{"id":760726,"date":"2024-10-12T11:18:08","date_gmt":"2024-10-12T07:18:08","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=760726"},"modified":"2024-10-12T11:18:08","modified_gmt":"2024-10-12T07:18:08","slug":"suni-intellektin-yoxa-cixaracagi-pes%c9%99l%c9%99r-jurnalistika-da-t%c9%99hluk%c9%99d%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=760726","title":{"rendered":"S\u00fcni intellektin \u201cyoxa \u00e7\u0131xaraca\u011f\u0131\u201d pe\u015f\u0259l\u0259r &#8211; Jurnalistika da t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli: \u201cJurnalistikada bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, s\u00fcni intellekt orada insan z\u0259kas\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z\u201d<\/strong><\/p>\n<p>S\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar t\u0259dric\u0259n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131na &#8211; ictimai, siyasi, iqtisadi, h\u0259rbi, tibbi, humanitar v\u0259 s. sah\u0259l\u0259r\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259kd\u0259, i\u015fimizi asanla\u015fd\u0131rmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n inki\u015faflar ba\u015f verm\u0259kd\u0259dir. O, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, resurslardan istifad\u0259ni optimalla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirl\u0259ri azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm h\u0259ll\u0259r t\u0259klif edir.<\/p>\n<p><strong>Odur ki, m\u0259ntiqi sual yaran\u0131r: tutaq ki, yax\u0131n 10 il \u0259rzind\u0259 hans\u0131 pe\u015f\u0259l\u0259r yoxa \u00e7\u0131xa bil\u0259r? Suala el\u0259 s\u00fcni intellektin \u00f6z\u00fc cavab verib v\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 10 il \u0259rzind\u0259 yox olacaq pe\u015f\u0259l\u0259r a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 kimi s\u0131ralan\u0131b (Technote.az):<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7a\u011fr\u0131 m\u0259rk\u0259zi i\u015f\u00e7il\u0259ri<\/p>\n<p>M\u0259lumat giri\u015fi v\u0259 inzibati d\u0259st\u0259k i\u015f\u00e7il\u0259ri<\/p>\n<p>\u0130stehsal v\u0259 montaj i\u015f\u00e7il\u0259ri<\/p>\n<p>Kargo v\u0259 anbar i\u015f\u00e7il\u0259ri<\/p>\n<p>Birja brokerl\u0259ri v\u0259 maliyy\u0259 analitikl\u0259ri<\/p>\n<p>H\u00fcquq assistentl\u0259ri<\/p>\n<p>Q\u0259zet v\u0259 jurnal redaktorlar\u0131, m\u00fcxbirl\u0259r<\/p>\n<p>M\u00fc\u015ft\u0259ri t\u0259msil\u00e7il\u0259ri<\/p>\n<p>P\u0259rak\u0259nd\u0259 sat\u0131\u015f i\u015f\u00e7il\u0259ri<\/p>\n<p>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015f\u00e7il\u0259ri.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, art\u0131q d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131q robot jurnalistl\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. M\u0259s\u0259l\u0259n, art\u0131q bir ne\u00e7\u0259 ildir ki, Amerikan\u0131n \u201cNew York Times\u201d kimi q\u0259zetl\u0259rind\u0259 maliyy\u0259, hava, z\u0259lz\u0259l\u0259 v\u0259 idmanla ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r yazan robot jurnalistl\u0259r var. Onlar\u0131n b\u0259zi sah\u0259l\u0259rd\u0259 jurnalistl\u0259rd\u0259n daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 daha d\u0259qiq x\u0259b\u0259rl\u0259r haz\u0131rlaya bildikl\u0259ri deyilir.<\/p>\n<p><strong>El\u0259c\u0259 d\u0259 2017-ci ild\u0259n B\u00f6y\u00fck Britaniyada robot jurnalistl\u0259rin \u0259m\u0259yind\u0259n istifad\u0259 olunur. \u0130lk bel\u0259 robotlar \u201cUrbs\u201d korporasiyas\u0131 v\u0259 \u201cPress Association\u201d informasiya agentliyin\u0259 m\u0259xsusdur. Burada robot jurnalistl\u0259r m\u0259qal\u0259l\u0259r d\u0259rc edir, statistik m\u0259lumatlar haz\u0131rlay\u0131rlar.