u0259 qorunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 atd\u0131\u011f\u0131 tarixi add\u0131mlarla m\u00fcst\u0259qilliyimizi biz\u0259 h\u0259r g\u00fcn daha da yax\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 xalq\u0131n t\u0259l\u0259bi il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sin\u0259 se\u00e7ilm\u0259si, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, Az\u0259rbaycan miqyas\u0131nda ciddi siyasi \u00a0siyasi hadis\u0259 oldu. Bel\u0259 ki. bu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259tin\u0259 v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 olan \u00fcmidl\u0259rini nam\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131. onun g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 nikbin n\u0259z\u0259rl\u0259r\u0259 baxmas\u0131\u0131nda d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si oldu.\u00a0 \u00d6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00a0\u0259min idi ki, Az\u0259rbaycan\u0131n ayr\u0131lmaz t\u0259rkib hiss\u0259si olan Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 bundan sonra daha he\u00e7 vaxt d\u00fc\u015fm\u0259n cayna\u011f\u0131na ke\u00e7\u0259 bilm\u0259z. Bir s\u00f6zl\u0259, muxtar respublikada \u00a0ya\u015fay\u0131b-i\u015fl\u0259diyi ill\u0259rd\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259rin i\u015f ota\u011f\u0131nda yanan \u00e7\u0131raqdan b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycana i\u015f\u0131q sa\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r deyirdi: \u00abM\u0259nim h\u0259yat\u0131m\u0131n m\u0259qs\u0259di Az\u0259rbaycand\u0131r, Az\u0259rbaycan xalq\u0131d\u0131r, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131d\u0131r, Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131d\u0131r,\u00bb \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, dahi r\u0259hb\u0259rin siyasi f\u0259aliyy\u0259tinin Nax\u00e7\u0131van d\u00f6vr\u00fc n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tin v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir zamana t\u0259sad\u00fcf ets\u0259 d\u0259, bu d\u00f6vr Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik tarixind\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck d\u0259y\u0259r\u0259 malikdir. Prezident \u0130lham \u018fliyev h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin q\u0259bul etdiyi q\u0259rarlar\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015fark\u0259n demi\u015fdir:\u00a0\u00abM\u0259hz 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Nax\u00e7\u0131van\u0131n taleyi h\u0259ll edilirdi. \u018fg\u0259r o ill\u0259rd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Nax\u00e7\u0131vanda olmasayd\u0131 v\u0259 nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar ulu \u00f6nd\u0259rin \u0259traf\u0131nda s\u0131x birl\u0259\u015fm\u0259s\u0259ydil\u0259r, Nax\u00e7\u0131van\u0131n taleyi \u00e7ox a\u011f\u0131r ola bil\u0259rdi. \u00c7\u00fcnki art\u0131q erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 siyas\u0259tini ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar v\u0259 onlar\u0131n m\u0259krli planlar\u0131nda Nax\u00e7\u0131van\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 da var idi. O vaxt Nax\u00e7\u0131vanda v\u0259ziyy\u0259t b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r hesab\u0131na sabit olaraq qal\u0131rd\u0131. Ovaxtk\u0131 Az\u0259rbaycan r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 Nax\u00e7\u0131vana \u00f6gey m\u00fcnasib\u0259t b\u0259sl\u0259yirdi, he\u00e7 bir yard\u0131m etmirdi, \u0259ksin\u0259, Nax\u00e7\u0131vanda sabitliyi pozmaq v\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti g\u0259rginl\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7irkin \u0259m\u0259ll\u0259r edirdi. Ancaq nax\u00e7\u0131vanl\u0131lar h\u0259mi\u015f\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u00fcdrikliyini g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k ulu \u00f6nd\u0259rin \u0259traf\u0131nda bir yumruq kimi s\u0131x birl\u0259\u015fdil\u0259r v\u0259 h\u0259m erm\u0259ni i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lar\u0131na tutarl\u0131 cavab verdil\u0259r, onlar\u0131 yerin\u0259 oturtdular, h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259rk\u0259zi h\u00f6kum\u0259tin\u0259 d\u0259 \u00f6z etiraz s\u0259sl\u0259rini qald\u0131raraq bildirdil\u0259r ki, Nax\u00e7\u0131vanda o m\u0259krli ssenari ke\u00e7m\u0259y\u0259c\u0259kdir.\u00bb<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, o d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 muxtar respublika \u0259traf al\u0259md\u0259n t\u0259kc\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial ba\u011flar\u0131 qopar\u0131lm\u0131\u015f b\u00f6lg\u0259 deyildi. Eyni zamanda, Erm\u0259nistan ordusunun h\u00fccumlar\u0131na m\u0259ruz qalan bir V\u0259t\u0259n par\u00e7as\u0131 idi. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259\u00a0 Ulu \u00d6nd\u0259r Ali M\u0259clisin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sinin icras\u0131na ba\u015flayandan c\u0259mi 4 g\u00fcn sonra \u2013 1991-ci il sentyabr\u0131n 7-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda Q\u0259rar q\u0259bul etdi. Bu s\u0259n\u0259d muxtar respublikan\u0131n \u00a0m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lan ilk add\u0131m oldu. Sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 q\u0259bul edilmi\u015f tarixi q\u0259rarlarla Nax\u00e7\u0131vanda yerl\u0259\u015f\u0259n sovet qo\u015funlar\u0131na m\u0259xsus h\u0259rbi texnika v\u0259 silahlar\u0131n muxtar respublikada saxlan\u0131lmas\u0131 t\u0259min olundu. \u018fhalinin y\u00fcks\u0259k m\u00fct\u0259\u015f\u0259kkilliyi, torpa\u011fa ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r\u0259 olan sonsuz inam\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 muxtar respublikada ilk milli ordu birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259ri yarad\u0131lm\u0131\u015f, Nax\u00e7\u0131van\u0131n m\u00fcdafi\u0259 potensial\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131, bug\u00fcnk\u00fc q\u00fcdr\u0259tli Az\u0259rbaycan Ordusunun \u0259sas\u0131 m\u0259hz h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda qoyuldu.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadiminin Ali M\u0259clisin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259rk\u0259n d\u00fcnya az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n\u0131 bir ideya \u0259traf\u0131nda \u2013 V\u0259t\u0259n\u0259 v\u0259 xalqa xidm\u0259t u\u011frunda birl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259sl\u0259m\u0259si v\u0259 1991-ci il dekabr\u0131n 16-da Ali M\u0259clis t\u0259r\u0259find\u0259n \u00ab31 Dekabr \u2013 D\u00fcnya Az\u0259rbaycan T\u00fcrkl\u0259rinin H\u0259mr\u0259ylik v\u0259 Birlik G\u00fcn\u00fc haqq\u0131nda\u00bb Q\u0259rar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si, bu m\u0259nada x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. M\u00fch\u00fcm geostrateji \u0259razid\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ranla \u00e7ox\u0259srlik qon\u015fuluq \u0259laq\u0259l\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 uzun ill\u0259rd\u0259n sonra ilk d\u0259f\u0259 \u00dcmummilli Liderin Nax\u00e7\u0131vanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyi d\u00f6vr\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. G\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi 1992-ci ild\u0259 qon\u015fu T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259tin\u0259 v\u0259 \u0130ran \u0130slam Respublikas\u0131na s\u0259f\u0259rl\u0259r etmi\u015f, ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 iqtisadi sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair protokollar imzaland\u0131, h\u0259r iki d\u00f6vl\u0259tl\u0259 iqtisadi, m\u0259d\u0259ni, t\u0259hsil v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r quruldu. Bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00ab\u00dcmid\u00bb k\u00f6rp\u00fcs\u00fc tikilib istifad\u0259y\u0259 verildimi\u015f, g\u00f6mr\u00fck-ke\u00e7id m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Muxtar respublikan\u0131n da\u011f\u0131lm\u0131\u015f iqtisadiyyat\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n dir\u00e7\u0259ldilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si d\u0259 \u00dcmummilli Liderimizin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 oldu. 1992-ci il noyabr\u0131n 21-d\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda \u00f6lk\u0259mizin ictimai-siyasi h\u0259yat\u0131, \u00fcmumilikd\u0259 is\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynayan Yeni Az\u0259rbaycan Partiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 qoyuldu.<\/p>\n<p>Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcls\u0259 d\u0259, o d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 hakimiyy\u0259td\u0259 olanlar\u0131n bacar\u0131qs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131n milli maraqlar\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131 daxild\u0259n par\u00e7alanma\u011fa, m\u0259hv olma\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u0259yirdi. Torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ard-arda i\u015f\u011fal olunmas\u0131, yaranm\u0131\u015f g\u0259rgin ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259r 1993-c\u00fc il iyun ay\u0131n\u0131n \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn son h\u0259ddin\u0259 \u00e7atd\u0131. Hakimiyy\u0259t b\u00f6hran\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259ni c\u0259ngin\u0259 ald\u0131. Art\u0131q Az\u0259rbaycan \u00f6z d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini ikinci d\u0259f\u0259 itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. V\u0259ziyy\u0259tin getdikc\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259n xalq yegan\u0259 \u00fcmid yeri kimi h\u0259min vaxt Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 \u00fcz tutdu. Ulu \u00d6nd\u0259r xalq\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na cavab ver\u0259r\u0259k 1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 ikinci d\u0259f\u0259 siyasi hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmaqla respublikan\u0131 xaosdan, anarxiyadan, par\u00e7alanmaqdan, m\u0259hv olmaqdan xilas etdi. Bu hadis\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin tarixin\u0259 Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc kimi yaz\u0131ld\u0131. H\u0259min g\u00fcnd\u0259n etibar\u0259n Ulu \u00d6nd\u0259rin m\u00fcdrik daxili v\u0259 xarici siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259n Nax\u00e7\u0131vandan ba\u015flanan m\u00fcst\u0259qillik yolu \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda davam etdirildi. Bel\u0259likl\u0259, tarix \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259r qazand\u0131. Q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ba\u015f al\u0131b ged\u0259n h\u0259rc-m\u0259rclik v\u0259 anarxiya aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131, qanunun aliliyi