{"id":756319,"date":"2024-09-26T08:07:25","date_gmt":"2024-09-26T04:07:25","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=756319"},"modified":"2024-09-26T08:07:25","modified_gmt":"2024-09-26T04:07:25","slug":"hokum%c9%99tin-2025-planinda-n%c9%99l%c9%99r-var-aciqlandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=756319","title":{"rendered":"H\u00f6kum\u0259tin 2025 plan\u0131nda N\u018fL\u018fR VAR? &#8211; A\u00c7IQLANDI"},"content":{"rendered":"<p><strong>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dovun s\u0259drliyi il\u0259 2025-ci il \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin v\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259nin layih\u0259l\u0259ri v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fc\u00e7\u00fcn icmal b\u00fcdc\u0259nin, 2025-ci il v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fczr\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf konsepsiyas\u0131 v\u0259 proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini m\u00fczakir\u0259 edib. \u0130clasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dov bildirib ki, \u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Qanuna m\u00fcvafiq olaraq, 2025-ci il d\u00f6vl\u0259t v\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259 layih\u0259l\u0259ri v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti \u00fc\u00e7 il \u00fc\u00e7\u00fcn icmal b\u00fcdc\u0259nin g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, sosial-iqtisadi inki\u015faf proqnozlar\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 t\u0259qdim edilib.<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u015f nazirin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qlobal miqyasda artan geosiyasi g\u0259rginlikl\u0259r\u0259, beyn\u0259lxalq \u0259mt\u0259\u0259 bazarlar\u0131nda volatil qiym\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 borc v\u0259 b\u00fcdc\u0259 k\u0259sirinin artmas\u0131na baxmayaraq, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 makroiqtisadi v\u0259 maliyy\u0259 sabitliyi t\u0259min olunub: Cari ilin \u00f6t\u0259n d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 \u0259lveri\u015fli xarici m\u00fchit v\u0259 \u201c2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiya\u201ds\u0131n\u0131n u\u011furlu icras\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi aktivliyin davam etm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri neft-qaz sektorunun b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcsb\u0259t art\u0131m templ\u0259ri m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>8 ayda \u00dcmumi Daxili M\u0259hsul 4.3 faiz art\u0131b, o c\u00fcml\u0259d\u0259n qeyri-neft sektorunda 7,0 faiz, qeyri-neft s\u0259nayesind\u0259 is\u0259 7.8 faiz art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin strateji valyuta ehtiyatlar\u0131 73 milyard dollar\u0131 \u00f6t\u00fcb. Bu g\u00f6st\u0259rici cari ilin sonuna g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u00dcDM-in 100 faizi dem\u0259kdir v\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259t borcunu 14 d\u0259f\u0259y\u0259 yax\u0131n \u00fcst\u0259l\u0259yir&#8221;.<\/strong><\/p>\n<p>\u018f.\u018fs\u0259dovun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 1 sentyabr tarixin\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n birba\u015fa xarici d\u00f6vl\u0259t borcu 5,3 milyard dollar olmaqla \u00dcDM-in 7.5 faizini t\u0259\u015fkil edib. Eyni zamanda d\u00fcnya \u00fczr\u0259 \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n qiym\u0259tl\u0259rinin nisb\u0259t\u0259n azalaraq sabitl\u0259\u015fm\u0259si v\u0259 bunun idxal qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 t\u0259siri, valyuta bazar\u0131nda tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 manat\u0131n nominal effektiv m\u0259z\u0259nn\u0259sinin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si inflyasiyan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 olmas\u0131n\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ndirib. 2024-c\u00fc ilin 8 ay\u0131nda orta illik inflyasiya 1.3 faiz, illik inflyasiya is\u0259 3.5 faiz olub&#8221;.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/publika.az\/storage\/2020\/09\/23\/eli_esedov.jpg?v1727278227\" alt=\"\u018fli \u018fs\u0259dov yeni q\u0259rar imzalad\u0131\" \/><\/p>\n<p>\u018f.