{"id":758768,"date":"2024-10-04T15:32:36","date_gmt":"2024-10-04T11:32:36","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=758768"},"modified":"2024-10-04T15:32:36","modified_gmt":"2024-10-04T11:32:36","slug":"q%c9%99rb-standartlari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=758768","title":{"rendered":"Q\u0259rb standartlar\u0131"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Az qala elmi v\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259ni \u0259v\u0259z ed\u0259n, habel\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r arxa planda saxlama\u011f\u0131 bacaran s\u0259rh\u0259dsiz internet v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 indi h\u0259r k\u0259s \u201cm\u00fct\u0259x\u0259ssis\u201d v\u0259 \u201csiyasi ekspert\u0259\u201d \u00e7evrilib. V\u0259ziyy\u0259t o d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b ki, h\u0259tta sarkazm v\u0259 la\u011fla\u011f\u0131 bel\u0259 b\u0259z\u0259n analitik t\u0259hlil qabiliyy\u0259ti kimi t\u0259qdim olunur. \u018fslind\u0259 d\u00fcnyada bu c\u00fcr m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 qlobal g\u00fccl\u0259rin geostrategiyalar\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 davam\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t inki\u015faf etdiyi t\u0259qdird\u0259 d\u0259rin analitika defisitli \u201cm\u0259hsula\u201d \u00e7evrilir, Q\u0259rb is\u0259 h\u0259min \u201cm\u0259hsulun\u201d m\u00fctl\u0259q inhisar\u00e7\u0131s\u0131 olur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Q\u0259rb h\u0259tta analitikan\u0131n standartlar\u0131n\u0131 bel\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k iddias\u0131ndad\u0131r. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 bizl\u0259rin d\u0259 s\u0259hvl\u0259ri az deyil. \u201cQ\u0259rb standartlar\u0131\u201d ifad\u0259si uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 bizim ictimai \u015f\u00fcurumuza o q\u0259d\u0259r d\u0259rin yeridilib ki, sanki bu \u201cstandartlardan\u201d k\u0259nar n\u0259 varsa, ham\u0131s\u0131 d\u00fcnyan\u0131 u\u00e7uruma apar\u0131r. Halbuki \u00f6lk\u0259l\u0259ri t\u0259sir alt\u0131na salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259rd\u0259n al\u0259t kimi istifad\u0259 olunmas\u0131n\u0131n da m\u00fc\u0259llifi m\u0259hz Q\u0259rbdir. D\u00fcnyada son d\u00f6vrd\u0259 ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259r qeyd olunan t\u0259sbitin s\u00fcbutudur.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu fikirl\u0259r politoloq Asif Adilin \u201cQ\u0259rb standartlar\u0131\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ <\/strong>\u00a0m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>T\u0259nqidl\u0259ri qabaqlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn prinsipial olaraq x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259liyik ki, m\u00f6vcud yana\u015fma \u0259sla Q\u0259rb\u0259 qar\u015f\u0131 olan m\u00f6vqeyin t\u0259zah\u00fcr\u00fc deyil. Kim\u0259s\u0259 qar\u015f\u0131 olmaq Q\u0259rbin geosiyas\u0259tinin torlar\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259k dem\u0259kdir. Tam \u0259ksin\u0259, yuxar\u0131da t\u0259svir etdiyimiz yana\u015fma m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259, m\u00fctl\u0259q suverenliy\u0259 v\u0259 aid oldu\u011fu xalq\u0131n z\u0259ngin tarixin\u0259 h\u00f6rm\u0259tin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Sirr deyil ki, t\u0259bii resurslar\u0131n t\u00fck\u0259ndiyi m\u00fcasir d\u00fcnyada \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda total r\u0259qab\u0259t m\u00fchiti h\u00f6km s\u00fcr\u00fcr. Art\u0131q o da h\u0259r k\u0259s\u0259 ayd\u0131nd\u0131r ki, m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan bu total r\u0259qab\u0259t m\u00fchiti d\u00fcnyan\u0131 \u201cyeyir\u201d v\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259l\u0259rin m\u00fctl\u0259q suverenliyini t\u00fck\u0259ndirir. T\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r m\u0259hdudla\u015fd\u0131qca \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r daha da s\u0259rtl\u0259\u015fir, beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cikili standartlar\u201d siyas\u0259tinin t\u0259tbiq olunmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si daha da adil\u0259\u015fir.