{"id":750591,"date":"2024-09-05T03:03:35","date_gmt":"2024-09-04T23:03:35","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=750591"},"modified":"2024-09-05T03:03:35","modified_gmt":"2024-09-04T23:03:35","slug":"dovl%c9%99t%c9%99-xalqa-bagliliq-numun%c9%99si","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=750591","title":{"rendered":"D\u00f6vl\u0259t\u0259, xalqa ba\u011fl\u0131l\u0131q n\u00fcmun\u0259si"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>D\u00f6vl\u0259t xadimi, diplomat v\u0259 \u015fair-dramaturq Hiday\u0259t Orucovun h\u0259yat yolu o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck u\u011furlarla, q\u00fcrurverici anlarla z\u0259ngindir ki, onlara ayr\u0131-ayr\u0131lqda diqq\u0259t yetirs\u0259k zamana s\u0131\u011fmaz<\/strong><\/em><\/p>\n<p>\u018fb\u0259s yer\u0259 \u00f6m\u00fcr kitaba b\u0259nz\u0259dilmir. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n bu fikirl\u0259rini xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdik: \u00abH\u0259yatda h\u0259r bir k\u0259sin yerini v\u0259 taleyini tarix m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Odur ki, n\u0259 b\u00f6y\u00fck, n\u0259 d\u0259 ki\u00e7ik rollar olmur. \u00d6z h\u0259yat kitab\u0131n\u0131 yazma\u011fa ancaq s\u0259nin \u015f\u0259xsi, d\u0259rk edilmi\u015f m\u0259suliyy\u0259tin imkan verir. Bu kitabda h\u0259r bir k\u0259s \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qurub-yarad\u0131c\u0131s\u0131, yaxud da\u011f\u0131d\u0131c\u0131s\u0131 kimi t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir. Kims\u0259ns\u0259, el\u0259 d\u0259 olmal\u0131san &#8211; bax, budur bizim h\u0259yat\u0131m\u0131z. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6zg\u0259l\u0259rin rollar\u0131n\u0131 v\u0259 obrazlar\u0131n\u0131 g\u0259r\u0259k \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259s\u0259n. \u00c7\u00fcnki s\u0259n d\u0259, d\u00fcnyada yerin d\u0259 yegan\u0259 v\u0259 b\u0259nz\u0259rsizdir.\u00bb<\/p>\n<p>Bu reall\u0131\u011f\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259liyik ki, h\u0259yat\u0131n m\u0259nas\u0131 \u00e7ox v\u0259 yaxud az ya\u015famaqdan ibar\u0259t deyil. Onun \u0259sas m\u0259nas\u0131 bu h\u0259yatda \u00f6z yerini tutmaq, m\u00f6vqeyini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k, l\u0259yaq\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259k v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00fcmun\u0259 olmaqd\u0131r. \u00d6m\u00fcr kitab\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259nginliyi se\u00e7diyimiz yoldan, f\u0259aliyy\u0259timizd\u0259n, \u0259n \u0259sas\u0131 h\u0259r k\u0259sin \u00f6z\u00fcn\u00fc c\u0259miyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim etm\u0259sind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynayan xarakterd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u00dcmumil\u0259\u015fdrilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 qeyd ets\u0259k, d\u00fcn\u0259nimiz bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz, bug\u00fcn\u00fcm\u00fcz is\u0259 sabah\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn bir g\u00fczg\u00fcd\u00fcr. Bunlar\u0131n h\u0259r biri toplam olaraq \u00f6m\u00fcr yolumuza b\u0259l\u0259d\u00e7ilik edir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn haqq\u0131nda b\u0259hs ed\u0259c\u0259yimiz 80 illik yubileyini qeyd ed\u0259n d\u00f6vl\u0259t xadimi, diplomat v\u0259 \u015fair-dramaturq Hiday\u0259t Orucovun h\u0259yat yolu o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck u\u011furlarla z\u0259ngindir ki, onlara ayr\u0131-ayr\u0131lqda diqq\u0259t yetirs\u0259k zamana s\u0131\u011fmaz.<\/p>\n<p>Protokol qaydalar\u0131na uy\u011fun olaraq h\u0259r k\u0259s, h\u0259m\u00e7inin h\u0259r bir hadis\u0259 haqq\u0131nda dol\u011fun m\u0259lumat \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 bizl\u0259r\u0259 yard\u0131m\u00e7\u0131 olan \u00abVikipediya\u00bbya m\u00fcraci\u0259t ed\u0259r\u0259k Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin h\u0259yat yolunun m\u00fch\u00fcm m\u0259qamlar\u0131na oxucularla birlikd\u0259 n\u0259z\u0259r salmaq q\u0259rar\u0131na g\u0259ldik. Bu q\u0131sa t\u0259qdimatda 80 ilin zirv\u0259sind\u0259n geri baxark\u0259n yubliyar Hiday\u0259t Orucovun hans\u0131 hissl\u0259ri ke\u00e7irdiyini t\u0259xmin etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t Orucov Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan\u0131n Me\u011fri rayonunun Maralzami k\u0259ndind\u0259 anadan olub. O, vaxtil\u0259 Erm\u0259nistan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycan \u018fd\u0259biyyat\u0131 \u015euras\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015f, \u0130r\u0259van Pedaqoji \u0130nstitutunun Az\u0259rbaycan \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259 XIX\u2013XX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131ndan d\u0259rs demi\u015fdir. Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 bilavasit\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 t\u0259kc\u0259 \u0130r\u0259van\u0131n deyil, indi Erm\u0259nistan adland\u0131r\u0131lan O\u011fuz ell\u0259rinin milli \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259 canlanma yaranm\u0131\u015f, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda onlarla \u015fair v\u0259 nasirl\u0259rin kitablar\u0131 \u0130r\u0259vanda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f, &#8220;\u018fd\u0259bi Erm\u0259nistan&#8221; m\u0259cmu\u0259si n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur. Hiday\u0259t Orucovun h\u0259yat\u0131n\u0131n \u0130r\u0259van d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 poeziya, publisistika, n\u0259sr, t\u0259rc\u00fcm\u0259 kitablar\u0131 n\u0259\u015fr edilmi\u015f, pyesl\u0259ri d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u0130r\u0259van v\u0259 Az\u0259rbaycan teatrlar\u0131nda s\u0259hn\u0259y\u0259 qoyulmu\u015fdur. \u018fd\u0259biyyat\u0131n v\u0259 inc\u0259s\u0259n\u0259tin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 ona 1978-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan SSR-in \u0259m\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadimi f\u0259xri ad\u0131 verilmi\u015fdir. Hiday\u0259t Orucov 1988-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fc, soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n deportasiya v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131 siyas\u0259tin\u0259 etiraz olaraq Erm\u0259nistan SSR \u018fm\u0259kdar m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadimi f\u0259xri ad\u0131ndan imtina etmi\u015fdir. 1984-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7\u0259r\u0259k &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n ba\u015f redaktor m\u00fcavini, sonra ba\u015f redaktoru v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015fdir. Bu ill\u0259rd\u0259 &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131nda b\u00f6y\u00fcm\u0259kd\u0259 olan n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259rli kitablar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Az\u0259rbaycan klassik \u0259d\u0259bi irsi, flokloru, tarixi ke\u00e7mi\u015fi sistemli \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259\u015fr edilib yay\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. &#8220;G\u0259nclik&#8221; n\u0259\u015friyyat\u0131nda onun ba\u015f redaktor oldu\u011fu m\u00fcdd\u0259td\u0259 50 cildlik &#8220;D\u00fcnya U\u015faq \u018fd\u0259biyyat\u0131 Kitabxanas\u0131&#8221;n\u0131n n\u0259\u015fri Az\u0259rbaycan\u0131n kitab m\u0259d\u0259niyy\u0259ti tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259dir. Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc v\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 15 cildlik &#8220;Az\u0259rbaycan folkloru&#8221;, 25 cildlik &#8220;Mac\u0259ra v\u0259 fantastika&#8221;, 17 cildlik &#8220;SSR\u0130 xalqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131&#8221; kitabxanalar\u0131n\u0131n, bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm seriyalar\u0131n n\u0259\u015frin\u0259 d\u0259 h\u0259min ill\u0259rd\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim \u0259d\u0259biyyat, inc\u0259s\u0259n\u0259t, kitab m\u0259d\u0259niyy\u0259ti m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r, din, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz bar\u0259d\u0259, eyni zamanda, tarixi ke\u00e7mi\u015fimiz, t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n deportasiyas\u0131 v\u0259 soyq\u0131r\u0131m\u0131lar\u0131na, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcnl\u0259rin probleml\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f 150-d\u0259n \u00e7ox m\u0259qal\u0259nin, publisistik qeydl\u0259rin m\u00fc\u0259llifidir. Onun &#8220;Heyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycanda milli siyas\u0259t&#8221; monoqrafiyas\u0131 ingilis, rus, g\u00fcrc\u00fc, t\u00fcrk, \u0259r\u0259b, q\u0131r\u011f\u0131z dill\u0259rind\u0259 d\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur. Pyesl\u0259ri