{"id":767488,"date":"2024-11-09T09:23:21","date_gmt":"2024-11-09T05:23:21","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=767488"},"modified":"2024-11-09T09:23:21","modified_gmt":"2024-11-09T05:23:21","slug":"kisil%c9%99r-qadinlardan-niy%c9%99-daha-az-yasayir-ilginc-s%c9%99b%c9%99bl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=767488","title":{"rendered":"Ki\u015fil\u0259r qad\u0131nlardan niy\u0259 daha az ya\u015fay\u0131r? &#8211; \u0130LG\u0130NC S\u018fB\u018fBL\u018fR"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Qadinlar zorak\u0131l\u0131qla \u00fczl\u0259\u015fdikd\u0259 bir \u00e7ox hallarda h\u00fcquq\u2013m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6z valideynl\u0259rin\u0259, yax\u0131nlar\u0131na bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verirl\u0259r v\u0259 bu tipli hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda onlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na m\u0259lumat verilir. Amma mentalitetimiz bel\u0259dir ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ki\u015fil\u0259r bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rm\u0131rlar. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ki\u015fil\u0259rin az ya\u015famas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur&#8221;.<\/p>\n<p>Milli M\u0259clisin noyabr\u0131n 7-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f iclas\u0131nda mill\u0259t v\u0259kili Q\u00fcdr\u0259t H\u0259s\u0259nquliyevin s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu fikirl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib.<\/p>\n<p><strong>Qeyd ed\u0259k ki,<\/strong>\u00a0t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, d\u00fcnyada \u00fcmumilikd\u0259 ki\u015fil\u0259r qad\u0131nlardan t\u0259xmin\u0259n 5-7 il daha az ya\u015fay\u0131r. Bu f\u0259rq \u00f6lk\u0259d\u0259n v\u0259 sosial-iqtisadi amill\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir. M\u0259s\u0259l\u0259n: \u0130nki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 Avropa v\u0259 \u015eimali Amerikada qad\u0131nlar\u0131n \u00f6mr\u00fc ki\u015fil\u0259rd\u0259n ortalama 6-8 il daha \u00e7ox ola bilir.<\/p>\n<p>Daha az inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 f\u0259rq bir q\u0259d\u0259r az ola bilir, lakin yen\u0259 d\u0259 qad\u0131nlar ki\u015fil\u0259rd\u0259n daha \u00e7ox ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda da ki\u015fil\u0259rin orta \u00f6mr\u00fc qad\u0131nlar\u0131nk\u0131ndan t\u0259xmin\u0259n 6-8 il azd\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 ki, son statistikaya g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda ki\u015fil\u0259rin orta \u00f6mr\u00fc t\u0259xmin\u0259n 71-73 il, qad\u0131nlar\u0131n is\u0259 77-79 il civar\u0131ndad\u0131r. Bu r\u0259q\u0259ml\u0259r m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bils\u0259 d\u0259, \u00fcmumilikd\u0259 qad\u0131nlar\u0131n \u00f6mr\u00fc ki\u015fil\u0259rd\u0259n t\u0259xmin\u0259n 6-8 il daha uzun olur.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s ki\u015fil\u0259rin qad\u0131nlardan daha az ya\u015famas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r qeyd edir ki, bunun bir ne\u00e7\u0259 \u0259sas s\u0259b\u0259bi var:<\/strong><\/p>\n<p><strong>1.<\/strong>Bioloji amill\u0259r: Ki\u015fil\u0259rin hormon s\u0259viyy\u0259l\u0259ri v\u0259 genetika faktorlar\u0131 \u00f6mr\u00fc q\u0131salda bil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, testosteron hormonu, ki\u015fil\u0259rin daha riskli davran\u0131\u015flara meyl etm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. H\u0259m\u00e7inin, ki\u015fil\u0259rin immun sistemi qad\u0131nlar\u0131nk\u0131 q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc olmaya bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>2.<\/strong>Davran\u0131\u015f f\u0259rqlilikl\u0259ri: Ki\u015fil\u0259r riskli davran\u0131\u015flara daha \u00e7ox meyllidirl\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, a\u011f\u0131r fiziki i\u015fl\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq, t\u0259hl\u00fck\u0259li idmanlarla m\u0259\u015f\u011ful olmaq v\u0259 ya riskli h\u0259yat t\u0259rzi s\u00fcrm\u0259k. Bu, q\u0259zalar v\u0259 yaralanmalar riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>3.