{"id":761144,"date":"2024-10-14T12:33:22","date_gmt":"2024-10-14T08:33:22","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=761144"},"modified":"2024-10-14T12:33:22","modified_gmt":"2024-10-14T08:33:22","slug":"fars-sovinistl%c9%99r%c9%99-az%c9%99rbaycan-dili-d%c9%99rsi-b%c9%99lk%c9%99-evimizd%c9%99-hansi-dild%c9%99-danismagi-da-sizd%c9%99n-sorusaq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=761144","title":{"rendered":"Fars \u015fovinistl\u0259r\u0259 Az\u0259rbaycan dili d\u0259rsi \u2013 B\u0259lk\u0259 evimizd\u0259 hans\u0131 dild\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 da sizd\u0259n soru\u015faq?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Bir mill\u0259ti m\u0259hv el\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun dilini m\u0259hv etm\u0259k kifay\u0259tdir. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t var olandan onlarla mill\u0259t m\u0259hz bu s\u0259b\u0259b\u0259 \u0259riyib gedib, b\u00f6y\u00fck xalqlar v\u0259 ya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 mill\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n assimilyasiyaya u\u011frad\u0131l\u0131b.<\/strong><\/p>\n<p>\u0130ndinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 Rusiyada ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 aborigen xalq yox olmaq \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259dir. \u00c7\u00fcnki dili ya\u015fadan he\u00e7 bir m\u0259d\u0259ni qurum, struktur, institut, \u00f6z\u0259llikl\u0259 orta m\u0259kt\u0259b faktiki qalmay\u0131b. Amma lat\u0131n xalq\u0131 fiziki olaraq m\u00f6vcud olmasa da ya\u015fay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, dili ya\u015fad\u0131l\u0131r, m\u00fcasir t\u0259bab\u0259td\u0259 ortaq anla\u015fma vasit\u0259sidir, beyn\u0259lxalq tibb dilidir.<\/p>\n<p><strong>G\u0259ldik m\u0259tl\u0259b\u0259.<\/strong><\/p>\n<p>G\u00fcney Az\u0259rbaycanda bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 dilimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n bir olay ya\u015fan\u0131b. \u018fvv\u0259lc\u0259 hadis\u0259nin pozitiv, q\u00fcrurverici t\u0259r\u0259fi haqda.<\/p>\n<p>\u201cAzad \u0130ran\u201d\u0131n yayd\u0131\u011f\u0131 m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn qabaq Tehran-T\u0259briz aviareysind\u0259 t\u0259yyar\u0259 b\u0259l\u0259d\u00e7isi s\u0259rni\u015finl\u0259ri \u201cXo\u015f g\u0259ldiniz\u201d ifad\u0259si il\u0259, y\u0259ni az\u0259rbaycanca salamlay\u0131b. Bu da panfarsist sosial mediada etiraz yarad\u0131b. T\u00fcrkc\u0259 h\u0259min o iki s\u00f6z avia\u015firk\u0259td\u0259 separat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n ba\u015flamas\u0131 kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verilib (Az \u00f6nc\u0259 prezident M\u0259sud Peze\u015fkian\u0131n az\u0259rbaycanca ilk m\u00fcsahib\u0259si d\u0259 h\u0259min dair\u0259l\u0259rd\u0259 eyni q\u0131c\u0131\u011f\u0131 do\u011furmu\u015fdu).<\/p>\n<p>\u201cAta\u201d avia\u015firk\u0259tinin sahibi M\u0259h\u0259mm\u0259drza Zunuzi is\u0259 g\u00f6r\u00fcn \u015fovinistl\u0259r\u0259 nec\u0259 lakonik v\u0259 q\u0259\u015f\u0259ng cavab verib. H\u0259m d\u0259 d\u0259rs verib. Sitat: \u201cSeparat\u00e7\u0131 sizsiniz v\u0259 sizin \u0259cdad\u0131n\u0131zd\u0131r. N\u0259 ba\u015f verib? Yaln\u0131z tap\u015f\u0131r\u0131l\u0131b ki, qonaqlara fars v\u0259 ingilis dill\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, t\u00fcrk dilind\u0259 d\u0259 \u201cXo\u015f g\u0259ldiniz\u201d deyilsin. Bunun haras\u0131 separat\u00e7\u0131l\u0131qd\u0131r? Konstitusiyada qeyri-fars dill\u0259rd\u0259n istifad\u0259 h\u00fcququ yer almay\u0131b? Tarixi oxuyun v\u0259 g\u00f6r\u00fcn n\u0259 olub. \u0130ran\u0131n ali r\u0259hb\u0259ri, prezident t\u00fcrk dilind\u0259 dan\u0131\u015fm\u0131r? \u00d6z \u015f\u0259h\u0259rimizd\u0259, T\u0259brizd\u0259 d\u0259 t\u00fcrk dilind\u0259 dan\u0131\u015fmamal\u0131y\u0131q?