{"id":760697,"date":"2024-10-12T10:11:28","date_gmt":"2024-10-12T06:11:28","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=760697"},"modified":"2024-10-12T10:11:28","modified_gmt":"2024-10-12T06:11:28","slug":"abs-d%c9%99n-turkiy%c9%99y%c9%99-sok-t%c9%99hdid-bu-olsa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=760697","title":{"rendered":"AB\u015e-d\u0259n T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 \u015eOK T\u018fHD\u0130D &#8211; Bu olsa&#8230;"},"content":{"rendered":"<p><strong>Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n qarda\u015f \u00f6lk\u0259ni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi SWIFT-d\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 dollarla \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri k\u0259sm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259m\u0259sinin p\u0259rd\u0259arxas\u0131 m\u0259qamlar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>AB\u015e Rusiya il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi SWIFT-d\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 dollarla \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri k\u0259sm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yib. Bu bar\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin V\u0259t\u0259n Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini Hakan Topkurulu bildirib.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bununla ba\u011fl\u0131 Ankara Moskva il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini azaltmal\u0131 olur:\u00a0 \u201cT\u00fcrkiy\u0259 Va\u015finqtonun t\u0259zyiqin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilm\u0259z\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, T\u00fcrkiy\u0259 Rusiyaya qada\u011fan olunan avadanl\u0131q v\u0259 texnologiyalar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259\u00e7isi kimi 2023-c\u00fc ilin pay\u0131z\u0131ndan AB\u015e-\u0131n diqq\u0259tini \u201cc\u0259lb\u201d edib. Buna s\u0259b\u0259b 2022-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Rusiyaya ixrac\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nan k\u0259skin art\u0131md\u0131r. \u00d6t\u0259n il \u0259rzind\u0259 bu ixracat, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 texnika, elektronika avadanl\u0131qlar\u0131, ma\u015f\u0131nqay\u0131rma d\u0259zgahlar\u0131 v\u0259 sair istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 100 faiz\u0259 yax\u0131n art\u0131m n\u00fcmayi\u015f etdirib. Bu art\u0131mla ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar reeksportun \u0259sas\u0259n Rusiya v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qurduqlar\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyini \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin pay\u0131z\u0131ndan etibar\u0259n AB\u015e Maliyy\u0259 Nazirliyinin sanksiya siyah\u0131lar\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n olan bel\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r \u0259ks olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. 2023-c\u00fc ilin dekabr\u0131nda prezident Co Bayden Maliyy\u0259 Nazirliyin\u0259 Q\u0259rbin Rusiyaya ixrac\u0131n\u0131 qada\u011fan etdiyi m\u0259hsullar\u0131n bu \u00f6lk\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131 maliyy\u0259l\u0259\u015fdir\u0259n maliyy\u0259 qurumlar\u0131na ikincili sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259k s\u0259lahiyy\u0259ti verdikd\u0259n sonra T\u00fcrkiy\u0259-Rusiya ticar\u0259tind\u0259 b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r yaran\u0131b. 2024-c\u00fc ilin feval\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Rusiyaya ixrac 70 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r azal\u0131b. Lakin sonrak\u0131 aylarda \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 qism\u0259n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k imkan\u0131 yarad\u0131ld\u0131. Bu imkan yaln\u0131z tekstil, \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 sair m\u0259hsullar\u0131 \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkstat\u0131n t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131ndan ayd\u0131n olur ki, ilin birinci yar\u0131s\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Rusiyaya avadanl\u0131q v\u0259 mexaniki cihazlar\u0131n ixrac\u0131n\u0131n h\u0259cmi (Xarici Mallar Nomenklaturas\u0131 84-c\u00fc qrupu &#8211;\u00a0 qazanlar, generatorlar, turbinl\u0259r, daxili yanma m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri, nasoslar, qald\u0131r\u0131c\u0131 mexanizml\u0259r v\u0259 s.) 961 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib. Bu, 2023-c\u00fc ilin birinci yar\u0131s\u0131(1,32 milyard dollar)\u00a0 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 27 faiz azalma dem\u0259kdir. Elektrik avadanl\u0131qlar\u0131n\u0131n ixrac\u0131 (qrup 85) 48 faiz azalaraq 205 milyon dollara (\u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 &#8211; 390 milyon dollar) d\u00fc\u015f\u00fcb. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Rusiyaya plastik v\u0259 onlardan haz\u0131rlanan m\u0259mulatlar\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc 249 milyon dollara q\u0259d\u0259r azal\u0131b (illikl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 28 faiz\u015e 347 milyon dollardan).<\/p>\n<p>Aprel-may aylar\u0131nda ikincili sanksiyalar qorxusu il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 banklar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 Rusiya il\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259li yoxlamalar t\u0259tbiq olundu. Lakin bu da Rusiyaya ikili ixrac\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 tam almad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 AB\u015e-dan yeni sanksiya h\u0259d\u0259l\u0259ri g\u0259lm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b.<\/p>\n<p>Avqust ay\u0131nda Financial Times AB\u015e-\u0131n Rusiyaya texnologiya ixrac etdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni sanksiyalarla h\u0259d\u0259l\u0259diyin\u0259 dair materialla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. M\u0259lumatda qeyd olunub ki, Va\u015finqton T\u00fcrkiy\u0259nin Rusiyaya Q\u0259rb istehsal\u0131 olan elektronikan\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas kanala \u00e7evrilm\u0259sind\u0259n narahatd\u0131r. S\u00f6hb\u0259t h\u0259rbi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bil\u0259n prosessorlar, yadda\u015f kartlar\u0131, g\u00fccl\u0259ndiricil\u0259r v\u0259 dig\u0259r avadanl\u0131qlardan gedir.<\/p>\n<p><strong>AB\u015e ticar\u0259t nazirinin k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Metyu Akselrod deyib: \u201cT\u00fcrkiy\u0259 hakimiyy\u0259t orqanlar\u0131ndan v\u0259 s\u0259nayesind\u0259n s\u00fcr\u0259tl\u0259 ir\u0259lil\u0259yi\u015f g\u00f6rm\u0259liyik, \u0259ks halda, bizim ixraca n\u0259zar\u0259timizd\u0259n yay\u0131nanlara qar\u015f\u0131 sanksiyalar t\u0259tbiq etm\u0259kd\u0259n ba\u015fqa \u00e7ar\u0259miz qalmayacaq\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>Sentyabrda m\u0259lum oldu ki, T\u00fcrkiy\u0259li ixracat\u00e7\u0131lar AB\u015e-\u0131n sanksiyalar t\u0259zyiqi fonunda Rusiya il\u0259 ticar\u0259t probleml\u0259rinin h\u0259llind\u0259 d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131ndan k\u00f6m\u0259k ist\u0259yibl\u0259r. \u0130xracat\u00e7\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259n veril\u0259n m\u0259lumatlardan ayd\u0131n olur ki, \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rd\u0259 yaranan \u00e7\u0259tinlikl\u0259r art\u0131q T\u00fcrkiy\u0259nin elektronika, metallurgiya v\u0259 avtomobil istehsal\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 ixracat\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Azalma t\u0259xmin\u0259n 30 faiz t\u0259\u015fkil edib.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 Ma\u015f\u0131nqay\u0131rma \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Birliyi (MA\u0130B) t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131qlanan m\u0259lumata \u0259sas\u0259n yanvar-avqust aylar\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin s\u0259rb\u0259st zonalar daxil olmaqla c\u0259mi m\u0259hsul ixrac\u0131 18,3 milyard dollar t\u0259\u015fkil edib. Avqust ay\u0131nda ayl\u0131q 2,4 milyard dollarl\u0131q ixracatla son 12 ayl\u0131q ortalamaya yax\u0131n bir n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259n sektor avqustda AB\u015e-a t\u0259xmin\u0259n 200 milyon dollarl\u0131q ma\u015f\u0131nqay\u0131rma m\u0259hsullar\u0131 sat\u0131b.