{"id":751484,"date":"2024-09-09T11:01:44","date_gmt":"2024-09-09T07:01:44","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=751484"},"modified":"2024-09-09T11:01:44","modified_gmt":"2024-09-09T07:01:44","slug":"dondurulmus-%c9%99tl%c9%99r%c9%99-mohtac-qala-bil%c9%99rik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=751484","title":{"rendered":"Dondurulmu\u015f \u0259tl\u0259r\u0259 m\u00f6htac qala bil\u0259rik"},"content":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259tl\u0259 t\u0259minat\u0131nda idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131q art\u0131r. Bunu r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda Az\u0259rbaycana 30 min 722 ton \u0259t idxal edilib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu h\u0259cmd\u0259 \u0259tin d\u0259y\u0259ri 68 milyon 543 min AB\u015e dollar t\u0259\u015fkil edib. Bunlar, \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 h\u0259cm bax\u0131m\u0131ndan 6 min 490 ton (26,7 faiz), d\u0259y\u0259r bax\u0131m\u0131ndan is\u0259 21 milyon 602 min AB\u015e dollar\u0131 (46 faiz) \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u0259t idxal etdiyimiz \u0259sas \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Qazax\u0131stand\u0131r. Ekspertl\u0259r \u0259t idxal\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 izah edirl\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, son ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00f6r\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259rinin azalmas\u0131, yem komponentl\u0259rinin bahala\u015fmas\u0131 heyvandarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib. H\u0259m iri, h\u0259m d\u0259 x\u0131rdabuynuzlu heyvanlar\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131na \u00e7\u0259kil\u0259n x\u0259rcl\u0259rin 2-3 d\u0259f\u0259y\u0259 q\u0259d\u0259r artmas\u0131 bu sah\u0259 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan sahibkarlar\u0131 profill\u0259rini d\u0259yi\u015fm\u0259k m\u0259cburiyy\u0259tind\u0259 qoyub. B\u0259s g\u00f6r\u0259s\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259tl\u0259 t\u0259minatda idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 risk yarad\u0131rm\u0131?<\/p>\n<div id=\"AinsyndicationPlayerId1725865234\" class=\"inpage\" data-viewable=\"1\">\n<div class=\"inpage-wrap\">\n<div class=\"inpage-video\">\n<div id=\"fluid_video_wrapper_AinsyndicationPlayer\" class=\"fluid_video_wrapper fluid_player_layout_default\">\n<div id=\"vast_clickthrough_layer_AinsyndicationPlayer\" class=\"vast_clickthrough_layer\">R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n illik \u0259t v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 42 kiloqrama yax\u0131nd\u0131r. Hesablamalara \u0259sas\u0259n, bunun 16 kiloqram\u0131 mal \u0259tinin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. Bundan \u0259lav\u0259, qoyun v\u0259 ke\u00e7i \u0259ti istehlak\u0131 adamba\u015f\u0131na 9 kiloqram, qu\u015f \u0259ti is\u0259 15,4 kiloqram t\u0259\u015fkil edir. Bu da d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rici say\u0131l\u0131r. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n \u0259t istehlak\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259xmin\u0259n 40 faiz geri qal\u0131r. Adamba\u015f\u0131na d\u00fc\u015f\u0259n illik \u0259tin 75-80 faizinin yerli istehsal hesab\u0131na qar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 bildirilir.<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, son ill\u0259r heyvandarl\u0131\u011fa mara\u011f\u0131n azalmas\u0131 iri v\u0259 x\u0131rdabuynuzlu heyvanlar\u0131n ba\u015f say\u0131n\u0131n azalmas\u0131na da s\u0259b\u0259b olub. 2024-c\u00fc ilin ilk 6 ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda in\u0259k v\u0259 cam\u0131\u015flar\u0131n, qoyun v\u0259 ke\u00e7il\u0259rin say\u0131nda azalma qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 iribuynuzlu mal-qaran\u0131n say\u0131 1,6 faiz, onlardan in\u0259k v\u0259 cam\u0131\u015flar\u0131n say\u0131 1,1 faiz, qoyun v\u0259 ke\u00e7il\u0259rin say\u0131 2,6 faiz azal\u0131b. Az\u0259rbaycanda qu\u015flar\u0131n say\u0131nda da azalma olub. \u0130lin ilk 6 ay\u0131nda \u00f6lk\u0259d\u0259 12 milyona yax\u0131n qu\u015f olub, bu, \u00f6t\u0259n ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 0.5 faiz azd\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130qtisad\u00e7\u0131-ekspert C\u0259f\u0259r \u0130brahimli bildirib ki, heyvandarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet sah\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2010-cu ild\u0259n