{"id":760912,"date":"2024-10-13T13:28:58","date_gmt":"2024-10-13T09:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=760912"},"modified":"2024-10-13T13:28:58","modified_gmt":"2024-10-13T09:28:58","slug":"erm%c9%99nil%c9%99rin-qafqazda-ilk-abid%c9%99si-bu-tikili-imis-video","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=760912","title":{"rendered":"Erm\u0259nil\u0259rin Qafqazda ilk abid\u0259si bu tikili imi\u015f &#8211; V\u0130DEO"},"content":{"rendered":"<div class=\"text-content\" data-id=\"\" data-url=\"\">\n<p><strong>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru El\u00e7in \u018flib\u0259ylinin t\u0259qdimat\u0131nda &#8220;\u0130rsimiz&#8221; rubrikas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 haz\u0131rlan\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>&#8220;Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda abid\u0259l\u0259rin tikilm\u0259 tarixi q\u0259sd\u0259n saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b&#8221; adl\u0131 burax\u0131l\u0131\u015fda AMEA Tarix v\u0259 Etnologiya \u0130nstitutunun elmi i\u015f\u00e7isi Faiq \u0130smay\u0131lov Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rind\u0259n, erm\u0259ni vandalizmind\u0259n, xristianl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259rki v\u0259 dini mahiyy\u0259t da\u015f\u0131yan abid\u0259l\u0259rin memarl\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259nil\u0259rin C\u0259nubi Qafqaz \u0259razisind\u0259 tikdiyi ilk abid\u0259d\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, erm\u0259nil\u0259r xristianl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r tikil\u0259n abid\u0259l\u0259ri \u00f6z kils\u0259l\u0259ri kimi t\u0259qdim edirl\u0259r: &#8220;Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259ri xalq\u0131m\u0131za aid motivl\u0259rl\u0259 tikilib. Abid\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki elementl\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 yad oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, onlar\u0131 aradan qald\u0131rd\u0131lar. Erm\u0259nil\u0259r Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda xeyli sayda karvansara da\u011f\u0131d\u0131blar. Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda abid\u0259l\u0259rin tikilm\u0259 tarixi q\u0259sd\u0259n saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b&#8221;.<\/p>\n<p>O deyib ki, Me\u011frid\u0259ki Baba Hac\u0131 abid\u0259si q\u0259dim t\u00fcrk inanc\u0131 v\u0259 dini m\u0259rasimi il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r: &#8220;Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda xristian v\u0259 islam abid\u0259l\u0259ri Az\u0259rbaycan memarl\u0131\u011f\u0131 \u00fcslubunda tikilib. 1924-c\u00fc ild\u0259 erm\u0259nil\u0259r \u0130r\u0259van\u0131 yenid\u0259n tikm\u0259k ad\u0131 il\u0259 t\u00fcrk izini silibl\u0259r. Alban-t\u00fcrk memarl\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcrkl\u0259r\u0259 m\u0259xsus elementl\u0259r \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil edir. Erm\u0259nil\u0259r 50 d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli Az\u0259rbaycan abid\u0259sini saxtala\u015fd\u0131r\u0131blar. Onlar ma\u011faran\u0131 da erm\u0259ni kils\u0259si kimi t\u0259qdim edibl\u0259r v\u0259 abid\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 olan Az\u0259rbaycan \u00fcslubunu yox etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn partlay\u0131\u015flar t\u0259\u015fkil edibl\u0259r. Y\u00fczl\u0259rl\u0259 xristian abid\u0259sini da\u011f\u0131d\u0131blar&#8221;.<\/p>\n<p>F. \u0130smay\u0131lov sonda vur\u011fulay\u0131b ki, erm\u0259nil\u0259rin Qafqazda ilk tikdiyi abid\u0259 Bak\u0131da 1869-cu ild\u0259 in\u015fa olunan kils\u0259dir.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259sinin m\u0259qs\u0259di tarixi torpaqlar\u0131m\u0131z\u0131n ad\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131lmas\u0131, tan\u0131d\u0131lmas\u0131, h\u0259m\u00e7inin az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n deportasiyaya m\u0259ruz qoyulmas\u0131ndan, h\u0259min \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f, lakin ad\u0131 silin\u0259n toponiml\u0259rin, says\u0131z-hesabs\u0131z yeralt\u0131 v\u0259 yer\u00fcst\u00fc maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri &#8211; q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259nl\u0259ri, nekropollar, kurqanlar, qala, saray v\u0259 istehkam qal\u0131qlar\u0131, karvansaralar, k\u00f6rp\u00fcl\u0259r, q\u0259bir\u00fcst\u00fc s\u0259nduq\u0259l\u0259r, xa\u00e7da\u015flar, at-qo\u00e7 heyk\u0259ll\u0259ri, m\u0259b\u0259d, kils\u0259, m\u0259scid, pir v\u0259 ocaqlar\u0131n \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131, h\u0259min \u0259razinin t\u0259miz o\u011fuz-t\u00fcrk m\u0259sk\u0259nl\u0259ri oldu\u011funu t\u0259sdiq ed\u0259n faktlar\u0131n d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin Prezident \u0130lham \u018fliyevin Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 dediyi &#8220;XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf ed\u0259n x\u0259rit\u0259 bir daha onu g\u00f6st\u0259rir ki, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan tarixi Az\u0259rbaycan diyar\u0131d\u0131r, \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin, k\u0259ndl\u0259rin adlar\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259n\u015f\u0259lidir v\u0259 biz yax\u015f\u0131 bilirik ki, indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259 tarix boyu Az\u0259rbaycan xalq\u0131 ya\u015fay\u0131b. \u0130ndi \u0259sas v\u0259zif\u0259 ondan ibar\u0259tdir ki, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259ti d\u0259 bunu bilsin&#8221;, &#8211; fikrini \u0259sas tutaraq, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0130cmas\u0131n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 Qay\u0131d\u0131\u015f Konsepsiyas\u0131ndan ir\u0259li g\u0259l\u0259n v\u0259zif\u0259l\u0259rin t\u0259bli\u011fidir.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259, Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 tarix\u00e7il\u0259rin, ara\u015fd\u0131rma\u00e7\u0131lar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini, deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259yat hekay\u0259sini i\u015f\u0131qland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n<p><iframe src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/MK6ze5dzRQI\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\" data-mce-fragment=\"1\"><\/iframe><\/p>\n<\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"inner-social-box\">\n<div class=\"subs-in-social subs-whatsapp\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru El\u00e7in \u018flib\u0259ylinin t\u0259qdimat\u0131nda &#8220;\u0130rsimiz&#8221; rubrikas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 haz\u0131rlan\u0131b. &#8220;Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda abid\u0259l\u0259rin tikilm\u0259 tarixi q\u0259sd\u0259n saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b&#8221; adl\u0131 burax\u0131l\u0131\u015fda AMEA Tarix v\u0259 Etnologiya \u0130nstitutunun elmi i\u015f\u00e7isi Faiq \u0130smay\u0131lov Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rind\u0259n, erm\u0259ni vandalizmind\u0259n, xristianl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259rki v\u0259 dini mahiyy\u0259t da\u015f\u0131yan abid\u0259l\u0259rin memarl\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259nil\u0259rin C\u0259nubi Qafqaz \u0259razisind\u0259 tikdiyi ilk abid\u0259d\u0259n s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, erm\u0259nil\u0259r xristianl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259r tikil\u0259n abid\u0259l\u0259ri \u00f6z kils\u0259l\u0259ri kimi t\u0259qdim edirl\u0259r: &#8220;Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259ri xalq\u0131m\u0131za aid motivl\u0259rl\u0259 tikilib. Abid\u0259l\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259ki elementl\u0259r erm\u0259nil\u0259r\u0259 yad oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn, onlar\u0131 aradan qald\u0131rd\u0131lar.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":760913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",800,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",800,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",800,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef-584x365.jpg",584,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",640,400,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",800,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",800,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/dc87c7537e96532acecd3b69c1b427ef.jpg",800,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan Xronikas\u0131 layih\u0259si \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 s\u0259n\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru El\u00e7in \u018flib\u0259ylinin t\u0259qdimat\u0131nda &#8220;\u0130rsimiz&#8221; rubrikas\u0131n\u0131n n\u00f6vb\u0259ti burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 haz\u0131rlan\u0131b. &#8220;Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda abid\u0259l\u0259rin tikilm\u0259 tarixi q\u0259sd\u0259n saxtala\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b&#8221; adl\u0131 burax\u0131l\u0131\u015fda AMEA Tarix v\u0259 Etnologiya \u0130nstitutunun elmi i\u015f\u00e7isi Faiq \u0130smay\u0131lov Q\u0259rbi Az\u0259rbaycanda memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rind\u0259n, erm\u0259ni vandalizmind\u0259n, xristianl\u0131\u011fa q\u0259d\u0259rki v\u0259 dini mahiyy\u0259t da\u015f\u0131yan abid\u0259l\u0259rin memarl\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n, h\u0259m\u00e7inin erm\u0259nil\u0259rin C\u0259nubi Qafqaz \u0259razisind\u0259&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760912"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=760912"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":760914,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/760912\/revisions\/760914"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/760913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=760912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=760912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=760912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}