{"id":757150,"date":"2024-09-28T11:21:05","date_gmt":"2024-09-28T07:21:05","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=757150"},"modified":"2024-09-28T11:21:05","modified_gmt":"2024-09-28T07:21:05","slug":"olk%c9%99d%c9%99-oglan-t%c9%99l%c9%99b%c9%99l%c9%99rin-sayi-azalir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=757150","title":{"rendered":"\u00d6lk\u0259d\u0259 o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 azal\u0131r"},"content":{"rendered":"<h3><strong>T\u0259hsil ekspertin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu tendensiyan\u0131n davam etm\u0259si ciddi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r<\/strong><\/h3>\n<p>Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil alan q\u0131zlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qeyri-d\u00f6vl\u0259t ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 2023-2024-c\u00fc t\u0259dris ilinin \u0259vv\u0259lin\u0259 t\u0259hsil alan z\u0259if cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin say\u0131 118 min 290 n\u0259f\u0259r olub. Onlardan 100 min 529-u d\u00f6vl\u0259t, 18 min 31-i is\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 ali t\u0259hsil al\u0131b. Bu m\u0259lumat D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin \u201cAz\u0259rbaycanda t\u0259hsil, elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t-2024&#8243; m\u0259cmu\u0259sind\u0259 \u0259ks olunub.<\/p>\n<p>R\u0259smi n\u0259\u015frd\u0259 bildirilir ki, bu g\u00f6st\u0259rici 2010-cu ild\u0259 65 min 112, 2015-ci ild\u0259 78 min 662, 2021-ci ild\u0259 97 min 163 olub. 2022-ci ild\u0259 is\u0259 111 min 583 qad\u0131n ali t\u0259hsil ala bilib.<\/p>\n<p><strong>O\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rinin say\u0131na g\u0259ldikd\u0259 is\u0259, ild\u0259n-il\u0259 ali t\u0259hsil m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rin\u0259, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n ixtisaslara q\u0259bulda o\u011flan t\u0259l\u0259bl\u0259rin say\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli\u00a0 azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Ekspertl\u0259r qeyd edir ki, bu tendensiya x\u00fcsusil\u0259 sosial elml\u0259r, h\u00fcquq v\u0259 t\u0259hsil kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 daha ayd\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/strong><\/p>\n<p>Art\u0131q uzun ill\u0259rdir ki, q\u0131zlar aras\u0131nda m\u00fc\u0259llimlik v\u0259 t\u0259hsil sah\u0259l\u0259rin\u0259 maraq daha \u00e7oxdur. Az\u0259rbaycanda pedaqoji ixtisaslarda t\u0259hsil alanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 70-80%-i qad\u0131nlard\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 ki\u015fil\u0259rin azl\u0131\u011f\u0131 is\u0259 dem\u0259k olar ki, t\u0259hsil sah\u0259sind\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck v\u0259 \u00f6nd\u0259 g\u0259l\u0259n problem olaraq qal\u0131r. H\u0259m\u00e7inin, s\u0259hiyy\u0259 sah\u0259sind\u0259 qad\u0131nlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. X\u00fcsusil\u0259 tibb bac\u0131s\u0131, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, v\u0259 pediatriya sah\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131nlar\u0131n say\u0131 daha \u00e7oxdur. \u0130nc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 dizayn sah\u0259l\u0259rin\u0259 q\u0131zlar aras\u0131nda maraq daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. X\u00fcsusil\u0259 moda dizayn\u0131 v\u0259 qrafik dizayn sah\u0259l\u0259rind\u0259 qad\u0131n t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin say\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat v\u0259 biznes idar\u0259\u00e7iliyi ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259hsil alanlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 60%-i is\u0259 o\u011flanlard\u0131r. M\u00fch\u0259ndislik v\u0259 informasiya texnologiyalar\u0131 (IT) kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 o\u011flanlar \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. M\u00fch\u0259ndislik v\u0259 texniki ixtisaslar \u00fczr\u0259 t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin t\u0259xmin\u0259n 80%-i ki\u015fil\u0259rdir. \u0130nformasiya texnologiyalar\u0131, tikinti v\u0259 memarl\u0131q fak\u00fclt\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 ox\u015far tendensiya m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>T\u0259hsil eksperti Kamran \u018fs\u0259dov deyir ki, son ill\u0259r o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin b\u0259zi ixtisaslara