hal-haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda v\u0259 xaricd\u0259 b\u00f6y\u00fck teatrlar\u0131n s\u0259hn\u0259l\u0259rind\u0259 u\u011furla oynan\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t Orucov Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin mill\u0259tl\u0259raras\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fc\u015faviri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n milli siyas\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Milli Azl\u0131qlarla v\u0259 Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t m\u00fc\u015faviri i\u015fl\u0259yib. Sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin s\u0259dri t\u0259yin edilib.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u0259sas istiqaml\u0259rind\u0259n olan ikit\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verib. Bel\u0259 ki, o, Prezdientin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2012-2021-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Q\u0131r\u011f\u0131z Respubikas\u0131nda f\u00f6vq\u0259lad\u0259 v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tli s\u0259firi olub.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n etibar\u0259n Hiday\u0259t Orucov m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t i\u015fl\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycanda ged\u0259n geni\u015fmiqyasl\u0131 milli d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak edib. 2004-c\u00fc ild\u0259 Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 Hiday\u0259t Orucovun d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu i\u015fl\u0259rind\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259r\u0259k &#8220;\u015e\u00f6hr\u0259t&#8221; ordeni il\u0259 t\u0259ltif edilib.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259di m\u00fchilind\u0259 \u00f6z d\u0259st\u0259i x\u0259tti, \u00fcslubu v\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n s\u0259n\u0259tkarladand\u0131r. Onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u0259d\u0259bi al\u0259md\u0259 \u00f6z orijinall\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7ilir. Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin qurucusu, Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131, Onun d\u00f6vl\u0259timiz, xalq\u0131m\u0131z qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 xidm\u0259tl\u0259ri, yaratd\u0131\u011f\u0131 Lider modeli x\u00fcsusi olaraq \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilir. Bu reall\u0131q t\u0259sdiql\u0259nir ki, \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda, g\u0259l\u0259c\u0259yinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259 lider amilinin rolu b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259tin hakimiyy\u0259tinin birinci d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n t\u0259bli\u011fi, milli \u015f\u00fcurun inki\u015faf etdirilm\u0259si y\u00f6n\u00fcm\u00fcnd\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar Hiday\u0259t Orucovun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259bli\u011f edilir. G\u00f6rk\u0259mli dramaturq, eyni zamanda, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan m\u00f6vzusuna x\u00fcsusi h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015f\u0131r. Onun \u00abBuradan min atl\u0131 ke\u00e7di\u00bb \u0259s\u0259ri XX \u0259srin sonlar\u0131nda Qafqazda m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rin alovlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 gizli siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u0259nl\u0259rin \u0259m\u0259ll\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin k\u0259skin v\u0259 bar\u0131\u015fmaz m\u00f6vqeyini, Q\u0259rbi az\u0259rbayanl\u0131lar\u0131n erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259ri il\u0259 g\u0259rgin m\u00fcbariz\u0259sini \u0259ks etdirir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n \u0259s\u0259rd\u0259 Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim Sovetl\u0259r birliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli m\u0259s\u0259l\u0259 bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yin qada\u011fan olundu\u011fu bir vaxtda m\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin milli ideologiyam\u0131za xidm\u0259t ed\u0259n m\u00fch\u00fcm c\u0259h\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rir. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t Heyd\u0259r \u018fliyev Kremlin divarlar\u0131 aras\u0131nda erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259leyhimiz\u0259 apar\u0131lan x\u0259yan\u0259tkar \u0259m\u0259ll\u0259ri if\u015fa edir, Qaraba\u011f\u0131n Erm\u0259nistana verilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r torpaq iddialar\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 \u0130ttifaq r\u0259hb\u0259ri s\u0259viyy\u0259sind\u0259 \u00f6z prinsipial m\u00f6vqeyi, milli t\u0259\u0259ss\u00fcbke\u015fliyi v\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n q\u00fcdr\u0259tli lideri kimi sars\u0131lmaz g\u00fcc\u00fc il\u0259 al\u0131r.<\/p>\n<p>\u00ab\u00dcz tutaq tarixin d\u0259rin qatlar\u0131na. \u00dcz tutaq \u0130r\u0259v\u0259n dediyimiz o ulu torpaqlara. O zamanlar ki, h\u0259l\u0259 sovetin bayra\u011f\u0131 erm\u0259ni ba\u015f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ydi. H\u0259l\u0259 erm\u0259ni \u015fovinizmi yenic\u0259 ayaq ayaq a\u00e7\u0131rd\u0131. Ancaq bizim \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan o ulu torpaqlarda ya\u015fayan h\u0259mv\u0259t\u0259nl\u0259rimizin erm\u0259ni \u015fovinistl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 apard\u0131qlar\u0131 intellekt m\u00fcbariz\u0259sidir\u00bb s\u00f6yl\u0259y\u0259n m\u00fc\u0259llif diqq\u0259ti bu m\u00fcbariz\u0259nin \u00f6n c\u0259rg\u0259sind\u0259 ged\u0259n Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 y\u00f6n\u0259ldir. Qeyd etdtiyimiz kimi, Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 t\u0259kc\u0259 q\u00fcrur duymay\u0131b, h\u0259m d\u0259 \u00f6z d\u0259rin z\u0259kas\u0131 il\u0259 Onu mill\u0259tinin, xalq\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin xilaskar\u0131 kimi g\u00f6r\u00fcb. Bunu onun \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev v\u0259 Az\u0259rbaycanda milli siyas\u0259t&#8221;, &#8220;\u0130r\u0259vana 7 m\u0259ktub&#8221;, &#8220;Buradan min atl\u0131 ke\u00e7di&#8221; v\u0259 sair \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 ayd\u0131n g\u00f6rm\u0259k olur.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 hans\u0131 m\u00f6vzuya m\u00fcraci\u0259t etm\u0259sin\u0259 baxmayaraq b\u00f6y\u00fck maraq do\u011furur. Yaz\u0131\u00e7\u0131 h\u0259yat hadis\u0259l\u0259rini reall\u0131\u011f\u0131n m\u00fcr\u0259kk\u0259b qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131r. G\u00f6rk\u0259mli \u015fair, yaz\u0131\u00e7\u0131-publisist, dramaturq, ictimai-siyasi xadim Hiday\u0259t Orucov \u00e7ox\u015fax\u0259li yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l, f\u0259rqli poetik x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda v\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 ictimaiyy\u0259tind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus yer\u0259 malik bir \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir.<\/p>\n<p>G\u00f6rk\u0259mli dramaturqumuz bu g\u00fcn d\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 davam etdirir, r\u0259ngar\u0259ng m\u00f6vzular\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u0259s\u0259rl\u0259ri il\u0259 oxucular\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 g\u0259lir. Bu g\u00fcn h\u0259r bir Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 kimi, Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim d\u0259 q\u00fcrurlu v\u0259 sevinclidir. 30 il d\u00fc\u015fm\u0259n tapda\u011f\u0131 alt\u0131nda qalan torpaqlar\u0131m\u0131z azad olub, tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fub. Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tini u\u011furla davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 r\u0259\u015fad\u0259tli Ordumuzun 44 g\u00fcnd\u0259 30 ilin i\u015f\u011fal\u0131na son qoymas\u0131 Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n m\u0259\u011frurlu\u011funun, yenilm\u0259zliyinin, \u00f6z tarixin\u0259, torpaqlar\u0131na sahib \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Tarixi Z\u0259f\u0259rimizin ard\u0131nca \u00f6t\u0259n ilin sentyabr ay\u0131nda suverenliyimizin tam b\u0259rpa edilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda perspektivl\u0259r a\u00e7\u0131r. Tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpas\u0131 bir daha onu t\u0259sdiql\u0259yir ki, real faktlara, tarixi h\u0259qiq\u0259tl\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259n t\u0259bli\u011fat sonda qalib olur. \u018fdal\u0259tin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259yl\u0259ri art\u0131rmaq, diplomatik m\u00fcbariz\u0259ni davam etdirm\u0259k g\u0259r\u0259kdir. Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin tarix\u0259 qovu\u015fmas\u0131ndan sonra d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131d\u0131\u015f m\u0259s\u0259l\u0259sini g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirdi. Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131 t\u0259sdiql\u0259ndi v\u0259 u\u011furla icra edilir. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u00f6t\u0259n ilin \u0259vv\u0259lind\u0259 yerli televiziya kanallar\u0131na m\u00fcsahib\u0259si zaman\u0131 bu m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 x\u00fcsusi qeyd etmi\u015fdir ki, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, Qaraba\u011f d\u0259rdi, problemi olan yerd\u0259 Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq b\u0259lk\u0259 d\u0259 vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l at\u0131lan bir at\u0259\u015f\u0259 b\u0259nz\u0259y\u0259 bil\u0259rdi. Amma bu g\u00fcn hesab edir\u0259m ki, biz tam haql\u0131 olaraq bu m\u00f6vzunu art\u0131q beyn\u0259lxalq arenaya \u00e7\u0131xarm\u0131\u015f\u0131q.\u00a0O da m\u0259lumdur ki, 2022-ci ilin sonunda, do\u011fum g\u00fcn\u00fcnd\u0259 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan bir qrup ziyal\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. H\u0259min g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 s\u0259sl\u0259ndril\u0259n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar bir daha bel\u0259 bir \u0259minliyi yaratd\u0131 ki, tezlikl\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131daca\u011f\u0131q. D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 bildirmi\u015fdir: \u201cQ\u0259rbi Az\u0259rbaycan bizim tarixi torpa\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r, bunu bir \u00e7ox tarixi s\u0259n\u0259dl\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir, tarixi x\u0259rit\u0259l\u0259r t\u0259sdiql\u0259yir, bizim tariximiz t\u0259sdiql\u0259yir. Ancaq \u0259fsuslar olsun ki, erm\u0259nil\u0259r Qaraba\u011fdak\u0131 kimi, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda da bizim b\u00fct\u00fcn tarixi, dini abid\u0259l\u0259rimizi yerl\u0259-yeksan edibl\u0259r, da\u011f\u0131d\u0131blar, az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n tarixi irsini silm\u0259k ist\u0259yibl\u0259r, ancaq buna nail ola bilm\u0259yibl\u0259r. \u00c7\u00fcnki tarix var, s\u0259n\u0259dl\u0259r var, x\u0259rit\u0259l\u0259r var.\u00bb Bu fikirl\u0259rin davam\u0131 olaraq bel\u0259 bir \u0259minlik d\u0259 ifad\u0259 edilmi\u015fdir ki, g\u00fcn g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycandan olan soyda\u015flar\u0131m\u0131z, onlar\u0131n yax\u0131nlar\u0131, u\u015faqlar\u0131, n\u0259v\u0259l\u0259ri tarixi diyar\u0131m\u0131z olan Q\u0259rbi Az\u0259rbaycana qay\u0131dacaqlar. Q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar b\u00f6y\u00fck co\u015fqu v\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 \u00f6z do\u011fma torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131b orada ya\u015fayacaqlar.<\/p>\n<p>Bu m\u00f6vzuya bel\u0259 geni\u015f yer verm\u0259yimiz s\u0259b\u0259bsiz deyil. Q\u0259dim O\u011fuz yurdunda d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259, az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259dil\u0259n soyq\u0131r\u0131m\u0131 v\u0259 deportasiya siyas\u0259tin\u0259 h\u0259ssasl\u0131qla yana\u015fan Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bu tarixi torpaqlara qay\u0131d\u0131m\u0131z\u0131n sevincini, q\u00fcrurunu duyaca\u011f\u0131q. T\u0259bii ki, o g\u00fcn uzaqda deyil.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin 80 illik \u00f6m\u00fcr yolunu v\u0259 bu ill\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k n\u00f6vb\u0259ti ill\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 arzular\u0131n\u0131 t\u0259bii ki, bir yaz\u0131da \u0259hat\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. \u00d6mr\u00fc s\u00f6z\u0259 b\u0259nz\u0259d\u0259nl\u0259r yan\u0131lm\u0131rlar. S\u00f6zl\u0259r biri- birin\u0259 cilalanaraq yaratd\u0131qlar\u0131 c\u00fcml\u0259l\u0259rl\u0259 n\u0259yis\u0259 ifad\u0259 etdikl\u0259ri kimi, ill\u0259r d\u0259 biri-birini \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259r\u0259k h\u0259yat yolumuzun m\u0259nz\u0259r\u0259sini yarad\u0131r. Daim d\u00f6vl\u0259t\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliy\u0259 xidm\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 \u0259sas amal, prinsip kimi q\u0259bul ed\u0259n