{"id":751231,"date":"2024-09-07T14:43:22","date_gmt":"2024-09-07T10:43:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=751231"},"modified":"2024-09-07T14:43:22","modified_gmt":"2024-09-07T10:43:22","slug":"%c9%99hali-qocalir-g%c9%99ncl%c9%99rin-azalmasinin-s%c9%99b%c9%99bi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=751231","title":{"rendered":"\u018fhali qocal\u0131r &#8211; g\u0259ncl\u0259rin azalmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycanda pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 artmaqda davam edir. Bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin qocalmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Bu il iyulun 1-n\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunda 1 milyon 101 min n\u0259f\u0259r pensiya\u00e7\u0131 qeydiyyatda olub ki, bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 10,8 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r onuncu sakini pensiya\u00e7\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n 64,4 faizi ya\u015fa g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 al\u0131r ki, bu da 709 min 44 n\u0259f\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu r\u0259q\u0259m 702 min 920 n\u0259f\u0259r olub. Bel\u0259 ki, son bir ild\u0259 ya\u015fa g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 alanlar\u0131n say\u0131 6124 n\u0259f\u0259r art\u0131b. \u018flilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya alanlar \u00fcmumi pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n 23,3 faizini &#8211; 256 min 533 n\u0259f\u0259ri t\u0259\u015fkil edir. \u00d6t\u0259n il bu r\u0259q\u0259m 258 min 797 n\u0259f\u0259r olub. Bu o dem\u0259kdir ki, \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 alanlar\u0131n say\u0131 2 min 264 n\u0259f\u0259r azal\u0131b. Pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n 12,3 faizi &#8211; 135 min 423 n\u0259f\u0259r is\u0259 ail\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 itirm\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya al\u0131r. Son bir ild\u0259 bu n\u00f6v pensiya alanlar\u0131n say\u0131nda da art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub.<\/p>\n<p>\u201cG\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi, iki n\u00f6v pensiya \u00fczr\u0259 pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 art\u0131b, \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya alanlar\u0131n say\u0131 is\u0259 azal\u0131b. R\u0259smi statistika g\u00f6st\u0259rir ki, son ill\u0259r \u0259lilliy\u0259 g\u00f6r\u0259 pensiya alanlar\u0131n say\u0131nda azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu, yeni qaydalar v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n t\u0259krar tibbi m\u00fcayin\u0259d\u0259n ke\u00e7irilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Bunu Milli M\u0259clisin deputat\u0131 V\u00fcqar Bayramov deyib.<\/strong><\/p>\n<p>Sosioloq \u00dczeyir \u015e\u0259fiyev is\u0259 Minval.az-a deyib ki, Az\u0259rbaycanda \u0259halinin qocalmas\u0131 sindromu ya\u015fan\u0131r: \u201c\u00d6lk\u0259d\u0259 \u0259halinin 10-11%-i ya\u015f\u0131 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 olanlard\u0131r ki, bu da beyn\u0259lxalq meyarlar\u0131 (7-8%) \u00fcst\u0259l\u0259yir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259halinin qocalmas\u0131 qlobal tendensiyad\u0131r:<\/strong>\u00a0\u201cH\u0259r il do\u011fum s\u0259viyy\u0259si azal\u0131r, ya\u015fl\u0131 \u0259halinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi art\u0131r. 23 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda \u0259halinin say\u0131 26,45 faiz, ah\u0131llar\u0131n say\u0131 is\u0259 99,4 faiz art\u0131b. 2023-c\u00fc ild\u0259 \u0259halinin t\u0259bii art\u0131m\u0131 \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15% azal\u0131b. Bu tendensiya daim m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur v\u0259 ail\u0259 planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Bu g\u00fcn \u0259ks\u0259r ail\u0259l\u0259r bir v\u0259 ya iki u\u015faq sahibi olma\u011fa \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir v\u0259 x\u00fcsusil\u0259 u\u015faqs\u0131z c\u00fctl\u00fckl\u0259r aras\u0131nda bo\u015fanmalar\u0131n say\u0131nda da art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. T\u0259bii art\u0131m\u0131n azalmas\u0131nda nikahlar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 da m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda v\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259rlik sah\u0259sind\u0259 probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. \u018fm\u0259k qabiliyy\u0259tli \u0259halinin say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 \u0259m\u0259k\u00e7i miqrantlara ehtiyac, bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Avropada oldu\u011fu kimi \u00f6lk\u0259nin genofonduna t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u018fhalini cavanla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u015e\u0259fiyev do\u011fum s\u0259viyy\u0259sini t\u0259\u015fviq etm\u0259k v\u0259 g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqini t\u0259klif edir. Amma nec\u0259? Yeni parlament bu y\u00f6nd\u0259 hans\u0131 add\u0131mlar ata bil\u0259r?<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2022\/04\/08\/10\/55\/16\/51559fe8-728f-4b6f-a3f4-44ad7120221a\/FotoJet%20(81):1200.jpg\" alt=\"El\u00e7in Bayraml\u0131: \u201cR\u00fc\u015fv\u0259tsiz c\u0259miyy\u0259t bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r olmay\u0131b, olmayacaq da\u201d -  Oxu.az\" width=\"695\" height=\"463\" \/><\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Bayraml\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sosioloq, Sa\u011flam C\u0259miyy\u0259t H\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n r\u0259hb\u0259ri El\u00e7in Bayraml\u0131 biziml\u0259 s\u00f6hb\u0259td\u0259 qeyd edib ki,\u00a0 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 uzun \u0259srl\u0259r demoqrafik art\u0131mla ba\u011fl\u0131 he\u00e7 bir \u00e7\u0259tinlik ya\u015fanmay\u0131b, yaln\u0131z son onillikl\u0259rd\u0259 v\u0259ziyy\u0259t d\u0259yi\u015fib, art\u0131q do\u011fumun azalmas\u0131, \u0259halinin qocalmas\u0131 tendensiyas\u0131 yaran\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201c\u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r \u0259halinin qocalmas\u0131 il\u0259 dig\u0259rl\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha tez qar\u015f\u0131la\u015f\u0131blar. \u0130ndi bu, d\u00fcnya miqyas\u0131nda bir tendensiyaya \u00e7evrilib. Keyfiyy\u0259tli tibbi xidm\u0259t say\u0259sind\u0259 insanlar daha uzun ya\u015fama\u011fa ba\u015flad\u0131, u\u015faq \u00f6l\u00fcm\u00fc azald\u0131, amma do\u011fum nisb\u0259ti getdikc\u0259 azald\u0131. Getdikc\u0259 daha \u00e7ox ail\u0259 u\u015faq sahibi olma\u011f\u0131 gecikdirir, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, daha yax\u015f\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k ist\u0259yir. \u00c7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259r nadir hala \u00e7evrilib. Haz\u0131rda \u00fc\u00e7 v\u0259 daha \u00e7ox u\u015fa\u011f\u0131 saxlay\u0131b b\u00f6y\u00fctm\u0259k \u0259ks\u0259riyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u00e7\u0259tindir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fcasir ail\u0259l\u0259r bir v\u0259 ya iki u\u015faqdan ibar\u0259t olur.<\/p>\n<p>\u018fhalinin artmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259d\u0259 do\u011fum s\u0259viyy\u0259si h\u0259r ail\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 \u00fc\u00e7 u\u015faq olmal\u0131d\u0131r. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 miqrasiya bu i\u015f\u0259 \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir &#8211; g\u0259ncl\u0259r daha yax\u015f\u0131 h\u0259yat \u00fc\u00e7\u00fcn bu \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 gedir, ya\u015fl\u0131lar is\u0259 inki\u015faf etm\u0259mi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>BMT-nin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada 65 v\u0259 daha yuxar\u0131 ya\u015fda olan insanlar\u0131n say\u0131 yax\u0131n \u00fc\u00e7 onillikd\u0259 iki d\u0259f\u0259 artaraq 2050-ci ild\u0259 1,6 milyarda \u00e7atacaq. Avropada bu proses \u0259n \u00e7ox \u0130taliya, \u0130spaniya, Yunan\u0131stan v\u0259 Portuqaliyaya t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Honq-Konq, C\u0259nubi Koreya v\u0259 Yaponiya kimi inki\u015faf etmi\u015f Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 65 ya\u015fdan yuxar\u0131 \u0259hali t\u0259xmin\u0259n 40% t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259s Az\u0259rbaycan\u0131 n\u0259 g\u00f6zl\u0259yir? \u00d6lk\u0259mizd\u0259, proqnozlara g\u00f6r\u0259, ya\u015fl\u0131 \u0259halinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisi d\u0259 xeyli artacaq. Art\u0131q qocalma prosesi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur: son 10 il \u0259rzind\u0259 ya\u015fl\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131 6,2%-d\u0259n 7,1%-\u0259 y\u00fcks\u0259lib. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, \u00f6t\u0259n il \u00f6lk\u0259d\u0259 580,8 min n\u0259f\u0259r 60-64 ya\u015f, 396,7 min n\u0259f\u0259r 65-69 ya\u015f, 462,7 min n\u0259f\u0259r 70 ya\u015fdan yuxar\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f ya\u015fay\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Sosioloq bu v\u0259ziyy\u0259tin t\u0259hl\u00fck\u0259li t\u0259r\u0259find\u0259n dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201c\u018fvv\u0259la, d\u00f6vl\u0259tin sosial y\u00fck\u00fc art\u0131r. S\u0259b\u0259bsiz deyil ki, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bizd\u0259 pensiya ya\u015f\u0131n\u0131 qald\u0131r\u0131rlar. Baxmayaraq ki, indi insanlar daha f\u0259ald\u0131r, \u0259halinin qocalmas\u0131 il\u0259 i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r v\u0259 iqtisadiyyat dur\u011funla\u015fa bil\u0259r. S\u0259hiyy\u0259 sistemin\u0259 daha \u00e7ox t\u0259zyiq ba\u015f verir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin qocalmas\u0131na qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 do\u011fum s\u0259viyy\u0259sinin stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0259sas t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biridir. Norve\u00e7d\u0259 u\u015faq d\u00fcnyaya g\u0259l\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fl\u0259mi\u015f yeni analar bir il maa\u015f\u0131n\u0131n 80%-ni v\u0259 ya 42 h\u0259ft\u0259lik tam maa\u015f al\u0131rlar. Atalar \u00fc\u00e7\u00fcn atal\u0131q m\u0259zuniyy\u0259ti d\u0259 var. Uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki, \u201dBir ail\u0259-bir u\u015faq&#8221; siyas\u0259ti y\u00fcr\u00fcd\u0259n \u00c7ind\u0259 indi ikinci v\u0259 sonrak\u0131 u\u015faqlar \u00fc\u00e7\u00fcn na\u011fd \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259r var. Rusiyada do\u011fum nisb\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t var. Bunu ail\u0259l\u0259rin, \u0259sas\u0259n, m\u0259nzil \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na x\u0259rcl\u0259diyi anal\u0131q kapital\u0131 il\u0259 v\u0259 ayl\u0131q u\u015faqpulu verm\u0259kl\u0259 d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Uzun m\u00fcdd\u0259t Az\u0259rbaycanda do\u011fum s\u0259viyy\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 problem yox idi v\u0259 \u00e7oxlar\u0131 hesab edirdi ki, bunu stimulla\u015fd\u0131rma\u011fa ehtiyac yoxdur. Amma indi statistika narahatl\u0131q yaratma\u011fa ba\u015flay\u0131b. D\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259rind\u0259n yaln\u0131z u\u015faq do\u011fulanda 500 manat bird\u0259f\u0259lik m\u00fcavin\u0259t verilir. Bu, kifay\u0259t deyil, \u00e7\u00fcnki h\u0259min v\u0259sait u\u015fa\u011f\u0131n do\u011fum x\u0259rcini bel\u0259 \u00f6d\u0259mir.<\/p>\n<p><strong>N\u0259tic\u0259d\u0259, ail\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faq say\u0131 minimuma enib. Beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n proqnozlar\u0131 v\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyimiz tendensiyalar v\u0259ziyy\u0259tin ciddiliyini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rir. Art\u0131q biru\u015faql\u0131 ail\u0259 modelin\u0259 ke\u00e7mi\u015fik, iki-\u00fc\u00e7 u\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259r getdikc\u0259 azal\u0131r. Bir mill\u0259tin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 davam etdirm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn orta hesabla h\u0259r ail\u0259d\u0259 \u0259n az\u0131 3 u\u015faq olmal\u0131d\u0131r. Son 5-6 il \u0259rzind\u0259 u\u015faqlar\u0131n say\u0131 4%, \u0259halinin \u00fcmumi t\u0259rkibind\u0259ki pay\u0131 is\u0259 6% azal\u0131b&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Bayraml\u0131 bildirir ki, \u0259hali qocal\u0131r v\u0259 bu, t\u0259kc\u0259 m\u0259n\u0259vi-psixoloji problem deyil, h\u0259m d\u0259 sosial-iqtisadi problemdir: \u201cYa\u015fl\u0131 \u0259halinin x\u00fcsusi \u00e7\u0259kisinin artmas\u0131 d\u00f6vl\u0259tin \u00fcz\u0259rin\u0259 \u0259lav\u0259 maliyy\u0259 y\u00fck\u00fc, \u0259m\u0259k qabiliyy\u0259tli v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n say\u0131n\u0131n azalmas\u0131, h\u0259r 