\u201d<\/p>\n<p><strong>B\u0259li, biz\u0259 moiz\u0259 oxumaq \u0259v\u0259zin\u0259 gedin tarixi oxuyun, \u0130ran adl\u0131 d\u00f6vl\u0259tin indiki \u0259razisind\u0259 m\u00f6vcud olmu\u015f T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rini, onlar\u0131 \u0259srl\u0259r boyu kiml\u0259rin idar\u0259 etdiyini yad\u0131n\u0131za sal\u0131n. B\u0259lk\u0259 \u00f6z evimizd\u0259 ana dilind\u0259 dan\u0131\u015fma\u011fa da sizd\u0259n icaz\u0259 ist\u0259y\u0259k?..<\/strong><\/p>\n<p>Buna \u201cqa\u015f\u0131nmayan yerd\u0259n qan \u00e7\u0131xarmaq\u201d dey\u0259rl\u0259r. T\u0259bii ki, din p\u0259rd\u0259si alt\u0131nda gizl\u0259n\u0259n fars mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin \u0259sas h\u0259d\u0259fi G\u00fcneyd\u0259 ana dilimizin n\u0259inki arxa planda qalmas\u0131, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, t\u0259dric\u0259n yox olub getm\u0259sidir. S\u00f6zs\u00fcz ki, o halda G\u00fcney Az\u0259rbaycan subyekt kimi aradan qalxacaq, Vahid Az\u0259rbaycan ideyas\u0131 avtomatik \u015f\u0259kild\u0259 tarixin arxivin\u0259 at\u0131lacaq.<\/p>\n<p>Ancaq n\u0259 yax\u015f\u0131 ki, G\u00fcneyl\u0259 ba\u011fl\u0131 bu q\u0259bil b\u0259d niyy\u0259tl\u0259r v\u0259 m\u0259nfur planlar he\u00e7 vaxt ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k utopiyalar silsil\u0259sind\u0259dndir. Birinci o s\u0259b\u0259b\u0259 ki, \u0130ran adl\u0131 d\u00f6vl\u0259td\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lar etnik azl\u0131q yox, etnik \u00e7oxluqdur. Bir ovuc yox, on milyonlarlad\u0131r! Bu reall\u0131qla bar\u0131\u015fmamaq is\u0259 m\u00fcmk\u00fcns\u00fcz!<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u0130ran\u0131n h\u0259m dini liderinin, h\u0259m d\u0259 prezidentinin az\u0259rbaycanl\u0131 olmas\u0131 q\u0259na\u0259timiz\u0259 bariz s\u00fcbutdur. D\u00fczd\u00fcr, onlar m\u0259nsub olduqlar\u0131 mill\u0259tin maraqlar\u0131ndan deyil, d\u00f6vl\u0259t maraqlar\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirl\u0259r. Amma y\u00fczd\u0259 y\u00fcz \u0259minik ki, Az\u0259rbaycan t\u00fcrkc\u0259sinin aradan getm\u0259sin\u0259 d\u0259 he\u00e7 vaxt raz\u0131 olmazlar. \u018fn \u0259sas\u0131, buna G\u00fcneyd\u0259ki xalq\u0131m\u0131z imkan verm\u0259z \u2013 baxmayaraq ki, dilimiz o tayda xeyli fars s\u00f6zl\u0259ri il\u0259 \u201c\u00e7irkl\u0259nib\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130kincisi, Az\u0259rbaycan dilinin G\u00fcneyd\u0259ki varl\u0131\u011f\u0131na dig\u0259r \u0259n g\u00fccl\u00fc qarant, z\u0259man\u0259t\u00e7i bu taydak\u0131 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131d\u0131r.<\/strong>\u00a0Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa say\u011f\u0131l\u0131 \u00f6lk\u0259 kimi \u0130ran\u0131n \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc tan\u0131y\u0131r. Amma v\u0259 lakin bu, he\u00e7 d\u0259 o anlama g\u0259lmir ki, Araz\u0131n taydak\u0131 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n dilinin, milli d\u0259y\u0259rl\u0259rinin, ad\u0259t-\u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin, ba\u015fqa t\u0259m\u0259l haqlar\u0131n\u0131n k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 s\u0131x\u0131\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na seyr\u00e7i qalaca\u011f\u0131q. Bunlar \u0130ran\u0131n daxili i\u015fi deyil, ola bilm\u0259z!