etibar\u0259n bu sah\u0259d\u0259 xaricd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n azald\u0131lmas\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259f kimi qoyulub: &#8220;\u0130ndiy\u0259d\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 azalmaya nail ola bilm\u0259mi\u015fiks\u0259, dem\u0259li, riskl\u0259r m\u00f6vcuddur. \u018fslind\u0259 2010-cu ild\u0259n d\u00f6vl\u0259t damazl\u0131q heyvanlar\u0131n \u00f6lk\u0259y\u0259 g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 v\u0259 intensiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi v\u0259sait ay\u0131r\u0131b. B\u00f6y\u00fck intensiv t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara iri h\u0259cmli kreditl\u0259r verilib. Y\u0259ni, d\u00f6vl\u0259t \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirib. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u0259sas problem \u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 otlaq sah\u0259l\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dem\u0259k olar ki, m\u00f6vcud infrastruktur yox olmaq h\u0259ddind\u0259dir. Torpaq sah\u0259l\u0259rinin bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 he\u00e7 bir i\u015f apar\u0131lm\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar \u0259sas\u0259n, x\u0131rdabuynuzlu heyvanlar\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131nda ciddi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r. Fermerl\u0259r m\u0259cburi olaraq \u00a0 \u00a0 yar\u0131yeml\u0259m\u0259 \u00fcsulundan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bu da onlar\u0131n x\u0259rcini art\u0131r\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 yeni \u00f6r\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131l\u0131b. H\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259n effektiv istifad\u0259 olunarsa, heyvandarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131nda m\u00fcsb\u0259t d\u00f6n\u00fc\u015f \u0259ld\u0259 oluna bil\u0259r. M\u00f6vcud imkanlar hesab\u0131na \u0259t idxal\u0131n\u0131 50-60 faiz azaltmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n<p>Liberal \u0130qtisad\u00e7\u0131lar M\u0259rk\u0259zinin s\u0259dri Akif N\u0259sirli qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda 2018-ci ild\u0259n b\u0259ri \u0259t istehsal\u0131 ilb\u0259il azal\u0131r: &#8220;Son \u00fc\u00e7 ild\u0259 bu sah\u0259d\u0259 antirekord qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Ad\u0259t\u0259n yay aylar\u0131nda bir qayda olaraq \u0259t\u0259 t\u0259l\u0259bat azald\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259r a\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, 2023-c\u00fc ilin yay\u0131ndan bu \u0259n\u0259n\u0259 pozuldu. \u018ft yay aylar\u0131nda da bahala\u015f\u0131r. Bu il d\u0259 analoji v\u0259ziyy\u0259tdir\u201d.<\/p>\n<p>A.N\u0259sirlinin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, k\u0259nd yerl\u0259rind\u0259 \u00f6r\u00fc\u015f yeri olmad\u0131\u011f\u0131ndan heyvanlar ancaq t\u00f6vl\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259sl\u0259nilir: &#8220;Bu da m\u0259hsulun maya d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131r. T\u0259bii ki, \u0259ks\u0259r k\u0259nd adamlar\u0131 da r\u0259qab\u0259t\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259dil\u0259r, heyvanlar\u0131n\u0131 d\u0259y\u0259r-d\u0259ym\u0259zin\u0259 satd\u0131lar. N\u0259tic\u0259d\u0259 istehsal ciddi \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u0259halinin q\u0131rm\u0131z\u0131 \u0259t\u0259 olan ehtiyac\u0131 bu g\u00fcn daha \u00e7ox idxal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilir. Y\u0259qin ki, \u0259t idxal\u0131 artacaq. Bir m\u00fcdd\u0259t sonra idxal \u0259tl\u0259rini k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6r\u0259c\u0259yik. H\u0259tta v\u0259ziyy\u0259t bu \u015f\u0259kild\u0259 davam ed\u0259rs\u0259, 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi dondurulmu\u015f \u0259tl\u0259r\u0259 m\u00f6htac qala bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n<p>A.N\u0259sirli hesab edir ki, \u0259t idxal\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yerli istehsal\u0131 stimulla\u015fd\u0131rmaq laz\u0131md\u0131r: &#8220;H\u0259r bir k\u0259nd \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6r\u00fc\u015f yerl\u0259ri yarad\u0131lmal\u0131d\u0131r. Rentabelsiz sah\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t azald\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rin imkanlar\u0131ndan da istifad\u0259 edilm\u0259lidir. Bildiyimiz kimi, tarix\u0259n La\u00e7\u0131n, K\u0259lb\u0259c\u0259r yaylaqlar\u0131 heyvandarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli \u0259razil\u0259r olub. \u018fn az\u0131ndan ilin 3-4 ay\u0131n\u0131 insanlar \u00f6z heyvanlar\u0131n\u0131 yaylaqlarda a\u00e7\u0131q \u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 b\u0259sl\u0259yirdi. H\u0259min \u00f6r\u00fc\u015f sah\u0259l\u0259ri yenid\u0259n d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 qaytar\u0131lsa, \u0259min\u0259m ki, yerli istehsal artacaq\u201d.