<\/p>\n<p>Qeyd olunanlar m\u00fcst\u0259visind\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, 30 il \u0259rzind\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalm\u0131\u015f beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n m\u00fcvafiq q\u0259tnam\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti, Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck d\u0259rsdir v\u0259 bu a\u011f\u0131r d\u0259rsd\u0259n d\u00fczg\u00fcn n\u0259tic\u0259l\u0259r \u00e7\u0131xar\u0131lmal\u0131d\u0131r. D\u00fcnya \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin standartlar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k iddias\u0131nda olan beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259l\u0259rin suverenliyin\u0259 \u015f\u0259rtsiz olaraq h\u00f6rm\u0259t etm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131rlar. Yaln\u0131z bu halda h\u0259min t\u0259\u015fkilatlar obyektiv arbitr roluna iddial\u0131 ola bil\u0259rl\u0259r. \u00d6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda funksional k\u00f6rp\u00fc rolunu \u00e7oxdan unudan bu t\u0259\u015fkilatlar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 m\u00fcst\u0259qil \u00f6lk\u0259l\u0259rin daxili siyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir etm\u0259k iddias\u0131ndad\u0131rlar.<\/p>\n<p>\u018flb\u0259tt\u0259 ki, bu c\u00fcr q\u0259r\u0259zli siyas\u0259t yaln\u0131z m\u00fcxt\u0259lif manipulyasiyalar vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259 bil\u0259r. A\u015ePA-n\u0131n sonuncu siyasi simulyasiyalar\u0131 da m\u0259hz t\u0259zyiq siyas\u0259tinin t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. A\u015ePA \u00fczv\u00fc v\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fczr\u0259 m\u0259ruz\u0259\u00e7i Lise Christoffersenin n\u00f6vb\u0259ti s\u00f6zl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirin: &#8220;Bir ne\u00e7\u0259 siyasi m\u0259hbusu azad etm\u0259k kifay\u0259t deyil&#8230; Siyasi partiyalar, QHT-l\u0259r v\u0259 media il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 qanunlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi bir f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r&#8221;.<\/p>\n<p>Birincisi, h\u0259r bir v\u0259t\u0259nda\u015f obyektivliyi qorumaq v\u0259 manipulyasiya torlar\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn bilm\u0259lidir ki, \u201csiyasi m\u0259hbus\u201d ifad\u0259si olduqca nisbidir, onun m\u0259zmunu is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif interpretasiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn a\u00e7\u0131qd\u0131r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif qanun pozuntular\u0131na g\u00f6r\u0259 m\u0259hkum olunmu\u015f ist\u0259nil\u0259n \u015f\u0259xs \u00e7ox rahat \u015f\u0259kild\u0259 ictimaiyy\u0259t\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 \u201csiyasi m\u0259hbus\u201d kimi t\u0259qdim oluna bil\u0259r. Beyn\u0259lxalq qanunvericilikd\u0259 m\u00f6vcud m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 olan bo\u015fluqlar konkret \u00f6lk\u0259y\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcxt\u0259lif spekulyasiyalar \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Problemi daha ayd\u0131n t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u00e7ik bir m\u00fcqayis\u0259 aparaq. Q\u0259rb t\u0259klif edir ki, \u0259lind\u0259 qumbara olan \u015f\u0259xsl\u0259r binaya daxil olark\u0259n saxlan\u0131la bilm\u0259z, \u00e7\u00fcnki qumbara partlamadan h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259rin niyy\u0259ti b\u0259lli deyil. Ax\u0131, qumbara partlayandan sonra gec olacaq? B\u0259s h\u0259min \u015f\u0259xsl\u0259ri \u015f\u0259rti \u201cqumbara\u201d il\u0259 t\u0259min ed\u0259n t\u0259sad\u00fcf\u0259n Q\u0259rb deyilmi? Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131nda b\u0259hs etdiyi ideoloji t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r h\u0259min \u201cqumbaralar\u201d deyilmi?<\/p>\n<p>\u0130kincisi, onsuz da k\u00f6k\u00fcnd\u0259n q\u0259r\u0259zli olan: \u201cBir ne\u00e7\u0259 siyasi m\u0259hbusu azad etm\u0259k kifay\u0259t deyil\u201d ifad\u0259nin m\u0259zmunu ona i\u015far\u0259 edir ki, Q\u0259rb ist\u0259diyi kimi \u201csiyasi m\u0259hbus\u201d siyah\u0131s\u0131n\u0131 sonsuza q\u0259d\u0259r art\u0131ra bil\u0259r v\u0259 bu siyah\u0131n\u0131 siyasi alver al\u0259ti kimi istifad\u0259 ed\u0259c\u0259kdir. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, siyasi m\u0259hbus \u201cm\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri\u201d Q\u0259rb \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q \u015fantaj predmetin\u0259 \u00e7evrilib. B\u0259s h\u0259min beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar\u0131n tribunalar\u0131ndan bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r bel\u0259 bir sual verilibmi ki, onlar\u0131n \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ne\u00e7\u0259 siyasi m\u0259hbus saxlan\u0131l\u0131r?