\u018fs\u0259dov bildirib ki, 2025-ci il v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti \u00fc\u00e7 ili \u0259hat\u0259 ed\u0259n Ortam\u00fcdd\u0259tli X\u0259rcl\u0259r \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259si m\u00f6vcud xarici v\u0259 daxili makroiqtisadi m\u00fchit, b\u00fcdc\u0259 siyas\u0259tinin \u0259sas istiqam\u0259t v\u0259 h\u0259d\u0259fl\u0259ri, b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131n\u0131n h\u0259d\u0259fl\u0259ri v\u0259 makroiqtisadi proqnozlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla haz\u0131rlan\u0131b: \u201cN\u00f6vb\u0259ti il v\u0259 ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn budc\u0259 siyas\u0259ti bir s\u0131ra \u0259sas \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bunlar &#8220;2022-2026-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf Strategiya&#8221;s\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259dbirl\u0259rin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si; Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259rpas\u0131, yenid\u0259nqurulmas\u0131, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na reinteqrasiyas\u0131 v\u0259 \u0259razil\u0259r\u0259 B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f\u0131n t\u0259min edilm\u0259si;\u00a0 \u00d6lk\u0259nin h\u0259rbi-m\u00fcdafi\u0259 qabiliyy\u0259tinin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si; Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131nda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259dbirl\u0259rin icras\u0131; \u018fhalinin sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 rifah hal\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 sosial d\u0259st\u0259k paketi; Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi art\u0131m\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si, makroiqtisadi sabitliyin v\u0259 b\u00fcdc\u0259 dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2025-2028-ci ill\u0259rd\u0259 makro-fiskal \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259nin parametrl\u0259ri b\u00fcdc\u0259 qaydas\u0131n\u0131n ortam\u00fcdd\u0259tli l\u00f6vb\u0259rl\u0259rin\u0259 v\u0259 D\u00f6vl\u0259t Neft Fondunun aktivl\u0259rinin dayan\u0131ql\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131na \u0259saslanaraq haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>N\u00f6vb\u0259ti ilin b\u00fcdc\u0259 hesablamalar\u0131nda neftin qiym\u0259ti 70 dollar g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu hesablamalara \u0259sas\u0259n, 2025-ci ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin g\u0259lirl\u0259ri 36 milyard 616 milyon manat, x\u0259rcl\u0259ri is\u0259 39 milyard 667 milyon manat proqnoz edilir.\u00a0 D\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si k\u0259sirinin \u00dcDM-\u0259 nisb\u0259ti 2,4 faiz t\u0259\u015fkil ed\u0259c\u0259k: \u201cMakroiqtisadi proqnozlara \u0259sas\u0259n, 2025-ci ild\u0259 \u00dcmumi Daxili M\u0259hsulun 3,5 faiz, qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 4,9 faizlik real art\u0131m tempi proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0 Ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 is\u0259 qeyri-neft sektoru \u00fczr\u0259 \u00dcDM-in art\u0131m tempi 5 faiz proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Ortam\u00fcdd\u0259tli perspektivd\u0259 neft-qaz sektorunda hasilat\u0131n azalmas\u0131 il\u0259 art\u0131m tempinin z\u0259ifl\u0259m\u0259si fonunda qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sas h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n biridir&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd\u00a0 ed\u0259k ki, Milli M\u0259clisin yeni t\u0259rkibd\u0259 ilk iclas\u0131nda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyev 2025-ci ild\u0259 minimum \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 pensiyalar\u0131n art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlay\u0131b, bununla ba\u011fl\u0131 art\u0131q tap\u015f\u0131r\u0131q verdiyini deyib. Ba\u015f nazir d\u0259 bildirib ki, 2025-ci ild\u0259 d\u0259 b\u00fcdc\u0259nin \u0259sas x\u0259rc istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri \u0259halinin sosial m\u00fcdafi\u0259si v\u0259 sosial t\u0259minat\u0131 olacaq. B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u00fct\u00fcn istiqam\u0259tl\u0259r \u00fczr\u0259 sosialy\u00f6nl\u00fc x\u0259rcl\u0259r d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si x\u0259rcl\u0259rinin 43 faizini t\u0259\u015fkil edir. 2025-ci ild\u0259 \u0259m\u0259k haqq\u0131 v\u0259 sosial \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 yeni art\u0131mlar 2 milyondan art\u0131q v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u0259hat\u0259 ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>M\u00fcasir-innovativ t\u0259hsilin inki\u015faf\u0131 v\u0259 \u0259halinin keyfiyy\u0259tli tibbi xidm\u0259tl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6vb\u0259ti ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 daha b\u00f6y\u00fck v\u0259sait n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259 s\u0259rh\u0259dl\u0259rinin toxunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 m\u00fchafiz\u0259si, silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rin d\u00f6y\u00fc\u015f haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si, ordunun maddi-texniki t\u0259chizat\u0131n\u0131n m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si, h\u0259rb\u00e7il\u0259rin sosial t\u0259minat\u0131n\u0131n v\u0259 xidm\u0259t \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri maliyy\u0259 t\u0259minat\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p><strong>G\u0259l\u0259n ilin d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik x\u0259rcl\u0259ri \u00fcmumi b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rinin t\u0259xmin\u0259n 17 faizini t\u0259\u015fkil edir&#8221;.\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>B\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259m\u0259l\u0259rinin m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n olan azad olunan \u0259razil\u0259rin b\u0259rpas\u0131na 2020-ci ild\u0259n ba\u015flayaraq 2024-c\u00fc il d\u0259 daxil olmaqla d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259n 17,5 milyard manata yax\u0131n v\u0259sait ayr\u0131l\u0131b. 2025-ci ild\u0259 bu istiqam\u0259t\u0259 daha 4 milyard manat ayr\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>\u018f.\u018fs\u0259dov onu da bildirib ki, Az\u0259rbaycan\u0131n 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair be\u015f milli prioritetind\u0259n biri \u201cT\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 ya\u015f\u0131l art\u0131m \u00f6lk\u0259si\u201d kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n 2025-ci ild\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 ayr\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcdc\u0259 v\u0259saitl\u0259ri d\u0259 daxil olmaqla b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 ya\u015f\u0131l b\u00fcdc\u0259 x\u0259rcl\u0259rind\u0259 16 faizd\u0259n \u00e7ox art\u0131m n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP29-un t\u0259\u015fkilati i\u015fl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fan ba\u015f nazirin dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259rinin \u00e7oxu m\u00fcvafiq T\u0259\u015fkilat Komit\u0259sinin \u00fczvl\u0259ridir: \u201cB\u00fct\u00fcn h\u00f6kum\u0259t \u00fczvl\u0259ri r\u0259hb\u0259rlik etdikl\u0259ri nazirlik v\u0259 dig\u0259r qurumlar\u0131n \u00fcz\u0259ril\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n tap\u015f\u0131r\u0131qlar\u0131n icras\u0131na \u015f\u0259xs\u0259n cavabdehdirl\u0259r. Bu istiqam\u0259td\u0259 s\u0131x v\u0259 \u0259laq\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259lidirl\u0259r\u201d.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>H\u00f6kum\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan v\u0259zif\u0259 v\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259ri qeyd edib: \u201cQlobal bazarlarda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r v\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla, \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si, \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259minat s\u0259viyy\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, idxal\u0131n \u0259v\u0259zl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ixrac co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si prioritet istiqam\u0259t kimi diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lacaq.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t investisiyalar\u0131n\u0131n effektivliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6z\u0259l investisiyalar\u0131n t\u0259\u015fviqi v\u0259 d\u00f6vl\u0259t-\u00f6z\u0259l sektor t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdiril\u0259c\u0259k, bu \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259d\u0259 vergi g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rinin verilm\u0259si d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Ortam\u00fcdd\u0259tli d\u00f6vrd\u0259 qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n real art\u0131m tempinin 5 faizi \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259sin\u0259 nail olunmas\u0131, habel\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 qeyri-neft s\u0259nayesi kimi sah\u0259l\u0259rin bu art\u0131ma t\u00f6hf\u0259sinin y\u00fcks\u0259lm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p>Yax\u0131n g\u00fcnl\u0259rd\u0259 q\u0259bul olunaca\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n \u201cSu ehtiyatlar\u0131ndan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259y\u0259 dair Milli Strategiya\u201d 2024\/2040-c\u0131 ill\u0259ri \u0259hat\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 su ehtiyatlar\u0131n\u0131n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si, idar\u0259 edilm\u0259si v\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131, d\u0259niz suyunun duzsuzla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, suvarma sisteml\u0259rinin modernl\u0259\u015fdirilm\u0259si, habel\u0259 Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131n\u0131n su ehtiyatlar\u0131ndan istifad\u0259 sah\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259 tutur.<\/p>\n<p>2025-2028-ci ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u201cS\u0259hiyy\u0259\u201d, \u201cSosial m\u00fcdafi\u0259 v\u0259 sosial t\u0259minat\u201d, \u201cM\u0259d\u0259niyy\u0259t, inc\u0259s\u0259n\u0259t, informasiya, b\u0259d\u0259n t\u0259rbiy\u0259si, g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti v\u0259 bu q\u0259bild\u0259n olan dig\u0259r f\u0259aliyy\u0259t\u201d b\u00f6lm\u0259l\u0259rinin islahatlara c\u0259lb edilm\u0259si n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bir s\u00f6zl\u0259, b\u00fcdc\u0259 v\u0259saitl\u0259rinin q\u0259na\u0259tli, t\u0259yinat\u0131 \u00fczr\u0259 isifad\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259lilik g\u00fccl\u0259ndiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 investisiya m\u00fchitinin v\u0259 sahibkarl\u0131q f\u0259aliyy\u0259tinin t\u0259\u015fviq edilm\u0259si, sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin vergi y\u00fck\u00fcn\u00fcn azald\u0131lmas\u0131, vergi n\u0259zar\u0259ti mexanizminin v\u0259 vergi-g\u00f6mr\u00fck inzibat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 islahatlar davam etdiril\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Dayan\u0131ql\u0131 iqtisadi art\u0131m \u00fc\u00e7\u00fcn makroiqtisadi sabitliyin v\u0259 inflyasiyan\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 birr\u0259q\u0259mli s\u0259viyy\u0259sinin t\u0259min edilm\u0259si n\u00f6vb\u0259ti ild\u0259 d\u0259 h\u00f6kum\u0259tin \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259n biri olacaq.\u00a0 Bu x\u00fcsusda \u201cQiym\u0259t \u0130zl\u0259m\u0259 T\u0259tbiqi\u201d sisteminin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259r davam etdiril\u0259c\u0259k&#8221;.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, bir s\u0131ra beyn\u0259lxalq maliyy\u0259 qurumlar\u0131 bu il \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanmaqla Az\u0259rbaycanda iqtisadi art\u0131m v\u0259 inflyasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 proqnozlar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131rlar. Bunlardan biri olan Asiya \u0130nki\u015faf Bank\u0131na g\u00f6r\u0259, cari ild\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2,7 faizlik iqtisadi art\u0131m qeyd\u0259 al\u0131nacaq. Bank\u0131n aprel hesabat\u0131nda bu r\u0259q\u0259m 1,2 faiz idi. Bu is\u0259 A\u0130B-in g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rind\u0259 2 d\u0259f\u0259d\u0259n \u00e7ox art\u0131m oldu\u011fu dem\u0259kdir. G\u0259l\u0259n il is\u0259 \u00dcDM-in art\u0131m tempi 2,6\u00a0 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r ki, bu, apreld\u0259ki proqnoza nisb\u0259t\u0259n bir faiz b\u0259ndi \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>Bank\u0131n analitikl\u0259ri qeyd edirl\u0259r ki, yax\u015f\u0131la\u015fman\u0131n \u0259sas amill\u0259ri qeyri-neft sektorunun art\u0131m\u0131, d\u00f6vl\u0259t x\u0259rcl\u0259rinin artmas\u0131 v\u0259 investisiya f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259nm\u0259si olub.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ilin birinci yar\u0131s\u0131nda qeyri-neft iqtisadiyyat\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 6,9 % t\u0259\u015fkil edib, karbohidrogen sektoru is\u0259 daha m\u00fct\u0259vazi n\u0259tic\u0259 &#8211; 0,6\u00a0 faizlik art\u0131m g\u00f6st\u0259rib. Eyni zamanda qaz hasilat\u0131n\u0131n 3,4\u00a0 faiz artmas\u0131 neft hasilat\u0131n\u0131n 4,9\u00a0 faiz azalmas\u0131n\u0131 kompensasiya edib. N\u0259tic\u0259d\u0259 iqtisadi art\u0131m 2023-c\u00fc ilin birinci yar\u0131s\u0131ndak\u0131 0,5\u00a0 faizd\u0259n 2024-c\u00fc ild\u0259 4,3 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda is\u0259 \u0259ksin\u0259, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehsal\u0131n\u0131n azalmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n art\u0131m 3,4 faizd\u0259n 0,2\u00a0 