{"id":752323,"date":"2024-09-12T10:58:11","date_gmt":"2024-09-12T06:58:11","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=752323"},"modified":"2024-09-12T10:58:11","modified_gmt":"2024-09-12T06:58:11","slug":"universitet-m%c9%99zunlarinin-t%c9%99yinatli-is-problemi-t%c9%99klif","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=752323","title":{"rendered":"Universitet m\u0259zunlar\u0131n\u0131n t\u0259yinatl\u0131 i\u015f problemi &#8211; t\u0259klif"},"content":{"rendered":"<p><strong>D\u00fcnya universitetl\u0259rinin reytinql\u0259ri hesablanark\u0259n m\u0259zunlar\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r; ekspert hesab edir ki, m\u0259cburi i\u015f se\u00e7imind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 \u015f\u0259ffaf bir yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ll\u0259rdir ki, universitet m\u0259zunlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 probleml\u0259r ya\u015fan\u0131r. Onlar i\u015f tapa bilm\u0259m\u0259kd\u0259n gileyl\u0259nir, m\u00fcxt\u0259lif arqumentl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, i\u015f adamlar\u0131n\u0131 t\u0259qsirl\u0259ndirirl\u0259r. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00fcnyada universitetl\u0259rin reytinql\u0259ri hesablanark\u0259n m\u0259zunlar\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. D\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur olan \u201cTimes Higher Education\u201d siyah\u0131s\u0131ndak\u0131 universitetl\u0259ri bir metodologiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirir. Ke\u00e7\u0259n ilin n\u0259tic\u0259l\u0259rini 5 \u0259sas ba\u015fl\u0131q alt\u0131nda 13 performans g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u201cTHE\u201d 2024, bu il 18 f\u0259rqli performans g\u00f6st\u0259ricisinin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n siyah\u0131s\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib. Siyah\u0131da ilk yerl\u0259rd\u0259 bir t\u0259l\u0259b\u0259y\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n i\u015f\u00e7il\u0259rin say\u0131na nisb\u0259ti g\u00f6st\u0259rilir.<\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131raq ki, D\u00f6vl\u0259t M\u0259\u015f\u011fulluq Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanan \u201cM\u0259zunlar\u0131n m\u0259\u015f\u011fulluq reytinqi\u201d platformas\u0131nda da 2018-2021-ci ill\u0259r aras\u0131nda Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n 11 universitetin m\u0259zunlar\u0131n\u0131n \u0259m\u0259k bazar\u0131ndak\u0131 yeri il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatlar d\u0259rc edilib. Sistem\u0259 45 mind\u0259n art\u0131q m\u0259zunun m\u0259lumatlar\u0131 daxil edilib. Qeyd olunan m\u0259zunlar\u0131n 57%-\u0259 yax\u0131n\u0131 v\u0259 ya t\u0259xmin\u0259n 26 min n\u0259f\u0259r i\u015fl\u0259 t\u0259min olunub. 99 n\u0259f\u0259r f\u0259rdi sahibkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olur, qalan\u0131 i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmayanlard\u0131r. 2018-2021-ci ill\u0259r aras\u0131nda m\u0259zun olan v\u0259 adlar\u0131 sistem\u0259 daxil edil\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259rin 64%-d\u0259n \u00e7oxu \u0259m\u0259k m\u00fcqavil\u0259si \u0259sas\u0131nda i\u015f tap\u0131b. Onlar\u0131n c\u0259mi 20%-i d\u00f6vl\u0259t sektorunda i\u015fl\u0259yir.<\/p>\n<p><strong>Platformada yerl\u0259\u015fdiril\u0259n m\u0259lumatlar\u0131n analizi g\u00f6st\u0259rir ki, qeyd olunan m\u00fcdd\u0259td\u0259 UNEC-d\u0259n m\u0259zun olanlar\u0131n 61%-i i\u015fl\u0259 t\u0259min edilib. F\u0259rdi sahibkarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olanlar aras\u0131nda da bu universitetin m\u0259zunlar\u0131 \u00e7oxluq t\u0259\u015fkil edir.<\/strong><\/p>\n<p>BDU-nun m\u0259zunlar\u0131n\u0131n 55%-\u0259 yax\u0131n\u0131 i\u015fl\u0259 t\u0259min olunub. Bu universitetd\u0259n \u0259n \u00e7ox m\u0259zunu olan ixtisaslar h\u00fcquq\u015f\u00fcnasl\u0131q, m\u00fc\u0259llimlikl\u0259r v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rdir. \u0130\u015fl\u0259 t\u0259min edil\u0259nl\u0259r aras\u0131nda da h\u00fcquq\u015f\u00fcnas, m\u00fc\u0259lliml\u0259r v\u0259 iqtisadiyyat m\u0259zunlar\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/s3.eu-central-1.amazonaws.com\/abzasmedia\/media\/featured_images\/2022\/07\/02\/kamran-%C9%99s%C9%99dov.png\" alt=\"AbzasMedia - T\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z 'g\u0259minin' batd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcs\u00fczs\u0259... - Kamran  \u018fs\u0259dov\" width=\"783\" height=\"440\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov\u00a0 deyib ki, universitetl\u0259rin m\u0259zunlar\u0131n\u0131 t\u0259yinatla