{"id":765732,"date":"2024-11-01T08:01:16","date_gmt":"2024-11-01T04:01:16","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=765732"},"modified":"2024-11-01T08:01:16","modified_gmt":"2024-11-01T04:01:16","slug":"2024-cu-ild%c9%99-iqtisadiyyatin-hansi-sah%c9%99l%c9%99ri-olk%c9%99miz-ucun-daha-ugurlu-olub","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=765732","title":{"rendered":"2024-c\u00fc ild\u0259 iqtisadiyyat\u0131n hans\u0131 sah\u0259l\u0259ri \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn daha u\u011furlu olub?"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>Cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda \u00dcDM-nin h\u0259cmi 7,1 faiz artaraq 61,4 milyard manata \u00e7at\u0131b<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Bu g\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n qlobal h\u0259rbi- siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi inki\u015faf\u0131nda t\u0259n\u0259zz\u00fcll\u0259r ba\u015f vermi\u015f, h\u0259tta ciddi geril\u0259m\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259\u011fm\u0259n, h\u0259tta qlobal iqtisadiyyatda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259rin v\u0259 riskl\u0259rin artmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 2024-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat\u0131nda art\u0131m v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259 davam etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat Nazirliyind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 92,8 milyard manatl\u0131q v\u0259 ya 2023-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 4,7 faiz \u00e7ox \u00fcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) istehsal edilmi\u015fdir. \u00dcDM-nin 66,1 faizi qeyri-neft-qaz sektorunun pay\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. 2024-c\u00fc ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 \u0259vv\u0259lki ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fcn\u0259 nisb\u0259t\u0259n qeyri-neft-qaz sektorunda \u00dcDM \u2013nin h\u0259cmi 7,1 faiz \u00a0artaraq 61,4 milyard manata \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, cari ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda tikinti sah\u0259sind\u0259 18,2 faiz, turistl\u0259rin yerl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ictimai ia\u015f\u0259 sah\u0259sind\u0259 10,6 faiz, informasiya v\u0259 rabit\u0259 sah\u0259sind\u0259 12,3 faiz, qeyri-neft-qaz s\u0259nayesind\u0259 8,8 faiz, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131, me\u015f\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 bal\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q sah\u0259sind\u0259 0,7 faiz, ticar\u0259t v\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rinin t\u0259miri sah\u0259sind\u0259 3,6 faiz, n\u0259qliyyat v\u0259 anbar t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda is\u0259 16,0 faiz art\u0131m \u0259ld\u0259 olunmu\u015fdur. \u00a0\u0130qtisadi u\u011furlar\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259sind\u0259 qeyri-neft v\u0259 qaz sektoruna yat\u0131r\u0131lan s\u0259rmay\u0259l\u0259r d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli rola malikdir. Bu m\u0259nada, 2024-c\u00fc ild\u0259 \u0259sas kapitala y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f investisiylar\u0131n 67,9 faizi v\u0259 ya 8627,8 milyon manat\u0131 qeyri-neft-qaz sektorunun inki\u015faf\u0131na s\u0259rf edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti sahibkarl\u0131q subuektl\u0259rind\u0259 istehsal olunan \u00a0m\u0259hsullar\u0131n xarici \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 ixrac\u0131na da geni\u015f miqyasda d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rir. Haz\u0131rda Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259hsul ixrac etdiyi \u00f6lk\u0259l\u0259rin say\u0131 114- d\u00fcr v\u0259 \u00a0bu co\u011frafiya davaml\u0131 olaraq geni\u015fl\u0259nir. \u00abMade in Azerbaijan\u00bb brendinin \u00f6lk\u0259 xaricind\u0259 tan\u0131d\u0131lmas\u0131 v\u0259 ixrac\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 10 f\u0259rqli mexanizm -d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir. Bununla ba\u011fl\u0131 x\u0259rcl\u0259r tam v\u0259 ya qism\u0259n d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259si hesab\u0131na qar\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 da d\u00f6vl\u0259timiz \u00fc\u00e7\u00fcn prioritet m\u0259s\u0259l\u0259dir. \u00c7\u00fcnki bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131 birm\u0259nal\u0131 olaraq \u0259rzaq t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259minat\u0131na y\u00f6n\u0259lib. Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycanda tax\u0131la olan t\u0259l\u0259bat\u0131n\u00a060 faizi yerli istehsal hesab\u0131na \u00f6d\u0259nilir, qalan\u00a040 faizi is\u0259 idxal edilir.