{"id":752939,"date":"2024-09-14T10:54:58","date_gmt":"2024-09-14T06:54:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=752939"},"modified":"2024-09-14T10:54:58","modified_gmt":"2024-09-14T06:54:58","slug":"nuru-pasaya-h%c9%99sr-olunan-turk-dunyasinin-himnin%c9%99-cevril%c9%99n-m%c9%99shur-mahni-haqda-ilginc-faktlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=752939","title":{"rendered":"Nuru Pa\u015faya h\u0259sr olunan, T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131n\u0131n himnin\u0259 \u00e7evril\u0259n m\u0259\u015fhur mahn\u0131 haqda \u0130LG\u0130NC FAKTLAR"},"content":{"rendered":"<p><strong>&#8220;H\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycanda v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhur olan, dinl\u0259yicil\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhu a\u015f\u0131layan &#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Qara d\u0259niz&#8221; mahn\u0131s\u0131 Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259n Qafqaz \u0130slam Ordusunun komandan\u0131 Nuru Pa\u015faya h\u0259sr olunub.<\/strong><\/p>\n<p>Mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rini \u018fhm\u0259d Cavad 14 dekabr 1914-c\u00fc ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 yaz\u0131b.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131ndan h\u0259y\u0259canlanan g\u0259nc \u015fair \u018fhm\u0259d Cavad bu tarixi \u015feirini yaz\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n dahi b\u0259st\u0259kar\u0131 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov d\u00f6rd il sonra, y\u0259ni 1918-ci ild\u0259 bu \u015feir\u0259 musiqi b\u0259st\u0259l\u0259yir. \u00dczeyir b\u0259y mahn\u0131n\u0131 Nuru Pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Qafqaz \u0130slam Ordusunun Az\u0259rbaycandak\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131na ithaf edir.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, \u015feir daha irih\u0259cmlidir v\u0259 \u0259n \u00e7ox oxunan b\u0259ndl\u0259ri bunlard\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f dost elind\u0259n,<\/p>\n<p>\u0130ll\u0259r var ki, \u00e7arpar sin\u0259n!..<\/p>\n<p>V\u0259fal\u0131d\u0131r g\u0259ldi, ged\u0259n,<\/p>\n<p>Yol ver T\u00fcrk\u00fcn bayra\u011f\u0131na!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130ncil\u0259r t\u00f6k, g\u0259l yoluna,<\/p>\n<p>S\u0131rmalar s\u0259p sa\u011f, soluna!<\/p>\n<p>F\u0131rt\u0131nalar dursun yana,<\/p>\n<p>Salam T\u00fcrk\u00fcn bayra\u011f\u0131na!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201cH\u0259midiyy\u0259\u201d o T\u00fcrk qan\u0131!<\/p>\n<p>H\u0259\u00e7 birinin bitm\u0259z \u015fan\u0131!<\/p>\n<p>\u201cKazbek\u201d olsun ilk qurban\u0131!<\/p>\n<p>Qurban T\u00fcrk\u00fcn bayra\u011f\u0131na!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dost elind\u0259n \u0259s\u0259n yell\u0259r,<\/p>\n<p>Bana \u015fer, salam s\u00f6yl\u0259r.<\/p>\n<p>Olsun b\u00fct\u00fcn Turan ell\u0259r<\/p>\n<p>Heyran T\u00fcrk\u00fcn bayra\u011f\u0131na!&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Qara d\u0259niz&#8221; \u015feiri 1919-cu ild\u0259 \u018fhm\u0259d Cavad\u0131n ikinci \u015fer kitab\u0131 olan &#8220;Dal\u011fa&#8221;da da d\u0259rc olunub. Lakin 1920-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra Sovet hakimiyy\u0259ti pant\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck, b\u0259han\u0259si il\u0259 mahn\u0131n\u0131n 70 il \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycanda s\u0259sl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 qada\u011fa qoyur. Bundan istifad\u0259 ed\u0259n erm\u0259nil\u0259r mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rinin XVIII ya\u015fam\u0131\u015f v\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259rini \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 yazan erm\u0259ni Sayad Novaya aid oldu\u011funu iddia edirl\u0259r. Onlar mahn\u0131n\u0131 &#8220;Kaman\u00e7a&#8221; ad\u0131 il\u0259 t\u0259qdim edirl\u0259r. Bu azm\u0131\u015f kimi h\u0259min plagiat mahn\u0131n\u0131n Da\u015fnaks\u00fctyun Partiyas\u0131n\u0131n himni olmas\u0131n\u0131 da iddia edirl\u0259r. Halbuki<\/p>\n<p>1982-ci ild\u0259 \u201cSovetskiy pisatel\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131n\u0131n Leninqrad b\u00f6lm\u0259sind\u0259 n\u0259\u015fr olunmu\u015f \u201c\u0421\u0430\u044f\u0442 \u041d\u043e\u0432\u0430. \u0421\u0442\u0438\u0445\u0438\u201d kitab\u0131nda da Sayat Novan\u0131n bu adda v\u0259 ya m\u0259zmunda \u015feiri yoxdur. Sayat Novan\u0131n ara\u015fd\u0131r\u0131lan b\u00fct\u00fcn \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259 bel\u0259 \u015feir yoxdur v\u0259 d\u0259st x\u0259tt tam ba\u015fqad\u0131r.