i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259si bir s\u0131ra \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, b\u0259zi \u00e7\u0259tinlikl\u0259r d\u0259 yarada bil\u0259r:<\/strong>\u00a0\u201cBu praktikan\u0131n u\u011furlu olub-olmamas\u0131 is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif faktorlardan as\u0131l\u0131d\u0131r: Burada h\u0259m m\u00fcsb\u0259t, h\u0259m d\u0259 m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r salsaq, bir s\u0131ra m\u0259qamlar\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. \u0130lk olaraq m\u00fcsb\u0259t t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n dan\u0131\u015faq. T\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri m\u0259zunlar\u0131 t\u0259yinatla i\u015f\u0259 g\u00f6nd\u0259rdikd\u0259, onlar\u0131n i\u015fsiz qalma riski azal\u0131r. Bu, g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259 qazanmas\u0131na v\u0259 \u0259m\u0259k bazar\u0131na s\u00fcr\u0259tl\u0259 inteqrasiya olmas\u0131na k\u00f6m\u0259k edir. Bel\u0259 bir sistem, x\u00fcsusil\u0259 y\u00fcks\u0259k i\u015fsizlik s\u0259viyy\u0259si olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259zunlar \u00fc\u00e7\u00fcn effektiv bir h\u0259ll ola bil\u0259r. T\u0259yinatla i\u015f t\u0259minat\u0131 universitet v\u0259 i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r aras\u0131nda daha s\u0131x \u0259laq\u0259 yarad\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, universitetl\u0259r \u00f6z t\u0259dris proqramlar\u0131n\u0131 \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n ehtiyaclar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131raraq daha m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc m\u0259zun haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 h\u0259yata ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259r. Bu, \u0259m\u0259k bazar\u0131nda uy\u011fun kadr t\u0259minat\u0131n\u0131 v\u0259 balans\u0131 t\u0259min ed\u0259 bil\u0259r. T\u0259yinat sistemi vasit\u0259sil\u0259 m\u0259zunlar daha az inki\u015faf etmi\u015f v\u0259 ya kadr \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan b\u00f6lg\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6nl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Bu, regional inki\u015faf\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 b\u0259rab\u0259rsizlikl\u0259ri azald\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Ekspert m\u0259nfi t\u0259r\u0259fl\u0259rd\u0259n d\u0259 s\u00f6z a\u00e7\u0131b:<\/strong>\u00a0\u201cM\u0259zunlar\u0131n \u00f6z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olmayan yerl\u0259r\u0259 t\u0259yin olunmas\u0131 onlar\u0131n motivasiyas\u0131n\u0131 azalda bil\u0259r. M\u0259cburi t\u0259yinat, m\u0259zunlar\u0131n \u00f6z bacar\u0131qlar\u0131na v\u0259 maraqlar\u0131na uy\u011fun sah\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r ki, bu da onlar\u0131n i\u015f s\u0259m\u0259r\u0259sini v\u0259 i\u015fd\u0259n m\u0259mnunlu\u011funu azald\u0131r. T\u0259yinat sistemind\u0259 m\u0259zunlar h\u0259r zaman arzu etdikl\u0259ri v\u0259 ya uy\u011fun olduqlar\u0131 i\u015f \u015f\u0259raitind\u0259 v\u0259 ya \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmaya bil\u0259rl\u0259r. \u0130\u015f yerl\u0259rinin keyfiyy\u0259ti v\u0259 \u015f\u0259raiti b\u0259z\u0259n m\u0259zunlar\u0131n pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131na v\u0259 karyera perspektivl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olmaya bil\u0259r. T\u0259yinatla i\u015f t\u0259minat\u0131 mexanizmi \u0259m\u0259k bazar\u0131nda t\u0259l\u0259b v\u0259 t\u0259klif aras\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131 pozmaq t\u0259hl\u00fck\u0259si da\u015f\u0131y\u0131r. Bel\u0259 bir sistem, i\u015f\u0259g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r\u0259 \u0259n uy\u011fun namiz\u0259dl\u0259ri se\u00e7m\u0259k v\u0259 ya m\u0259zunlar\u0131n \u00f6z potensiallar\u0131n\u0131 tam olaraq istifad\u0259 etm\u0259l\u0259rin\u0259 imkan verm\u0259y\u0259 bil\u0259r. M\u0259zunlar\u0131n t\u0259yinatla i\u015fl\u0259 t\u0259min edilm\u0259si mexanizmi \u0259lav\u0259 b\u00fcrokratiya v\u0259 inzibati y\u00fck yarada bil\u0259r. Universitetl\u0259r v\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 m\u0259zunlar\u0131 i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni strukturlar yaratmal\u0131 v\u0259 \u0259lav\u0259 resurslar s\u0259rf etm\u0259li ola bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 onu dey\u0259 bil\u0259rik ki, universitetl\u0259rin m\u0259zunlar\u0131 t\u0259yinatla i\u015fl\u0259 t\u0259min etm\u0259si h\u0259m m\u00fcsb\u0259t, h\u0259m d\u0259 m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r