{"id":750618,"date":"2024-09-05T09:17:55","date_gmt":"2024-09-05T05:17:55","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=750618"},"modified":"2024-09-05T09:17:55","modified_gmt":"2024-09-05T05:17:55","slug":"az%c9%99rbaycanla-avropa-arasinda-muhum-layih%c9%99-yasil-enerji-d%c9%99hlizi-n%c9%99-v%c9%99d-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=750618","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanla Avropa aras\u0131nda m\u00fch\u00fcm layih\u0259 &#8211; \u201cYa\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi\u201d n\u0259 v\u0259d edir&#8230;"},"content":{"rendered":"<h3><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov: \u201cQara d\u0259nizin dibi il\u0259 uzanacaq bu kabel Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yacaq\u201d<\/strong><\/h3>\n<p>Rum\u0131niyan\u0131n paytaxt\u0131 Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Macar\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niya aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201din icras\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 8-ci Nazirl\u0259r\/R\u0259hb\u0259r Komit\u0259nin iclas\u0131 ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Energetika Nazirliyind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, t\u0259dbird\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 energetika naziri P\u0259rviz \u015eahbazov, Rum\u0131niyan\u0131 energetika naziri Sebastian-\u0130oan Burduja, ba\u015f katib Mir\u00e7a Abrudean, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 ba\u015f nazirin birinci m\u00fcavini, iqtisadiyyat v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf naziri Levan Davita\u015fvili, Macar\u0131stan\u0131 is\u0259 xarici i\u015fl\u0259r v\u0259 ticar\u0259t naziri Peter Siyarto t\u0259msil edib. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 h\u0259m\u00e7inin Bolqar\u0131stan\u0131n, Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n, \u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc sistem operatorlar\u0131n\u0131n v\u0259 \u201cCESI\u201d \u015firk\u0259tinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259 i\u015ftirak edib.<\/p>\n<p>\u0130clasda layih\u0259nin \u201cCESI\u201d \u015firk\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131n\u0131n (T\u0130\u018f) cari v\u0259ziyy\u0259ti, Birg\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259nin t\u0259sis edilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r, &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221; d\u0259hlizinin fiber &#8211; optik komponenti, h\u0259m\u00e7inin Bolqar\u0131stan\u0131n layih\u0259y\u0259 inteqrasiyas\u0131 imkanlar\u0131na v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259r\u0259 dair m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r m\u00fczakir\u0259 edilib.<\/p>\n<p>Energetika naziri P\u0259rviz \u015eahbazov \u201cX\u0259z\u0259r-Qara d\u0259niz-Avropa Ya\u015f\u0131l Enerji D\u0259hlizi\u201d layih\u0259sinin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131n\u0131n ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259rinin t\u0259qdimat\u0131n\u0131n bu ilin noyabr\u0131nda Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulayaraq prosesin intensivliyini t\u0259min ed\u0259c\u0259k t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verib. Nazir h\u0259m\u00e7inin layih\u0259nin statusu, dig\u0259r komponentl\u0259ri, at\u0131lacaq n\u00f6vb\u0259ti add\u0131mlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda qurulacaq \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d d\u0259hlizinin inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb. \u201cBu g\u00fcn Birg\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259nin t\u0259sis s\u0259n\u0259dl\u0259rinin imzalanmas\u0131 il\u0259 layih\u0259miz yeni m\u0259rh\u0259l\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259m qoyur. Birg\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259 &#8211; &#8220;Ya\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi&#8221; enerji \u015firk\u0259ti layih\u0259nin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259c\u0259k, T\u0130\u018f-nin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 icras\u0131 prosesl\u0259rin\u0259 n\u0259zar\u0259t\u0259 m\u0259sul, i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259val\u0259 edilmi\u015f t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259n qurum kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. \u201cYa\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi\u201dnin \u0259sas resurs m\u0259nb\u0259yi olan Az\u0259rbaycan Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rinin b\u0259rpa olunan enerji sah\u0259sind\u0259 d\u0259 \u0259sas t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131ndan biri olacaq&#8221;,- dey\u0259 nazir bildirib.