{"id":750249,"date":"2024-09-03T19:55:52","date_gmt":"2024-09-03T15:55:52","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=750249"},"modified":"2024-09-03T19:55:52","modified_gmt":"2024-09-03T15:55:52","slug":"hindistan-brics-in-supergucu-ola-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=750249","title":{"rendered":"Hindistan BR\u0130CS-in superg\u00fcc\u00fc ola bil\u0259r&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, BR\u0130CS-in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc h\u0259rfi (\u0130 &#8211; \u0130ndia) Hindistanla ba\u011fl\u0131d\u0131r,\u00a0 BR\u0130CS AB\u015e-\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 ciddi r\u0259qib ola bilm\u0259z. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lmasa, BR\u0130CS \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 nail ola bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259ri\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a iqtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirov bildirib.<\/p>\n<p><em><strong>O, s\u0259b\u0259bini izah ed\u0259rk\u0259n deyib ki,\u00a0Putin 2006-ci ild\u0259 Braziliya, Rusiya, Hindistan v\u0259 \u00c7ind\u0259n ibar\u0259t bu t\u0259\u015fkilat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 t\u0259klif ed\u0259nd\u0259n sonra C\u0259nubi Afrika (South Africa) bu t\u0259\u015fkilata qo\u015fularaq \u00f6lk\u0259l\u0259rin birinci h\u0259rfl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t BR\u0130CS yarand\u0131:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/b0328fbd37146a40265deb8356bda0a7.jpg\" alt=\"WhatsApp Image 2024-09-03 at 18.39.07.jpeg (283 KB)\" width=\"800\" height=\"852\" \/><\/p>\n<p>&#8220;\u0130nki\u015faf etmi\u015f kollektiv q\u0259rb\u0259 qar\u015f\u0131 dayan\u0131ql\u0131 olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lan bu t\u0259\u015fkilat 2024-c\u00fc ild\u0259 yeni \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 10 \u00f6lk\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndi. Birl\u0259\u015f\u0259n 5 yeni \u00f6lk\u0259 Misir, Efiopiya, \u0130ran, S\u018f v\u0259 B\u018f\u018f idi. \u0130ndi is\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 d\u0259 daxil olmaqla bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r bura \u00fczv olmaq ist\u0259yir.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, BR\u0130CS-in ciddi makro g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri var. Onlar d\u00fcnya xam neftinin t\u0259xmin\u0259n 44%-ni istehsal edir. Geni\u015fl\u0259ndirilmi\u015f qrupun \u00fcmumi \u0259halisi t\u0259xmin\u0259n 3,5 milyard v\u0259 ya d\u00fcnya sakinl\u0259rinin 45%-ni t\u0259\u015fkil edir. Birg\u0259 \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyatlar\u0131 qlobal iqtisadiyyat\u0131n t\u0259xmin\u0259n 28%-i olmaqla 28,5 trilyon dollardan art\u0131q d\u0259y\u0259r\u0259 malikdir.<\/p>\n<p>Dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u0259sas m\u0259qs\u0259dl\u0259ri f\u0259rqli olsa da, \u00c7in, Rusiya, Braziliya kimi \u00fcmumi m\u0259qs\u0259di AB\u015e-a qar\u015f\u0131 yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zini formala\u015fd\u0131rmaqd\u0131r. Lakin bu i\u015fin ciddi \u201c\u0259mma\u201dlar\u0131 var. Bu \u201c\u0259mma\u201dlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fcy\u00fc vahid t\u0259\u015fkilat\u0131n effektiv mexanizminin yoxlu\u011fudur. Dig\u0259r \u201c\u0259mma\u201d bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin h\u0259r birinin dollardan ciddi as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Hindistan\u0131n bu t\u0259\u015fkilatda olmas\u0131 is\u0259 n\u00f6vb\u0259ti \u201c\u0259mma\u201dd\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><em><strong>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, Hindistan AB\u015e-\u0131n \u0259n etibarl\u0131 m\u00fctt\u0259fiqidir:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8220;Son 10 il \u0259rzind\u0259 d\u00f6rd pill\u0259 ir\u0259lil\u0259y\u0259r\u0259k iqtisadiyyat\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 5-ci \u0259n iri \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evrilib. Qar\u015f\u0131dak\u0131 ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131n\u0131n ild\u0259 6 faiz artaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. 