\u00a0 N\u0259tic\u0259d\u0259 bu \u00f6lk\u0259y\u0259 8 ayl\u0131q ixracat 12,2 faiz art\u0131mla 1,4 milyard dollara \u00e7at\u0131b. Bu sah\u0259d\u0259 ilk yerd\u0259 q\u0259rarla\u015fan Almaniyaya yanvar-avqust aylar\u0131 \u0259rzind\u0259 2,3 milyard dollarl\u0131q,\u00a0 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yerd\u0259 g\u0259l\u0259n Rusiyaya 1,4 milyard dolalrl\u0131q ma\u015f\u0131n v\u0259 avadanl\u0131qlar ixrac edilib. Rusiyaya ixracatda 17,9 faizlik azalma ba\u015f verib.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin Rusiyaya polad ixrac\u0131 da 2024-c\u00fc ilin yanvar-avqust d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 2023-c\u00fc ilin eyni ay\u0131na g\u00f6r\u0259 5 faiz azalaraq 127,3 milyon dollara d\u00fc\u015f\u00fcb. T\u00fcrkiy\u0259 Ticar\u0259t Nazirliyinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ilin avqust ay\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259 Rusiyaya 20,2 milyon dollar d\u0259y\u0259rind\u0259 polad m\u0259hsullar\u0131 ixrac edib ki, bu da \u00f6t\u0259n ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 25 faiz \u00e7oxdur.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Rusiyaya tekstil m\u0259hsullar\u0131 ixrac\u0131 2024-c\u00fc ilin yanvar-avqustunda \u0259vv\u0259lki ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 15,8 faiz azalaraq 226,3 milyon dollara d\u00fc\u015f\u00fcb. T\u00fcrkiy\u0259 Ticar\u0259t Nazirliyinin verdiyi a\u00e7\u0131qlamaya g\u00f6r\u0259, t\u0259kc\u0259 avqust ay\u0131nda Rusiyaya tekstil ixrac\u0131 13,7 faiz azalaraq 28,2 milyon dollar olub.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259nin \u00fcmumi tekstil ixracat\u0131 is\u0259 eyni d\u00f6vrd\u0259 1 faiz azalaraq 6,2 milyard dollara d\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Rusiyaya qar\u015f\u0131 artan sanksiyalar\u0131n t\u0259siri il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin bu \u00f6lk\u0259y\u0259 ixracat\u0131 ilin ilk 8 ay\u0131nda 18,7 faiz azalaraq 5,1 milyard dollara d\u00fc\u015f\u00fcb. Bu zaman \u0259n \u00e7ox t\u0259sirl\u0259n\u0259n sektorlardan biri tax\u0131l, paxlal\u0131 bitkil\u0259r, ya\u011fl\u0131 bitkil\u0259r v\u0259 onlar\u0131n m\u0259hsullar\u0131 olub.\u00a0 2023-c\u00fc ilin yanvar-avqust aylar\u0131nda Rusiyaya 240,6 milyon dollar ixrac ed\u0259n tax\u0131l m\u0259hsullar\u0131 istehsal\u00e7\u0131lar\u0131, bu ilin eyni d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 33,6 azalma il\u0259 c\u0259mi 159,7 milyon dollarl\u0131q ixraca nail ola bilibl\u0259r.<\/p>\n<p><strong>T\u0130M Tax\u0131llar Bakliyat Ya\u011fl\u0131 Toxumlar v\u0259 M\u0259hsullar Sektoru \u0130dar\u0259 hey\u0259tinin s\u0259dri \u018fhm\u0259d Tiryakio\u011flunun dediyin\u0259 g\u00f6r\u0259, Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259rinin geni\u015fl\u0259n\u0259n sanksiya q\u0259rarlar\u0131n\u0131n Rusiyaya ixraca t\u0259siri 8 ayda 1,2 milyard dollara \u00e7at\u0131b<\/strong>: \u201cBaxmayaraq ki, bu sanksiyalar \u0259sas\u0259n m\u00fcdafi\u0259 s\u0259nayesi, logistika v\u0259 aviasiya kimi m\u00fcharib\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259li sektorlar\u0131 h\u0259d\u0259f al\u0131r, \u0259rzaq ticar\u0259timizd\u0259 itkil\u0259r oldu\u201d.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 banklar\u0131 bu yax\u0131nlarda Rusiya il\u0259 \u0259laq\u0259li \u0259m\u0259liyyatlara xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259yi dayand\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. \u018fks\u0259r \u0259m\u0259liyyatlar bir banka &#8211; Emlak Kat\u0131l\u0131ma y\u00f6nl\u0259ndirilir. Haz\u0131rda yaln\u0131z bu maliyy\u0259 qurumu rus rublu\/t\u00fcrk lir\u0259si c\u00fctl\u00fcy\u00fcnd\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar h\u0259yata ke\u00e7irir. Eyni add\u0131m Belarusla ticar\u0259td\u0259 d\u0259 at\u0131l\u0131r. Bu yolla T\u00fcrkiy\u0259nin maliyy\u0259 qurumlar\u0131 Rusiya v\u0259 Belarusla i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li sanksiyalardan qorunma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Sentyabr ay\u0131nda AB\u015e Maliyy\u0259 Nazirliyi \u00f6z \u0259razisind\u0259 Rusiya banklar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rinin a\u00e7\u0131lmas\u0131na imkan ver\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131qla \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. H\u0259min x\u0259b\u0259rdarl\u0131qda bildirilir ki, Rusiya h\u0259rb s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi m\u0259hsullar\u0131n idxal\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 sanksiya