<\/p>\n<p>M\u00fczakir\u0259l\u0259rd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan\u0131n sistem operatorlar\u0131 &#8211; \u201cAz\u0259renerji\u201d, \u201cG\u00fcrc\u00fcstan D\u00f6vl\u0259t Elektrosistem\u201d, \u201cTranselectrica\u201d, MVM &#8211; aras\u0131nda Birg\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259nin Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yarad\u0131lmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan \u201cS\u0259hmdar M\u00fcqavil\u0259si\u201d, h\u0259m\u00e7inin iclas\u0131n yekunlar\u0131na dair Protokol imzalan\u0131b. Birg\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259 v\u0259 \u0130\u015f\u00e7i Qrupa m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 layih\u0259nin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn M\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7i \u015firk\u0259tl\u0259 birg\u0259 prosesl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k, nazirl\u0259rin n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u0259d\u0259k Birg\u0259 M\u00fc\u0259ssis\u0259nin f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 layih\u0259 \u00fczr\u0259 biznes modell\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r\u0259 ba\u015flamaq tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131b. BM &#8211; &#8220;Ya\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi&#8221; enerji \u015firk\u0259tin\u0259 liderliyin rotasiyaya \u0259saslanmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin Fiber Optik Kabel X\u0259ttin\u0259 (FOC) dair tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n v\u0259 Bolqar\u0131stan\u0131n layih\u0259y\u0259 inteqrasiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin d\u00f6rdt\u0259r\u0259fli layih\u0259nin texniki-iqtisadi \u0259sasland\u0131rmas\u0131nda ehtiva edilm\u0259si raz\u0131la\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. Bundan ba\u015fqa, \u00fcmumi v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 maraq do\u011furan layih\u0259l\u0259rin (PCI\/ PM) ikinci siyah\u0131s\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar 2024-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda Avropa Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015flad\u0131lm\u0131\u015f proses \u00e7\u0259riv\u0259sind\u0259 status \u00fc\u00e7\u00fcn kollektiv \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fcraci\u0259t bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259linib. COP29 iqlim liderl\u0259rinin sammiti zaman\u0131 Layih\u0259y\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li t\u0259dbirin ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 d\u0259 d\u0259st\u0259k ifad\u0259 olunub. Yekunda Nazirl\u0259rin Buxarest g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 dair brifinq ke\u00e7irilib. Xat\u0131rladaq ki, \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Rum\u0131niya v\u0259 Macar\u0131stan H\u00f6kum\u0259tl\u0259ri aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201d 17 dekabr 2022-ci ild\u0259 Buxarestd\u0259 imzalan\u0131b.<\/p>\n<p><strong>\u201cYa\u015f\u0131l enerji d\u0259hlizi\u201d layih\u0259si n\u0259 v\u0259d edir? Perspektivl\u0259ri n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, b\u0259rpaolunan v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d \u0259sas\u0131nda istehsal edil\u0259n elektrik ixrac\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji strategiyas\u0131nda yeni eran\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 oldu. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 energetika sah\u0259sind\u0259 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n prioritet v\u0259zif\u0259 olaraq ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcb v\u0259 2030-cu il\u0259d\u0259k elektrik enerjisinin qoyulu\u015f g\u00fcc\u00fcnd\u0259 b\u0259rpaolunan enerjinin pay\u0131n\u0131n 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 h\u0259d\u0259f kimi m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizin b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131 &#8211; quruda k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin h\u0259cmi 27 qiqavatdan \u00e7oxdur, X\u0259z\u0259r d\u0259nizinin Az\u0259rbaycan sektorunda is\u0259 k\u00fcl\u0259k enerjisi 157 qiqavat t\u0259\u015fkil edir. 2021-ci il may\u0131n 18-d\u0259 A\u011fdam ictimaiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev b\u0259yan edib ki, b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f zonas\u0131 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d zonas\u0131 olacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n b\u0259rpaolunan enerji istehsal\u0131 siyas\u0259tinin strateji \u0259sas\u0131n\u0131 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n v\u0259 2021-ci ilin fevral\u0131nda q\u0259bul edil\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n Milli Prioritetl\u0259ri\u201d t\u0259\u015fkil edir. Be\u015f Milli Prioritetd\u0259n biri olan t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l art\u0131m\u201d \u00f6lk\u0259si prioriteti qar\u015f\u0131ya yeni h\u0259d\u0259fl\u0259r qoyur.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 ekspert Eld\u0259niz \u018fmirov m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da deyib ki, yeni minilliyin \u0259n ciddi probleml\u0259rind\u0259n biri ekoloji probleml\u0259r v\u0259 onun yaratd\u0131\u011f\u0131 f\u0259sadlar oldu\u011fundan bu g\u00fcn \u00f6lk\u0259nin \u0259sas probleml\u0259rind\u0259n biri \u00f6z enerji t\u0259minatlar\u0131n\u0131 m\u0259hz alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri hesab\u0131na \u00f6d\u0259m\u0259sidir:<\/strong>\u00a0\u201cQar\u015f\u0131dak\u0131 bir ne\u00e7\u0259 onillikd\u0259 d\u0259 \u00f6lk\u0259nin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi m\u0259hz buna \u0259saslanacaq. B\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n da Paris sazi\u015fin\u0259, y\u0259ni karbon dioksidin azald\u0131lmas\u0131na dair t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259nziml\u0259y\u0259n sazi\u015fi var. Az\u0259rbaycan da 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r 35 faizlik emissiyan\u0131n azald\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259d\u0259f g\u00f6t\u00fcr\u00fcb. 2023-c\u00fc ild\u0259, COP28 ke\u00e7iril\u0259n zaman Az\u0259rbaycan bununla ba\u011fl\u0131 n\u00f6vb\u0259ti \u00f6hd\u0259likl\u0259ri g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Fikrimc\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259r \u0259ld\u0259 etm\u0259lidir. 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r qaz\u0131n emissiyas\u0131n\u0131n h\u0259cmini 40 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azald\u0131lmas\u0131n\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 &#8220;s\u0131f\u0131r emissiya&#8221;n\u0131 h\u0259d\u0259f olaraq qar\u015f\u0131ya m\u0259qs\u0259d qoyub v\u0259 buna nail olacaq. M\u0259hz bu probleml\u0259r v\u0259 prioritetl\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00f6vcud alternativ enerji resurslar\u0131n\u0131 Avropaya n\u0259ql etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cX\u0259z\u0259r d\u0259nizi-Avropa \u0130ttifaq\u0131 Ya\u015f\u0131l Enerji D\u0259hlizi\u201d layih\u0259sini ortaya \u00e7\u0131xar\u0131b. \u018fslind\u0259 layih\u0259nin bir \u00e7ox detallar\u0131 2020-ci ilin \u0259vv\u0259lind\u0259n m\u00fczakir\u0259 olunurdu. V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si ba\u015flamadan \u00f6nc\u0259, D\u00fcnya Bank\u0131 metodoloji \u0259saslarla hesablanaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fc. 2020-ci ilin iyun ay\u0131nda Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 sualt\u0131 kabel x\u0259ttinin \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 dair iqtisadi faydan\u0131n olaca\u011f\u0131 q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259lin\u0259nd\u0259n sonra art\u0131q \u015e\u0259rqi Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan aras\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131b v\u0259 memorandum imzalan\u0131b. Bunun ard\u0131ndan art\u0131q dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r-M\u0259rk\u0259zi Asiya respublikalar\u0131 bu layih\u0259y\u0259 qo\u015fulmaq ist\u0259diyini bildiribl\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131 layih\u0259nin texniki-iqtisadi g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikir bildir\u0259rk\u0259n deyib ki, icra plan\u0131 tam haz\u0131r olmad\u0131\u011f\u0131ndan bir s\u0131ra komponentl\u0259r \u00fczr\u0259 