{"id":752673,"date":"2024-09-13T11:04:51","date_gmt":"2024-09-13T07:04:51","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=752673"},"modified":"2024-09-13T11:04:51","modified_gmt":"2024-09-13T07:04:51","slug":"dinamika-var-inkisaf-var-v%c9%99-%c9%99n-on%c9%99mlisi-goz%c9%99l-perspektivl%c9%99r-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=752673","title":{"rendered":"Dinamika var, inki\u015faf var v\u0259 \u0259n \u00f6n\u0259mlisi, g\u00f6z\u0259l perspektivl\u0259r var"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>\u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201dd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259rin u\u011furlu icras\u0131\u00a0 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yarad\u0131r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan torpaqlar\u0131m\u0131zda qalibiyy\u0259t r\u0259mzi olan \u00fc\u00e7r\u0259ngli Bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n dal\u011falanmas\u0131 q\u00fcrurvericidir. Amma bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 unutmayaq ki, h\u0259r bir h\u0259d\u0259f u\u011furlar\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, icras\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259tiyy\u0259t, s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru inamla add\u0131mlamas\u0131nda Lider v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmu\u015f siyas\u0259t amilinin b\u00f6y\u00fck rola malik oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00a0g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa olunaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u0259 inam\u0131n\u0131 itirm\u0259di. Bu inama\u00a0 \u0259sas ver\u0259n \u00a0d\u00f6vl\u0259timizin q\u0259tiyy\u0259ti, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin h\u0259lli il\u0259 ba\u011fl\u0131 prinsipial\u00a0 m\u00f6vqeyimizin d\u0259yi\u015fm\u0259m\u0259si, \u0259n y\u00fcks\u0259k tribunalardan s\u0259sl\u0259ndiril\u0259n b\u0259yanatlar\u0131n real h\u0259yatda \u00f6z \u0259ksini tapmas\u0131 idi. Bug\u00fcn\u00fcm\u00fczl\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131n\u0131n ilk ill\u0259rini m\u00fcqayis\u0259 etdikd\u0259\u00a0 Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin Az\u0259rbaycan\u0131 b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259td\u0259n, faci\u0259l\u0259rd\u0259n, m\u00fcst\u0259qilliyini itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n xilas etdiyinin \u015fahidi oluruq. Bir daha s\u00fcbut olunur ki, m\u00fcst\u0259qilliyin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7\u0259tindirs\u0259, onun qorunmas\u0131 ondan da \u00e7\u0259tindir. 1993-c\u00fc ild\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi il\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131ndan sonra yenid\u0259n qurulan Az\u0259rbaycan add\u0131m-add\u0131m h\u0259d\u0259f\u0259 do\u011fru ir\u0259lil\u0259di. H\u0259r bir \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda iqtisadi amilin rolunu \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259k\u0259n \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev d\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n bel\u0259 bir\u00a0 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi ki, t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259si \u00a0olmadan, s\u0259yl\u0259r birl\u0259\u015fdirilm\u0259d\u0259n he\u00e7 bir \u00f6lk\u0259 t\u0259kba\u015f\u0131na iqtisadi t\u0259r\u0259qqiy\u0259 nail ola bilm\u0259z. 1994-c\u00fc ilin 20 sentyabr tarixind\u0259 imzalanan \u00ab\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u00bb Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck q\u0259tiyy\u0259tinin,\u00a0 s\u0259yl\u0259rinin n\u0259tic\u0259si oldu. Az\u0259rbaycan a\u00e7\u0131q d\u0259niz\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 olmayan \u00f6lk\u0259 olmas\u0131na baxmayaraq haz\u0131rda enerji v\u0259 n\u0259qliyyat m\u0259rk\u0259zi kimi d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259dir. \u00d6lk\u0259mizin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00e7\u00fcs\u00fc oldu\u011fu\u00a0 enerji layih\u0259l\u0259rinin u\u011furlu sonluqla ba\u015fa \u00e7atmas\u0131 onun d\u00fcnyan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynamas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu layih\u0259l\u0259r d\u00fcnyan\u0131n enerji x\u0259rit\u0259sini yenid\u0259n t\u0259rtib edir. Regional \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 ba\u015flayan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q co\u011frafiyas\u0131n\u0131 daha da geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k beyn\u0259lxalq miqyas al\u0131b. Art\u0131q \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndiril\u0259n C\u0259nub Qaz D\u0259hlizinin icras\u0131 tam t\u0259rkibd\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131ndan biri TAP-\u0131n v\u0259 TANAP-\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sidir. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda yer alan bu reall\u0131\u011f\u0131 da x\u00fcsusi qeyd etm\u0259k ist\u0259rdik ki, Az\u0259rbaycandan \u0130taliyayad\u0259k uzanan, C\u0259nub Qaz D\u0259hlizi adlanan 3500 kilometrlik inteqrasiya edilmi\u015f boru k\u0259m\u0259ri sistemi bu g\u00fcn 10 \u00f6lk\u0259nin enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min edir. Haz\u0131rda 10 \u00f6lk\u0259 Az\u0259rbaycandan qaz al\u0131r v\u0259 onlardan 7-si Avropa \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n Avropa Komissiyas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131 \u00fcmumAvropa qaz t\u0259chizat\u00e7\u0131s\u0131 v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259r\u0259fda\u015f adland\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/ikisahil.az\/upload\/\/2022\/06\/08\/\/-f18224a1165468319347111950210516495.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<p>Qeyd etdiyimiz kimi,\u00a0 boru k\u0259m\u0259rinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 Az\u0259rbaycandad\u0131r v\u0259 \u0130taliyaya q\u0259d\u0259r uzan\u0131r. Ancaq mar\u015frut boyu m\u00f6vcud olan \u0259lav\u0259l\u0259r v\u0259 interkonnektorlar say\u0259sind\u0259 bu k\u0259m\u0259r geni\u015f Avropa v\u0259 Avrasiya co\u011frafiyas\u0131n\u0131 \u0259hat\u0259 edir. T\u0259bii ki, bu, Az\u0259rbaycan\u0131n u\u011furlu enerji siyas\u0259tinin n\u0259tic\u0259sidir. H\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259miz ayr\u0131-ayr\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 \u00a0\u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verir v\u0259 bunu real add\u0131mlar\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259yir. Haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vr\u00fcn \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131n\u0131n b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 investisiyalar\u0131n yat\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq Az\u0259rbaycan\u0131n bu sah\u0259d\u0259 m\u00f6vcud imkanlar\u0131 g\u00f6z qaba\u011f\u0131ndad\u0131r. \u00d6lk\u0259mizin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259 siyas\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u00fcn u\u011furlu n\u0259tic\u0259l\u0259rini verir.<\/p>\n<p>Son 21 il\u0259 yax\u0131n d\u00f6vr\u00fcn reall\u0131qlar\u0131na diqq\u0259t yetirs\u0259k g\u00f6r\u0259rik ki,\u00a0 enerji sektoru il\u0259 yana\u015f\u0131, qeyri-neft sektorunun da inki\u015faf\u0131 \u0259sas prioritetl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev 2003-c\u00fc ild\u0259 bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi ki, iqtisadi art\u0131m qeyri-neft sektorunun hesab\u0131na olmal\u0131d\u0131r. Regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131na geni\u015f imkanlar yaratd\u0131. Bir daha s\u00fcbut olundu ki, \u00a0\u00f6lk\u0259nin davaml\u0131 inki\u015faf\u0131nda iqtisadiyyat\u0131n d\u00fczg\u00fcn \u0259saslar \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmas\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rol oynay\u0131r. B\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131n\u0131 qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131, yeni i\u015f yerl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259n d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn infrastrukturun yenil\u0259nm\u0259sini, beyn\u0259lxalq standartlara uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 vacib amil kimi diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131r. At\u0131lan add\u0131mlarda \u0259sas m\u0259qs\u0259d b\u00f6lg\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na nail olmaqla yana\u015f\u0131, sahibkarlara d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rm\u0259kdir. \u0130nfrastrukturun yenil\u0259nm\u0259si \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 i\u015f adamlar\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini daha y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurmalar\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir. Bu g\u00fcn \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259\u015f\u011fulluq proqram\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131ndan,\u00a0 ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131ndan b\u0259hs edirik. Asan d\u0259st\u0259k funksiyas\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetir\u0259n ABAD m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si\u00a0 \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Haz\u0131rda i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259\u00a0 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rinin fonunda\u00a0 \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fullu\u011funun t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rilir. Bu \u0259razil\u0259rd\u0259\u00a0 Az\u0259rbaycan brendi kimi tan\u0131nan \u00abASAN xidm\u0259t\u00bb, ABAD, DOST m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 qar\u015f\u0131ya qoyulan \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Son ill\u0259rd\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyev \u0259n\u0259n\u0259vi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131ya \u0259sas \u00a0m\u0259s\u0259l\u0259 kimi qoyub. B\u00fct\u00fcn bu h\u0259d\u0259fl\u0259r \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 kompleks t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini bir z\u0259rur\u0259t kimi qar\u015f\u0131ya qoyur. H\u0259r bir b\u00f6lg\u0259nin malik oldu\u011fu iqtisadi potensiala uy\u011fun olaraq o rayonda \u0259n\u0259n\u0259vi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sinin inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. Onu da qeyd ed\u0259k ki, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bununla ba\u011fl\u0131 s\u0259r\u0259ncamlar imzalay\u0131b, D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259yib. \u00d6lk\u0259 Prezdientinin ke\u00e7irdiyi m\u00fc\u015favir\u0259l\u0259rd\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail olma\u011f\u0131n\u00a0 yollar\u0131 a\u00e7\u0131qland\u0131. Ail\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131na d\u0259st\u0259yin daha da g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, h\u0259r bir ail\u0259nin \u00f6z m\u0259hsulu il\u0259 tan\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259raitin yarad\u0131lmas\u0131 sa\u011flam r\u0259qab\u0259t\u0259 yol a\u00e7\u0131r.\u00a0 H\u0259d\u0259f\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-neft s\u0259nayesi v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, \u00fcz\u00fcm\u00e7\u00fcl\u00fck, \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q, t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, barama\u00e7\u0131l\u0131q, ip\u0259k\u00e7ilik sah\u0259l\u0259rind\u0259, turizm v\u0259 tranzit potensial\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r sektorlar\u0131n inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn qanunvericiliyin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, biznes v\u0259 investisiya m\u00fchitinin davaml\u0131 olaraq yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 t\u0259min edilir, d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi art\u0131r\u0131l\u0131r, iqtisadi zonalar, s\u0259naye parklar\u0131 yarad\u0131l\u0131r, inzibati prosedurlar sad\u0259l\u0259\u015fdirilir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda he\u00e7 bir iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 \u00e7\u0259tinliyinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd ed\u0259n c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bildirir ki, g\u00fccl\u00fc iqtisadiyyat yaradaraq, sosial m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259lli istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131mlar at\u0131r\u0131q. B\u00fct\u00fcn bu add\u0131mlar is\u0259 insan amilin\u0259 veril\u0259n d\u0259y\u0259rd\u0259n, h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n siyas\u0259tin m\u0259rk\u0259zind\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n dayanmas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259lir.<\/p>\n<p>Art\u0131q tarixi Z\u0259f\u0259rimizin reall\u0131qlar\u0131 qar\u015f\u0131ya yeni v\u0259zif\u0259l\u0259r qoymaqla yana\u015f\u0131, yeni D\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131n\u0131n q\u0259bulunu v\u0259 icras\u0131n\u0131 bir z\u0259rur\u0259t kimi qar\u015f\u0131ya qoyur. Bu bax\u0131mdan Prezident \u0130lham \u018fliyevin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiql\u0259n\u0259n \u00abAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u00bbd\u0259\u00a0 m\u00f6hk\u0259m iqtisadi t\u0259m\u0259l\u0259 \u0259saslanan \u00f6lk\u0259mizd\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 on\u00a0il\u00a0\u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k i\u015fl\u0259r, icra mexanizmi tam ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 g\u00f6st\u0259rilib.\u00a0Qar\u015f\u0131dak\u0131\u00a0\u00a0ill\u0259rd\u0259\u00a0h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rin\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7ilik ed\u0259c\u0259k s\u0259n\u0259dd\u0259 q\u00fcdr\u0259tli d\u00f6vl\u0259t, y\u00fcks\u0259k rifah c\u0259miyy\u0259tinin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdiril\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259r elmi c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259hlil edilir. Milli Priortetl\u0259rd\u0259 d\u0259 qeyd olundu\u011fu kimi, uzunm\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 iqtisadi art\u0131m sa\u011flam v\u0259 tarazl\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Bel\u0259 iqtisadi art\u0131m \u00f6lk\u0259nin davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yaradacaq. Davaml\u0131 v\u0259 y\u00fcks\u0259k iqtisadi art\u0131m dinamik v\u0259 inkl\u00fcziv c\u0259miyy\u0259tin formala\u015fmas\u0131na xidm\u0259t etm\u0259li, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f \u00f6z h\u0259yat\u0131nda bu inki\u015faf\u0131 hiss etm\u0259lidir. \u0130nsanlar\u0131n sosial statusundan v\u0259 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u0259razid\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq iqtisadi imkanlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 b\u0259rab\u0259r v\u0259 \u0259dal\u0259tli olmal\u0131d\u0131r.