{"id":757292,"date":"2024-09-29T15:18:43","date_gmt":"2024-09-29T11:18:43","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=757292"},"modified":"2024-09-29T15:18:43","modified_gmt":"2024-09-29T11:18:43","slug":"az%c9%99rbaycan-dunyada-2-ci-%c9%99n-boyuk-xurma-ixracatcisidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=757292","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada 2-ci \u0259n b\u00f6y\u00fck xurma ixracat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na d\u00f6vl\u0259tin g\u00f6st\u0259rdiyi davaml\u0131 d\u0259st\u0259k v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail olunub. \u0130nnovativ texnologiyalar\u0131n, s\u0131naqdan ke\u00e7mi\u015f \u0259n u\u011furlu qabaqc\u0131l konsepsiyalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;a\u011f\u0131ll\u0131&#8221; k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 metodlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259tin realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kompleks d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri say\u0259sind\u0259 bu sah\u0259nin \u00f6lk\u0259nin qeyri-neft-qaz sektoruna, el\u0259c\u0259 d\u0259 qeyri-neft-qaz ixrac\u0131na t\u00f6hf\u0259si art\u0131b.<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mli v\u0259 ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc \u0259sas sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan xurma\u00e7\u0131l\u0131q Az\u0259rbaycanda q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k davaml\u0131 maraq v\u0259 yarad\u0131lan \u0259lveri\u015fli m\u00fchit n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha da inki\u015faf edir. \u00d6lk\u0259d\u0259 xurma a\u011faclar\u0131 yerli subtropik iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 yax\u015f\u0131 uy\u011funla\u015f\u0131b v\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul keyfiyy\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilir. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda yeti\u015fdiril\u0259n t\u0259z\u0259 xurma daxili t\u0259l\u0259bat\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 iri h\u0259cmd\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na t\u0259dar\u00fck olunur. Bu is\u0259 \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 qlobal miqyasda apar\u0131c\u0131 xurma ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan birin\u0259 \u00e7evirib.<\/p>\n<p>&#8220;Report&#8221; bu yaz\u0131da xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xurmas\u0131na olan t\u0259l\u0259bat, bu m\u0259hsulun yeti\u015fdirilm\u0259sind\u0259, ixrac\u0131nda \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin bu istiqam\u0259td\u0259 verdiyi d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 toxunub.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq Ticar\u0259t M\u0259rk\u0259zinin (BMT-nin Ticar\u0259t v\u0259 \u0130nki\u015faf \u00fczr\u0259 Konfrans\u0131 (UNCTAD) v\u0259 \u00dcmumd\u00fcnya Ticar\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131 il\u0259 birg\u0259 mandata malik \u00e7oxt\u0259r\u0259fli agentlik) 2023-c\u00fc il \u00fczr\u0259 son m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada t\u0259z\u0259 xurma ixracat\u00e7\u0131lar\u0131 siyah\u0131s\u0131nda 2-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. S\u0131ralamada birinci pill\u0259d\u0259 \u0130spaniya, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc pill\u0259d\u0259 is\u0259 \u00c7in q\u0259rarla\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>2023-c\u00fc ild\u0259 t\u0259z\u0259 xurma ixrac ed\u0259n \u0259sas \u00f6lk\u0259l\u0259rin siyah\u0131s\u0131<\/p>\n<p><img class=\"imgbcode\" src=\"https:\/\/upload.az\/foto\/arxiv\/Ekran_sekli_2024-09-28_203241.png\" alt=\"Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada 2-ci \u0259n b\u00f6y\u00fck xurma ixracat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r\" \/>\u018fsas ixrac bazarlar\u0131<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycandan \u0259sas\u0259n Rusiya, Ukrayna v\u0259 Belarusa ixrac olunan t\u0259z\u0259 xurma qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n diversifikasiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n t\u0259dbirl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan, Latviya, \u0130ran kimi yeni bazarlara da &#8220;ayaq a\u00e7\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>\u018fkin sah\u0259l\u0259ri, y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda xurma ba\u011flar\u0131n\u0131n sah\u0259si stabil olaraq art\u0131r. D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin sonuna xurma \u0259km\u0259l\u0259rinin sah\u0259si 13 min 156,3 hektar olub. C\u0259mi m\u0259hsul y\u0131\u011f\u0131m\u0131 2022-ci il il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 1,5 % artaraq 187 min 58,4 ton t\u0259\u015fkil edib. Sah\u0259si \u0259n geni\u015f xurma ba\u011flar\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n M\u0259rk\u0259zi Aran v\u0259 Qazax-Tovuz iqtisadi rayonlar\u0131nda \u00f6t\u0259n il xurma istehsal\u0131 m\u00fcvafiq olaraq 2 % v\u0259 3 % artaraq m\u00fcvafiq olaraq 62 min 42 tona v\u0259 45 min 828,5 tona \u00e7at\u0131b. \u018fkin sah\u0259l\u0259rinin \u00fcmumi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 da m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan m\u00fcsb\u0259t tendensiyaya uy\u011fun olaraq 2 % artaraq 158,1 sent\/ha b\u0259rab\u0259r olub. Xurma \u0259kinl\u0259rinin \u0259n m\u0259hsuldar oldu\u011fu torpaqlar Qazax-Tovuz (197,5 sent\/ha) v\u0259 \u015e\u0259ki-Zaqatala (193,6 sent\/ha) iqtisadi rayonlar\u0131nda yerl\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda xurma y\u0131\u011f\u0131m\u0131n\u0131n 99 %-i f\u0259rdi