{"id":761692,"date":"2024-10-15T21:48:58","date_gmt":"2024-10-15T17:48:58","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=761692"},"modified":"2024-10-15T21:48:58","modified_gmt":"2024-10-15T17:48:58","slug":"az%c9%99rbaycanda-partiya-siyas%c9%99tinin-f%c9%99ls%c9%99f%c9%99si-t%c9%99hlil","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=761692","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259si &#8211; T\u018fHL\u0130L"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>M\u0259qal\u0259nin ad\u0131n\u0131 oxuyan zaman \u201csanki Marks v\u0259 Leninin \u00fcst\u00fc toz basm\u0131\u015f oxunulmayan kitablar\u0131n\u0131n m\u00f6vzusudur\u201d \u2013 deyib, yan ke\u00e7m\u0259yin. M\u00f6vzunun praktiki \u0259h\u0259miyy\u0259ti h\u0259r bir se\u00e7icinin se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib s\u0259s verm\u0259si q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir. M\u00fcasir d\u00fcnyada siyasi partiyalar \u00f6lk\u0259nin siyasi sistemini xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas institutlar\u0131ndan biridir. Onlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, f\u0259all\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259min siyasi partiyalara m\u00fcnasib\u0259tinin m\u0259zmunu biz\u0259 bir \u00e7ox maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Bu m\u0259nada t\u0259qrib\u0259n 4 il bundan \u00f6nc\u0259 bilavasit\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u00f6vcud istiqam\u0259td\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f sistemli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259yimiz kifay\u0259t edir ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi partiyalar\u0131n, s\u00f6z\u00fcn h\u0259rfi m\u0259nas\u0131nda, \u201creanimasiya\u201d olundu\u011funu g\u00f6r\u0259 bil\u0259k. G\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rin mahiyy\u0259ti h\u0259m d\u0259 ona i\u015far\u0259 edir ki, siyasi partiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 sa\u011flam siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131 kimi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r Prezidentin d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu siyas\u0259tinin m\u00fch\u00fcm t\u0259rkib hiss\u0259l\u0259ridir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu s\u00f6zl\u0259r politoloq Asif Adilin \u201cAz\u0259rbaycanda partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259si\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sind\u0259 yer al\u0131b.<\/p>\n<p><strong>ARANTV.AZ\u00a0 <\/strong>m\u0259qal\u0259ni t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>M\u00fcxt\u0259lif m\u00fcasir tendensiyalar\u0131n t\u0259siri alt\u0131nda ictimai m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin m\u00fcr\u0259kk\u0259bl\u0259\u015fdiyi bir d\u00f6vrd\u0259 \u201cm\u0259suliyy\u0259tli v\u0259t\u0259nda\u015f\u201d anlay\u0131\u015f\u0131 olduqca aktualla\u015f\u0131r. M\u0259suliyy\u0259tli v\u0259t\u0259nda\u015f minimal siyasi savada malik olan v\u0259t\u0259nda\u015fd\u0131r. D\u00fcnyada c\u0259r\u0259yan ed\u0259n f\u0259rqli m\u0259zmunlu prosesl\u0259r fonunda siyasi manipulyasiyalar\u0131n toruna d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259t\u0259nda\u015f ba\u015f ver\u0259n bu v\u0259 ya dig\u0259r hadis\u0259l\u0259r\u0259 adekvat qiym\u0259t verm\u0259yi bacarmal\u0131d\u0131r. Yaln\u0131z bu halda biz dig\u0259rl\u0259rinin \u201ckirli\u201d oyunlar\u0131na al\u0259t olmaqdan \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u0131\u011fortalaya bil\u0259rik.<\/p>\n<p>Bildiyiniz kimi, siyasi partiyalar m\u00fcxt\u0259lif siyasi prosesl\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 dayanan t\u0259sisatd\u0131r. Odur ki, Az\u0259rbaycanda partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin \u0259sas konturlar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131 olmaq, eyni zamanda, m\u0259suliyy\u0259tli v\u0259t\u0259nda\u015f olmaq dem\u0259kdir. Bel\u0259 ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 partiya sisteminin inki\u015faf\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f t\u0259dbirl\u0259rin mahiyy\u0259tin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259nd\u0259 biz partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin ilk x\u00fcsusiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 bil\u0259rik: \u201csiyasi partiyalar c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n t\u0259sisatd\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>\u018fslind\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin d\u00f6rd il \u00f6nc\u0259 BMT-nin 75 illiyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f Y\u00fcks\u0259k S\u0259viyy\u0259li \u0130clas\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirdiyi fikirl\u0259r Az\u0259rbaycanda partiya siyas\u0259tinin qeyd olunan f\u0259ls\u0259fi mahiyy\u0259tini a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etmi\u015fdir: \u201cU\u011furla ba\u015flayan bu siyasi dialoq bizim siyasi sistemimizi g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 i\u015fin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259c\u0259kdir\u201d. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6lk\u0259mizd\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n siyasi partiyalar vasit\u0259sil\u0259 apar\u0131lan siyasi dialoqu dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 t\u0259min ed\u0259n strateji amil kimi m\u00fc\u0259yy\u0259n edir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan b\u00fct\u00fcn t\u0259lat\u00fcml\u0259r\u0259, habel\u0259 daxild\u0259n v\u0259 xaricd\u0259n yarad\u0131lan s\u00fcni mane\u0259l\u0259r\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n \u0259minlikl\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yeni siyasi konfiqurasiyan\u0131n formala\u015fmas\u0131 prosesin\u0259 \u015fahidlik edirik. M\u0259hz el\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 siyasi h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri, apar\u0131lan islahatlar\u0131n mahiyy\u0259tind\u0259 axtarmaq laz\u0131md\u0131r. M\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan islahatlar siyasi sistemin immunitetini art\u0131r\u0131r v\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259n reall\u0131qlara effektiv adaptasiyan\u0131 t\u0259min edir. S\u00f6z\u00fcged\u0259n v\u0259zif\u0259 is\u0259 d\u00f6vl\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131 q\u0259d\u0259r strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Burada prinsipial olaraq qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, siyasi konfiqurasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan b\u00fct\u00fcn sistem xarakterli islahatlar g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 y\u00f6n\u0259lmi\u015f islahatlard\u0131r. Bu c\u00fcr islahatlar\u0131n m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, onlar siyasi sabitliyin qorunmas\u0131na v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ya\u015fan\u0131la bil\u0259c\u0259k, ehtimal olunan h\u0259r hans\u0131 m\u00fcxt\u0259lif sosial-siyasi \u201cstresl\u0259r\u0259\u201d qar\u015f\u0131 sa\u011flam m\u00fcqavim\u0259tin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si kimi strateji v\u0259zif\u0259l\u0259rin icras\u0131 prosesini ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6rm\u0259y\u0259 imkan verir. Bu qeyd olunanlar is\u0259 partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin n\u00f6vb\u0259ti x\u00fcsusiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir: \u201csiyasi partiyalar\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u00f6n\u0259mli komponentl\u0259rind\u0259n biridir\u201d.<\/p>\n<p>\u201cYeni siyasi konfiqurasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan islahatlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u0259n \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259l\u0259rd\u0259n biri v\u0259 b\u0259lk\u0259 d\u0259 birincisi \u201cSiyasi partiyalar haqq\u0131nda\u201d yeni Qanunun q\u0259bul olunmas\u0131d\u0131r\u201d, &#8211; des\u0259k, y\u0259qin ki, yan\u0131lmar\u0131q. \u018fslind\u0259, yeni Qanunun q\u0259bul olunmas\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259nin siyasi partiyalar tarixinin yeni inki\u015faf m\u0259rh\u0259l\u0259si kimi d\u0259 adland\u0131rmaq olar. M\u0259hz bu Qanun say\u0259sind\u0259 siyasi partiyalar uzun ill\u0259r sonra h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 \u00f6n\u0259mli siyasi vahid\u0259 \u00e7evrilmi\u015f oldular. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, VII \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f Milli M\u0259clisd\u0259 11 siyasi partiya t\u0259msil olunur. Xat\u0131rladaq ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 26 siyasi partiya m\u00f6vcuddur. Qeyd olunanlar\u0131, habel\u0259 Milli M\u0259clisin funksional t\u0259yinat\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq \u00e7\u0259kinm\u0259d\u0259n onu da isbat ed\u0259 bil\u0259rik ki, Az\u0259rbaycanda partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin mahiyy\u0259ti, eyni zamanda, xalq\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 olan potensiallar\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasi partiyalar m\u00fcst\u0259visind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan tendensiyalara n\u0259z\u0259r yetir\u0259nd\u0259 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik ki, yeni Qanun say\u0259sind\u0259 siyas\u0259td\u0259 \u201cc\u0259ngav\u0259rlik\u201d m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n pe\u015f\u0259kar v\u0259 rasional m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r d\u00f6vr\u00fcn\u0259 ke\u00e7id r\u0259smil\u0259\u015fdirilib. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Qanuna qar\u015f\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f etmi\u015f olanlar m\u0259hz d\u0259yi\u015fm\u0259k ist\u0259m\u0259y\u0259n, yenil\u0259nm\u0259 v\u0259 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z\u00fcnd\u0259 g\u00fcc tapmayan v\u0259 siyas\u0259td\u0259 rasional m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259n \u00e7\u0259kin\u0259n radikallard\u0131r. Bu h\u0259min radikallard\u0131r ki, \u00e7irkin ritorikalar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259zind\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259 ideoloji ixtilaf\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 kimi xain m\u0259qs\u0259dl\u0259r dayan\u0131r.<\/p>\n<p>T\u0259qrib\u0259n \u00f6t\u0259n d\u00f6rd il \u0259rzind\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131 aras\u0131nda dialoqla ba\u011fl\u0131 laz\u0131mi v\u0259rdi\u015f v\u0259 s\u0259ri\u015ft\u0259likl\u0259rin inki\u015faf etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Dey\u0259 bil\u0259rik ki, m\u0259hz g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6t\u0259n d\u00f6vr siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 k\u00f6hn\u0259 stereotipl\u0259rin d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si m\u0259rh\u0259l\u0259si idi. A\u00e7\u0131q dialoq m\u00fchiti f\u0259rqli ideologiya v\u0259 yana\u015fma sahibi olan siyas\u0259t\u00e7il\u0259r\u0259 bir-birl\u0259rin\u0259 h\u00f6rm\u0259tl\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 e\u015fidib-e\u015fidilm\u0259k imkan\u0131n\u0131 qazand\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Odur ki, ali siyasi irad\u0259nin n\u0259tic\u0259sind\u0259 at\u0131lan t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r say\u0259sind\u0259 siyasi dialoq Az\u0259rbaycanda \u00fcmumictimai proses\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdir. Bu m\u0259qamda partiya siyas\u0259tin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin n\u00f6vb\u0259ti mahiyy\u0259ti \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015f olur: partiyalar dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf namin\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inteqrasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min ed\u0259n i\u015fl\u0259k mexanizmdir. Siyasi partiyalar d\u00f6vl\u0259t v\u0259 c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131 namin\u0259 f\u0259rqli bax\u0131\u015f v\u0259 yana\u015fma sahibl\u0259ri olan insanlar\u0131n bacar\u0131q v\u0259 potensiallar\u0131n\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131na xidm\u0259t edirl\u0259r. Sa\u011flam siyasi partiyalar m\u00fctl\u0259q olaraq c\u0259miyy\u0259tin mobilliyini t\u0259min ed\u0259n \u0259sas siyasi al\u0259t kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f etm\u0259lidirl\u0259r. Yeni siyasi konfiqurasiyan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 apar\u0131lan islahatlar\u0131n f\u0259ls\u0259f\u0259si d\u0259 m\u0259hz qeyd olunan strateji h\u0259d\u0259f\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Siyasi dialoq m\u00fchitinin aktiv \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq olunan d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn daha bir \u00f6n\u0259mli x\u00fcsusiyy\u0259ti m\u00f6vcuddur. Siyasi simpatiyalardan as\u0131l\u0131 olmayaraq obyektivlik namin\u0259 etiraf etm\u0259liyik ki, siyasi dialoq m\u00fchiti bir s\u0131ra siyasi partiyalar\u0131 c\u0259miyy\u0259t\u0259 tan\u0131td\u0131rd\u0131. Demokratik m\u0259zmunlu b\u00fct\u00fcn siyasi paradiqmalar siyasi dialoqu \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva etm\u0259lidir. Burada biz partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin dig\u0259r \u00f6n\u0259mli mahiyy\u0259tini g\u00f6r\u00fcr\u00fck: partiyalar fikir m\u00fcxt\u0259lifliyi v\u0259 siyasi pl\u00fcralizmi siyas\u0259td\u0259 t\u0259min ed\u0259n institusional mexanizmdir.