1000 i\u015f\u00e7iy\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n pensiya\u00e7\u0131n\u0131n say\u0131n\u0131n artmas\u0131, \u0259m\u0259k haqq\u0131n\u0131n azalmas\u0131, sosial x\u0259rcl\u0259rin artmas\u0131d\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00f6z \u0259halisini v\u0259 u\u015faq v\u0259 g\u0259ncl\u0259rin nisb\u0259tini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn bir \u00e7ox t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Buraya u\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn ayl\u0131q m\u00fcavin\u0259t, ev, torpaq sah\u0259si, avtomobil d\u0259 daxil olmaqla \u00e7oxsayl\u0131 t\u0259\u015fviq v\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259r daxildir.<\/p>\n<p><strong>Uzun ill\u0259rdir ki, biz jurnalistl\u0259r, sosioloqlar, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u0259zi deputatlar, ictimai xadiml\u0259r Az\u0259rbaycanda u\u015faq m\u00fcavin\u0259tl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 h\u00f6kum\u0259t\u0259 v\u0259 parlament\u0259 t\u0259klifl\u0259r veririk. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259t q\u0259d\u0259r maliyy\u0259 v\u0259 iqtisadi imkanlar var. Amma h\u0259l\u0259lik, bu istiqam\u0259td\u0259 he\u00e7 bir ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur. Hesab edir\u0259m ki, ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 h\u0259r u\u015fa\u011fa ayda \u0259n az\u0131 100 manat, do\u011fu\u015fa g\u00f6r\u0259 is\u0259 5 min manat veril\u0259 bil\u0259r. He\u00e7 olmasa, ayl\u0131q g\u0259liri adamba\u015f\u0131na 500 manatdan a\u015fa\u011f\u0131 olan ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bunu etm\u0259k olard\u0131.<\/strong><\/p>\n<p>Arqument kimi qeyd olunur ki, azt\u0259minatl\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 guya \u00fcnvanl\u0131 sosial yard\u0131m \u00f6d\u0259nilir. Amma buna baxmayaraq, qeyri-q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015fayan u\u015faqlar var. U\u015faq m\u00fcavin\u0259ti daha m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc v\u0259 \u015f\u0259ffaf olard\u0131.<\/p>\n<p>Buna baxmayaraq, etiraf etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ail\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015faqlar\u0131n say\u0131n\u0131n k\u0259skin azalmas\u0131 t\u0259kc\u0259 sosial-iqtisadi probleml\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. Varl\u0131 ail\u0259l\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin bir v\u0259 ya iki u\u015faqdan \u00e7oxu yoxdur. H\u0259yat t\u0259rzi, m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r, psixologiya- h\u0259r \u015fey d\u0259yi\u015fib. \u00c7oxlar\u0131 art\u0131q \u00f6zl\u0259rini u\u015faqlara h\u0259sr etm\u0259k ist\u0259mirl\u0259r. Bir s\u0131ra ba\u015fqa obyektiv s\u0259b\u0259bl\u0259r d\u0259 var: nikahlar\u0131n say\u0131 azal\u0131b, sonsuzluq art\u0131b. B\u00fct\u00fcn bu s\u0259b\u0259bl\u0259r bizi demoqrafik f\u0259lak\u0259t\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259yir. \u0130ndi t\u0259dbir g\u00f6rm\u0259s\u0259k, sonra gec olacaq&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/azertag.az\/files\/2023\/1\/1200x630\/16735321715306343185_1200x630.jpg\" alt=\"Eyyub K\u0259rimli: Az\u0259rbaycandan Avropaya ya\u015f\u0131l enerji ixrac\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 vacib  layih\u0259l\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131lacaq - AZ\u018fRTAC\" \/><\/p>\n<p><strong>Eyyub K\u0259rimli<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert Eyyub K\u0259rimli d\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da fikirl\u0259rini deyib:<\/strong>\u00a0\u201cBizd\u0259 daha \u00e7ox vur\u011fulan\u0131r ki, ail\u0259 institutunun t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl tapmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r var. V\u0259 problemi daha \u00e7ox iqtisadi \u00e7\u0259tinlikl\u0259rd\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ndirirl\u0259r. D\u00fczd\u00fcr, iqtisadi probleml\u0259r var. Amma bu problemin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil etmir. Bu c\u00fcr yana\u015fsaq, Avropada da gec ail\u0259 qururlar, \u0259halinin qocalmas\u0131, u\u015faq say\u0131n\u0131n azalmas\u0131 prosesi gedir, amma orada iqtisadi probleml\u0259 \u0259laq\u0259li deyil. Bu insanlar\u0131n \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin az olmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bizim xalq\u0131n mentalitetind\u0259 \u00e7oxu\u015faql\u0131lara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. \u018flb\u0259tt\u0259, g\u0259nc ail\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259tin m\u00fc\u0259yy\u0259n sosial proqramlar\u0131 t\u0259tbiq edilm\u0259lidir. Eyni zamanda, g\u0259nc ail\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fcz\u0259\u015ftli ipotekalar, kreditl\u0259r t\u0259\u015fkil edilm\u0259lidir. \u018fsas\u0259n d\u0259 g\u0259ncl\u0259rin i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00c7oxu\u015faql\u0131 ail\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n d\u0259st\u0259k proqramlar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259lidir. Sosial, maddi d\u0259st\u0259k proqramlar\u0131 ola bil\u0259r ki, bu da ail\u0259nin t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131na v\u0259 ail\u0259 institutunun m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259, \u0259halinin g\u0259ncl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, m\u0259n raz\u0131 deyil\u0259m ki, bizd\u0259 pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131n\u0131n \u00e7oxalmas\u0131 \u0259halinin qocalmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Burada \u0259hali art\u0131m\u0131n\u0131n da t\u0259siri var. Ke\u00e7\u0259n il d\u0259 \u0259hali art\u0131m\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 edilmi\u015fdi. S\u00f6zs\u00fcz ki, bu fakt \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 artmaqda davam edir. Bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin qocalmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Bu il iyulun 1-n\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunda 1 milyon 101 min n\u0259f\u0259r pensiya\u00e7\u0131 qeydiyyatda olub ki, bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 10,8 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r onuncu sakini pensiya\u00e7\u0131d\u0131r. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n 64,4 faizi ya\u015fa g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 al\u0131r ki, bu da 709 min 44 n\u0259f\u0259r\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 bu r\u0259q\u0259m 702 min 920 n\u0259f\u0259r olub. Bel\u0259 ki, son bir ild\u0259 ya\u015fa g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 alanlar\u0131n say\u0131 6124 n\u0259f\u0259r art\u0131b. \u018flilliy\u0259 g\u00f6r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":751232,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[26],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",720,405,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",720,405,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",720,405,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066-649x365.jpg",649,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",720,405,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",720,405,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/55ad89586ca5a5ed5225affd083a0066.jpg",720,405,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=26\" rel=\"category\">Sosial<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycanda pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 artmaqda davam edir. Bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin qocalmas\u0131ndan x\u0259b\u0259r verir. Bu il iyulun 1-n\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sosial M\u00fcdafi\u0259 Fondunda 1 milyon 101 min n\u0259f\u0259r pensiya\u00e7\u0131 qeydiyyatda olub ki, bu da \u00f6lk\u0259 \u0259halisinin 10,8 faizini t\u0259\u015fkil edir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r onuncu sakini pensiya\u00e7\u0131d\u0131r. R\u0259smi m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, pensiya\u00e7\u0131lar\u0131n 64,4 faizi ya\u015fa g\u00f6r\u0259 \u0259m\u0259k pensiyas\u0131 al\u0131r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751231"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=751231"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":751234,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751231\/revisions\/751234"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/751232"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=751231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=751231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=751231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}