siyah\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259n banklar\u0131n\u0131n t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rini yarad\u0131r. Nazirlik b\u0259yan edib ki, h\u0259tta ana bank sanksiya siyah\u0131s\u0131nda olmasa da, bel\u0259 t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259rin qada\u011fan olunmu\u015f m\u0259hsullar\u0131n Rusiyaya \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak\u0131 a\u015fkarlanan kimi onlar\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin maliyy\u0259 sisteml\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 sanksiyalar i\u015f\u0259 sal\u0131nacaq. Bundan \u0259lav\u0259, h\u0259min t\u00f6r\u0259m\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259n \u0259m\u0259liyyat ed\u0259n b\u00fct\u00fcn fiziki v\u0259 h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259r avtomatik olaraq sanksiya siyah\u0131s\u0131na \u0259lav\u0259 edil\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>Eyni zamanda AB\u015e Rusiya M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 x\u00fcsusi \u00f6d\u0259ni\u015f sistemini d\u0259 sanksiya siyah\u0131s\u0131na sal\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259, yaln\u0131z T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 deyil, Rusiyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck ticar\u0259t t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olan \u00c7ind\u0259 d\u0259 b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r meydana \u00e7\u0131x\u0131b. Art\u0131q \u00c7inin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn iri v\u0259 regional banklar\u0131 Rusiya fiziki v\u0259 h\u00fcquqi \u015f\u0259xsl\u0259rin\u0259 xidm\u0259ti dayand\u0131r\u0131blar. Eyni add\u0131m Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rind\u0259 d\u0259 at\u0131l\u0131b. Postsovet \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Erm\u0259nistan, \u00d6zb\u0259kistanda da banklar Rusiya \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 xidm\u0259ti dem\u0259k olar ki, tamam\u0259n dayand\u0131r\u0131blar. Bel\u0259 xidm\u0259ti yaln\u0131z h\u0259min \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ki Rusiya t\u00f6r\u0259m\u0259 banklar\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irir. AB\u015e-\u0131n haz\u0131rda m\u0259hz t\u00f6r\u0259m\u0259 banklar\u0131 h\u0259d\u0259f almas\u0131 g\u00f6st\u0259rir ki, tezlikl\u0259 postsovet m\u0259kan\u0131ndak\u0131 Rusiya t\u00f6r\u0259m\u0259 banklar\u0131 da sanksiya siyah\u0131s\u0131na sal\u0131nacaq.<\/strong><\/p>\n<p>Qeyd olunanlar g\u00f6st\u0259rir ki, AB\u015e ayr\u0131l\u0131qda T\u00fcrkiy\u0259ni deyil, Rusiyaya ikili t\u0259yinatl\u0131 mallar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131nda i\u015ftirak ed\u0259n b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri h\u0259d\u0259f al\u0131b. Onlar\u0131n\u00a0 say\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r \u00e7ox, bir \u00e7oxlar\u0131n\u0131n AB\u015e v\u0259 Q\u0259rb \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu bax\u0131mdan, ya T\u00fcrkiy\u0259nin, ya da dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rin SWIFT-d\u0259n ayr\u0131lmas\u0131 kimi s\u0259rt add\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n deyil. Konkret T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 m\u00fcnasib\u0259td\u0259 b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259nin SWIFT-d\u0259n ayr\u0131lmas\u0131 deyil, hans\u0131sa bank\u0131n AB\u015e-dak\u0131 m\u00fcxbir hesablar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131 kifay\u0259tdir. Bu halda h\u0259min bank\u0131n SWIFT-\u0259 yolu ba\u011flanm\u0131\u015f olacaq ki, bu da Q\u0259rb maliyy\u0259 strukturlar\u0131n s\u0131x inteqrasiya olunmu\u015f banklar \u00fc\u00e7\u00fcn iflasa b\u0259rab\u0259r bir c\u0259za olacaq. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin b\u00fct\u00fcn iri banklar\u0131 Rusiya il\u0259 ticar\u0259t \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259sind\u0259n geri \u00e7\u0259kilib, rusiyal\u0131 m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r\u0259 xidm\u0259t n\u00f6vl\u0259rini minimuma endiribl\u0259r.