{"id":751727,"date":"2024-09-10T10:04:22","date_gmt":"2024-09-10T06:04:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=751727"},"modified":"2024-09-10T10:04:22","modified_gmt":"2024-09-10T06:04:22","slug":"az%c9%99rbaycan-elmini-oldur%c9%99n-%c9%99sas-amill%c9%99r-nazir-d%c9%99-etiraf-etdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=751727","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan elmini \u201c\u00f6ld\u00fcr\u0259n\u201d \u0259sas amill\u0259r &#8211; nazir d\u0259 etiraf etdi"},"content":{"rendered":"<p><strong>R\u0259q\u0259ml\u0259r \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil; ekspert: \u201cElmi sah\u0259y\u0259 daha \u00e7ox investisiya yat\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259&#8230;\u201d<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda elml\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rind\u0259n biri ciddi bir tranformasiyadan ke\u00e7m\u0259sidir. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev \u201cXaricd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycanl\u0131 Aliml\u0259rin forumu\u201dnda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib. Nazir qeyd edib ki, elm haqq\u0131nda m\u00fczakir\u0259 aparmaq elml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaqdan daha asand\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cM\u00fczakir\u0259l\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7mirs\u0259, biz inki\u015faf g\u00f6r\u0259 bilm\u0259rik. Biz elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxd\u0131qda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 yerd\u0259 oldu\u011funu bil\u0259rik. R\u0259q\u0259ml\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onillikl\u0259r laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan 30 il \u0259rzind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259lat\u00fcml\u00fc v\u0259ziyy\u0259td\u0259n ke\u00e7ib. Vacib m\u0259qamlardan biri \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259bil\u0259n m\u0259qs\u0259d m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259sidir.<\/p>\n<p>M\u00fcasir elmi t\u0259dqiqatlar \u00e7ox b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 t\u0259l\u0259b edir. Amma biz daha uy\u011fun sah\u0259l\u0259rd\u0259 nailiyy\u0259t \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. Kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox ictimai m\u00fczakir\u0259 var. Amma onlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 elm \u00e7ox azd\u0131r. Bu hay-k\u00fcyl\u00fc fikirl\u0259rd\u0259n elm\u0259 ged\u0259n yollarda n\u00fcmun\u0259l\u0259r\u0259 ehtiyac var. Elml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan insanlar\u0131 biz tan\u0131m\u0131r\u0131q, g\u00f6rm\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, vacib dig\u0259r m\u0259qam xaricd\u0259 t\u0259hsil proqramlar\u0131d\u0131r. Bu proqramlar Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259r. Son 3 il \u0259rzind\u0259 h\u0259r il 400-\u0259 q\u0259d\u0259r \u015f\u0259xsi xaricd\u0259 t\u0259hsil\u0259 g\u00f6nd\u0259rdik. \u0130nan\u0131ram ki, onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck qismi Az\u0259rbaycana t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259k&#8221;, &#8211; dey\u0259 nazir \u0259lav\u0259 edib.<\/p>\n<p><strong>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, son ill\u0259r\u0259 diqq\u0259t ets\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259ri d\u00fcnya miqyas\u0131nda ir\u0259lid\u0259 deyil. B\u0259s bunun s\u0259b\u0259bi n\u0259dir? N\u0259y\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin etdiyi k\u0259\u015ffl\u0259r, apard\u0131qlar\u0131 t\u0259dqiqatlar d\u00fcnya miqyas\u0131nda tan\u0131na bilmir?<\/strong><\/p>\n<p>Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, tan\u0131nm\u0131\u015f \u201cAD Scientific Index\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131 d\u00fcnya aliml\u0259rinin, \u00f6lk\u0259l\u0259rinin v\u0259 elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin reytinqini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. \u201cAD Scientific Index\u201d t\u0259\u015fkilat\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259ti, elmi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 ald\u0131qlar\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rin elmi d\u0259y\u0259ri \u0259sas\u0131nda d\u00fcnya aliml\u0259rinin v\u0259 universitetl\u0259rinin reytinq s\u0131ralamas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n t\u0259hlil sistemidir. \u201cAD Scientific Index\u201d d\u00fcnya aliml\u0259rinin reytinq s\u0131ralamas\u0131n\u0131n t\u0259rtibind\u0259 9 parametrd\u0259n istifad\u0259 edir v\u0259 11 m\u00f6vzu (k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 me\u015f\u0259\u00e7ilik, inc\u0259s\u0259n\u0259t, dizayn v\u0259 memarl\u0131q, biznes v\u0259 idar\u0259etm\u0259, iqtisadiyyat v\u0259 ekonometrika, t\u0259hsil, m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 