{"id":752626,"date":"2024-09-13T10:17:51","date_gmt":"2024-09-13T06:17:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=752626"},"modified":"2024-09-13T10:17:51","modified_gmt":"2024-09-13T06:17:51","slug":"lohr%c9%99m-yerisli-karvanin-yurusu-onun-yuku-ortaq-turk-%c9%99lifbasidir-m%c9%99nzili-is%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=752626","title":{"rendered":"L\u00f6hr\u0259m yeri\u015fli karvan\u0131n y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc \u2013 Onun y\u00fck\u00fc ortaq t\u00fcrk \u0259lifbas\u0131d\u0131r, m\u0259nzili is\u0259&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>H\u0259r bir b\u00f6y\u00fck ulusun, xalq\u0131n tarixind\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl v\u0259 t\u0259r\u0259qqi, geril\u0259m\u0259 v\u0259 intibah d\u00f6vrl\u0259ri olur.<\/strong><\/p>\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, orta \u0259srl\u0259rd\u0259 monqol v\u0259 tatarlar\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n rus xalq\u0131 20-ci \u0259srd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n v\u0259 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck imperiyas\u0131n\u0131 qurdu, \u00f6z\u00fcn\u0259 Avropada, Asiyada, Afrikada, C\u0259nubi Amerikada vassal-d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaratd\u0131. Monqollar v\u0259 tatarlar is\u0259 \u0259ksin\u0259, t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn dibin\u0259 endil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r \u0259srl\u0259rc\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259si alt\u0131nda ya\u015fayan \u0259r\u0259b q\u0259bil\u0259l\u0259ri 20-ci \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurdular, varland\u0131lar, indi malik olduqlar\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 t\u0259sir dair\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p>20-ci \u0259srin 60-70-ci ill\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd bir t\u0259r\u0259find\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 malik olan Fransa ard-arda \u0259l alt\u0131nda saxlad\u0131\u011f\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri, \u0259yal\u0259tl\u0259ri itirdi v\u0259 bu \u00f6lk\u0259nin imperiya ambisiyalar\u0131 haz\u0131rda da z\u0259rb\u0259l\u0259r almaqda, n\u00fcfuz dair\u0259si ki\u00e7ilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>\u00d6zl\u0259rini d\u00fcnyan\u0131n ger\u00e7\u0259k v\u0259 \u015f\u0259riksiz a\u011fas\u0131 z\u0259nn ed\u0259n infilisl\u0259r d\u0259 \u0259vv\u0259lki t\u0259r\u0259qqil\u0259rind\u0259 deyill\u0259r, amma onlar\u0131n t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcnd\u0259n dan\u0131\u015fmaq tezdir.<\/p>\n<p>Hindistan\u0131n vahid d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixi \u00f6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131ndan ba\u015flay\u0131r, buna q\u0259d\u0259r \u0259srl\u0259r boyu yadellil\u0259rin \u0259sar\u0259tind\u0259 ya\u015fay\u0131b. Amma indi s\u00fcr\u0259tl\u0259 d\u00fcnya n\u0259h\u0259ngin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p>Q\u0259dim d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixi olan \u00c7in \u0259srl\u0259r boyu qapazalt\u0131 olsa da, yaln\u0131z bu \u0259srd\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnya a\u011fal\u0131\u011f\u0131na iddia ed\u0259nl\u0259rd\u0259n birin\u0259 \u00e7evrilib v\u0259 bu d\u00f6vl\u0259t \u00f6z niyy\u0259tini iqtisadi r\u0131\u00e7aqlarla h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259k niyy\u0259tind\u0259dir.<\/p>\n<p>Bu x\u00fcsusda \u00e7ox dan\u0131\u015fmaq olar, amma q\u0131sa k\u0259s\u0259k, \u00f6z ulusumuzun yeni intibah m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 adlamaq \u00e7abalar\u0131na diqq\u0259t ed\u0259k.<\/p>\n<p>Orta \u0259srl\u0259rd\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n b\u00f6y\u00fck d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, imperiyalar\u0131 olub. Bu, tarixd\u0259n b\u0259llidir: Osmanl\u0131, Teymuril\u0259r, Q\u0131z\u0131l Orda, S\u0259lcuqlar, A\u011fqoyunlular, S\u0259f\u0259vil\u0259r, \u018ff\u015farlar, Qacarlar v\u0259 s.