{"id":765012,"date":"2024-10-29T14:51:40","date_gmt":"2024-10-29T10:51:40","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=765012"},"modified":"2024-10-29T14:51:40","modified_gmt":"2024-10-29T10:51:40","slug":"az%c9%99rbaycanda-h%c9%99r-il-bu-yem%c9%99kd%c9%99n-adam-olur-nec%c9%99-sec%c9%99-bil%c9%99rik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=765012","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda h\u0259r il bu yem\u0259kd\u0259n adam \u00f6l\u00fcr &#8211; Nec\u0259 se\u00e7\u0259 bil\u0259rik?"},"content":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda iki qad\u0131n g\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6l\u00fcb. 1977-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc \u0130lah\u0259 Bayramova r\u0259fiq\u0259si G\u00fcnel Abdullayeva il\u0259 birlikd\u0259 Xa\u00e7maz rayonuna g\u0259lib v\u0259 Seyidli k\u0259ndind\u0259 me\u015f\u0259d\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259k yedikd\u0259n sonra hal\u0131 pisl\u0259\u015fib. Onlar m\u00fcalic\u0259sinin davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259ril\u0259n zaman \u0130lah\u0259 Bayramova yolda \u00f6l\u00fcb. Dg\u0259r qad\u0131n x\u0259st\u0259xanaya \u00e7atd\u0131r\u0131lsa da, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b.<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 niy\u0259 ba\u015f verir?<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259nin s\u0259b\u0259bi b\u0259zi n\u00f6vl\u0259rinin z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 mikotoksinl\u0259r v\u0259 alkaloidl\u0259r ehtiva etm\u0259sidir. Bu madd\u0259l\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259 daxil olduqda sinir sistemin\u0259, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsa\u011fa v\u0259 qaraciy\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bilir. Z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri \u00e7ox t\u0259hl\u00fck\u0259li olub, \u00f6l\u00fcm\u0259 q\u0259d\u0259r apara bil\u0259n a\u011f\u0131r z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olur. \u0130nsanlar ad\u0259t\u0259n onlar\u0131 yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rl\u0259 qar\u0131\u015fd\u0131raraq s\u0259hv\u0259n yeyirl\u0259r v\u0259 bu da \u00f6l\u00fcmc\u00fcl n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259, &#8220;Amanita phalloides&#8221; kimi b\u0259zi g\u00f6b\u0259l\u0259k n\u00f6vl\u0259ri \u00e7ox ki\u00e7ik dozada bel\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin, m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r z\u0259h\u0259rli t\u0259sirini yaln\u0131z bi\u015firildikd\u0259 itirdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131 d\u00fczg\u00fcn haz\u0131rlamamaq z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259y\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n, t\u0259bi\u0259td\u0259 tap\u0131lan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri yem\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yind\u0259n v\u0259 ya etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k vacibdir.<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259yin z\u0259h\u0259rli oldu\u011funu nec\u0259 bilm\u0259k olar?<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin z\u0259h\u0259rli olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 \u0259sas\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00e7\u0259tin v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259lidir, \u00e7\u00fcnki z\u0259h\u0259rli v\u0259 yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r \u00e7ox vaxt bir-birin\u0259 \u00e7ox b\u0259nz\u0259yir.<\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f m\u0259lumatlara \u0259saslan\u0131b &#8220;t\u0259bii \u00fcsullarla&#8221; g\u00f6b\u0259l\u0259yin z\u0259h\u0259rli olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlama\u011fa \u00e7al\u0131\u015fmaq t\u0259hl\u00fck\u0259lidir v\u0259 ciddi z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 riskini art\u0131r\u0131r. \u018fg\u0259r g\u00f6b\u0259l\u0259k toplama t\u0259cr\u00fcb\u0259niz yoxdursa, tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri yem\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259k \u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259siz se\u00e7imdir.<\/p>\n<p>B\u0259zi z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r x\u00fcsusi qoxuya, r\u0259ng\u0259 v\u0259 qurulu\u015fa malik ola bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, &#8220;Amanita muscaria&#8221; n\u00f6v\u00fc q\u0131rm\u0131z\u0131 papaql\u0131 v\u0259 a\u011f l\u0259k\u0259li olur. Amma sad\u0259c\u0259 bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 \u0259saslanmaq t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki eyni g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u0259 malik yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r d\u0259 m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin z\u0259h\u0259rli olub-olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n etibarl\u0131 \u00fcsul m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin k\u00f6m\u0259yind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kdir. G\u00f6b\u0259l\u0259k toplama t\u0259cr\u00fcb\u0259si olmayanlar x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259tli olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>B\u0259zi kitablar v\u0259 etibarl\u0131 onlayn m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin \u015f\u0259kill\u0259ri v\u0259 t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 t\u0259svirl\u0259ri var. H\u0259r g\u00f6b\u0259l\u0259k n\u00f6v\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn xarakterik \u0259lam\u0259tl\u0259ri diqq\u0259tl\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 onlar\u0131 d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u018fn d\u0259qiq metod laboratoriyada mikroskop alt\u0131nda g\u00f6b\u0259l\u0259yi analiz etm\u0259kdir. Z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn kimy\u0259vi analizl\u0259r d\u0259 apar\u0131l\u0131r. Lakin, bu \u00fcsul adi insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l\u00e7atan olmaya bil\u0259r.