<\/p>\n<p>Ancaq d\u00f6vl\u0259tin strateji h\u0259d\u0259fi \u0259rzaql\u0131q bu\u011fda il\u0259 t\u0259minat\u0131 80 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259n\u0259n\u0259vi tax\u0131l\u00e7\u0131l\u0131q rayonlar\u0131nda \u0259kin sah\u0259l\u0259rinin h\u0259cmini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kl\u0259 qar\u015f\u0131ya qoyulan m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fc \u0259t m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 90 faiz, qu\u015f \u0259ti il\u0259 80 faiz, s\u00fcd v\u0259 s\u00fcd m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 85 faiz s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259min edir. D\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n qar\u015f\u0131ya qoyulan \u0259sas m\u0259qs\u0259d n\u00f6vb\u0259ti 5 il \u0259rzind\u0259 Qaraba\u011f\u0131n v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zurun b\u0259r\u0259k\u0259tli torpaqlar\u0131n\u0131 maldarl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259y\u0259 qaytarmaqla \u00f6lk\u0259nin \u0259tl\u0259 t\u0259minat\u0131n\u0131 100 faiz s\u0259viyy\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131rmaqd\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, La\u00e7\u0131n\u0131n v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259rin yaylaqlar\u0131, geni\u015f otlaq sah\u0259l\u0259ri d\u0259 art\u0131q fermerl\u0259rin istifad\u0259sin\u0259 verilib.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, Az\u0259rbaycan neft v\u0259 qaz \u00f6lk\u0259si olaraq dig\u0259r sah\u0259l\u0259rin d\u0259 inki\u015faf\u0131na nail olan bir \u00f6lk\u0259dir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 \u00f6lk\u0259miz \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00abHolland sindromu\u00bb ( bu, iqtisadiyyatda x\u00fcsusi bir sektorda ba\u015f ver\u0259n art\u0131m (m\u0259s\u0259l\u0259n, t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259r) il\u0259 dig\u0259r sektorlarda ba\u015f ver\u0259n azalma (m\u0259s\u0259l\u0259n, istehsalat v\u0259 ya k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131) aras\u0131ndak\u0131 \u0259laq\u0259ni g\u00f6st\u0259r\u0259n bir termindir) adlanan iqtisadi b\u0259ladan n\u0259inki qoruya bilmi\u015fdir, h\u0259tta ondan yan ke\u00e7m\u0259kl\u0259 yeni iqtisadi inki\u015faf modeli yaratm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p><strong>El\u00e7in Zaman, \u00ab\u0130ki sahil\u00bb<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda \u00dcDM-nin h\u0259cmi 7,1 faiz artaraq 61,4 milyard manata \u00e7at\u0131b Bu g\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n qlobal h\u0259rbi- siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi inki\u015faf\u0131nda t\u0259n\u0259zz\u00fcll\u0259r ba\u015f vermi\u015f, h\u0259tta ciddi geril\u0259m\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259\u011fm\u0259n, h\u0259tta qlobal iqtisadiyyatda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259rin v\u0259 riskl\u0259rin artmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 2024-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n iqtisadiyyat\u0131nda art\u0131m v\u0259 \u015fax\u0259l\u0259nm\u0259 davam etmi\u015fdir. \u0130qtisadiyyat Nazirliyind\u0259n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 92,8 milyard manatl\u0131q v\u0259 ya 2023-c\u00fc ilin m\u00fcvafiq d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 4,7 faiz \u00e7ox \u00fcmumi daxili m\u0259hsul (\u00dcDM) istehsal&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":765733,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/8164d892168214342122454843810162666.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"Cari ilin 9 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 qeyri-neft-qaz sektorunda \u00dcDM-nin h\u0259cmi 7,1 faiz artaraq 61,4 milyard manata \u00e7at\u0131b Bu g\u00fcn d\u00fcnyada ged\u0259n qlobal h\u0259rbi- siyasi m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqtisadi inki\u015faf\u0131nda t\u0259n\u0259zz\u00fcll\u0259r ba\u015f vermi\u015f, h\u0259tta ciddi geril\u0259m\u0259l\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpm\u0131\u015fd\u0131r. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlara r\u0259\u011fm\u0259n, h\u0259tta qlobal iqtisadiyyatda qeyri-m\u00fc\u0259yy\u0259nlikl\u0259rin v\u0259 riskl\u0259rin artmas\u0131 \u015f\u0259raitind\u0259 2024-c\u00fc ilin yanvar-sentyabr aylar\u0131nda\u00a0 Az\u0259rbaycan\u0131n&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765732"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=765732"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765732\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":765735,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/765732\/revisions\/765735"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/765733"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=765732"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=765732"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=765732"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}