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r yava\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>A\u0130B h\u0259m\u00e7inin qeyd edir ki, investisiyalar\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli art\u0131m\u0131 tikintid\u0259 art\u0131m tempinin 2023-c\u00fc ilin birinci yar\u0131s\u0131ndak\u0131 9,2 faizd\u0259n cari ild\u0259 18,4\u00a0 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r ikiqat artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Xidm\u0259t sah\u0259sind\u0259 art\u0131m 1,6\u00a0 faizd\u0259n 6,1\u00a0 faiz\u0259 y\u00fcks\u0259lib ki, bu da 15,4\u00a0 faiz art\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259n n\u0259qliyyat sektorunun inki\u015faf\u0131 il\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nib.<\/p>\n<p>ADB ekspertl\u0259ri m\u00fcsb\u0259t dinamikan\u0131n ilin sonuna q\u0259d\u0259r davam ed\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259yirl\u0259r ki, bu da 2024 v\u0259 2025-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn proqnozlar\u0131n yenid\u0259n n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p>Bank h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycanda inflyasiya g\u00f6zl\u0259ntil\u0259rini k\u0259skin azald\u0131b. A\u0130B ekspertl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda 2,1 faiz (aprel hesabat\u0131nda 5,5 faiz), 2025-ci ild\u0259 is\u0259 3,8 faiz (6,5 faiz).<\/p>\n<p><strong>D\u00dcNYA SAK\u0130T,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dovun s\u0259drliyi il\u0259 2025-ci il \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin v\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259nin layih\u0259l\u0259ri v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fc\u00e7\u00fcn icmal b\u00fcdc\u0259nin, 2025-ci il v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fczr\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf konsepsiyas\u0131 v\u0259 proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini m\u00fczakir\u0259 edib. \u0130clasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dov bildirib ki, \u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Qanuna m\u00fcvafiq olaraq, 2025-ci il d\u00f6vl\u0259t v\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259 layih\u0259l\u0259ri v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti \u00fc\u00e7 il \u00fc\u00e7\u00fcn icmal b\u00fcdc\u0259nin g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, sosial-iqtisadi inki\u015faf proqnozlar\u0131 Nazirl\u0259r Kabinetin\u0259 t\u0259qdim edilib. Ba\u015f nazirin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, qlobal miqyasda artan geosiyasi g\u0259rginlikl\u0259r\u0259, beyn\u0259lxalq \u0259mt\u0259\u0259 bazarlar\u0131nda&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":756320,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",690,462,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",690,462,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",690,462,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc-545x365.jpg",545,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",640,429,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",690,462,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",690,462,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/68fafe0771817438ef861fd18c37b9dc.jpg",690,462,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dovun s\u0259drliyi il\u0259 2025-ci il \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sinin v\u0259 icmal b\u00fcdc\u0259nin layih\u0259l\u0259ri v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fc\u00e7\u00fcn icmal b\u00fcdc\u0259nin, 2025-ci il v\u0259 sonrak\u0131 \u00fc\u00e7 il \u00fczr\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf konsepsiyas\u0131 v\u0259 proqnoz g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini m\u00fczakir\u0259 edib. \u0130clasda \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259n ba\u015f nazir \u018fli \u018fs\u0259dov bildirib ki, \u201cB\u00fcdc\u0259 sistemi haqq\u0131nda\u201d Qanuna m\u00fcvafiq&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756319"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=756319"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756319\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":756322,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756319\/revisions\/756322"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/756320"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=756319"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=756319"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=756319"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}