{"id":751644,"date":"2024-09-09T18:18:58","date_gmt":"2024-09-09T14:18:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=751644"},"modified":"2024-09-09T18:18:58","modified_gmt":"2024-09-09T14:18:58","slug":"az%c9%99rbaycanda-h%c9%99r-1-milyon-n%c9%99f%c9%99r%c9%99-500-600-alim-v%c9%99-t%c9%99dqiqatci-sayi-dusur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=751644","title":{"rendered":"&#8220;Az\u0259rbaycanda h\u0259r 1 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 500-600 alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 say\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;Biz elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxd\u0131qda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 yerd\u0259 oldu\u011funu bil\u0259rik. R\u0259q\u0259ml\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259ri elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev bug\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda deyib. Nazir qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onillikl\u0259r laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p><em><strong>B\u0259s Emin \u018fmrullayev fikirl\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r haql\u0131d\u0131r?<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Musavat.com bildirir ki, t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov m\u00f6vzuya bu c\u00fcr r\u0259y bildirib:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/36d53c05c3b89863b3e9d1d846f89f44.jpg\" alt=\"1589192278_kamran4.jpg (50 KB)\" width=\"700\" height=\"440\" \/><\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8220;Elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rin \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmamas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n elmi v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin oldu\u011funa i\u015far\u0259 edir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 v\u0259 keyfiyy\u0259ti, elmi t\u0259dqiqat sah\u0259sind\u0259ki g\u00f6st\u0259ricil\u0259r beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k deyil. 2022-ci ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Scopus v\u0259 Web of Science kimi beyn\u0259lxalq elmi bazalarda yer alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259qal\u0259l\u0259rinin say\u0131 m\u0259hduddur. Scopus-da yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 2020-2022-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 2500-3000 civar\u0131ndad\u0131r. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259, bu r\u0259q\u0259m \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 50.000, \u0130randa is\u0259 60.000-d\u0259n \u00e7oxdur. H\u0259m\u00e7inin, Az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259qal\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131, Q3 v\u0259 Q4 reytinqli jurnallarda d\u0259rc olunur. Q1 v\u0259 Q2 jurnallarda \u00e7ap olunan m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 is\u0259 \u00e7ox azd\u0131r, bu da elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259 ciddi probleml\u0259rin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. T\u0259dqiqatlar\u0131n dig\u0259r aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istinad edilm\u0259si elmin t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin m\u0259qal\u0259l\u0259rin\u0259 istinad edil\u0259n hallar da \u00e7ox azd\u0131r. Orta istinad g\u00f6st\u0259ricisi beyn\u0259lxalq standartlara nisb\u0259td\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n elm v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sin\u0259 ayr\u0131lan v\u0259saitin h\u0259cmi 2022-ci ild\u0259 \u00dcDM-nin yaln\u0131z 0.2-0.3%-ni t\u0259\u015fkil edib. Halbuki inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 2%-d\u0259n yuxar\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, C\u0259nubi Koreyada \u00dcDM-nin t\u0259xmin\u0259n 4%-i elm v\u0259 texnologiyaya s\u0259rf olunur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda T\u0259dqiqat v\u0259 \u0130nki\u015faf (R&amp;D) x\u0259rcl\u0259ri \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. 2021-ci ilin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, bu g\u00f6st\u0259rici 0.17% t\u0259\u015fkil edir. Bu, beyn\u0259lxalq g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n, m\u0259s\u0259l\u0259n, Avropa Birliyind\u0259ki 2.2% orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n xeyli a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><em><strong>Kamran \u018fs\u0259dov qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259r 1 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 t\u0259xmin\u0259n 500-600 n\u0259f\u0259rdir ki, bu da \u00e7ox az g\u00f6st\u0259ricidir:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8220;Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu r\u0259q\u0259m d\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r; m\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiyada bu g\u00f6st\u0259rici 3.500-d\u0259n \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan elminin ya\u015f strukturu problemlidir. Aliml\u0259rin \u00e7oxu 50 ya\u015fdan yuxar\u0131d\u0131r, g\u0259nc aliml\u0259rin say\u0131 azd\u0131r. Bu da elmin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir problemdir. G\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara d\u0259st\u0259k azd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131 daha y\u00fcks\u0259kdir, bu da beyin ax\u0131n\u0131 problemini yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 m\u0259hduddur. Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Horizon proqramlar\u0131nda v\u0259 ya dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259dqiqat layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rin say\u0131 azd\u0131r. Bu, h\u0259m maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin z\u0259ifliyin\u0259 i\u015far\u0259dir&#8221;.<\/p>\n<p><em><strong>Ekspert onu da vur\u011fulay\u0131b ki, xaric\u0259 beyin ax\u0131n\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si d\u0259 probleml\u0259r yarad\u0131r:<\/strong><\/em><\/p>\n<p>&#8220;Xaricd\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si \u00f6lk\u0259y\u0259 geri d\u00f6nm\u00fcr. Bu da elmi kadr potensial\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 elmin inki\u015faf\u0131n\u0131 l\u0259ngidir. Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131n elmi sah\u0259sind\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil v\u0259 bu, bir \u00e7ox sah\u0259d\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin v\u0259 islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Elmi f\u0259aliyy\u0259tin keyfiyy\u0259tini v\u0259 k\u0259miyy\u0259tini art\u0131rmaq, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nma \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmi sah\u0259y\u0259 daha \u00e7ox investisiya yat\u0131r\u0131lmal\u0131, g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara d\u0259st\u0259k verilm\u0259li, infrastruktur v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. Yaln\u0131z bu yolla Az\u0259rbaycan elmi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tli ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Biz elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxd\u0131qda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 yerd\u0259 oldu\u011funu bil\u0259rik. R\u0259q\u0259ml\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259ri elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev bug\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda deyib. Nazir qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onillikl\u0259r laz\u0131md\u0131r. B\u0259s Emin \u018fmrullayev fikirl\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r haql\u0131d\u0131r? Musavat.com bildirir ki, t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov m\u00f6vzuya bu c\u00fcr r\u0259y bildirib: &#8220;Elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rin \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmamas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n elmi v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin oldu\u011funa i\u015far\u0259 edir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan\u0131n elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 v\u0259 keyfiyy\u0259ti, elmi t\u0259dqiqat sah\u0259sind\u0259ki g\u00f6st\u0259ricil\u0259r beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k deyil. 2022-ci ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":751645,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c.jpg",850,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c.jpg",850,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c.jpg",850,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c-840x494.jpg",640,376,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c.jpg",850,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c.jpg",850,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3b3938a2ef07ef33ca0300fe43f5455c.jpg",850,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Biz elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxd\u0131qda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 yerd\u0259 oldu\u011funu bil\u0259rik. R\u0259q\u0259ml\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil&#8221;. Bu s\u00f6zl\u0259ri elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev bug\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda deyib. Nazir qeyd edib ki, Az\u0259rbaycanda elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onillikl\u0259r laz\u0131md\u0131r. B\u0259s Emin \u018fmrullayev fikirl\u0259rind\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r haql\u0131d\u0131r? Musavat.com bildirir ki, t\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov m\u00f6vzuya bu c\u00fcr r\u0259y bildirib:&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751644"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=751644"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":751646,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751644\/revisions\/751646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/751645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=751644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=751644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=751644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}