<\/strong>Sa\u011flaml\u0131qla ba\u011fl\u0131 se\u00e7iml\u0259r: Ki\u015fil\u0259r sa\u011flaml\u0131qlar\u0131na daha az diqq\u0259t yetir\u0259 bil\u0259rl\u0259r v\u0259 h\u0259kim\u0259 ba\u015f \u00e7\u0259km\u0259yi gecikdir\u0259 bil\u0259rl\u0259r. Profilaktik m\u00fcayin\u0259l\u0259rd\u0259n qa\u00e7maq, xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rin vaxt\u0131nda a\u015fkar edilm\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 erk\u0259n \u00f6l\u00fcm\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>4.<\/strong>Psixoloji t\u0259zyiql\u0259r: Ki\u015fil\u0259r, c\u0259miyy\u0259td\u0259 ail\u0259nin t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131 olmaq kimi t\u0259zyiql\u0259r\u0259 daha \u00e7ox m\u0259ruz qal\u0131r v\u0259 stressi gizl\u0259tm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu da depressiya, \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r riskini art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p><strong>5.<\/strong>Pis v\u0259rdi\u015fl\u0259r: Siqaret \u00e7\u0259km\u0259k, alkoqoldan sui-istifad\u0259 v\u0259 dig\u0259r pis v\u0259rdi\u015fl\u0259r ki\u015fil\u0259r aras\u0131nda daha yay\u011f\u0131nd\u0131r ki, bu da onlar\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc q\u0131salda bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n ham\u0131s\u0131 birlikd\u0259 ki\u015fil\u0259rin orta \u00f6mr\u00fcn\u00fcn qad\u0131nlardan daha q\u0131sa olmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n<p><strong>Xalid\u0259 G\u0259ray<\/strong><br \/>\n<strong>Musavat.com<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Qadinlar zorak\u0131l\u0131qla \u00fczl\u0259\u015fdikd\u0259 bir \u00e7ox hallarda h\u00fcquq\u2013m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6z valideynl\u0259rin\u0259, yax\u0131nlar\u0131na bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verirl\u0259r v\u0259 bu tipli hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda onlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na m\u0259lumat verilir. Amma mentalitetimiz bel\u0259dir ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ki\u015fil\u0259r bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rm\u0131rlar. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ki\u015fil\u0259rin az ya\u015famas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur&#8221;. Milli M\u0259clisin noyabr\u0131n 7-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f iclas\u0131nda mill\u0259t v\u0259kili Q\u00fcdr\u0259t H\u0259s\u0259nquliyevin s\u0259sl\u0259ndirdiyi bu fikirl\u0259r x\u00fcsusil\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259kib. Qeyd ed\u0259k ki,\u00a0t\u0259kc\u0259 Az\u0259rbaycanda deyil, d\u00fcnyada \u00fcmumilikd\u0259 ki\u015fil\u0259r qad\u0131nlardan t\u0259xmin\u0259n 5-7 il daha az ya\u015fay\u0131r. Bu f\u0259rq \u00f6lk\u0259d\u0259n v\u0259 sosial-iqtisadi amill\u0259rd\u0259n as\u0131l\u0131 olaraq d\u0259yi\u015fir.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":767489,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/749f7d3d70ad30048e88b49ad2ca8f12.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=1\" rel=\"category\">C\u0259miyy\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"&#8220;Qadinlar zorak\u0131l\u0131qla \u00fczl\u0259\u015fdikd\u0259 bir \u00e7ox hallarda h\u00fcquq\u2013m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259s\u0259l\u0259r d\u0259, \u00f6z valideynl\u0259rin\u0259, yax\u0131nlar\u0131na bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat verirl\u0259r v\u0259 bu tipli hadis\u0259l\u0259r haqq\u0131nda onlar t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na m\u0259lumat verilir. Amma mentalitetimiz bel\u0259dir ki, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 ki\u015fil\u0259r bu bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015fma\u011f\u0131 \u00f6zl\u0259rin\u0259 s\u0131\u011f\u0131\u015fd\u0131rm\u0131rlar. B\u0259lk\u0259 d\u0259 ki\u015fil\u0259rin az ya\u015famas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bl\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur&#8221;. Milli M\u0259clisin noyabr\u0131n 7-d\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/767488"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=767488"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/767488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":767490,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/767488\/revisions\/767490"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/767489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=767488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=767488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=767488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}