parametrl\u0259r h\u0259l\u0259 m\u0259lum deyil:<\/strong>\u00a0\u201cAmma m\u0259lum parametrl\u0259r \u00fczr\u0259 alternativl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin olma ehtimal\u0131 var. B\u00fct\u00fcn hallarda Az\u0259rbaycan\u0131n &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221; t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131na \u00e7evrilm\u0259k planlar\u0131n\u0131n bir t\u0259rkib hiss\u0259sidir. \u0130lkin olaraq 4 qiqavat h\u0259cmind\u0259 \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dnin ixrac\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur ki, bu da b\u00f6y\u00fck resurslar\u0131n bir hiss\u0259sidir. Layih\u0259 parametrl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 uzanacaq kabel x\u0259ttinin uzunlu\u011fu 1195 kilometr olmaqla d\u00fcnyan\u0131n \u0259n uzun v\u0259 \u0259n d\u0259rin sualt\u0131 elektrik kabel x\u0259tti olaca\u011f\u0131n\u0131 dey\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Perspektivin\u0259 g\u0259ldikd\u0259, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r elektrik enerjisi v\u0259 hidrogen, hidrogenin t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259ri \u015f\u0259klind\u0259 olmaqla \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201dnin idxal\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir-biril\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rlar. 2030-cu ild\u0259n sonra da \u00e7ox g\u00fcman ki, Avropa Birliyi daha s\u0259rt dekorbonizasiyaya \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcbariz\u0259 aparacaq. Ona g\u00f6r\u0259 Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 uzanacaq bu kabel Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yacaq. Bel\u00e7ikan\u0131n, Hollandiyan\u0131n, L\u00fcksemburqun \u201cya\u015f\u0131l enerji\u201d strategiyas\u0131na tamamil\u0259 uy\u011fundur. \u00d6nc\u0259d\u0259n qeyd etdiyim kimi, M\u0259rk\u0259zi Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rinin qo\u015fulmaq ist\u0259yi v\u0259 Az\u0259rbaycana m\u00fcraci\u0259t etm\u0259si Avropan\u0131n da, Asiyan\u0131n da m\u0259nafeyin\u0259 uy\u011fundur. Hesab edir\u0259m ki, dig\u0259r d\u0259hlizl\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu d\u0259hlizin \u00f6mr\u00fc daha uzunm\u00fcdd\u0259tli olacaq. \u00c7\u00fcnki bu d\u0259hlizin \u00f6lk\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq \u0259sas t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 g\u00fcn\u0259\u015fdir. G\u00fcn\u0259\u015f var olduqca o enerjini b\u0259rpa ed\u0259c\u0259k. Bu d\u0259hliz elektrik enerjisi il\u0259 t\u0259chiz olunacaq&#8221;.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/4eae91b6813582019db30378024ad54a.jpg\" alt=\"eldeniz_emirov.jpg (36 KB)\" width=\"800\" height=\"519\" \/><\/p>\n<p><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov<\/strong><\/p>\n<p><strong>Eld\u0259niz \u018fmirov qeyd edib ki, bu d\u0259hlizin m\u00fc\u0259yy\u0259n riskli t\u0259r\u0259fl\u0259ri d\u0259 var:<\/strong>\u00a0\u201cRiskl\u0259r beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r. Daha \u00e7ox t\u0259hdid is\u0259 Ukrayna-Rusiya m\u00fcnaqi\u015f\u0259sind\u0259n qaynaqlan\u0131r. T\u0259bii ki, Rusiyan\u0131n Ukraynaya m\u00fcdaxil\u0259sind\u0259n sonra burada m\u00fc\u0259yy\u0259n riskl\u0259r yaran\u0131b. Bu m\u00fcharib\u0259 s\u0259b\u0259bind\u0259n Qara d\u0259nizd\u0259 riskl\u0259r h\u0259l\u0259 d\u0259 qalmaqdad\u0131r. Qara d\u0259nizin dibi il\u0259 kabel x\u0259tti \u00e7\u0259km\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, \u00fcz\u0259n g\u0259mil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii ki, m\u00fc\u0259yy\u0259n riskl\u0259r var. H\u0259tta m\u00fcharib\u0259 kabelin \u00e7\u0259kilm\u0259sin\u0259 mane olmasa da, m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra yen\u0259 riskl\u0259r qalacaq. Bu kabelin m\u00fchafiz\u0259si \u00e7ox y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Buna misal olaraq Baltik d\u0259nizinin dibind\u0259 partlad\u0131lan \u015eimal Ax\u0131n\u0131 boru k\u0259m\u0259rl\u0259r sistemini xat\u0131rlamaq kifay\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan 1995-ci ild\u0259 BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131 ratifikasiya etdikd\u0259n sonra qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin m\u0259nfi t\u0259sirl\u0259rinin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259yl\u0259r\u0259 