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ekspert Mircavid H\u0259s\u0259nov is\u0259 hesab edir ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 idxal olunan \u0259tin h\u0259cminin artmas\u0131 istehsal\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 deyil. Onun fikrinc\u0259, bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 turizm sektorunun canlanmas\u0131 da t\u0259sir g\u00f6st\u0259rib: &#8220;\u018fslind\u0259 bizd\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r istehsal var. Sad\u0259c\u0259, son ill\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259t\u0259 olan t\u0259l\u0259bat art\u0131b. \u018ft idxal\u0131n\u0131n artmas\u0131nda turizm sektorunun canlanmas\u0131n\u0131n da x\u00fcsusi rolu var\u201d.<\/p>\n<p>Ekspert bildirib ki, Az\u0259rbaycan \u0259t idxal\u0131n\u0131 art\u0131rmaqla yana\u015f\u0131, ixrac\u0131 da art\u0131r\u0131b: &#8220;Bu g\u00fcn \u018fr\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259, Dubaya \u0259t ixrac edirik. M\u0259s\u0259l\u0259n, Hac\u0131qabulda bir t\u0259s\u0259rr\u00fcfat var ki, onun steyk \u00fc\u00e7\u00fcn istehsal etdiyi \u0259t \u0259r\u0259b \u00f6lk\u0259l\u0259rin\u0259 ixrac edilir\u201d. (&#8220;Kaspi&#8221; q\u0259zeti)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259tl\u0259 t\u0259minat\u0131nda idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131q art\u0131r. Bunu r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda Az\u0259rbaycana 30 min 722 ton \u0259t idxal edilib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu h\u0259cmd\u0259 \u0259tin d\u0259y\u0259ri 68 milyon 543 min AB\u015e dollar t\u0259\u015fkil edib. Bunlar, \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 h\u0259cm bax\u0131m\u0131ndan 6 min 490 ton (26,7 faiz), d\u0259y\u0259r bax\u0131m\u0131ndan is\u0259 21 milyon 602 min AB\u015e dollar\u0131 (46 faiz) \u00e7oxdur. Haz\u0131rda \u0259t idxal etdiyimiz \u0259sas \u00f6lk\u0259l\u0259r Rusiya, G\u00fcrc\u00fcstan v\u0259 Qazax\u0131stand\u0131r. Ekspertl\u0259r \u0259t idxal\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 izah edirl\u0259r. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin fikrinc\u0259, son ill\u0259r&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":751485,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",770,415,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",770,415,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",770,415,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg-660x356.jpg",660,356,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",640,345,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",770,415,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",770,415,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/1725804080_1725709920_646e2033733e9f821c1e4e41d27002d6untitled-1-jpg.jpg",770,415,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259tl\u0259 t\u0259minat\u0131nda idxaldan as\u0131l\u0131l\u0131q art\u0131r. Bunu r\u0259smi r\u0259q\u0259ml\u0259r d\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2024-c\u00fc ilin yanvar-iyul aylar\u0131nda Az\u0259rbaycana 30 min 722 ton \u0259t idxal edilib. D\u00f6vl\u0259t G\u00f6mr\u00fck Komit\u0259sinin statistikas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu h\u0259cmd\u0259 \u0259tin d\u0259y\u0259ri 68 milyon 543 min AB\u015e dollar t\u0259\u015fkil edib. Bunlar, \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 h\u0259cm bax\u0131m\u0131ndan 6 min 490 ton (26,7&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751484"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=751484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":751486,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751484\/revisions\/751486"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/751485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=751484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=751484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=751484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}