{"id":750944,"date":"2024-09-06T09:33:48","date_gmt":"2024-09-06T05:33:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=750944"},"modified":"2024-09-06T09:33:48","modified_gmt":"2024-09-06T05:33:48","slug":"ail%c9%99-m%c9%99c%c9%99ll%c9%99sin%c9%99-uygun-formalasmayan-ail%c9%99l%c9%99ri-hansi-sosial-b%c9%99lalar-gozl%c9%99yir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=750944","title":{"rendered":"Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 uy\u011fun formala\u015fmayan ail\u0259l\u0259ri hans\u0131 sosial b\u0259lalar g\u00f6zl\u0259yir?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Art\u0131q Soltan b\u0259yin m\u0259\u015fhur \u00abbir k\u0259ll\u0259 q\u0259nd, 3 manat pul, bir molla\u00bb kimi feodal\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131n vaxt\u0131 deyil<\/strong><\/em><\/p>\n<p>D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yaz\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycanda ail\u0259 institutu ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir v\u0259 onun az qala m\u0259hvin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan q\u00fcvv\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. T\u0259bii ki, bu istiqam\u0259td\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 tamamil\u0259 yad olan teleseriallar\u0131n n\u00fcmayi\u015fl\u0259ri, televiziyalardak\u0131 bir s\u0131ra \u0259tt\u00f6k\u0259n \u015fou xarakterli verli\u015fl\u0259ri misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rik. X\u00fcsus\u0259n bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131nda, ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131nda televiziya v\u0259 internetin rolunun b\u00f6y\u00fck olmas\u0131 dan\u0131lmaz h\u0259qiq\u0259tdir.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 art\u0131b. T\u0259bii ki, bunun \u00e7ox ciddi s\u0259b\u0259bi m\u0259hz ail\u0259 institutunun z\u0259ifl\u0259m\u0259sind\u0259n ir\u0259li g\u0259lir. Ail\u0259l\u0259rin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n dig\u0259r ciddi s\u0259b\u0259bi h\u0259l\u0259 d\u0259 evl\u0259n\u0259nl\u0259rin r\u0259smi nikahdan imtina etm\u0259l\u0259ridir. Halbuki, ail\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 v\u0259 dig\u0259r qanunvericilik aktlar\u0131na uy\u011fun olaraq formala\u015fmal\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 ail\u0259 quranlar bunu nikah m\u00fcqavil\u0259si ba\u011flamaqla r\u0259smil\u0259\u015fdirm\u0259lidirl\u0259r. Ancaq insanlar\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259zil\u0259rinin r\u0259smi nikahlara qeyri-ciddi yana\u015fmalar\u0131 onlar\u0131n cahilliyinin bariz n\u00fcmun\u0259sidir. H\u0259l\u0259 d\u0259 dini k\u0259binl\u0259 kifay\u0259tl\u0259n\u0259n ail\u0259l\u0259r var ki, onlar u\u015faqlar\u0131na do\u011fum haqq\u0131nda \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259 v\u0259 dig\u0259r s\u0259n\u0259dl\u0259r d\u00fcz\u0259ld\u0259nd\u0259 haql\u0131 olaraq ciddi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, r\u0259smi nikah\u0131 olmayan ail\u0259l\u0259rin bir \u00e7oxunun h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u0259hdudla\u015f\u0131r. Onlar\u0131n t\u0259hsil almaq, s\u0259hiyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n v\u0259 dig\u0259r sosial xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir. H\u0259m\u00e7inin g\u00fccl\u00fc cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si olan ki\u015finin z\u0259rif n\u0259slin n\u00fcmay\u0259nd\u0259si \u00fcz\u0259rind\u0259 hegemonlu\u011fu art\u0131r. Bel\u0259 ki, ki\u015fi dini k\u0259binl\u0259 dig\u0259r qad\u0131nla da ail\u0259 h\u0259yat\u0131 qurmaq imkan\u0131 qazan\u0131r. Bir m\u00fch\u00fcm fakt\u0131 da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, r\u0259smi nikah\u0131 olmayan ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n \u00e7ox ziyan \u00e7\u0259k\u0259n t\u0259r\u0259f qad\u0131nd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, \u00a0r\u0259smi nikaha girm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259r evind\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131 olmayan zavall\u0131ya \u00e7evrilir.