do\u011fura bil\u0259n bir sistemdir. U\u011furlu olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bel\u0259 bir mexanizm \u0259m\u0259k bazar\u0131n\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olmal\u0131, m\u0259zunlar\u0131n maraqlar\u0131 v\u0259 ist\u0259kl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmal\u0131d\u0131r. H\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259t v\u0259 universitetl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n keyfiyy\u0259tli i\u015f yerl\u0259rinin t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 m\u0259zunlar\u0131n pe\u015f\u0259kar inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si vacibdir. M\u0259cburi i\u015f se\u00e7imind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k v\u0259 m\u0259zunlar\u0131n \u00f6z bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 maksimum s\u0259viyy\u0259d\u0259 istifad\u0259 ed\u0259 bilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn daha \u00e7evik v\u0259 \u015f\u0259ffaf bir yana\u015fma t\u0259tbiq olunmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Afaq M\u0130RAY\u0130Q,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya universitetl\u0259rinin reytinql\u0259ri hesablanark\u0259n m\u0259zunlar\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r; ekspert hesab edir ki, m\u0259cburi i\u015f se\u00e7imind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 \u015f\u0259ffaf bir yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r \u0130ll\u0259rdir ki, universitet m\u0259zunlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 probleml\u0259r ya\u015fan\u0131r. Onlar i\u015f tapa bilm\u0259m\u0259kd\u0259n gileyl\u0259nir, m\u00fcxt\u0259lif arqumentl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, i\u015f adamlar\u0131n\u0131 t\u0259qsirl\u0259ndirirl\u0259r. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00fcnyada universitetl\u0259rin reytinql\u0259ri hesablanark\u0259n m\u0259zunlar\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. D\u00fcnyaca m\u0259\u015fhur olan \u201cTimes Higher Education\u201d siyah\u0131s\u0131ndak\u0131 universitetl\u0259ri bir metodologiya \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirir. Ke\u00e7\u0259n ilin n\u0259tic\u0259l\u0259rini 5 \u0259sas ba\u015fl\u0131q alt\u0131nda 13 performans g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n \u201cTHE\u201d 2024, bu il 18&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":752324,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[23],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",672,403,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",672,403,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",672,403,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b-609x365.jpg",609,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",640,384,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",672,403,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",672,403,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/3f9928115d60185020a594aa66e5b31b.jpg",672,403,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=23\" rel=\"category\">T\u0259hsil<\/a>","rttpg_excerpt":"D\u00fcnya universitetl\u0259rinin reytinql\u0259ri hesablanark\u0259n m\u0259zunlar\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min olunmas\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r; ekspert hesab edir ki, m\u0259cburi i\u015f se\u00e7imind\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k laz\u0131md\u0131r v\u0259 \u015f\u0259ffaf bir yana\u015fma olmal\u0131d\u0131r \u0130ll\u0259rdir ki, universitet m\u0259zunlar\u0131n\u0131n i\u015fl\u0259 t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 probleml\u0259r ya\u015fan\u0131r. Onlar i\u015f tapa bilm\u0259m\u0259kd\u0259n gileyl\u0259nir, m\u00fcxt\u0259lif arqumentl\u0259r g\u0259tir\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, i\u015f adamlar\u0131n\u0131 t\u0259qsirl\u0259ndirirl\u0259r. \u201cYeni M\u00fcsavat\u201d x\u0259b\u0259r verir ki, d\u00fcnyada universitetl\u0259rin reytinql\u0259ri hesablanark\u0259n m\u0259zunlar\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752323"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=752323"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752323\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752325,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752323\/revisions\/752325"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/752324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=752323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=752323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=752323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}