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ki ay \u00f6nc\u0259 is\u0259 \u00d6zb\u0259kistanda robot jurnalist f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259nin Milli \u0130nformasiya Agentliyi Sobir Holdarov ad\u0131na s\u00fcni intellekt \u0259sas\u0131nda x\u00fcsusi robot jurnalist yarad\u0131l\u0131b. Robot jurnalist r\u0259smi m\u0259lumatlar\u0131 v\u0259 \u0259n son x\u0259b\u0259rl\u0259ri doqquz dild\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u00f6zb\u0259k, qazax, ingilis, rus, frans\u0131z, \u0259r\u0259b, \u00e7in, alman, ispan dilind\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcr. Qeyd olunur ki, bu s\u00fcni intellekt videoreportajlar\u0131n miqyas\u0131n\u0131 t\u0259dric\u0259n geni\u015fl\u0259ndir\u0259c\u0259k. \u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz ki, s\u00fcni intellektin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 video hesabatlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 b\u00f6y\u00fck bir f\u00fcrs\u0259tdir, lakin bunun da \u00f6z riskl\u0259ri var. \u00c7\u00fcnki cinay\u0259tkarlar agentliyin ad\u0131ndan yalan v\u0259 saxta x\u0259b\u0259rl\u0259r \u0259sas\u0131nda video\u00e7arxlar yaradaraq internetd\u0259 yay\u0131mlaya bil\u0259rl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00d6zb\u0259kistan Milli \u0130nformasiya Agentliyi ad\u0131ndan saxta videolar yay\u0131larsa, onlar\u0131n h\u0259qiqiliyini yoxlamaq m\u00fcmk\u00fcn olacaq. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 h\u0259r bir videonun \u00fcz\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi QR-kod yerl\u0259\u015fdirilir, ke\u00e7id aktivl\u0259\u015fdirildikd\u0259n sonra bu videonun m\u0259tnini UzA-n\u0131n r\u0259smi sayt\u0131nda oxumaq olar. \u018fg\u0259r s\u00fcni intellektin k\u00f6m\u0259yi il\u0259 haz\u0131rlanan videonun QR-kodu yoxdursa v\u0259 ya ke\u00e7id UzA sayt\u0131na aparm\u0131rsa, bu, saxta videodur.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s do\u011frudanm\u0131 yax\u0131n zamanlarda q\u0259zet v\u0259 jurnal redaktorlar\u0131na v\u0259 m\u00fcxbirl\u0259r\u0259, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 jurnalistl\u0259r\u0259, jurnalistika fak\u00fclt\u0259sin\u0259 ehtiyac qalmaya bil\u0259r?<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/images.oxu.az\/2022\/12\/21\/11\/02\/40\/14842c72-3c8a-4ddb-94f2-4fd4945a2064\/FotoJet%20-%202022-12-21T110234.491:1200.jpg\" alt=\"Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli kafedra m\u00fcdiri oldu - FOTO - Oxu.az\" width=\"800\" height=\"533\" \/><\/p>\n<p><strong>Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131 telet\u0259nqid\u00e7i, professor Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli \u201cYeni M\u00fcsavat\u201da dan\u0131\u015f\u0131b:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u018flb\u0259tt\u0259, s\u00fcni intellektin bug\u00fcnk\u00fc h\u0259yat\u0131m\u0131zda \u00e7ox iri add\u0131mlarla ir\u0259lil\u0259m\u0259si, s\u0259nayed\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u0259l \u0259m\u0259yi t\u0259l\u0259b olunan bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 insanlar\u0131 \u0259v\u0259z etm\u0259si art\u0131q reall\u0131qd\u0131r. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada buna qar\u015f\u0131 olan etirazlar, insanlar\u0131n \u00f6z i\u015f yerl\u0259rini itir\u0259 bilm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi h\u0259y\u0259canlar var. T\u0259bii ki, sahibkarlar daha ucuz i\u015f\u00e7i q\u00fcvv\u0259si axtar\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r, bu bax\u0131mdan s\u00fcni intellekt\u0259 \u00e7ox meyilldirl\u0259r, n\u0259tic\u0259d\u0259 s\u00fcni intellekt \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 t\u0259tbiq olunur ki, bu da i\u015f\u00e7il\u0259rd\u0259 h\u0259y\u0259can, qorxu yarad\u0131r.