t\u0259min olundu, h\u00fcquqi-demokratik prinsipl\u0259r\u0259 \u0259saslanan Konstitusiyam\u0131z q\u0259bul edildi, m\u00fcasir idar\u0259\u00e7ilik sistemi yarad\u0131ld\u0131, v\u0259t\u0259nda\u015f h\u0259mr\u0259yliyi b\u0259rpa olundu, iqtisadi t\u0259r\u0259qqini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n qlobal layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Sevindirici hald\u0131r ki, bu g\u00fcn \u00dclu \u00d6nd\u0259rimizin siyasi x\u0259tti d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla davam etdirilir, Az\u0259rbaycan g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 inki\u015faf edir, beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00f6vqeyini daha da g\u00fccl\u0259ndirir, yeni-yeni nailiyy\u0259tl\u0259r\u0259 imza at\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin \u00a0b\u00f6y\u00fck u\u011furu ill\u0259rdir ki, i\u015f\u011fal alt\u0131nda qalm\u0131\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n 2020-ci ild\u0259 azad edilm\u0259si oldu. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, Silahl\u0131 Q\u00fcvv\u0259l\u0259rin M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131\u00a0 \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 44 g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z tarixi Q\u0259l\u0259b\u0259 h\u0259m d\u0259\u00a0\u00abBiz he\u00e7 vaxt \u0259razimizin bir qar\u0131\u015f\u0131n\u0131 da bel\u0259 he\u00e7 k\u0259s\u0259 verilm\u0259sin\u0259 raz\u0131 olmayaca\u011f\u0131q. \u0130\u015f\u011fal olunmu\u015f torpaqlar\u0131m\u0131z n\u0259yin bahas\u0131na olursa-olsun, azad edil\u0259c\u0259k, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc b\u0259rpa olunacaq,\u00bb dey\u0259n dahi liderin \u00a0Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck arzusunun h\u0259yata ke\u00e7diyinin t\u0259sdiqi idi.<\/p>\n<p>Son ill\u0259r burada Nax\u00e7\u0131vanda \u00a0apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 quruculuq i\u015fl\u0259ri q\u0259dim diyar\u0131 \u00a0daha da g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fdirmi\u015f, onun enerji, \u0259rzaq v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259min olunmu\u015fdur. H\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n iqtisadi islahatlar q\u0131sa zamanda burada makroiqtisadi sabitliyin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etmi\u015f, iqtisadiyyat\u0131n dinamik inki\u015faf\u0131na t\u0259kan vermi\u015f v\u0259 \u0259halinin h\u0259yat s\u0259viyy\u0259sini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar Az\u0259rbaycan\u0131n inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil ed\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev yolunun Nax\u00e7\u0131van reall\u0131qlar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ulu \u00d6nd\u0259rin Nax\u00e7\u0131vandan ba\u015flanan xilaskarl\u0131q yolu Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tarixind\u0259 yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7d\u0131 B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u00a0 tarix yaz\u0131r, onun nizam\u0131n\u0131 qurur v\u0259 bununla lokal m\u0259nada da \u00f6z xalq\u0131na, qlobal m\u0259nada\u00a0 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u00f6z ink\u015faf t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verir. Bel\u0259 bir lider\u0259 sahib olmaq is\u0259 h\u0259r xalqa v\u0259 mil\u0259t\u0259 n\u0259sib olmur. Ancaq q\u00fcrurverici haldar ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 beyn\u0259lxalq \u00a0miqyasda tan\u0131nm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcdrik d\u00f6vl\u0259t adam\u0131 kimi q\u0259bul etmi\u015f bir lider\u0259 sahib idi. Bu, tarixin s\u0131naqlar\u0131ndan h\u0259m xalq\u0131n\u0131, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc l\u0259yaq\u0259tl\u0259 \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev idi. \u00dcmummilli Liderimizin dahiliyi onda idi ki, O, h\u0259tta nail olunmas\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":749447,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/08\/e8d66338170228614845496754610218728-2.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"Ulu \u00d6nd\u0259rin Nax\u00e7\u0131vandan ba\u015flanan xilaskarl\u0131q yolu Az\u0259rbaycan\u0131n \u00e7a\u011fda\u015f tarixind\u0259 yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7d\u0131 B\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u00a0 tarix yaz\u0131r, onun nizam\u0131n\u0131 qurur v\u0259 bununla lokal m\u0259nada da \u00f6z xalq\u0131na, qlobal m\u0259nada\u00a0 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u0259 \u00f6z ink\u015faf t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verir. Bel\u0259 bir lider\u0259 sahib olmaq is\u0259 h\u0259r xalqa v\u0259 mil\u0259t\u0259 n\u0259sib olmur. Ancaq q\u00fcrurverici haldar ki, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 beyn\u0259lxalq \u00a0miqyasda tan\u0131nm\u0131\u015f, d\u00fcnyan\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749446"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=749446"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":749448,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/749446\/revisions\/749448"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/749447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=749446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=749446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=749446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}