<\/p>\n<p>Ondansa yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, r\u0259smi Tehran ba\u015f\u0131 a\u011fr\u0131mam\u0131\u015f \u00f6z\u00fc bu y\u00f6nd\u0259 m\u00fcsb\u0259t add\u0131mlar ats\u0131n ki, C\u0259nubi Az\u0259rbaycanda s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 g\u0259rginlik artmas\u0131n, m\u0259rk\u0259zd\u0259nqa\u00e7ma meyll\u0259ri g\u00fccl\u0259nm\u0259sin. M\u0259s\u0259l\u0259n, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131. Hans\u0131 ki, \u0130ran\u0131n konstitusiyas\u0131nda da (15-c b\u0259nd) \u0259ksini tap\u0131b. Yeni prezident M\u0259sud Peze\u015fkian is\u0259 bu bar\u0259d\u0259 anons edib.<\/p>\n<p>G\u00f6zl\u0259yirik. F\u0259l\u0259k d\u0259 g\u00f6zl\u0259yir v\u0259 say\u0131r&#8230;<\/p>\n<div class=\"news-author text-left\"><a href=\"https:\/\/musavat.com\/author\/zahid-seferoglu_2\"><img class=\"img-responsive img-author\" src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/authors\/thumbnails\/7dceba561e27f2296f5e82d34d1dd6bd.jpg\" \/>Zahid S\u018fF\u018fRO\u011eLU<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bir mill\u0259ti m\u0259hv el\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun dilini m\u0259hv etm\u0259k kifay\u0259tdir. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t var olandan onlarla mill\u0259t m\u0259hz bu s\u0259b\u0259b\u0259 \u0259riyib gedib, b\u00f6y\u00fck xalqlar v\u0259 ya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 mill\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n assimilyasiyaya u\u011frad\u0131l\u0131b. \u0130ndinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 Rusiyada ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 aborigen xalq yox olmaq \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259dir. \u00c7\u00fcnki dili ya\u015fadan he\u00e7 bir m\u0259d\u0259ni qurum, struktur, institut, \u00f6z\u0259llikl\u0259 orta m\u0259kt\u0259b faktiki qalmay\u0131b. Amma lat\u0131n xalq\u0131 fiziki olaraq m\u00f6vcud olmasa da ya\u015fay\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, dili ya\u015fad\u0131l\u0131r, m\u00fcasir t\u0259bab\u0259td\u0259 ortaq anla\u015fma vasit\u0259sidir, beyn\u0259lxalq tibb dilidir. G\u0259ldik m\u0259tl\u0259b\u0259. G\u00fcney Az\u0259rbaycanda bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 dilimizl\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259t\u00e7\u0259k\u0259n bir olay ya\u015fan\u0131b. \u018fvv\u0259lc\u0259 hadis\u0259nin pozitiv, q\u00fcrurverici&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":761145,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/00921312360338aacc186248b8884010.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Bir mill\u0259ti m\u0259hv el\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn onun dilini m\u0259hv etm\u0259k kifay\u0259tdir. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t var olandan onlarla mill\u0259t m\u0259hz bu s\u0259b\u0259b\u0259 \u0259riyib gedib, b\u00f6y\u00fck xalqlar v\u0259 ya i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 mill\u0259tl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n assimilyasiyaya u\u011frad\u0131l\u0131b. \u0130ndinin \u00f6z\u00fcnd\u0259 Rusiyada ne\u00e7\u0259-ne\u00e7\u0259 aborigen xalq yox olmaq \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259dir. \u00c7\u00fcnki dili ya\u015fadan he\u00e7 bir m\u0259d\u0259ni qurum, struktur, institut, \u00f6z\u0259llikl\u0259 orta m\u0259kt\u0259b faktiki qalmay\u0131b. Amma lat\u0131n xalq\u0131&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/761144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=761144"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/761144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":761146,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/761144\/revisions\/761146"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/761145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=761144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=761144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=761144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}