q\u0259bulunda azalma bir \u00e7ox faktorlardan qaynaqlan\u0131r v\u0259 bu tendensiyan\u0131n davam etm\u0259si ciddi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. Onun fikrinc\u0259, gender balans\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 v\u0259 o\u011flanlar\u0131n sosial elml\u0259r, h\u00fcquq v\u0259 t\u0259hsil kimi sah\u0259l\u0259r\u0259 daha \u00e7ox c\u0259lb edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r art\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u201cBu, yaln\u0131z i\u015f bazar\u0131nda deyil, h\u0259m d\u0259 c\u0259miyy\u0259tin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rind\u0259 b\u0259rab\u0259r t\u0259msil\u00e7iliyin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k\u201d dey\u0259, ekspert qeyd edir.<\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov bildirir ki, b\u0259zi ixtisaslarda, x\u00fcsusil\u0259 h\u00fcquq, pedaqogika v\u0259 sosial elml\u0259rd\u0259, i\u015f imkanlar\u0131n\u0131n m\u0259hdudla\u015fmas\u0131 o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin bu sah\u0259l\u0259rd\u0259n daha da uzaqla\u015fmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201cH\u00fcquq, t\u0259hsil v\u0259 b\u0259nz\u0259r sah\u0259l\u0259r tarixi olaraq qad\u0131nlarla daha \u00e7ox \u0259laq\u0259l\u0259ndirilir. Bu, o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 az t\u0259msil olunmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Qad\u0131nlar bu sah\u0259l\u0259r\u0259 daha \u00e7ox y\u00f6n\u0259ldiyi halda, o\u011flanlar m\u00fch\u0259ndislik v\u0259 ya texniki sah\u0259l\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259hsil sistemind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r v\u0259 erk\u0259n ya\u015flardan b\u0259ri o\u011flan v\u0259 q\u0131z t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r aras\u0131nda f\u0259rqli motivasiya v\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259l\u0259r, ixtisas se\u00e7iml\u0259rin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. M\u0259kt\u0259bd\u0259 v\u0259 ail\u0259d\u0259 t\u0259hsil \u00fczr\u0259 y\u00fcks\u0259k nailiyy\u0259t g\u00f6zl\u0259ntil\u0259ri d\u0259 q\u0131zlar\u0131n daha \u00e7ox akademik sah\u0259l\u0259r\u0259 maraq g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Azalma h\u00fcquq, sosial elml\u0259r v\u0259 t\u0259hsild\u0259 oldu\u011fu halda, m\u00fch\u0259ndislik, informasiya texnologiyalar\u0131 (IT), komp\u00fcter elml\u0259ri kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r aras\u0131nda art\u0131m var. Qlobal miqyasda da STEM (elm, texnologiya, m\u00fch\u0259ndislik, riyaziyyat) sah\u0259l\u0259rin\u0259 maraq artm\u0131\u015fd\u0131r v\u0259 bu sah\u0259l\u0259r daha \u00e7ox o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri c\u0259lb edir.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259lki ill\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1990-2000-ci ill\u0259rd\u0259 o\u011flan t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r h\u00fcquq, sosial elml\u0259r v\u0259 iqtisadiyyat kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 daha \u00e7ox t\u0259msil olunurdu. Lakin son onillikd\u0259 bu balans d\u0259yi\u015fib, o\u011flanlar daha \u00e7ox texniki v\u0259 praktiki y\u00f6n\u00fcml\u00fc ixtisaslara y\u00f6n\u0259libl\u0259r. Bu tendensiya, x\u00fcsusil\u0259 t\u0259hsilin qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r.<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/files.modern.az\/articles\/2019\/01\/11\/322820.jpg\" alt=\"H\u0259ddini a\u015fm\u0131\u015f bu adam...\u201d \u2013 M\u0259kt\u0259b direktorundan Kamran \u018fs\u0259dova s\u0259rt  \u0130TT\u0130HAMLAR\" \/><\/p>\n<p><strong>Kamran \u018fs\u0259dov<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya t\u0259cr\u00fcb\u0259si il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 d\u0259 bu tendensiyalar ox\u015fard\u0131r. AB\u015e v\u0259 Avropada h\u00fcquq v\u0259 t\u0259hsil kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi, texnologiya v\u0259 m\u00fch\u0259ndislik sah\u0259l\u0259rind\u0259 is\u0259 o\u011flanlar\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bununla bel\u0259, bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259r gender b\u0259rab\u0259rliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r v\u0259 o\u011flanlar\u0131 sosial elml\u0259r\u0259, q\u0131zlar\u0131 is\u0259 STEM sah\u0259l\u0259rin\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn proqramlar h\u0259yata ke\u00e7irir&#8221;.