\u201d Cavab olaraq \u0259sla dey\u0259 bilm\u0259zl\u0259r ki, onlarda siyasi m\u0259hbus yoxdur. \u00c7\u00fcnki biz Q\u0259rbin m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7\u0131xan n\u00fcmayi\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 zor t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 h\u0259bs olunmas\u0131na d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u015fahidlik etmi\u015fik.<\/p>\n<p>Lise Christoffersen s\u00f6zl\u0259ri, eyni zamanda, Q\u0259rbin \u201cqar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n\u201d \u0259sl s\u0259b\u0259bini d\u0259 if\u015fa edir: \u201cSiyasi partiyalar, QHT-l\u0259r v\u0259 media il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 qanunlar\u0131 d\u0259yi\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi bir f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131 haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r&#8221;. Dem\u0259li, Q\u0259rb anlama\u011fa ba\u015flay\u0131r ki, Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan sistemli islahatlar v\u0259 t\u0259\u015fviq olunan siyasi dialoq m\u00fchiti say\u0259sind\u0259 d\u00fcn\u0259n\u0259 q\u0259d\u0259r manipulyasiya al\u0259ti kimi rahat istifad\u0259 etdikl\u0259ri siyasi partiya v\u0259 QHT-l\u0259ri art\u0131q itirirl\u0259r&#8230;<\/p>\n<p>\u018fld\u0259 etdiyimiz m\u00fctl\u0259q suverenliyi g\u00f6z b\u0259b\u0259yi kimi qorumal\u0131, kiml\u0259rins\u0259 \u201ckirli\u201d manipulyasiyalar\u0131na al\u0259t kimi istifad\u0259 olunma\u011f\u0131m\u0131za imkan verm\u0259m\u0259liyik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az qala elmi v\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259ni \u0259v\u0259z ed\u0259n, habel\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r arxa planda saxlama\u011f\u0131 bacaran s\u0259rh\u0259dsiz internet v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 indi h\u0259r k\u0259s \u201cm\u00fct\u0259x\u0259ssis\u201d v\u0259 \u201csiyasi ekspert\u0259\u201d \u00e7evrilib. V\u0259ziyy\u0259t o d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b ki, h\u0259tta sarkazm v\u0259 la\u011fla\u011f\u0131 bel\u0259 b\u0259z\u0259n analitik t\u0259hlil qabiliyy\u0259ti kimi t\u0259qdim olunur. \u018fslind\u0259 d\u00fcnyada bu c\u00fcr m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 qlobal g\u00fccl\u0259rin geostrategiyalar\u0131n\u0131n bilavasit\u0259 davam\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnki m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t inki\u015faf etdiyi t\u0259qdird\u0259 d\u0259rin analitika defisitli \u201cm\u0259hsula\u201d \u00e7evrilir, Q\u0259rb is\u0259 h\u0259min \u201cm\u0259hsulun\u201d m\u00fctl\u0259q inhisar\u00e7\u0131s\u0131 olur. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Q\u0259rb h\u0259tta analitikan\u0131n standartlar\u0131n\u0131 bel\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k iddias\u0131ndad\u0131r. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada bu&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":758769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/193002e6172804075168792967610801678.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Az qala elmi v\u0259 n\u0259z\u0259riyy\u0259ni \u0259v\u0259z ed\u0259n, habel\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tini kifay\u0259t q\u0259d\u0259r arxa planda saxlama\u011f\u0131 bacaran s\u0259rh\u0259dsiz internet v\u0259 sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r say\u0259sind\u0259 indi h\u0259r k\u0259s \u201cm\u00fct\u0259x\u0259ssis\u201d v\u0259 \u201csiyasi ekspert\u0259\u201d \u00e7evrilib. V\u0259ziyy\u0259t o d\u0259r\u0259c\u0259y\u0259 \u00e7at\u0131b ki, h\u0259tta sarkazm v\u0259 la\u011fla\u011f\u0131 bel\u0259 b\u0259z\u0259n analitik t\u0259hlil qabiliyy\u0259ti kimi t\u0259qdim olunur. \u018fslind\u0259 d\u00fcnyada bu c\u00fcr m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131 qlobal g\u00fccl\u0259rin&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758768"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=758768"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758768\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":758770,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/758768\/revisions\/758770"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/758769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=758768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=758768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=758768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}