{"id":760852,"date":"2024-10-12T21:33:37","date_gmt":"2024-10-12T17:33:37","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=760852"},"modified":"2024-10-12T21:33:37","modified_gmt":"2024-10-12T17:33:37","slug":"rusiya-turkustana-qarsi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=760852","title":{"rendered":"Rusiya T\u00fcrk\u00fcstana qar\u015f\u0131?"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259nin Milli T\u0259hsil Nazirliyinin d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259sinin \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201dla \u0259v\u0259z olunmas\u0131 q\u0259rar Rusiya medias\u0131nda t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b olub<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, T\u00fcrkiy\u0259nin Milli T\u0259hsil Nazirliyi tarix kurikulumunda \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edildiyini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259si \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201d ifad\u0259si il\u0259 \u0259v\u0259z olunacaq.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu q\u0259rar g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rd\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lib.<\/p>\n<p><strong>\u201cQar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n d\u00f6vr\u00fc t\u00fcrkl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q, \u201cT\u00fcrkiy\u0259 \u0259sri\u201d bax\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259 qeyd olunub.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/7cb8751f21deac4d2dbce79650265503.jpg\" alt=\"c60c0c9e1098676c0fafd17e98c212e3_original.461193.jpg (450 KB)\" width=\"900\" height=\"613\" \/><\/p>\n<p>Professor Ahmet Ta\u015fa\u011f\u0131l \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201d ifad\u0259sinin tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. \u201cT\u00fcrkl\u0259rin v\u0259t\u0259ni m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n T\u00fcrk\u00fcstan s\u00f6z\u00fc tarixin \u0259n q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rind\u0259n b\u0259ri i\u015fl\u0259dilir. 19-cu \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda Rusiyan\u0131n i\u015f\u011fal\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan ad\u0131 \u0259v\u0259zin\u0259 Orta Asiya anlay\u0131\u015f\u0131 ortaya at\u0131l\u0131b v\u0259 yay\u0131l\u0131b&#8221;, &#8211; dey\u0259 alim vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiy\u0259nin bu q\u0259rar\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 son zamanlar M\u0259rk\u0259zi Asiyada n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 f\u0259alla\u015fmas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 Rusiya medias\u0131nda ciddi m\u00fczakir\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Musavat.com<\/strong>\u00a0x\u0259b\u0259r verir ki, Rusiyan\u0131n \u201c\u0130zvestiya\u201d n\u0259\u015fri d\u0259 bu bar\u0259d\u0259 geni\u015f m\u0259qal\u0259 d\u0259rc edib.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkiy\u0259 T\u0259hsil Nazirliyi d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik etm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lib. D\u0259rslikl\u0259rd\u0259n \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259si \u00e7\u0131xar\u0131lacaq, \u0259v\u0259zind\u0259 Rusiya il\u0259 s\u0259rh\u0259dd\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n b\u00f6lg\u0259 T\u00fcrk\u00fcstan adland\u0131r\u0131lacaq. Yeniliyin bu t\u0259dris ilind\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259c\u0259yi vur\u011fulan\u0131r. Bu q\u0259rar T\u00fcrkiy\u0259 prezident R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nib. \u201cMaraql\u0131d\u0131r ki, Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259r r\u0259smil\u0259rd\u0259n he\u00e7 biri T\u00fcrkiy\u0259nin yeniliyin\u0259 m\u00fcnasib\u0259t bildirm\u0259s\u0259 d\u0259, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 bu, q\u0131z\u011f\u0131n m\u00fczakir\u0259 olunma\u011fa ba\u015flay\u0131b. B\u0259zil\u0259ri t\u00fcrk birliyi ideyas\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yib, b\u0259zil\u0259ri buna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131ndan \u0259vv\u0259l T\u00fcrkiy\u0259 d\u00fcnyada t\u00fcrkl\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi yegan\u0259 d\u00f6vl\u0259t idi. 1991-ci ild\u0259n sonra bel\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 alt\u0131 oldu &#8211; Az\u0259rbaycan, Qazax\u0131stan, \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan. Ankara yeni c\u00fcmhuriyy\u0259tl\u0259rin m\u00fcst\u0259qilliyini ilk tan\u0131yanlardan biri oldu v\u0259 d\u0259rhal aktiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdi.<\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, h\u0259l\u0259 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 t\u00fcrk elitalar\u0131 ya hans\u0131sa vahid d\u00f6vl\u0259t yaratmaq, ya da T\u00fcrkiy\u0259nin himay\u0259si alt\u0131nda \u00f6lk\u0259l\u0259ri birl\u0259\u015fdirm\u0259k arzusunda idil\u0259r. Bu son ill\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 intensivl\u0259\u015fdi v\u0259 2021-ci ild\u0259 \u0130stanbulda ke\u00e7iril\u0259n sammit taley\u00fckl\u00fc oldu. T\u0259dbir zaman\u0131 t\u0259r\u0259fl\u0259r T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (TDT) yarad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259ldil\u0259r, h\u0259m\u00e7inin \u00fcmumi \u201c2040-c\u0131 il\u0259 q\u0259d\u0259r \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131\u201d q\u0259bul edibl\u0259r. Bu s\u0259n\u0259d, dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, mallar\u0131n, xidm\u0259tl\u0259rin, kapital\u0131n s\u0259rb\u0259st h\u0259r\u0259k\u0259tini t\u0259min etm\u0259k ist\u0259yind\u0259n, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259hsil v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t siyas\u0259tinin unifikasiyas\u0131ndan b\u0259hs edir\u201d dey\u0259, yaz\u0131da bildirilir.