2027-ci il\u0259d\u0259k AB\u015e v\u0259 \u00c7ind\u0259n sonra d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6lk\u0259sin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259yi g\u00f6zl\u0259nilir. Hindistan bununla da dayanmayacaq. AB\u015e-\u0131n \u00c7in\u0259 qar\u015f\u0131 s\u0259rt siyas\u0259ti, Hindistana qar\u015f\u0131 is\u0259 \u0259ksin\u0259 yax\u0131n m\u00fctt\u0259fiq d\u0259st\u0259yini g\u00f6st\u0259rm\u0259si bir m\u00fcdd\u0259t sonra imkan ver\u0259c\u0259kdir ki, Hindistan \u00c7ini gerid\u0259 qoyaraq, ikinci superg\u00fcc\u0259 \u00e7evrilsin. Dem\u0259li, Hindistan h\u0259m d\u0259 BR\u0130CS-in superg\u00fcc\u00fc olacaqd\u0131r. O zaman bu t\u0259\u015fkilat\u0131n AB\u015e-a qar\u015f\u0131 ciddi problem yarada bil\u0259c\u0259yi real deyil.<\/p>\n<p>\u201cDollar as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131\u201d sindromuna g\u0259ldikd\u0259 is\u0259 bundan qurtarmaq el\u0259 d\u0259 asan g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. Vahid valyutan\u0131n burax\u0131lmas\u0131 ideyas\u0131 h\u0259r zaman g\u00fcnd\u0259m olsa da, realla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmur. \u00c7\u00fcnki \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadiyyatlar\u0131n\u0131n k\u0259skin f\u0259rqli olmas\u0131, h\u0259r birinin\u00a0 bura \u00fczv olmayan dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n h\u0259yata ke\u00e7irdikl\u0259ri idxal h\u0259cml\u0259rinin b\u00f6y\u00fck olmas\u0131 v\u0259 idxal\u00e7\u0131lar\u0131n is\u0259 dollara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259si bu as\u0131l\u0131l\u0131qdan xilas olma\u011fa imkan vermir. \u0130ki t\u0259r\u0259fli ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259l\u0259rind\u0259 olan b\u00f6y\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ticar\u0259t balanslar\u0131nda olan f\u0259rql\u0259r yen\u0259 d\u0259 dollar \u00fc\u00e7\u00fcn geni\u015f meydan yarad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><em><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov dig\u0259r ciddi m\u0259qamlara da toxunub:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8220;M\u0259s\u0259l\u0259n, D\u00fcnya Bank\u0131na Beyn\u0259lxalq Valyuta Fondunun t\u0259sirl\u0259rini z\u0259ifl\u0259tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 2015-ci ild\u0259 BR\u0130CS t\u0259r\u0259find\u0259n Yeni \u0130nki\u015faf Bank\u0131 (NDB) yarad\u0131ld\u0131. O vaxtdan 9 il ke\u00e7ib, lakin m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259r onu g\u00f6st\u0259rir ki, bu istiqam\u0259td\u0259 olan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 d\u0259 t\u0259\u015fkilat tam nail ola bilm\u0259yib. \u018fsas \u015f\u00fcar\u0131 \u201cQlobal art\u0131m v\u0259 inki\u015faf\u201d olan NDB-nin 4 g\u00fcn \u0259vv\u0259l, daha d\u0259qiq 29 &#8211; 31 avqustda C\u0259nubi Afrikan\u0131n Keyptaun \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Doqquzuncu \u0130llik Toplant\u0131s\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri d\u0259 bunu bir daha t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, BR\u0130CS-i tezlikl\u0259 AB\u015e-\u0131 dayand\u0131ra bil\u0259c\u0259k g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi kimi q\u0259bul etm\u0259k ciddi yanl\u0131\u015fl\u0131q olard\u0131. Lakin bununla bel\u0259 ba\u015f\u0131nda AB\u015e-\u0131n dayand\u0131\u011f\u0131 