{"id":756704,"date":"2024-09-27T07:05:40","date_gmt":"2024-09-27T03:05:40","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=756704"},"modified":"2024-09-27T07:05:40","modified_gmt":"2024-09-27T03:05:40","slug":"az%c9%99rbaycanda-h%c9%99r-10-usaqdan-6-si-eyn%c9%99k-taxir-qlobal-epidemiya-yaxinlasir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=756704","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda h\u0259r 10 u\u015faqdan 6-s\u0131 eyn\u0259k tax\u0131r &#8211; Qlobal epidemiya yax\u0131nla\u015f\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Xalq aras\u0131nda uzaqg\u00f6r\u0259nlik kimi tan\u0131nan miyopiya g\u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir. X\u0259st\u0259liyin tezliyi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada h\u0259y\u0259canverici s\u00fcr\u0259tl\u0259 artma\u011fa davam edir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, x\u0259st\u0259lik u\u015faq v\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131 eyn\u0259y\u0259 ehtiyac duyacaq v\u0259 bu, qlobal g\u00f6rm\u0259 epidemiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Bu x\u0259b\u0259rdarl\u0131qdan sonra \u00c7inin Sun Yat-Sen Universitetinin aliml\u0259ri ara\u015fd\u0131rma apar\u0131b. Ara\u015fd\u0131rma \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif qit\u0259l\u0259rd\u0259 50 \u00f6lk\u0259d\u0259n 5 milyondan \u00e7ox u\u015faq v\u0259 g\u0259ncin uzaq g\u00f6rm\u0259 s\u0259viyy\u0259l\u0259ri yoxlan\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, h\u0259r 3 u\u015faqdan \u0259n az biri miyopdur. Bu nisb\u0259tin zamanla artaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259dikl\u0259rini ifad\u0259 ed\u0259n t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r t\u0259xmin\u0259n 740 milyon u\u015faq v\u0259 g\u0259ncin miyopiya ola bil\u0259c\u0259yi q\u0259na\u0259tin\u0259 g\u0259libl\u0259r. 1990-2023-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda miyopiya 3 d\u0259f\u0259 artaraq 36 faiz\u0259 \u00e7at\u0131b.<\/p>\n<p>B\u0259s Az\u0259rbaycanda bu x\u0259st\u0259likl\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t n\u0259 yerd\u0259dir?<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, m\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 u\u015faq g\u00f6z h\u0259kimi, oftalmoloq-c\u0259rrah Lal\u0259 H\u0259s\u0259nova Publika.az-a a\u00e7\u0131qlama verib.<\/p>\n<p>O bildirib ki, Az\u0259rbaycanda miyopiya x\u0259st\u0259liyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 v\u0259ziyy\u0259t olduqca ac\u0131nacal\u0131qd\u0131r:<\/p>\n<p>&#8220;Miyop x\u0259st\u0259liyi cavanla\u015fan x\u0259st\u0259likl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bu x\u0259st\u0259liyi art\u0131q 2-3 ya\u015fl\u0131 u\u015faqlarda da g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Bunun \u0259sas iki s\u0259b\u0259bi var. Birincisi, genetikad\u0131r. Dig\u0259ri is\u0259 telefonlard\u0131r. Bununla ba\u011fl\u0131 haz\u0131rda m\u00fc\u0259llim, valideynl\u0259rl\u0259 ba\u011f\u00e7a v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar apar\u0131l\u0131r. U\u015faqlarda parta qurulu\u015fu d\u00fczg\u00fcn olmal\u0131d\u0131r ki, i\u015f\u0131q d\u00fczg\u00fcn d\u00fc\u015fs\u00fcn. \u018flav\u0259 olaraq 2 ya\u015fa q\u0259d\u0259r olan u\u015faqlar q\u0259tiyy\u0259n telefondan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259lidir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n h\u0259yat\u0131nda ekran olmamal\u0131d\u0131r. Ekran dediyimiz telefon, plan\u015fet v\u0259 televizorlard\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>H\u0259kim diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, ba\u011f\u00e7a ya\u015f\u0131nda u\u015faqlar g\u00fcn i\u00e7ind\u0259 2 saat ekrana baxa bil\u0259rl\u0259r:<\/p>\n<p>&#8220;Son zamanlar vaxt\u0131ndan \u0259vv\u0259l do\u011fulan u\u015faqlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. H\u0259min u\u015faqlar\u0131n g\u00f6z inki\u015faf\u0131 f\u0259rqli oldu\u011fundan g\u00f6z probleml\u0259ri daha \u00e7oxdur. Bu da x\u0259st\u0259liyin inki\u015faf\u0131na yol a\u00e7an ba\u015fqa s\u0259b\u0259bdir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yan\u0131ma g\u0259l\u0259n ortalama 10 u\u015faqdan 5-6-s\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc z\u0259ifdir. U\u015faqlar aras\u0131nda eyn\u0259y\u0259 t\u0259l\u0259bat olduqca \u00e7oxdur. Bu \u00e7ox ciddi problemdir. Qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Xalq aras\u0131nda uzaqg\u00f6r\u0259nlik kimi tan\u0131nan miyopiya g\u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir. X\u0259st\u0259liyin tezliyi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada h\u0259y\u0259canverici s\u00fcr\u0259tl\u0259 artma\u011fa davam edir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, x\u0259st\u0259lik u\u015faq v\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131 eyn\u0259y\u0259 ehtiyac duyacaq v\u0259 bu, qlobal g\u00f6rm\u0259 epidemiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Bu x\u0259b\u0259rdarl\u0131qdan sonra \u00c7inin Sun Yat-Sen Universitetinin aliml\u0259ri ara\u015fd\u0131rma apar\u0131b. Ara\u015fd\u0131rma \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif qit\u0259l\u0259rd\u0259 50 \u00f6lk\u0259d\u0259n 5 milyondan \u00e7ox u\u015faq v\u0259 g\u0259ncin uzaq g\u00f6rm\u0259 s\u0259viyy\u0259l\u0259ri yoxlan\u0131l\u0131b. T\u0259dqiqat n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259lum olub ki, h\u0259r 3 u\u015faqdan \u0259n az biri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":756705,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f-484x365.jpg",484,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/fd1a89481a911ce8a389f714ec2b7f3f.jpg",564,425,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Xalq aras\u0131nda uzaqg\u00f6r\u0259nlik kimi tan\u0131nan miyopiya g\u00f6z sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259hl\u00fck\u0259dir. X\u0259st\u0259liyin tezliyi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada h\u0259y\u0259canverici s\u00fcr\u0259tl\u0259 artma\u011fa davam edir. T\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, x\u0259st\u0259lik u\u015faq v\u0259 g\u0259ncl\u0259r aras\u0131nda daha \u00e7ox yay\u0131l\u0131r. \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q edib ki, 2050-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131 eyn\u0259y\u0259 ehtiyac duyacaq v\u0259 bu, qlobal g\u00f6rm\u0259 epidemiyas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq. Bu x\u0259b\u0259rdarl\u0131qdan&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756704"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=756704"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756704\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":756706,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/756704\/revisions\/756706"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/756705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=756704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=756704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=756704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}