texnologiya, tarix, f\u0259ls\u0259f\u0259, ilahiyyat, h\u00fcquq, tibb v\u0259 s\u0259hiyy\u0259, t\u0259bi\u0259t elml\u0259ri, sosial elml\u0259r v\u0259 s.), 256 sah\u0259, 22,350 universitet (elmi-t\u0259dqiqat institutu), 218 \u00f6lk\u0259 v\u0259 10 region (Afrika, Asiya, Avropa, \u015eimali Amerika, Okeaniya, \u018fr\u0259b Liqas\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n EECA (\u015e\u0259rqi Avropa v\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya), BRICS (Braziliya, Rusiya, Hindistan, \u00c7in, C\u0259nubi Afrika, Misir, Efiopiya, \u0130ran v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259ri), Lat\u0131n Amerikas\u0131 v\u0259 COMESA (\u015e\u0259rqi v\u0259 C\u0259nubi Afrika)) \u00fczr\u0259 aliml\u0259rin reytinqini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc il \u00fczr\u0259 t\u0259qdim edilmi\u015f m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, \u201cAD Scientific Index\u201din qeyd olunan meyarlar \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f d\u00fcnya reytinqind\u0259 (World Ranking) \u00f6lk\u0259miz 96-c\u0131, region reytinqind\u0259 (Region Ranking) is\u0259 32-ci s\u0131rada q\u0259rarla\u015f\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnya v\u0259 region \u00fczr\u0259 reytinq s\u0131ralamas\u0131ndak\u0131 yeri \u00f6lk\u0259mizin 50 universitet, elmi-t\u0259dqiqat v\u0259 dig\u0259r m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n \u201cAD Scientific Index\u201din Az\u0259rbaycan \u00fczr\u0259 top 1000 alimi siyah\u0131s\u0131na daxil olan 945 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259ti \u0259sas\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n olunub.<\/p>\n<p>\u201cAD Scientific Index\u201din \u201cWorld Top 100 Scientists in Azerbaijan\u201d siyah\u0131s\u0131na daxil olan 100 \u00f6lk\u0259 alimind\u0259n 32-si (siyah\u0131n\u0131n ilk be\u015fliyind\u0259 3 alim), \u201cAzerbaijan Top 10 Productivity i10 Index\u201d siyah\u0131s\u0131nda 10 alimd\u0259n 5-i, \u201cAzerbaijan Top 10 Last 5 Years i10 Index\u201d siyah\u0131s\u0131nda 6-s\u0131, \u201cAzerbaijan Top 10 Last 5 Years H Index\u201d siyah\u0131s\u0131nda 5-i, \u201cAzerbaijan Top 10 Total Citiation Index\u201d siyah\u0131s\u0131nda 6-s\u0131, \u201cAzerbaijan Top 10 Last 5 Years Citiation Index\u201d siyah\u0131s\u0131nda 5-i BDU-nun \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2019\/08\/11\/344408.jpg\" alt=\"Kamran \u018fs\u0259dov Bak\u0131n\u0131 t\u0259rk etdi - O, \u0130stanbuldan i\u015f t\u0259klifl\u0259ri al\u0131b\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov biziml\u0259 s\u00f6hb\u0259td\u0259 m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb:<\/strong>\u00a0\u201cElm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev bug\u00fcnk\u00fc \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131nda haql\u0131 olaraq deyib ki, elmin v\u0259ziyy\u0259ti \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259rin \u00fcr\u0259ka\u00e7an olmamas\u0131, Az\u0259rbaycan\u0131n elmi v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin oldu\u011funa i\u015far\u0259 edir. \u00d6lk\u0259nin elmi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 dair statistik m\u0259lumatlara \u0259saslanaraq, v\u0259ziyy\u0259ti daha d\u0259rind\u0259n t\u0259hlil ets\u0259k, bir s\u0131ra m\u0259qamlara ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirmi\u015f oluruq. \u0130lk olaraq burada elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n yet\u0259rli olmamas\u0131 v\u0259 keyfiyy\u0259ti vur\u011fulanmal\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n elmi t\u0259dqiqat sah\u0259sind\u0259ki g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259k deyil. 2022-ci ilin g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131. &#8220;Scopus&#8221; v\u0259 &#8220;Web of Science&#8221; kimi beyn\u0259lxalq elmi bazalarda yer alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259qal\u0259l\u0259rinin say\u0131 m\u0259hduddur. &#8220;Scopus&#8221;da yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 2020-2022-ci ill\u0259rd\u0259 t\u0259xmin\u0259n 2500-3000 civar\u0131ndad\u0131r. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259, bu r\u0259q\u0259m \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 50.000, \u0130randa is\u0259 60.000-d\u0259n \u00e7oxdur. El\u0259c\u0259 d\u0259 jurnallar\u0131n reytinqi (Q1, Q2, Q3, Q4) &#8211; az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259qal\u0259l\u0259rinin \u0259ks\u0259riyy\u0259ti a\u015fa\u011f\u0131 reytinqli (Q3 v\u0259 Q4) jurnallarda d\u0259rc olunur. Q1 v\u0259 Q2 jurnallarda \u00e7ap olunan m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 is\u0259 \u00e7ox azd\u0131r, bu da elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n keyfiyy\u0259tind\u0259 ciddi probleml\u0259rin oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Sitat g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri &#8211; t\u0259dqiqatlar\u0131n dig\u0259r aliml\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istinad edilm\u0259si elmin t\u0259sirini g\u00f6st\u0259r\u0259n \u0259sas g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n biridir. Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin m\u0259qal\u0259l\u0259rin\u0259 istinad edil\u0259n hallar da \u00e7ox azd\u0131r. Orta istinad g\u00f6st\u0259ricisi beyn\u0259lxalq standartlara nisb\u0259td\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi, elm \u00fczr\u0259 maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 investisiyalard\u0131r. Elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas faktorlardan biri d\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259find\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259dir. Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n elm v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259sin\u0259 ayr\u0131lan v\u0259saitin h\u0259cmi 2022-ci ild\u0259 \u00dcDM-nin yaln\u0131z 0.2-0.3%-ni t\u0259\u015fkil etmi\u015fdir. Halbuki inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 2%-d\u0259n yuxar\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, C\u0259nubi Koreyada \u00dcDM-nin t\u0259xmin\u0259n 4%-i elm v\u0259 texnologiyaya s\u0259rf olunur. T\u0259dqiqat v\u0259 \u0130nki\u015faf (R&amp;D) x\u0259rcl\u0259ri- Az\u0259rbaycanda R&amp;D x\u0259rcl\u0259ri \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. 2021-ci ilin m\u0259lumatlar\u0131na \u0259sas\u0259n, bu g\u00f6st\u0259rici 0.17% t\u0259\u015fkil edir. Bu, beyn\u0259lxalq g\u00f6st\u0259ricil\u0259rd\u0259n, m\u0259s\u0259l\u0259n, Avropa Birliyind\u0259ki 2.2% orta g\u00f6st\u0259ricid\u0259n xeyli a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, elm i\u015f\u00e7il\u0259rinin say\u0131 v\u0259 keyfiyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Az\u0259rbaycanda h\u0259r 1 milyon n\u0259f\u0259r\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n alim v\u0259 t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131n say\u0131 t\u0259xmin\u0259n 500-600 n\u0259f\u0259rdir. Qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu r\u0259q\u0259m d\u0259 \u00e7ox a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r; m\u0259s\u0259l\u0259n, Rusiyada bu g\u00f6st\u0259rici 3.500-d\u0259n \u00e7oxdur. Eyni zamanda Az\u0259rbaycan elminin ya\u015f strukturu problemlidir. Aliml\u0259rin \u00e7oxu 50 ya\u015fdan yuxar\u0131d\u0131r, g\u0259nc aliml\u0259rin say\u0131 azd\u0131r. Bu da elmin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bir problemdir. G\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara d\u0259st\u0259k azd\u0131r v\u0259 onlar\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131 daha y\u00fcks\u0259kdir, bu da beyin ax\u0131n\u0131 problemini yarad\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert \u0259lav\u0259 edib ki, Az\u0259rbaycan aliml\u0259rinin beyn\u0259lxalq layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131 da m\u0259hduddur:<\/strong>\u00a0\u201cAvropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n Horizon proqramlar\u0131nda v\u0259 ya dig\u0259r beyn\u0259lxalq t\u0259dqiqat layih\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015ftirak ed\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rin say\u0131 azd\u0131r. Bu, h\u0259m maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin z\u0259ifliyin\u0259 i\u015far\u0259dir. Elmi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 t\u0259dqiqatlarda \u00f6lk\u0259nin c\u0259lbediciliyi d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259dir. \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin elmi institutlar\u0131 il\u0259 m\u00fcbadil\u0259 v\u0259 birg\u0259 layih\u0259l\u0259r sah\u0259sind\u0259 d\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f yoxdur.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 v\u0259 aliml\u0259rinin xaric\u0259 getm\u0259si, dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259hsil al\u0131b orada qalmas\u0131 da beyin ax\u0131n\u0131 problemi yarad\u0131r. Xaricd\u0259 t\u0259hsil alan az\u0259rbaycanl\u0131 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si \u00f6lk\u0259y\u0259 geri d\u00f6nm\u00fcr. Bu da elmi kadr potensial\u0131n\u0131n azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 elmin inki\u015faf\u0131n\u0131 l\u0259ngidir. Bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u0259sas g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259r\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n elminin inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 t\u0259klif veril\u0259 bil\u0259r. \u0130lk olaraq maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259 art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Elmi t\u0259dqiqatlar v\u0259 innovasiya sah\u0259sin\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n v\u0259 \u00f6z\u0259l sektordan ayr\u0131lan v\u0259saitl\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 