\u00a0 O da qeyd edilir ki, y\u00fcks\u0259k inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yaln\u0131z iqtisadi art\u0131m deyil, c\u0259miyy\u0259tin b\u00fct\u00fcn \u00fczvl\u0259rinin sosial rifah\u0131 m\u00fch\u00fcm amildir. \u0130qtisadiyyat inki\u015faf etdikc\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n s\u0259rv\u0259t v\u0259 g\u0259lirl\u0259rinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259m\u0259khaqlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131laraq layiqli s\u0259viyy\u0259si t\u0259min edilm\u0259li, \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 \u0259m\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 il\u0259 uzla\u015fd\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki,\u00a0 2003-c\u00fc ild\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k bu h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131l\u0131b. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev Prezident kimi f\u0259aliyy\u0259t ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnd\u0259n bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi ki,\u00a0 neft kapital\u0131n\u0131 insan kapital\u0131na \u00e7evir\u0259k. Art\u0131q bu h\u0259d\u0259f reall\u0131qd\u0131r. Az\u0259rbaycan bu g\u00fcn yaln\u0131z neft deyil, qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131\u00a0 il\u0259 d\u0259 d\u00fcnyan\u0131n diqq\u0259tind\u0259dir. T\u0259kc\u0259 bu r\u0259q\u0259mi qeyd etm\u0259k kifay\u0259tdir ki, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na 310 milyard dollar investisiya yat\u0131r\u0131l\u0131b ki, bunun 200 milyard dollar\u0131 qeyri-neft sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00a0Az\u0259rbaycan haz\u0131rda d\u00fcnyaya sosial d\u00f6vl\u0259t kimi t\u0259qdim edilir. \u0130qtisadi t\u0259r\u0259qqinin g\u00fccl\u00fc sosial siyas\u0259tl\u0259 tamamlanmas\u0131 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u0259miuilu\u011funun art\u0131r\u0131lmas\u0131na \u00f6z m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 daim \u00f6n\u0259 \u00e7\u0259kilir ki, neftl\u0259 z\u0259ngin \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259l\u0259r var. Amma bu resurslar he\u00e7 d\u0259 onlara u\u011fur g\u0259tirmir. \u018fhali aras\u0131nda t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259\u015fm\u0259 prosesi gedir. Lakin Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rin t\u0259cr\u00fcb\u0259sin\u0259 uy\u011fun m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin bu probleml\u0259ri ya\u015famamas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirdi.<\/p>\n<p>Neft g\u0259lirl\u0259rinin idar\u0259 olunmas\u0131nda \u015f\u0259ffafl\u0131q kriteriyas\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u00fch\u00fcm sosial-iqtisadi layih\u0259l\u0259rin u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sini t\u0259min edir. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 h\u0259m \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259sini g\u00fccl\u0259ndirir, h\u0259m d\u0259 \u00f6lk\u0259nin h\u0259rt\u0259r\u0259fli inki\u015faf\u0131na yol a\u00e7\u0131r. C\u0259nab \u0130lham \u018fliyev yeni d\u00f6vr\u00fcn yeni h\u0259d\u0259fl\u0259rind\u0259n b\u0259hs ed\u0259rk\u0259n b\u00f6y\u00fck inamla qeyd etdi ki, dinamika var, inki\u015faf var v\u0259 \u0259n \u00f6n\u0259mlisi, g\u00f6z\u0259l perspektivl\u0259r var. Bu g\u00fcn iqtisadi sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan islahatlar art\u0131q Az\u0259rbaycanda tamamil\u0259 yeni bir investisiya iqlimi yaratm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fg\u0259r \u0259vv\u0259lki ill\u0259rd\u0259 investisiyalar daha \u00e7ox neft-qaz sah\u0259sin\u0259 qoyulurdusa, bu g\u00fcn qeyri-neft sektoruna qoyulan s\u0259rmay\u0259 milyardlarla dollar s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. \u018fld\u0259 edilmi\u015f raz\u0131la\u015fmalar, imzalanm\u0131\u015f kontraktlar yax\u0131n bir ne\u00e7\u0259 ild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc el\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259k, s\u0131\u00e7ray\u0131\u015f el\u0259 b\u00f6y\u00fck olacaq ki, bunu h\u0259r k\u0259s g\u00f6r\u0259c\u0259k. \u00abBiz \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, yoxsulluqla ba\u011fl\u0131 v\u0259 i\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259timizi davam etdirm\u0259liyik. Yoxsulluq Az\u0259rbaycanda 5 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir. 2003-c\u00fc ild\u0259 t\u0259xmin\u0259n 50 faiz idi. \u0130\u015fsizlikl\u0259 ba\u011fl\u0131 daim i\u015fl\u0259r apar\u0131lmal\u0131d\u0131r ki, i\u015fsizlik a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olsun. M\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259halimiz 3 milyon art\u0131b v\u0259 artan \u0259halisi olan \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fsizlik bir qayda olaraq ciddi problemdir, o c\u00fcml\u0259d\u0259n bizim \u00fc\u00e7\u00fcn. Biz h\u0259r il 10 minl\u0259rl\u0259 yeni i\u015f yeri yaratmal\u0131y\u0131q. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, daxili resurslar kifay\u0259t deyil. Xarici s\u0259rmay\u0259y\u0259 ehtiyac var v\u0259 iqtisadi islahatlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n biznes m\u00fchitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, r\u0259qab\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131, inhisar\u00e7\u0131l\u0131\u011fa qar\u015f\u0131 olan t\u0259dbirl\u0259r bu biznes m\u00fchitini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131racaq\u00bb fikirl\u0259rinin davam\u0131 olaraq c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 etdi ki, \u0259lb\u0259tt\u0259, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur\u00a0 iqtisadi inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131n yeni bir dayaq n\u00f6qt\u0259si olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131sa t\u0259hlil bel\u0259 bir \u00fcmumil\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 \u0259sas verir ki, Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadi inki\u015faf modeli n\u00fcmun\u0259dir. \u00d6lk\u0259miz tarixi Z\u0259f\u0259rimizd\u0259n d\u0259rhal sonra i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 b\u0259rpa-quruculuq i\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flamaqla m\u00f6vcud iqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 bir daha d\u00fcnyaya t\u0259qdim etdi.<\/p>\n<p><em><strong>Yegan\u0259 \u018fliyeva, &#8220;\u0130ki sahil&#8221;<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201dd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259rin u\u011furlu icras\u0131\u00a0 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yarad\u0131r Erm\u0259nistan\u0131n 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan torpaqlar\u0131m\u0131zda qalibiyy\u0259t r\u0259mzi olan \u00fc\u00e7r\u0259ngli Bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n dal\u011falanmas\u0131 q\u00fcrurvericidir. Amma bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 unutmayaq ki, h\u0259r bir h\u0259d\u0259f u\u011furlar\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, icras\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259tiyy\u0259t, s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini t\u0259l\u0259b edir. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131nda, g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 do\u011fru inamla add\u0131mlamas\u0131nda Lider v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmu\u015f siyas\u0259t amilinin b\u00f6y\u00fck rola malik oldu\u011funu t\u0259sdiql\u0259yir. Az\u0259rbaycan xalq\u0131 30 illik i\u015f\u011fal d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u00a0g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259, \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn v\u0259 tarixi \u0259dal\u0259tin b\u0259rpa&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":752674,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[8],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/f6e06644168304968420296596510848846.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=8\" rel=\"category\">\u018fsas s\u0259hif\u0259<\/a>","rttpg_excerpt":"\u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201dd\u0259n ir\u0259li g\u0259l\u0259n h\u0259d\u0259fl\u0259rin u\u011furlu icras\u0131\u00a0 \u00f6lk\u0259nin g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00f6hk\u0259m z\u0259min yarad\u0131r Erm\u0259nistan\u0131n 30 il davam ed\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra tarixi sahibin\u0259 qovu\u015fan torpaqlar\u0131m\u0131zda qalibiyy\u0259t r\u0259mzi olan \u00fc\u00e7r\u0259ngli Bayra\u011f\u0131m\u0131z\u0131n dal\u011falanmas\u0131 q\u00fcrurvericidir. Amma bir m\u00fch\u00fcm m\u0259qam\u0131 unutmayaq ki, h\u0259r bir h\u0259d\u0259f u\u011furlar\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131 olmaqla yana\u015f\u0131, icras\u0131 b\u00f6y\u00fck q\u0259tiyy\u0259t, s\u0259yl\u0259rin birl\u0259\u015fdirilm\u0259sini&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752673"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=752673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752675,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752673\/revisions\/752675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/752674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=752673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=752673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=752673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}