qo\u015fulub. Konvensiyan\u0131n 12-ci madd\u0259sin\u0259 uy\u011fun olaraq inki\u015fafda olan \u00f6lk\u0259 kimi Az\u0259rbaycan \u00f6z emissiyalar\u0131 haqq\u0131nda hesabat\u0131 h\u0259r d\u00f6rd ild\u0259n bir konvensiyan\u0131n katibliyin\u0259 t\u0259qdim edir. Konvensiya il\u0259 yana\u015f\u0131, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Paris Sazi\u015fini 2016-c\u0131 ild\u0259 ratifikasiya ed\u0259r\u0259k qlobal iqlim d\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259rinin t\u0259sirl\u0259rinin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn t\u00f6hf\u0259si olaraq baza ili (1990) il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2030-cu il\u0259d\u0259k istilik effekti yaradan qazlar\u0131n emissiyalar\u0131n\u0131n s\u0259viyy\u0259sind\u0259 35 faiz azalman\u0131 h\u0259d\u0259f kimi g\u00f6t\u00fcr\u00fcb.<\/p>\n<p>Elektrik enerjisi istehsal\u0131nda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin pay\u0131n\u0131n 2026-c\u0131 il\u0259d\u0259k 24 faiz, 2030-cu il\u0259d\u0259k is\u0259 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131\u201dnda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eld\u0259niz \u018fmirov: \u201cQara d\u0259nizin dibi il\u0259 uzanacaq bu kabel Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yacaq\u201d Rum\u0131niyan\u0131n paytaxt\u0131 Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Macar\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niya aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201din icras\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 8-ci Nazirl\u0259r\/R\u0259hb\u0259r Komit\u0259nin iclas\u0131 ke\u00e7irilib. Energetika Nazirliyind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, t\u0259dbird\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 energetika naziri P\u0259rviz \u015eahbazov, Rum\u0131niyan\u0131 energetika naziri Sebastian-\u0130oan Burduja, ba\u015f katib Mir\u00e7a Abrudean, G\u00fcrc\u00fcstan\u0131 ba\u015f nazirin birinci m\u00fcavini, iqtisadiyyat v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf naziri Levan Davita\u015fvili, Macar\u0131stan\u0131 is\u0259 xarici i\u015fl\u0259r v\u0259 ticar\u0259t naziri Peter Siyarto t\u0259msil edib. G\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 h\u0259m\u00e7inin Bolqar\u0131stan\u0131n, Avropa Komissiyas\u0131n\u0131n,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":750619,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",700,467,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",700,467,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",700,467,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b-547x365.jpg",547,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",640,427,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",700,467,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",700,467,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/c92b1b99cacbab95f30fe0a771de282b.jpg",700,467,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Eld\u0259niz \u018fmirov: \u201cQara d\u0259nizin dibi il\u0259 uzanacaq bu kabel Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131yacaq\u201d Rum\u0131niyan\u0131n paytaxt\u0131 Buxarest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan, G\u00fcrc\u00fcstan, Macar\u0131stan v\u0259 Rum\u0131niya aras\u0131nda ya\u015f\u0131l enerjinin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si sah\u0259sind\u0259 strateji t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q haqq\u0131nda Sazi\u015f\u201din icras\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 8-ci Nazirl\u0259r\/R\u0259hb\u0259r Komit\u0259nin iclas\u0131 ke\u00e7irilib. Energetika Nazirliyind\u0259n veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, t\u0259dbird\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 energetika naziri P\u0259rviz \u015eahbazov, Rum\u0131niyan\u0131 energetika&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750618"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=750618"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":750621,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750618\/revisions\/750621"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/750619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=750618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=750618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=750618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}