<\/p>\n<p>Ancaq \u00f6t\u0259n \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 bu imperiyalardan, d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259n \u0259s\u0259r-\u0259lam\u0259t qalmam\u0131\u015fd\u0131. Onlar\u0131n \u0259n q\u00fcdr\u0259tlisi olan Osmanl\u0131 imperiyas\u0131 bel\u0259 Antanta q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin i\u015f\u011fal\u0131na m\u0259ruz qalm\u0131\u015f, o boyda xan\u0259danl\u0131q ingilis bayra\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131na q\u0131s\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Mustafa Kamal Atat\u00fcrk olmasayd\u0131 v\u0259 o, b\u00f6y\u00fck m\u00fcqavim\u0259t h\u0259r\u0259kat\u0131 ba\u015flamasayd\u0131, b\u00f6y\u00fck ehtimalla bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiy\u0259 \u0130raq, Suriya kimi bir d\u00f6vl\u0259t olacaqd\u0131.<\/p>\n<p>Qacar d\u00f6vl\u0259tinin s\u00fcqutunu bilirsiniz. \u0130ndi o d\u00f6vl\u0259t \u0130ran adlan\u0131r v\u0259 bu \u00f6lk\u0259d\u0259 t\u00fcrk milli kimliyi s\u0131x\u0131nt\u0131 i\u00e7ind\u0259dir.<\/p>\n<p>O biri t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri d\u0259 Rusiya t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal olunmu\u015fdu. T\u00fcrk\u00fcstan 4+ yer\u0259 (Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, T\u00fcrkm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistan+Qaraqalpak\u0131stan) par\u00e7alanm\u0131\u015f, Az\u0259rbaycan ilhaq edilmi\u015f, Tatar\u0131stan, Ba\u015fq\u0131rd\u0131stan, Altay v\u0259 \u00fcz\u00fc o t\u0259r\u0259fd\u0259ki t\u00fcrk uluslar\u0131 rus imperiyas\u0131na qat\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>\u0130ndi bu arealda soy-k\u00f6k z\u0259minind\u0259 yeni bir yax\u0131nla\u015fma, \u00e7ul\u011fa\u015fma, inteqrasiya prosesi ba\u015flan\u0131b. Bu, a\u00e7\u0131q g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n<p>SSR\u0130-nin da\u011f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 m\u0259\u015fhur olan bir mahn\u0131 (\u201c\u00d6zb\u0259k, t\u00fcrkm\u0259n, uy\u011fur, tatar, az\u0259r bir boydur, qaraqalpaq, q\u0131r\u011f\u0131z, qazax \u2013 bunlar bir soydur\u201d) n\u0259 q\u0259d\u0259r romantik v\u0259 utopik g\u00f6r\u00fcns\u0259 d\u0259 v\u0259 yenid\u0259n bir ataya g\u0259lm\u0259 ideyas\u0131 ciddi m\u00fcqavim\u0259tl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fs\u0259 d\u0259, bu g\u00fcn n\u0259 g\u00f6r\u00fcr\u00fck?<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn g\u00f6r\u00fcr\u00fck ki, ortada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri Birliyi adlanan siyasi t\u0259\u015fkilat, T\u00fcrksoy adlanan m\u0259d\u0259niyy\u0259t ittifaq\u0131, Beyn\u0259lxalq T\u00fcrk Akademiyas\u0131 kimi tan\u0131nan elmi-m\u0259d\u0259ni ocaq var. Bu t\u0259\u015fkilatlar t\u00fcrk xalqlar\u0131 aras\u0131nda inteqrasiyan\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi, ard\u0131c\u0131l i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. Obrazl\u0131 des\u0259k, bu l\u00f6hr\u0259m yeri\u015fli karvan \u00f6z m\u0259nzilinin ba\u015f\u0131na do\u011fru aram-aram ir\u0259lil\u0259yir.<\/p>\n<p>O m\u0259nzilin ad\u0131na Turan dey\u0259nd\u0259 bir \u00e7oxlar\u0131 d\u0259liy\u0259 d\u00f6n\u00fcr, bunu \u00f6z m\u00f6vcudluqlar\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259 say\u0131rlar. Amma s\u00f6hb\u0259t t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin iqtisadi birliyind\u0259n, siyasi m\u00fctt\u0259fiqliyind\u0259n, ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rd\u0259 muxtariyyata malik olan t\u00fcrk uluslar\u0131na m\u0259d\u0259ni-siyasi himay\u0259darl\u0131qdan gedir v\u0259 he\u00e7 bir d\u00f6vl\u0259tin s\u00fcqutunu, par\u00e7alanmas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmur.<\/p>\n<p>Uzun ill\u0259r b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n 5-ci kolonlar\u0131 canf\u0259\u015fanl\u0131qla, bir az da \u0259minlikl\u0259 iddia edirdil\u0259r ki, t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na m\u0259xsus olan d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalqlar\u0131n bir araya g\u0259lm\u0259si he\u00e7 c\u00fcr m\u00fcmk\u00fcn olmayacaq. Bu iddian\u0131n \u0259sass\u0131zl\u0131\u011f\u0131 son 2-3 ild\u0259 parlaq \u015f\u0259kild\u0259 ortaya \u00e7\u0131xd\u0131. T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n az qala h\u0259r ay bir araya g\u0259lm\u0259si, sazi\u015fl\u0259r, m\u00fcqavil\u0259l\u0259r imzalamas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f istiqam\u0259t\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ortaq irad\u0259 var.<\/p>\n<p>B\u0259dxahlar\u0131n daha bir arqumenti d\u0259 o idi ki, t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin ortaq \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si rus dilidir. Bunu daha \u00e7ox ironiya il\u0259 deyirdil\u0259r. Ancaq tendensiya bundan ibar\u0259tdir ki, art\u0131q bu xalqlar\u0131n siyasi r\u0259hb\u0259rl\u0259ri, ziyal\u0131lar\u0131 bir-birini anlay\u0131rlar, aradak\u0131 dil baryeri s\u00fcr\u0259tl\u0259 s\u00f6k\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/c2dd9787ef0970d9c149543b50dfd0cb.jpg\" alt=\"orttttk.jpg (65 KB)\" width=\"722\" height=\"700\" \/><\/p>\n<p>\u0130ndi ortaq t\u00fcrk \u0259lifbas\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Bu, b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq \u0259lifbas\u0131 olacaq. Zat\u0259n Anadolu t\u00fcrkl\u0259ri 94 ildir bu \u0259lifba il\u0259 yaz\u0131b-oxuyur. Biz Lat\u0131n \u0259lifbas\u0131 il\u0259 yaz\u0131b-oxuma\u011fa onlardan da be\u015f il \u00f6nc\u0259, 1923-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7mi\u015fik. Ancaq 1933-c\u00fc ild\u0259 Stalinin \u0259mri il\u0259 SSR\u0130-y\u0259 daxil olan b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman-t\u00fcrk xalqlar\u0131 m\u0259cburi qaydada kiril \u0259lifbas\u0131na ke\u00e7ibl\u0259r.<\/p>\n<p>Bu, t\u0259drici rusifikasiya siyas\u0259tinin t\u0259rkib hiss\u0259si idi v\u0259 ideyan\u0131n m\u00fc\u0259llifl\u0259ri bu istiqam\u0259td\u0259 \u00f6z planlar\u0131n\u0131n geni\u015f h\u0259cmd\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdil\u0259r. T\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n dill\u0259ri bir-birind\u0259n f\u0259rql\u0259nm\u0259y\u0259, ba\u015fqa-ba\u015fqa s\u0259mtl\u0259rd\u0259 inki\u015faf etdirilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Haz\u0131rda b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk xalqlar\u0131nda istifad\u0259 olunan leksikonda on minl\u0259rl\u0259 eyni v\u0259 ya b\u0259nz\u0259r s\u00f6zl\u0259r olsa da, t\u0259l\u0259ff\u00fcz\u00fc anlamaq \u00e7\u0259tinlik t\u00f6r\u0259dir.<\/p>\n<p>H\u0259r\u00e7\u0259nd bir az\u0259rbaycanl\u0131n\u0131n \u00f6zb\u0259k, t\u00fcrkm\u0259n, uy\u011fur dill\u0259rind\u0259 s\u0259rb\u0259st dan\u0131\u015fmas\u0131, yazmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 vaxt kifay\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. O biri dill\u0259ri \u00f6yr\u0259nm\u0259k is\u0259 qoy 1-2 ay vaxt apars\u0131n. \u00c7\u0259tin deyil.<\/p>\n<p>Onsuz da h\u0259r mill\u0259t \u00f6z qon\u015fular\u0131ndan, h\u0259tta uzaqda ya\u015fayan xalqlar\u0131n dilind\u0259n minl\u0259rl\u0259 s\u00f6z al\u0131b v\u0259 almaqdad\u0131r. Bu g\u00fcn i\u015fl\u0259tdiyimiz leksikondak\u0131 minl\u0259rl\u0259 termin Avropa xalqlar\u0131n\u0131n dilind\u0259n al\u0131n\u0131b. Onlar\u0131 i\u015fl\u0259d\u0259nd\u0259 he\u00e7 kim bir k\u0259lm\u0259 etiraz etmir. Amma Anadolu v\u0259 ya \u00d6zb\u0259kistan t\u00fcrkl\u0259rinin i\u015fl\u0259tdiyi birc\u0259 k\u0259lm\u0259ni dan\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u015fl\u0259d\u0259n kimi \u201cay aman, dili korlad\u0131lar\u201d vay-n\u00f6fs\u0259si qalx\u0131r.