sahibkar, ail\u0259 k\u0259ndli v\u0259 ev t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. M\u0259hsulun ixrac\u0131n\u0131 is\u0259 56 \u015firk\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/p>\n<p>\u0130xracat\u00e7\u0131lara g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi<\/p>\n<p>\u0130xrac\u0131n v\u0259 \u0130nvestisiyalar\u0131n T\u0259\u015fviqi Agentliyi (AZPROMO) k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131n\u0131n, x\u00fcsusil\u0259, xurman\u0131n ixrac\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 v\u0259 co\u011frafiyas\u0131n\u0131n \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r. \u0130xrac\u0131n t\u0259\u015fviqi mexanizml\u0259rinin t\u0259tbiqi vasit\u0259sil\u0259 qeyri-neft ixrac\u0131n\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 ver\u0259n AZPROMO-nun d\u0259st\u0259yi il\u0259 xurma ixrac ed\u0259n \u00fc\u00e7 yerli sahibkarl\u0131q subyekti 2023-2024-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 &#8220;WorldFood Moscow&#8221;, &#8220;Beyn\u0259lxalq Ya\u015f\u0131l H\u0259ft\u0259&#8221;, &#8220;Gulfood&#8221; v\u0259 &#8220;FOODEX Japan 2024&#8221; kimi s\u0259rgil\u0259rind\u0259 vahid \u00f6lk\u0259 stendi alt\u0131nda m\u0259hsullar\u0131n\u0131 t\u0259qdim edib.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, qeyri-neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131n ixrac co\u011frafiyas\u0131n\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259tbiqi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan t\u0259\u015fviq mexanizml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 ixracat\u00e7\u0131lar\u0131n qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi bazarlara t\u0259dar\u00fck\u00fcn\u00fc stimulla\u015fd\u0131racaq logistika subsidiyas\u0131d\u0131r. Xurma ixracat\u00e7\u0131lar\u0131na yeni bazarlara \u00e7\u0131xma\u011fa imkan yaradacaq bu d\u0259st\u0259k mexanizminin i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n ixracat\u00e7\u0131lara logistik x\u0259rcl\u0259rin 100 %-i q\u0259d\u0259r \u00f6d\u0259nilm\u0259si formas\u0131nda t\u0259tbiq olunmas\u0131 planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na d\u00f6vl\u0259tin g\u00f6st\u0259rdiyi davaml\u0131 d\u0259st\u0259k v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail olunub. \u0130nnovativ texnologiyalar\u0131n, s\u0131naqdan ke\u00e7mi\u015f \u0259n u\u011furlu qabaqc\u0131l konsepsiyalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;a\u011f\u0131ll\u0131&#8221; k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 metodlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259tin realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kompleks d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri say\u0259sind\u0259 bu sah\u0259nin \u00f6lk\u0259nin qeyri-neft-qaz sektoruna, el\u0259c\u0259 d\u0259 qeyri-neft-qaz ixrac\u0131na t\u00f6hf\u0259si art\u0131b. K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n \u00f6n\u0259mli v\u0259 ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc \u0259sas sah\u0259l\u0259rind\u0259n biri olan xurma\u00e7\u0131l\u0131q Az\u0259rbaycanda q\u0259dim \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r\u0259 s\u00f6yk\u0259n\u0259r\u0259k davaml\u0131 maraq v\u0259 yarad\u0131lan \u0259lveri\u015fli m\u00fchit n\u0259tic\u0259sind\u0259 daha da inki\u015faf edir. \u00d6lk\u0259d\u0259 xurma a\u011faclar\u0131 yerli subtropik iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 yax\u015f\u0131&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":757293,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",650,405,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",650,405,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",650,405,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116-586x365.jpg",586,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",640,399,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",650,405,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",650,405,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/08f1dec0-59fa-32f4-bfe3-94afb0c3039c_850_21727541116.jpg",650,405,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Son ill\u0259r Az\u0259rbaycan\u0131n qeyri-neft sektorunun inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayan k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na d\u00f6vl\u0259tin g\u00f6st\u0259rdiyi davaml\u0131 d\u0259st\u0259k v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ciddi ir\u0259lil\u0259yi\u015f\u0259 nail olunub. \u0130nnovativ texnologiyalar\u0131n, s\u0131naqdan ke\u00e7mi\u015f \u0259n u\u011furlu qabaqc\u0131l konsepsiyalar\u0131n, o c\u00fcml\u0259d\u0259n &#8220;a\u011f\u0131ll\u0131&#8221; k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 metodlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi, h\u0259m\u00e7inin d\u00f6vl\u0259tin realla\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kompleks d\u0259st\u0259k mexanizml\u0259ri say\u0259sind\u0259 bu sah\u0259nin \u00f6lk\u0259nin qeyri-neft-qaz sektoruna, el\u0259c\u0259 d\u0259 qeyri-neft-qaz ixrac\u0131na&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/757292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=757292"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/757292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":757294,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/757292\/revisions\/757294"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/757293"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=757292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=757292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=757292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}