<\/p>\n<p>Kamran \u018fs\u0259dovun fikrinc\u0259, bu v\u0259ziyy\u0259t g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r:<\/p>\n<p><strong>\u201cH\u00fcquq, t\u0259hsil v\u0259 sosial elml\u0259rd\u0259 o\u011flanlar\u0131n azalmas\u0131 bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 gender balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ki\u015fi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/strong><\/p>\n<p>Bu tendensiya ixtisaslar \u00fczr\u0259 qeyri-b\u0259rab\u0259rliyin artmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r. Sosial elml\u0259r v\u0259 t\u0259hsil kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 qad\u0131nlar dominant olduqda, texnologiya v\u0259 m\u00fch\u0259ndislik kimi sah\u0259l\u0259rd\u0259 ki\u015fil\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etm\u0259si i\u015f d\u00fcnyas\u0131nda gender stereotipl\u0259rini g\u00fccl\u0259ndir\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fg\u0259r o\u011flanlar bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 az t\u0259msil olunarsa, uzunm\u00fcdd\u0259tli sosial v\u0259 iqtisadi t\u0259sirl\u0259r ortaya \u00e7\u0131xa bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 h\u00fcquq sah\u0259sind\u0259 ki\u015fi h\u00fcquq\u015f\u00fcnaslar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 bu sah\u0259d\u0259 i\u015f bazar\u0131nda probleml\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Yaz\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: Xalid\u0259 G\u018fRAY<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259hsil ekspertin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu tendensiyan\u0131n davam etm\u0259si ciddi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil alan q\u0131zlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qeyri-d\u00f6vl\u0259t ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 2023-2024-c\u00fc t\u0259dris ilinin \u0259vv\u0259lin\u0259 t\u0259hsil alan z\u0259if cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin say\u0131 118 min 290 n\u0259f\u0259r olub. Onlardan 100 min 529-u d\u00f6vl\u0259t, 18 min 31-i is\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 ali t\u0259hsil al\u0131b. Bu m\u0259lumat D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin \u201cAz\u0259rbaycanda t\u0259hsil, elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t-2024&#8243; m\u0259cmu\u0259sind\u0259 \u0259ks olunub. R\u0259smi n\u0259\u015frd\u0259 bildirilir ki, bu g\u00f6st\u0259rici 2010-cu ild\u0259 65 min 112, 2015-ci ild\u0259 78 min 662, 2021-ci ild\u0259 97 min 163 olub. 2022-ci&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":757151,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",721,424,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",721,424,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",721,424,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0-621x365.jpg",621,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",640,376,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",721,424,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",721,424,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/6d0f59718b256abeff9edc45fddd68a0.jpg",721,424,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u0259hsil ekspertin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu tendensiyan\u0131n davam etm\u0259si ciddi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r Az\u0259rbaycanda t\u0259hsil alan q\u0131zlar\u0131n say\u0131 art\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u00f6vl\u0259t v\u0259 qeyri-d\u00f6vl\u0259t ali m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 2023-2024-c\u00fc t\u0259dris ilinin \u0259vv\u0259lin\u0259 t\u0259hsil alan z\u0259if cinsin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin say\u0131 118 min 290 n\u0259f\u0259r olub. Onlardan 100 min 529-u d\u00f6vl\u0259t, 18 min 31-i is\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rd\u0259 ali t\u0259hsil al\u0131b. Bu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/757150"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=757150"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/757150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":757153,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/757150\/revisions\/757153"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/757151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=757150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=757150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=757150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}