<\/p>\n<p>Ancaq sa\u011fdan, soldan, \u015fimaldan, c\u0259nubdan, q\u0259rbd\u0259n g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u00fcqavim\u0259t\u0259, t\u0259zyiql\u0259r\u0259 baxmayaraq, proses \u00f6z axar\u0131yla gedir v\u0259 ax\u0131rda uzaqg\u00f6r\u0259n d\u00fchalar\u0131n dediyi kimi olacaq. B\u00fct\u00fcn t\u00fcrk xalqlar\u0131 eyni qrafika il\u0259 yaz\u0131b-oxuyacaq, dem\u0259k olar ki, eyni bir ortaq dild\u0259 dan\u0131\u015facaqlar. B\u0259lk\u0259 bir az gec v\u0259 bir az \u00e7\u0259tin olacaq, amma bu, m\u00fctl\u0259q olacaq.<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/xalid-kazimli_38\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7b4a53a5a5343a43be46eaabb8cf36a0.jpg\" \/>Xalid KAZIMLI<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u0259r bir b\u00f6y\u00fck ulusun, xalq\u0131n tarixind\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl v\u0259 t\u0259r\u0259qqi, geril\u0259m\u0259 v\u0259 intibah d\u00f6vrl\u0259ri olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, orta \u0259srl\u0259rd\u0259 monqol v\u0259 tatarlar\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n rus xalq\u0131 20-ci \u0259srd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n v\u0259 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck imperiyas\u0131n\u0131 qurdu, \u00f6z\u00fcn\u0259 Avropada, Asiyada, Afrikada, C\u0259nubi Amerikada vassal-d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaratd\u0131. Monqollar v\u0259 tatarlar is\u0259 \u0259ksin\u0259, t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn dibin\u0259 endil\u0259r. \u00d6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r \u0259srl\u0259rc\u0259 ba\u015fqa d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259si alt\u0131nda ya\u015fayan \u0259r\u0259b q\u0259bil\u0259l\u0259ri 20-ci \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurdular, varland\u0131lar, indi malik olduqlar\u0131 s\u0259rv\u0259tl\u0259 d\u00fcnyadak\u0131 t\u0259sir dair\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndirirl\u0259r. 20-ci \u0259srin 60-70-ci ill\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd bir t\u0259r\u0259find\u0259 m\u00fcst\u0259ml\u0259k\u0259l\u0259r\u0259 malik&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":752627,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",700,467,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",700,467,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",700,467,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328-547x365.jpg",547,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",640,427,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",700,467,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",700,467,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/dcd4191594e97399a548e0f0d2250328.jpg",700,467,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"H\u0259r bir b\u00f6y\u00fck ulusun, xalq\u0131n tarixind\u0259 t\u0259n\u0259zz\u00fcl v\u0259 t\u0259r\u0259qqi, geril\u0259m\u0259 v\u0259 intibah d\u00f6vrl\u0259ri olur. M\u0259s\u0259l\u0259n, orta \u0259srl\u0259rd\u0259 monqol v\u0259 tatarlar\u0131n \u0259sar\u0259ti alt\u0131nda inl\u0259y\u0259n rus xalq\u0131 20-ci \u0259srd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n v\u0259 b\u00fct\u00fcn zamanlar\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck imperiyas\u0131n\u0131 qurdu, \u00f6z\u00fcn\u0259 Avropada, Asiyada, Afrikada, C\u0259nubi Amerikada vassal-d\u00f6vl\u0259tl\u0259r yaratd\u0131. Monqollar v\u0259 tatarlar is\u0259 \u0259ksin\u0259, t\u0259n\u0259zz\u00fcl\u00fcn dibin\u0259 endil\u0259r. \u00d6t\u0259n \u0259srin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752626"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=752626"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752626\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752628,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752626\/revisions\/752628"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/752627"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=752626"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=752626"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=752626"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}