kollektiv q\u0259rbin aqressiv t\u0259zyiqin\u0259 qar\u015f\u0131 dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si tam normal hald\u0131r. Bu birlik\u00a0 aqressiv t\u0259zyiqi neytalla\u015fd\u0131ra bilm\u0259s\u0259 d\u0259, aqressiyan\u0131n m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rini az da olsa, azalda bil\u0259r. Amma bir \u015f\u0259rtl\u0259 ki, bu birlik ciddi konseptual \u0259saslar v\u0259 birlik daxilind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259c\u0259k vahid effektiv iqtisadi-siyasi mexanizml\u0259r yarats\u0131n. Bunlar olmay\u0131bsa, 5 \u00f6lk\u0259nin ad\u0131ndan yaranan BR\u0130CS-in h\u0259rfl\u0259rinin say\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r uzansa da, effekti olmayacaq. Yeri g\u0259lm\u0131\u015fk\u0259n, art\u0131q BR\u0130CS-in ad\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fib BR\u0130CS+ qoymaq laz\u0131md\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, BR\u0130CS-in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc h\u0259rfi (\u0130 &#8211; \u0130ndia) Hindistanla ba\u011fl\u0131d\u0131r,\u00a0 BR\u0130CS AB\u015e-\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 ciddi r\u0259qib ola bilm\u0259z. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lmasa, BR\u0130CS \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 nail ola bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;. Bu fikirl\u0259ri\u00a0Musavat.com-a iqtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirov bildirib. O, s\u0259b\u0259bini izah ed\u0259rk\u0259n deyib ki,\u00a0Putin 2006-ci ild\u0259 Braziliya, Rusiya, Hindistan v\u0259 \u00c7ind\u0259n ibar\u0259t bu t\u0259\u015fkilat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 t\u0259klif ed\u0259nd\u0259n sonra C\u0259nubi Afrika (South Africa) bu t\u0259\u015fkilata qo\u015fularaq \u00f6lk\u0259l\u0259rin birinci h\u0259rfl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t BR\u0130CS yarand\u0131: &#8220;\u0130nki\u015faf etmi\u015f kollektiv q\u0259rb\u0259 qar\u015f\u0131 dayan\u0131ql\u0131 olmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lan bu t\u0259\u015fkilat 2024-c\u00fc ild\u0259 yeni \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 10 \u00f6lk\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndi.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":750250,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/490f9ff7fe70194a73beca37e149ead9.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;N\u0259 q\u0259d\u0259r ki, BR\u0130CS-in \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc h\u0259rfi (\u0130 &#8211; \u0130ndia) Hindistanla ba\u011fl\u0131d\u0131r,\u00a0 BR\u0130CS AB\u015e-\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 ciddi r\u0259qib ola bilm\u0259z. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u00fc\u0259yy\u0259n add\u0131mlar at\u0131lmasa, BR\u0130CS \u00f6z m\u0259qs\u0259din\u0259 nail ola bilm\u0259y\u0259c\u0259k&#8221;. Bu fikirl\u0259ri\u00a0Musavat.com-a iqtisad\u00e7\u0131 Eld\u0259niz \u018fmirov bildirib. O, s\u0259b\u0259bini izah ed\u0259rk\u0259n deyib ki,\u00a0Putin 2006-ci ild\u0259 Braziliya, Rusiya, Hindistan v\u0259 \u00c7ind\u0259n ibar\u0259t bu t\u0259\u015fkilat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 t\u0259klif ed\u0259nd\u0259n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750249"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=750249"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":750252,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750249\/revisions\/750252"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/750250"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=750249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=750249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=750249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}