laz\u0131md\u0131r. G\u0259nc aliml\u0259rin t\u0259dqiqat aparmas\u0131 v\u0259 xaricd\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi proqramlar v\u0259 qrantlar t\u0259\u015fkil edilm\u0259lidir. Elmi t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi infrastrukturun qurulmas\u0131, m\u00fcasir laboratoriyalar v\u0259 elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131 vacibdir. Beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131: beyn\u0259lxalq elmi layih\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015ftirak\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, xarici universitetl\u0259rl\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn strategiyalar haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. N\u0259tic\u0259 olaraq Az\u0259rbaycan\u0131n elm sah\u0259sind\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil v\u0259 bu, bir \u00e7ox sah\u0259d\u0259 ciddi d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin v\u0259 islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Elmi f\u0259aliyy\u0259tin keyfiyy\u0259tini v\u0259 k\u0259miyy\u0259tini art\u0131rmaq, beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nma \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn elmi sah\u0259y\u0259 daha \u00e7ox investisiya yat\u0131r\u0131lmal\u0131, g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lara d\u0259st\u0259k verilm\u0259li, infrastruktur v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259lidir. Yaln\u0131z bu yolla Az\u0259rbaycan elmi beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 r\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259q\u0259ml\u0259r \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil; ekspert: \u201cElmi sah\u0259y\u0259 daha \u00e7ox investisiya yat\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259&#8230;\u201d Az\u0259rbaycanda elml\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rind\u0259n biri ciddi bir tranformasiyadan ke\u00e7m\u0259sidir. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev \u201cXaricd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycanl\u0131 Aliml\u0259rin forumu\u201dnda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib. Nazir qeyd edib ki, elm haqq\u0131nda m\u00fczakir\u0259 aparmaq elml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaqdan daha asand\u0131r. \u201cM\u00fczakir\u0259l\u0259r h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 ke\u00e7mirs\u0259, biz inki\u015faf g\u00f6r\u0259 bilm\u0259rik. Biz elml\u0259 ba\u011fl\u0131 r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 baxd\u0131qda v\u0259ziyy\u0259tin n\u0259 yerd\u0259 oldu\u011funu bil\u0259rik. R\u0259q\u0259ml\u0259r he\u00e7 d\u0259 \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil. Elmin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onillikl\u0259r laz\u0131md\u0131r. Az\u0259rbaycan 30 il \u0259rzind\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259lat\u00fcml\u00fc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":751728,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",800,480,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",800,480,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",800,480,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d-608x365.jpg",608,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",640,384,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",800,480,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",800,480,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/ac209b1a77bfdd56da974220ce6abd0d.jpg",800,480,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"R\u0259q\u0259ml\u0259r \u00fcr\u0259ka\u00e7an deyil; ekspert: \u201cElmi sah\u0259y\u0259 daha \u00e7ox investisiya yat\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r v\u0259&#8230;\u201d Az\u0259rbaycanda elml\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rind\u0259n biri ciddi bir tranformasiyadan ke\u00e7m\u0259sidir. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 elm v\u0259 t\u0259hsil naziri Emin \u018fmrullayev \u201cXaricd\u0259 ya\u015fayan Az\u0259rbaycanl\u0131 Aliml\u0259rin forumu\u201dnda \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 deyib. Nazir qeyd edib ki, elm haqq\u0131nda m\u00fczakir\u0259 aparmaq elml\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmaqdan daha&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751727"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=751727"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751727\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":751729,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/751727\/revisions\/751729"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/751728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=751727"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=751727"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=751727"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}