<\/p>\n<p>Ayd\u0131n m\u0259s\u0259l\u0259dir ki, ixracat\u0131n\u0131n 70 faizd\u0259n \u00e7oxu Avropa \u0130ttifaq\u0131 v\u0259 AB\u015e-a y\u00f6n\u0259l\u0259n T\u00fcrkiy\u0259 sanksiya t\u0259hdidl\u0259rini n\u0259z\u0259r\u0259 almaya bilm\u0259z. H\u0259tta d\u00fcnyan\u0131n ikinci b\u00f6y\u00fck iqtisadiyyat\u0131na malik \u00c7in bel\u0259 AB\u015e sanksiyalar\u0131na g\u00f6r\u0259 Rusiya il\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259hsullar \u00fczr\u0259 ticar\u0259ti minimuma endirirs\u0259, T\u00fcrkiy\u0259nin bunun \u0259ksini ed\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259m\u0259k sad\u0259l\u00f6vhl\u00fck olard\u0131. N\u0259z\u0259r\u0259 alsaq ki, \u00c7inin Rusiya il\u0259 birba\u015fa s\u0259rh\u0259di var v\u0259 ticar\u0259tin \u201c\u0259lb\u0259\u0259l\u201d maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si imkan\u0131na malikdir, T\u00fcrkiy\u0259nin he\u00e7 bel\u0259 imkan\u0131 da yoxdur: g\u00f6nd\u0259ril\u0259n mallar hans\u0131sa m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131r. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259ti v\u0259 banklar\u0131n\u0131n ehtiyatl\u0131 davranmalar\u0131n\u0131n \u0259sass\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck.<\/p>\n<p><strong>D\u00fcnya SAK\u0130T,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n qarda\u015f \u00f6lk\u0259ni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi SWIFT-d\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 dollarla \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri k\u0259sm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259m\u0259sinin p\u0259rd\u0259arxas\u0131 m\u0259qamlar\u0131 AB\u015e Rusiya il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi SWIFT-d\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 dollarla \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri k\u0259sm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yib. Bu bar\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin V\u0259t\u0259n Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini Hakan Topkurulu bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bununla ba\u011fl\u0131 Ankara Moskva il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini azaltmal\u0131 olur:\u00a0 \u201cT\u00fcrkiy\u0259 Va\u015finqtonun t\u0259zyiqin\u0259 qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131xa bilm\u0259z\u201d. Qeyd ed\u0259k ki, T\u00fcrkiy\u0259 Rusiyaya qada\u011fan olunan avadanl\u0131q v\u0259 texnologiyalar\u0131n \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 vasit\u0259\u00e7isi kimi 2023-c\u00fc ilin pay\u0131z\u0131ndan AB\u015e-\u0131n diqq\u0259tini \u201cc\u0259lb\u201d edib. Buna s\u0259b\u0259b 2022-2023-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin Rusiyaya ixrac\u0131nda qeyd\u0259 al\u0131nan k\u0259skin&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":760698,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/399f11102293a6e88df6e732face0147.jpg",620,349,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Birl\u0259\u015fmi\u015f \u015etatlar\u0131n qarda\u015f \u00f6lk\u0259ni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi SWIFT-d\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 dollarla \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri k\u0259sm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259m\u0259sinin p\u0259rd\u0259arxas\u0131 m\u0259qamlar\u0131 AB\u015e Rusiya il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa g\u00f6r\u0259 T\u00fcrkiy\u0259ni beyn\u0259lxalq \u00f6d\u0259ni\u015f sistemi SWIFT-d\u0259n ay\u0131rmaq v\u0259 dollarla \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259ri k\u0259sm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yib. Bu bar\u0259d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259nin V\u0259t\u0259n Partiyas\u0131n\u0131n s\u0259dr m\u00fcavini Hakan Topkurulu bildirib. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bununla ba\u011fl\u0131 Ankara Moskva il\u0259 ticar\u0259t d\u00f6vriyy\u0259sini azaltmal\u0131 olur:\u00a0 \u201cT\u00fcrkiy\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=760697"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":760699,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760697\/revisions\/760699"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/760698"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=760697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=760697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=760697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}