<\/p>\n<p><strong>Politoloq, Etno-Milli Strategiyalar Agentliyinin direktoru Aleksandr Kobrinski n\u0259\u015fr\u0259 deyib ki, T\u00fcrkiy\u0259 Rusiyan\u0131n M\u0259rk\u0259zi Asiyadak\u0131 maraqlar\u0131n\u0131 t\u0259hdid edir:<\/strong>\u00a0\u201cRusiya r\u0259hb\u0259rliyi \u0259n\u0259n\u0259vi olaraq iqtisadi \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 iri infrastruktur layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 arxalan\u0131r. Hesab edilir ki, bu, qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rin v\u0259 regionlar\u0131n dostluq \u015f\u0259raitind\u0259 qalmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kifay\u0259tdir. T\u00fcrkiy\u0259 f\u0259rqli davran\u0131r, insanlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc qavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 yenid\u0259n formatlay\u0131r\u201d.<\/p>\n<p><strong>Ekspert iddia edir ki, Ankara getdikc\u0259 daha \u00e7ox \u201ct\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131\u201d ideyalar\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f ed\u0259c\u0259k, \u201csonra dilin birl\u0259\u015fm\u0259si ba\u015flayacaq v\u0259 n\u0259 vaxtsa geosiyasi oriyentasiya m\u0259s\u0259l\u0259si ortaya \u00e7\u0131xacaq\u201d. Ekspert \u0259lav\u0259 edir ki, T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259kc\u0259 Orta Asiya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 deyil, Rusiyan\u0131n t\u00fcrkdilli regionlar\u0131nda da bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259al i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/8cad8b18e3336ca3f82585a86a2079d1.jpg\" alt=\"esas-t.jpg (96 KB)\" width=\"1280\" height=\"720\" \/><\/p>\n<p>\u015e\u0259rq\u015f\u00fcnas, Beyn\u0259lxalq Ara\u015fd\u0131rmalar \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi Aleksandr Knyazev is\u0259 \u0259ksin\u0259 hesab edir ki, T\u00fcrkiy\u0259 Rusiyan\u0131n maraqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratm\u0131r: \u201c\u0130ki vacib m\u0259qam\u0131 qeyd edir\u0259m. Birincisi, Rusiya h\u0259l\u0259 d\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiya iqtisadiyyat\u0131nda daha m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r v\u0259 b\u00f6y\u00fck layih\u0259l\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 haz\u0131rd\u0131r, T\u00fcrkiy\u0259 is\u0259 yaln\u0131z ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyur. \u0130kincisi, Moskva regionda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259sas t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olaraq qal\u0131r, bu, 2022-ci ilin yanvar\u0131nda Qazax\u0131standa ba\u015f ver\u0259n i\u011fti\u015fa\u015flar zaman\u0131 bir daha t\u0259sdiql\u0259ndi. T\u00fcrkiy\u0259 is\u0259 he\u00e7 bir reaksiya verm\u0259di. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259n\u0259 el\u0259 g\u0259lir ki, Rusiya T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n i\u015fin\u0259 qo\u015fulmaq bar\u0259d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259lidir, bu, ona birl\u0259\u015fm\u0259 siyas\u0259tin\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259r \u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiy\u0259nin Milli T\u0259hsil Nazirliyinin d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259sinin \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201dla \u0259v\u0259z olunmas\u0131 q\u0259rar Rusiya medias\u0131nda t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b olub X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, T\u00fcrkiy\u0259nin Milli T\u0259hsil Nazirliyi tarix kurikulumunda \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edildiyini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259si \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201d ifad\u0259si il\u0259 \u0259v\u0259z olunacaq. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu q\u0259rar g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rd\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 y\u00f6n\u0259lib. \u201cQar\u015f\u0131dan g\u0259l\u0259n d\u00f6vr\u00fc t\u00fcrkl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 \u00e7evirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7iyin-\u00e7iyin\u0259 \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131q, \u201cT\u00fcrkiy\u0259 \u0259sri\u201d bax\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131na \u00e7atd\u0131raca\u011f\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259 qeyd olunub. Professor Ahmet Ta\u015fa\u011f\u0131l \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201d ifad\u0259sinin tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. \u201cT\u00fcrkl\u0259rin v\u0259t\u0259ni m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n T\u00fcrk\u00fcstan s\u00f6z\u00fc&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":760853,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/d4b794415ee55e655519adc216d532f1.jpg",640,360,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrkiy\u0259nin Milli T\u0259hsil Nazirliyinin d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259sinin \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201dla \u0259v\u0259z olunmas\u0131 q\u0259rar Rusiya medias\u0131nda t\u0259\u015fvi\u015f\u0259 s\u0259b\u0259b olub X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, T\u00fcrkiy\u0259nin Milli T\u0259hsil Nazirliyi tarix kurikulumunda \u0259sasl\u0131 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edildiyini a\u00e7\u0131qlay\u0131b. Bel\u0259 ki, d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 \u201cM\u0259rk\u0259zi Asiya\u201d ifad\u0259si \u201cT\u00fcrk\u00fcstan\u201d ifad\u0259si il\u0259 \u0259v\u0259z olunacaq. M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r hesab edirl\u0259r ki, bu q\u0259rar g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rd\u0259 milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik hissl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760852"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=760852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":760854,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760852\/revisions\/760854"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/760853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=760852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=760852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=760852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}