Hiday\u0259t Orucovun h\u0259yat yolu indiki v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 V\u0259t\u0259n\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u0259, xalqa ba\u011fl\u0131l\u0131qla yana\u015f\u0131, bu sevgini \u0259m\u0259ld\u0259 s\u00fcbut etm\u0259yin n\u00fcmun\u0259sidir. \u018fvv\u0259ld\u0259 d\u0259 qeyd etdiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik tarixinin b\u0259l\u0259d\u0259\u00e7il\u0259rind\u0259n biri kimi \u00f6lk\u0259mizin haradan haraya g\u0259lib \u00e7\u0131xmas\u0131n\u0131n \u015fahidi olan Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llim daim Heyd\u0259r \u018fliyev kimi d\u00f6vl\u0259tini, xalq\u0131n\u0131 can\u0131ndan art\u0131q sev\u0259n Liderl\u0259 birg\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011f\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn \u0259n q\u00fcrurverici an\u0131 kimi qeyd edir.<\/p>\n<p>Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimin m\u00fckafatlar\u0131na v\u0259 f\u0259xri adlar\u0131na diqq\u0259t yetirdikd\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li f\u0259aliyy\u0259ti, \u0259n \u0259sas\u0131 d\u00f6vl\u0259t\u0259, d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliy\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fc ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 n\u00fcmayi\u015f etdirir. Bu t\u0259ltifl\u0259r aras\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2-ci d\u0259r\u0259c\u0259li \u00abV\u0259t\u0259n\u0259 xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259\u00bb orden \u00f6z\u00fcnd\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259qamlar\u0131 ehtiva edir.\u00a0Hiday\u0259t m\u00fc\u0259llimi yubileyi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 \u00fcr\u0259kd\u0259n t\u0259brik edir, cansa\u011fl\u0131\u011f\u0131, yeni-yeni yarad\u0131c\u0131l\u0131q u\u011furlar\u0131 arzulay\u0131r\u0131q!<\/p>\n<p><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00f6vl\u0259t xadimi, diplomat v\u0259 \u015fair-dramaturq Hiday\u0259t Orucovun h\u0259yat yolu o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck u\u011furlarla, q\u00fcrurverici anlarla z\u0259ngindir ki, onlara ayr\u0131-ayr\u0131lqda diqq\u0259t yetirs\u0259k zamana s\u0131\u011fmaz \u018fb\u0259s yer\u0259 \u00f6m\u00fcr kitaba b\u0259nz\u0259dilmir. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n bu fikirl\u0259rini xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdik: \u00abH\u0259yatda h\u0259r bir k\u0259sin yerini v\u0259 taleyini tarix m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Odur ki, n\u0259 b\u00f6y\u00fck, n\u0259 d\u0259 ki\u00e7ik rollar olmur. \u00d6z h\u0259yat kitab\u0131n\u0131 yazma\u011fa ancaq s\u0259nin \u015f\u0259xsi, d\u0259rk edilmi\u015f m\u0259suliyy\u0259tin imkan verir. Bu kitabda h\u0259r bir k\u0259s \u00f6z\u00fcn\u00fc \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n qurub-yarad\u0131c\u0131s\u0131, yaxud da\u011f\u0131d\u0131c\u0131s\u0131 kimi t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir. Kims\u0259ns\u0259,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":750592,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1e4d3617172546444719009376010037028.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00f6vl\u0259t xadimi, diplomat v\u0259 \u015fair-dramaturq Hiday\u0259t Orucovun h\u0259yat yolu o q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck u\u011furlarla, q\u00fcrurverici anlarla z\u0259ngindir ki, onlara ayr\u0131-ayr\u0131lqda diqq\u0259t yetirs\u0259k zamana s\u0131\u011fmaz \u018fb\u0259s yer\u0259 \u00f6m\u00fcr kitaba b\u0259nz\u0259dilmir. Az\u0259rbaycan\u0131n Birinci vitse-prezidenti, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti Mehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n bu fikirl\u0259rini xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdik: \u00abH\u0259yatda h\u0259r bir k\u0259sin yerini v\u0259 taleyini tarix m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. Odur ki, n\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=750591"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":750593,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750591\/revisions\/750593"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/750592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=750591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=750591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=750591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}