<\/p>\n<p>O ki qald\u0131 s\u00fcni intellektin jurnalistika pe\u015f\u0259sini d\u0259 tam \u0259v\u0259zl\u0259y\u0259 bilm\u0259sin\u0259, bu pe\u015f\u0259ni s\u0131radan \u00e7\u0131xaraca\u011f\u0131 iddialar\u0131na, hesab edir\u0259m ki, bu, bir q\u0259d\u0259r \u015fi\u015firdilmi\u015f m\u0259s\u0259l\u0259dir. Do\u011frudur, s\u00fcni intellekt, texnologiya art\u0131q h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir, lakin i\u015fin t\u0259\u015fkili, proqramla\u015fd\u0131rma, jurnalistikan\u0131n inc\u0259likl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, s\u00fcni intellekt orada insan z\u0259kas\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z. Y\u0259ni, sad\u0259c\u0259 olaraq prosesl\u0259ri s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259, keyfiyy\u0259t g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini ver\u0259 bil\u0259r, amma m\u0259s\u0259l\u0259n, x\u0259b\u0259rl\u0259rin d\u0259qiql\u0259\u015fdirilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 he\u00e7 bir pe\u015f\u0259kar\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z&#8221;.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u018fRAY,<\/strong><br \/>\n<strong>\u201cYeni M\u00fcsavat\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli: \u201cJurnalistikada bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, s\u00fcni intellekt orada insan z\u0259kas\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z\u201d S\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar t\u0259dric\u0259n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131na &#8211; ictimai, siyasi, iqtisadi, h\u0259rbi, tibbi, humanitar v\u0259 s. sah\u0259l\u0259r\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259kd\u0259, i\u015fimizi asanla\u015fd\u0131rmaqdad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n inki\u015faflar ba\u015f verm\u0259kd\u0259dir. O, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, resurslardan istifad\u0259ni optimalla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 \u0259traf m\u00fchit\u0259 t\u0259sirl\u0259ri azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm h\u0259ll\u0259r t\u0259klif edir. Odur ki, m\u0259ntiqi sual yaran\u0131r: tutaq ki, yax\u0131n 10 il \u0259rzind\u0259 hans\u0131 pe\u015f\u0259l\u0259r yoxa \u00e7\u0131xa bil\u0259r? Suala el\u0259 s\u00fcni intellektin \u00f6z\u00fc cavab verib v\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":760727,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/2652595d3b271f19e64d073631009c0a.jpg",580,331,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Qulu M\u0259h\u0259rr\u0259mli: \u201cJurnalistikada bir s\u0131ra m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r var ki, s\u00fcni intellekt orada insan z\u0259kas\u0131n\u0131 \u0259v\u0259z ed\u0259 bilm\u0259z\u201d S\u00fcni intellekt sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar t\u0259dric\u0259n h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131na &#8211; ictimai, siyasi, iqtisadi, h\u0259rbi, tibbi, humanitar v\u0259 s. sah\u0259l\u0259r\u0259 n\u00fcfuz etm\u0259kd\u0259, i\u015fimizi asanla\u015fd\u0131rmaqdad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sektorunda diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n inki\u015faflar ba\u015f verm\u0259kd\u0259dir. O, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmaq, resurslardan istifad\u0259ni&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760726"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=760726"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760726\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":760728,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760726\/revisions\/760728"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/760727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=760726"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=760726"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=760726"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}