<\/p>\n<p>Beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 \u201cikili standartlar\u201d siyas\u0259tinin h\u00f6km s\u00fcrd\u00fcy\u00fc bir d\u00f6vrd\u0259 siyasi pe\u015f\u0259karl\u0131q amili x\u00fcsusi olaraq aktualla\u015f\u0131r. M\u0259hz pe\u015f\u0259kar v\u0259 m\u00fcvafiq potensiala malik olan partiyalar \u00f6lk\u0259mizin maraqlar\u0131n\u0131 v\u0259 artan beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunu aidiyy\u0259ti qlobal t\u0259\u015fkilatlar m\u00fcst\u0259visind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259k. M\u00f6vcud kontekstd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin bu s\u00f6zl\u0259ri \u0259lam\u0259tdar xarakter da\u015f\u0131y\u0131r: \u201cBizim partiyalar\u0131m\u0131z\u0131n b\u0259zil\u0259ri beyn\u0259lxalq partiya qurumlar\u0131na \u00fczvd\u00fcrl\u0259r. Bu m\u0259lumat o qurumlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 verilm\u0259lidir\u201d. (2020-ci ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259). Buradan ayd\u0131n olur ki, pe\u015f\u0259karl\u0131q amili Az\u0259rbaycanda partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin mahiyy\u0259tini m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n prinsipial meyard\u0131r.<\/p>\n<p>Kontekstin inki\u015faf\u0131nda Prezident \u0130lham \u018fliyevin daha bir \u00f6n\u0259mli fikrin\u0259 diqq\u0259t yetir\u0259k: \u201c\u018flb\u0259tt\u0259 ki, \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 demokratikl\u0259\u015fm\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etm\u0259k, partiyalararas\u0131 dialoqu m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k, \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131qlar haqq\u0131nda m\u0259s\u0259l\u0259 qald\u0131rmaq v\u0259 normal, sa\u011flam r\u0259qab\u0259t aparmaq \u2013 biz bunu ist\u0259yirik. Biz \u00f6z niyy\u0259timizi ortaya qoymu\u015fuq&#8230;\u201d (2020-ci ilin yekunlar\u0131na h\u0259sr olunan m\u00fc\u015favir\u0259). D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n bu c\u00fcr m\u00f6vqeyini, habel\u0259 m\u00f6vcud istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f i\u015fl\u0259rin mahiyy\u0259tini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, x\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulaya bil\u0259rik ki, dialoq m\u00fchiti qar\u015f\u0131durma yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni b\u0259han\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131 \u0259sasl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 azald\u0131r. Siyas\u0259td\u0259 dialoq m\u00fchiti \u201cd\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik\u201d paradiqmas\u0131n\u0131 \u201copponentlik\u201d paradiqmas\u0131 il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yir. Odur ki, partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259si, eyni zamanda, siyas\u0259td\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259n sa\u011flam r\u0259qab\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri m\u00fcst\u0259visin\u0259 ke\u00e7idin t\u0259min olunmas\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasi m\u0259nsubiyy\u0259tind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq h\u0259r k\u0259s etiraf ed\u0259 bil\u0259r ki, siyasi partiyalara d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yinin g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, eyni zamanda, demokratik m\u00fcxalif\u0259t\u00e7ilik institutunun inki\u015faf\u0131na g\u00f6st\u0259rilmi\u015f d\u0259st\u0259k dem\u0259kdir. \u201cM\u00fcxalif\u0259t\u00e7ilik institutu\u201d da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 siyasi sistemin ayr\u0131lmaz par\u00e7as\u0131d\u0131r v\u0259 m\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00f6lk\u0259d\u0259 siyasi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 prinsipial diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r. \u018flb\u0259tt\u0259 ki, pe\u015f\u0259kar, demokratik v\u0259 sa\u011flam m\u00fcxalif\u0259t\u00e7iliy\u0259 aparan yol m\u0259hz \u00f6lk\u0259nin siyasi partiyalar sisteminin m\u00fcasirl\u0259\u015fdirilm\u0259si, habel\u0259 onlar\u0131n i\u015fl\u0259k v\u0259ziyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259sind\u0259n ke\u00e7ir. Sa\u011flam siyasi partiyalar \u00f6lk\u0259nin kadr potensial\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda \u0259sas rollardan birini oynamal\u0131d\u0131rlar. Burada biz art\u0131q partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin dig\u0259r mahiyy\u0259tini g\u00f6r\u0259 bilirik: d\u00f6vl\u0259t siyas\u0259tind\u0259 alternativ fikir v\u0259 yana\u015fmalar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmas\u0131, habel\u0259 siyasi elitan\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Az\u0259rbaycanda apar\u0131lan partiya siyas\u0259tinin f\u0259ls\u0259f\u0259sinin \u00fcmumil\u0259\u015fmi\u015f yekun t\u0259hlili kifay\u0259t edir ki, biz siyasi partiyalar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti demokratik t\u0259yinatlar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259k: c\u0259miyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t, milli t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin t\u0259min olunmas\u0131nda i\u015ftirak, xalq\u0131n intellektual potensial\u0131n\u0131n s\u0259f\u0259rb\u0259r olunmas\u0131, c\u0259miyy\u0259tin inteqrasiyas\u0131, siyas\u0259td\u0259 pl\u00fcralizm prinsipinin t\u0259minat\u0131, siyasi prosesl\u0259rd\u0259 pe\u015f\u0259kar m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin b\u0259rq\u0259rar olunmas\u0131, siyas\u0259td\u0259 sa\u011flam r\u0259qab\u0259t m\u00fchitinin t\u0259minat\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259etm\u0259sind\u0259 alternativ yana\u015fmalar\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 nail olmaq. Qeyd edil\u0259nl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatl\u0131 olmaq kifay\u0259tdir ki, biz siyasi partiyalarla ba\u011fl\u0131 obyektiv h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri q\u0259r\u0259zli manipulyasiyalardan ay\u0131rd ed\u0259 bil\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259qal\u0259nin ad\u0131n\u0131 oxuyan zaman \u201csanki Marks v\u0259 Leninin \u00fcst\u00fc toz basm\u0131\u015f oxunulmayan kitablar\u0131n\u0131n m\u00f6vzusudur\u201d \u2013 deyib, yan ke\u00e7m\u0259yin. M\u00f6vzunun praktiki \u0259h\u0259miyy\u0259ti h\u0259r bir se\u00e7icinin se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib s\u0259s verm\u0259si q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir. M\u00fcasir d\u00fcnyada siyasi partiyalar \u00f6lk\u0259nin siyasi sistemini xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas institutlar\u0131ndan biridir. Onlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, f\u0259all\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259min siyasi partiyalara m\u00fcnasib\u0259tinin m\u0259zmunu biz\u0259 bir \u00e7ox maraql\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Bu m\u0259nada t\u0259qrib\u0259n 4 il bundan \u00f6nc\u0259 bilavasit\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 m\u00f6vcud istiqam\u0259td\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015f sistemli t\u0259dbirl\u0259r\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259yimiz kifay\u0259t edir ki, \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n siyasi partiyalar\u0131n,&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":761693,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/bd33f02c172900587329563889310705642.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"M\u0259qal\u0259nin ad\u0131n\u0131 oxuyan zaman \u201csanki Marks v\u0259 Leninin \u00fcst\u00fc toz basm\u0131\u015f oxunulmayan kitablar\u0131n\u0131n m\u00f6vzusudur\u201d \u2013 deyib, yan ke\u00e7m\u0259yin. M\u00f6vzunun praktiki \u0259h\u0259miyy\u0259ti h\u0259r bir se\u00e7icinin se\u00e7kil\u0259rd\u0259 i\u015ftirak edib s\u0259s verm\u0259si q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir. M\u00fcasir d\u00fcnyada siyasi partiyalar \u00f6lk\u0259nin siyasi sistemini xarakteriz\u0259 ed\u0259n \u0259sas institutlar\u0131ndan biridir. Onlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, f\u0259all\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259si v\u0259 \u00f6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131n h\u0259min siyasi partiyalara m\u00fcnasib\u0259tinin m\u0259zmunu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/761692"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=761692"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/761692\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":761695,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/761692\/revisions\/761695"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/761693"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=761692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=761692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=761692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}