<\/p>\n<p>2018-ci ild\u0259 rusiyal\u0131 m\u00fc\u011f\u0259nni Avraam Russo t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015fqa adla erm\u0259ni mahn\u0131s\u0131 kimi ifa olunub v\u0259 h\u0259min mahn\u0131 Erm\u0259nistanda \u201c2018-ci ilin mahn\u0131s\u0131\u201d ad\u0131n\u0131 al\u0131b. Bel\u0259likl\u0259, Sovet hakimiyy\u0259ti 70 il mahn\u0131n\u0131n Az\u0259rbaycanda s\u0259sl\u0259nm\u0259sini qada\u011fan etm\u0259kl\u0259, onu xalq\u0131m\u0131z\u0131n yadda\u015f\u0131ndan silm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 v\u0259 qism\u0259n d\u0259 nail olur. Yeni n\u0259sil uzun ill\u0259r bu mahn\u0131dan tamamil\u0259 x\u0259b\u0259rsiz qal\u0131r. Yaln\u0131z 1990-c\u0131 ild\u0259 \u0130stanbul Texniki Universitetinin m\u00fc\u0259llimi, o zaman Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Konservatoriyas\u0131nda t\u0259cr\u00fcb\u0259 ke\u00e7\u0259n S\u00fcleyman \u015eenel Hac\u0131b\u0259yovun xatir\u0259 ev-muzeyin\u0259 bu mahn\u0131n\u0131 tap\u0131r. Mahn\u0131 ilk d\u0259f\u0259 Bak\u0131da 1993-c\u00fc il mart\u0131n 10-da Respublika Saray\u0131nda \u018fhm\u0259d Cavad\u0131n anadan olmas\u0131n\u0131n 100 illiyin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f yubiley gec\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan ictimaiyy\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirilir v\u0259 o vaxtdan b\u00fct\u00fcn t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n himnin\u0259 \u00e7evrilir. Mah\u0131n\u0131n ilk ifa\u00e7\u0131s\u0131 vokal ifa\u00e7\u0131s\u0131 Az\u0259rin olur.<\/p>\n<p><strong>Xalq artisti, m\u0259\u015fhur m\u00fc\u011f\u0259nni Az\u0259rin mahn\u0131 haqq\u0131nda qeyd edir:<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Qara d\u0259niz\u201d mahn\u0131s\u0131n\u0131 ifa etm\u0259k q\u00fcrurdur. Bu mahn\u0131n\u0131 ifa ed\u0259nd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u018fhm\u0259d Cavad\u0131n bax\u0131\u015flar\u0131 il\u0259 Qara d\u0259niz\u0259 bax\u0131rd\u0131m. H\u0259m \u015fairimiz \u018fhm\u0259d Cavad, h\u0259m d\u0259 b\u0259st\u0259kar\u0131m\u0131z \u00dczeyir b\u0259y Qafqaz \u0130slam Ordusundan ilham alaraq bu \u0259s\u0259ri yarad\u0131blar&#8221;.<\/p>\n<p>Mahn\u0131n\u0131n m\u0259\u015fhur ifa\u00e7\u0131lar\u0131 s\u0131ras\u0131nda Az\u0259r Zeynalov, \u015e\u0259mistan \u018flizamanl\u0131 da var. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 &#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Qara d\u0259niz&#8221; daha \u00e7ox Az\u0259rinin ifas\u0131nda sevilir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Xalid\u0259 G\u0259ray<br \/>\nMusavat.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;H\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycanda v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhur olan, dinl\u0259yicil\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhu a\u015f\u0131layan &#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Qara d\u0259niz&#8221; mahn\u0131s\u0131 Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259n Qafqaz \u0130slam Ordusunun komandan\u0131 Nuru Pa\u015faya h\u0259sr olunub. Mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rini \u018fhm\u0259d Cavad 14 dekabr 1914-c\u00fc ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 yaz\u0131b. Bel\u0259 ki, Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131ndan h\u0259y\u0259canlanan g\u0259nc \u015fair \u018fhm\u0259d Cavad bu tarixi \u015feirini yaz\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n dahi b\u0259st\u0259kar\u0131 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov d\u00f6rd il sonra, y\u0259ni 1918-ci ild\u0259 bu \u015feir\u0259 musiqi b\u0259st\u0259l\u0259yir. \u00dczeyir b\u0259y mahn\u0131n\u0131 Nuru Pa\u015fan\u0131n komandanl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Qafqaz \u0130slam Ordusunun Az\u0259rbaycandak\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131qlar\u0131na ithaf edir. Qeyd ed\u0259k ki, \u015feir daha&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":752940,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84-487x365.jpg",487,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08a1b36f72a7dc96a2750bdc31c8fa84.jpg",640,480,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;H\u0259r k\u0259s\u0259 m\u0259lumdur ki, Az\u0259rbaycanda v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u00e7ox m\u0259\u015fhur olan, dinl\u0259yicil\u0259r\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik ruhu a\u015f\u0131layan &#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Qara d\u0259niz&#8221; mahn\u0131s\u0131 Bak\u0131n\u0131 i\u015f\u011faldan azad ed\u0259n Qafqaz \u0130slam Ordusunun komandan\u0131 Nuru Pa\u015faya h\u0259sr olunub. Mahn\u0131n\u0131n s\u00f6zl\u0259rini \u018fhm\u0259d Cavad 14 dekabr 1914-c\u00fc ild\u0259 G\u0259nc\u0259d\u0259 yaz\u0131b. Bel\u0259 ki, Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259tinin I D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sin\u0259 qo\u015fulmas\u0131ndan h\u0259y\u0259canlanan g\u0259nc \u015fair \u018fhm\u0259d Cavad bu tarixi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752939"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=752939"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752939\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752942,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/752939\/revisions\/752942"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/752940"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=752939"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=752939"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=752939"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}