<\/p>\n<p>Z\u0259h\u0259rsiz g\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 ola bil\u0259r?<\/p>\n<p>B\u0259li, z\u0259h\u0259rsiz v\u0259 ya yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n d\u0259 b\u0259zi hallarda z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. B\u0259zi yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r d\u00fczg\u00fcn bi\u015firilm\u0259dikd\u0259 v\u0259 ya kifay\u0259t q\u0259d\u0259r uzun m\u00fcdd\u0259t bi\u015firilm\u0259dikd\u0259 m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsaq probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rin \u00e7oxu xam halda h\u0259zm olunmas\u0131 \u00e7\u0259tin olan madd\u0259l\u0259r ehtiva edir v\u0259 onlar\u0131 yax\u015f\u0131 bi\u015firm\u0259k vacibdir. G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r \u00e7ox tez xarab ola bil\u0259n qidalard\u0131r. Xarab olmu\u015f v\u0259 ya k\u00f6hn\u0259lmi\u015f g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r v\u0259 bakteriyalar ehtiva ed\u0259r\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 yarada bil\u0259r. B\u0259zi insanlar m\u00fc\u0259yy\u0259n g\u00f6b\u0259l\u0259k n\u00f6vl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259ssas olur v\u0259 onlar\u0131n yeyilm\u0259si allergik reaksiyalara, h\u0259tta b\u0259zi hallarda z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 kimi q\u0259bul edil\u0259 bil\u0259c\u0259k simptomlara s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r saxlanma \u015f\u0259raitin\u0259 h\u0259ssasd\u0131rlar v\u0259 d\u00fczg\u00fcn saxlanmad\u0131qda bakteriya v\u0259 toksinl\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bu da onlar\u0131 yem\u0259kl\u0259 z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 riskini art\u0131r\u0131r. T\u0259bi\u0259td\u0259 b\u0259zi yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259r torpaqdan a\u011f\u0131r metallar v\u0259 dig\u0259r z\u0259r\u0259rli madd\u0259l\u0259r uda bil\u0259r. \u018ftraf m\u00fchitd\u0259 olan \u00e7irkl\u0259nm\u0259, x\u00fcsusil\u0259 s\u0259naye \u0259razil\u0259rind\u0259 v\u0259 ya yol k\u0259narlar\u0131nda toplanan g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n, yem\u0259li g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259ri t\u0259z\u0259 halda, d\u00fczg\u00fcn bi\u015fir\u0259r\u0259k yem\u0259k v\u0259 onlar\u0131 etibarl\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda g\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u00f6l\u00fcml\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n hadis\u0259l\u0259r il \u0259rzind\u0259 ara-s\u0131ra ba\u015f verir. 2023-c\u00fc ilin noyabr\u0131nda Zaqatala v\u0259 Qax rayonlar\u0131nda g\u00f6b\u0259l\u0259k z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259ri qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b; bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259r x\u0259st\u0259xanaya yerl\u0259\u015fdirilib v\u0259 b\u0259zi hallarda \u00f6l\u00fcm faktlar\u0131 da ba\u015f verib. Qaxda is\u0259 iki u\u015faq bu s\u0259b\u0259bd\u0259n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirib.<\/p>\n<p>Milli.az<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda iki qad\u0131n g\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6l\u00fcb. 1977-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc \u0130lah\u0259 Bayramova r\u0259fiq\u0259si G\u00fcnel Abdullayeva il\u0259 birlikd\u0259 Xa\u00e7maz rayonuna g\u0259lib v\u0259 Seyidli k\u0259ndind\u0259 me\u015f\u0259d\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259k yedikd\u0259n sonra hal\u0131 pisl\u0259\u015fib. Onlar m\u00fcalic\u0259sinin davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259ril\u0259n zaman \u0130lah\u0259 Bayramova yolda \u00f6l\u00fcb. Dg\u0259r qad\u0131n x\u0259st\u0259xanaya \u00e7atd\u0131r\u0131lsa da, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131b. G\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 niy\u0259 ba\u015f verir? G\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259nin s\u0259b\u0259bi b\u0259zi n\u00f6vl\u0259rinin z\u0259h\u0259rli madd\u0259l\u0259r, x\u00fcsusil\u0259 mikotoksinl\u0259r v\u0259 alkaloidl\u0259r ehtiva etm\u0259sidir. Bu madd\u0259l\u0259r b\u0259d\u0259n\u0259 daxil olduqda sinir sistemin\u0259, m\u0259d\u0259-ba\u011f\u0131rsa\u011fa v\u0259 qaraciy\u0259r\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bilir. Z\u0259h\u0259rli g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rd\u0259n b\u0259zil\u0259ri&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":765013,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/b4017572009f38ec4571b574b0c5b07c.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"X\u0259b\u0259r verdiyimiz kimi, Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda iki qad\u0131n g\u00f6b\u0259l\u0259kd\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6l\u00fcb. 1977-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc \u0130lah\u0259 Bayramova r\u0259fiq\u0259si G\u00fcnel Abdullayeva il\u0259 birlikd\u0259 Xa\u00e7maz rayonuna g\u0259lib v\u0259 Seyidli k\u0259ndind\u0259 me\u015f\u0259d\u0259 g\u00f6b\u0259l\u0259k yedikd\u0259n sonra hal\u0131 pisl\u0259\u015fib. Onlar m\u00fcalic\u0259sinin davam etdirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131ya g\u00f6nd\u0259ril\u0259n zaman \u0130lah\u0259 Bayramova yolda \u00f6l\u00fcb. Dg\u0259r qad\u0131n x\u0259st\u0259xanaya \u00e7atd\u0131r\u0131lsa da, onun h\u0259yat\u0131n\u0131 xilas etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=765012"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":765014,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765012\/revisions\/765014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/765013"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=765012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=765012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=765012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}