<\/p>\n<p>R\u0259smi nikah\u0131n olmamas\u0131 ciddi sosial g\u0259rginliy\u0259 d\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r v\u0259 qohumluq, ictmai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r daha tez da\u011f\u0131lma\u011fa meyilli olur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 da r\u0259smi nikah\u0131n ba\u011flamas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ciddi v\u0259 \u0259sasl\u0131 i\u015fl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259lidir. \u018fkshalda ail\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259mliyi daim t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, r\u0259smi nikah\u0131n deyil, dini k\u0259binin t\u0259r\u0259fdarlar\u0131 olan ail\u0259l\u0259rd\u0259 ciddi kompleksl\u0259r var. Bu ondan ibar\u0259tdir ki, sabah onlar bo\u015fansalar ail\u0259d\u0259n mal-m\u00fclk v\u0259 sair\u0259 ist\u0259m\u0259k imkanlar\u0131 s\u0131f\u0131ra b\u0259rab\u0259r olur. T\u0259bii ki, bu art\u0131q ail\u0259 h\u0259yat\u0131 quranlar\u0131n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n bir-birin\u0259 v\u0259 ail\u0259l\u0259rin\u0259 olan inams\u0131zl\u0131qdan ir\u0259li g\u0259l\u0259n hald\u0131r.<\/p>\n<p>Burada bir m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259 ciddi fikir verilm\u0259lidir ki, Qafqaz M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 \u0130dar\u0259sinin s\u0259dri, \u015eeyx\u00fclislam Hac\u0131 Allah\u015f\u00fck\u00fcr Pa\u015fazad\u0259 bununla ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi f\u0259tva ver\u0259r\u0259k bildirib ki, dini k\u0259bin ancaq r\u0259smi\u00a0 nikah ba\u011flanmas\u0131 haqq\u0131nda s\u0259n\u0259d din xadimin\u0259 g\u00f6st\u0259rildikd\u0259n sonra k\u0259sil\u0259 bil\u0259r. \u00a0Eyni zamanda, Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259sinin r\u0259hb\u0259rliyi d\u0259 bildirib ki, mollalar\u0131n r\u0259smi nikah ka\u011f\u0131z\u0131 olmadan k\u0259bin k\u0259sm\u0259l\u0259ri qada\u011fan edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 burada erk\u0259n ya\u015fda nikaha gir\u0259n q\u0131zlar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00e7\u0259tin olur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0130nzibati X\u0259talar M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 r\u0259smi nikah s\u0259n\u0259di olmadan k\u0259bin k\u0259s\u0259n mollalar \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259suliyy\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si z\u0259rur\u0259ti yaran\u0131r. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, BMT-nin Qad\u0131nlara qar\u015f\u0131 ayr\u0131-se\u00e7kiliyinin b\u00fct\u00fcn formalar\u0131n\u0131n l\u0259\u011fv edilm\u0259si \u00fczr\u0259 Komit\u0259sinin \u00f6lk\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 bu, \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00f6st\u0259ri\u015fl\u0259r\u0259 h\u0259l\u0259 d\u0259 bir \u00e7ox mollalar riay\u0259t etmirl\u0259r. Onlar bu i\u015fd\u0259 \u015f\u0259xsi maraqlar\u0131n\u0131- y\u0259ni k\u0259sil\u0259n k\u0259bind\u0259n qazanclar\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131xar\u0131rlar.<\/p>\n<p>Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, Az\u0259rbaycan d\u00fcny\u0259vi d\u00f6vl\u0259tdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 r\u0259smi nigah ail\u0259nin \u0259sas atributu olmal\u0131d\u0131r. Buna \u0259m\u0259l etm\u0259y\u0259nl\u0259r is\u0259 h\u0259m c\u0259miyy\u0259tin q\u0131na\u011f\u0131na tu\u015f g\u0259lm\u0259lidirl\u0259r, h\u0259m d\u0259 Ail\u0259 M\u0259c\u0259ll\u0259sinin t\u0259l\u0259bl\u0259rini pozduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlara inzibati m\u0259sulliy\u0259t t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bir m\u00fch\u00fcm fakt\u0131 da qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, r\u0259smi nikah\u0131 olmayan ail\u0259l\u0259rd\u0259 \u0259n \u00e7ox ziyan \u00e7\u0259k\u0259n t\u0259r\u0259f qad\u0131nd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, o r\u0259smi nikaha girm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259r evind\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131 olmayan zavall\u0131ya \u00e7evrilir. H\u0259tta he\u00e7 bo\u015fanma fakt\u0131 olmasa, bel\u0259 h\u0259yat yolda\u015f\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n xan\u0131mlar \u0259rinin m\u00fclk\u00fcn\u0259 sahib \u00e7\u0131xmaqda ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015firl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan ail\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck ustad \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin m\u0259\u015fhur \u00abAr\u015f\u0131n mal alan\u00bb filmind\u0259ki Soltan b\u0259yin \u00abBir k\u0259ll\u0259 q\u0259nd, 3 manat pul, bir molla. V\u0259ssalam-\u015f\u00fct tamam\u00bb dediyi kimi feodal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 ya\u015famamal\u0131d\u0131rlar. Ax\u0131 indi biz b\u00f6y\u00fck inki\u015faflar d\u00f6vr\u00fc olan 21-ci \u0259srd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Art\u0131q Soltan b\u0259yin m\u0259\u015fhur \u00abbir k\u0259ll\u0259 q\u0259nd, 3 manat pul, bir molla\u00bb kimi feodal\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131n vaxt\u0131 deyil D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yaz\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycanda ail\u0259 institutu ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir v\u0259 onun az qala m\u0259hvin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan q\u00fcvv\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. T\u0259bii ki, bu istiqam\u0259td\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 tamamil\u0259 yad olan teleseriallar\u0131n n\u00fcmayi\u015fl\u0259ri, televiziyalardak\u0131 bir s\u0131ra \u0259tt\u00f6k\u0259n \u015fou xarakterli verli\u015fl\u0259ri misal \u00e7\u0259k\u0259 bil\u0259rik. X\u00fcsus\u0259n bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131nda, ail\u0259-m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131qlar\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131nda televiziya v\u0259 internetin rolunun b\u00f6y\u00fck olmas\u0131 dan\u0131lmaz h\u0259qiq\u0259tdir. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2022-c\u00fc ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131 art\u0131b. T\u0259bii&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":750945,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/a8c6dd98170634642626916145811015273.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Art\u0131q Soltan b\u0259yin m\u0259\u015fhur \u00abbir k\u0259ll\u0259 q\u0259nd, 3 manat pul, bir molla\u00bb kimi feodal\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 ya\u015fama\u011f\u0131n vaxt\u0131 deyil D\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 yaz\u0131r\u0131q ki, Az\u0259rbaycanda ail\u0259 institutu ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259dir v\u0259 onun az qala m\u0259hvin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan q\u00fcvv\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. T\u0259bii ki, bu istiqam\u0259td\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 milli d\u0259y\u0259rl\u0259rimiz\u0259 tamamil\u0259 yad olan teleseriallar\u0131n n\u00fcmayi\u015fl\u0259ri, televiziyalardak\u0131 bir s\u0131ra \u0259tt\u00f6k\u0259n \u015fou&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750944"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=750944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":750946,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/750944\/revisions\/750946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/750945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=750944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=750944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=750944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}