{"id":767691,"date":"2024-11-10T10:52:50","date_gmt":"2024-11-10T06:52:50","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=767691"},"modified":"2024-11-10T10:52:50","modified_gmt":"2024-11-10T06:52:50","slug":"turk-dunyasi-olk%c9%99l%c9%99ri-arasinda-%c9%99m%c9%99kdasliq-inkisaf-edir-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=767691","title":{"rendered":"T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q inki\u015faf edir"},"content":{"rendered":"<p><em><strong>T\u00fcrk xalqlar\u0131 tarix boyu \u00e7oxsayl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurmu\u015flar. B\u00f6y\u00fck Hun, Q\u0259rbi Hun, A\u011f Hun, Avropa Hun, B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuqlar, Osmanl\u0131, S\u0259f\u0259vil\u0259r imperiyalar\u0131, G\u00f6yt\u00fcrk v\u0259 X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131qlar\u0131 \u00a0kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u00fcnya tarixind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutmu\u015f, tarixin gedi\u015fat\u0131na y\u00f6n vermi\u015fl\u0259r. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin varisl\u0259ri haz\u0131rda Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259n Balkanlarad\u0259k geni\u015f bir \u0259razid\u0259 m\u00f6vcudluqlar\u0131n\u0131 milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r formas\u0131nda davam etdirirl\u0259r.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u0259lumdur ki, II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra yeni beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r formala\u015fma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Almaniya v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin timsal\u0131nda fa\u015fizm ideologiyas\u0131na qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin sonradan \u00a0iki q\u00fctb\u0259 &#8211; sosializm v\u0259 kapitalizm q\u00fctbl\u0259rin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si il\u0259 \u201csoyuq m\u00fcharib\u0259\u201d d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyulmu\u015fdur. Orta Asiyada yerl\u0259\u015f\u0259n t\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 Az\u0259rbaycan SSR\u0130 t\u0259rkibind\u0259 sosializm q\u00fctb\u00fcn\u00fcn t\u0259sir dair\u0259sind\u0259 qalm\u0131\u015f, T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti is\u0259 \u0259sas\u0259n Q\u0259rb \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q quraraq, kapitalizm yolunu tutmu\u015fdur. T\u0259bii ki, bu tendensiya t\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259, iqtisadiyyat\u0131na, insanlar\u0131n d\u00fcnyag\u00f6r\u00fcn\u0259 t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259mi\u015fdir.<\/p>\n<p>SSR\u0130 s\u00fcqut etdikd\u0259n sonra onun t\u0259rkibind\u0259ki qeyd olunan t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u00fcst\u0259qillikl\u0259rini b\u0259rpa etdil\u0259r. Tarixi, etnik v\u0259 dini ba\u011fl\u0131l\u0131q, co\u011frafi yerl\u0259\u015fm\u0259 bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin bir-birin\u0259 yax\u0131nla\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi z\u0259min yarad\u0131rd\u0131. T\u0259bii ki, yax\u0131n tarixi d\u00f6vrd\u0259 d\u00fcnyan\u0131n yeni beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r\u0259 ke\u00e7id prosesi, yeni yaranmaqda olan beyn\u0259lxalq v\u0259 regional g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259ri, yeni \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u00a0 yeni yaranacaq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sistemind\u0259 layiqli yer tutmaq t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birliyini \u015f\u0259rtl\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm amill\u0259r kimi \u00f6n\u0259 \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Bu gedi\u015fat\u0131 b\u00f6y\u00fck siyasi uzaqg\u00f6r\u0259nlikl\u0259 oxuya bil\u0259n t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri m\u0259d\u0259ni, iqtisadi, siyasi \u0259laql\u0259r qurmaqla b\u0259rab\u0259r, institutsional s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259dbirl\u0259r d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n<p>T\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda yeni m\u00fcnasib\u0259t\u0259laq\u0259l\u0259rin qurulmas\u0131na XX 90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. \u00a01992-ci ild\u0259 t\u00fcrk \u00f6lk\u0259l\u0259rin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n birinci Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 ba\u015f tutmu\u015f, \u00a0h\u0259min vaxtdan etibar\u0259n \u00f6lk\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 davaml\u0131 olaraq g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r t\u0259\u015fkil ed\u0259r\u0259k \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas prioritetl\u0259ri v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fczakir\u0259 etmi\u015fl\u0259r. Bu istiqam\u0259td\u0259 \u0259n vacib add\u0131mlardan biri Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin \u201cT\u00fcrkdilli D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin \u018fm\u0259kda\u015fl\u0131q \u015euras\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Nax\u00e7\u0131van Sazi\u015finin t\u0259sdiq edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 Qanunu t\u0259sdiq etm\u0259si olmu\u015fdur. H\u0259min Qanuna g\u00f6r\u0259, D\u00f6vl\u0259t Ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u015euras\u0131, Xarici \u0130\u015fl\u0259r Nazirl\u0259ri \u015euras\u0131, Y\u00fcks\u0259k V\u0259zif\u0259li \u015e\u0259xsl\u0259r Komit\u0259si, T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259rin A\u011fsaqqallar \u015euras\u0131 v\u0259 Katiblik kimi strukturlar\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131\u0131n (TDT) yaranmas\u0131 bu istiqam\u0259td\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoymu\u015fdur. Qeyd etm\u0259k yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r ki, 2013-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc Q\u0259b\u0259l\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bu Az\u0259rbaycan\u0131n t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda n\u0259 q\u0259d\u0259r inaml\u0131 v\u0259 \u0259v\u0259zsiz k\u00f6rp\u00fc rolu oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bariz n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri kimi g\u00f6st\u0259ril\u0259 bil\u0259r. Ortaq tarix, ortaq dil, ortaq kimlik v\u0259 ortaq m\u0259d\u0259niyy\u0259t kimi d\u00f6rd \u0259sas s\u00fctun \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdur. T\u0259\u015fkilat \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259r aras\u0131nda iqtisadiyyat, elm, t\u0259hsil, n\u0259qliyyat, g\u00f6mr\u00fck, turizm v\u0259 dig\u0259r m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259r kimi m\u00f6vcud ikit\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q sah\u0259l\u0259rini geni\u015fl\u0259ndir\u0259r\u0259k regiona fayda verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7oxt\u0259r\u0259fli \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa \u00e7evrilm\u0259k niyy\u0259ti da\u015f\u0131y\u0131r. T\u0259\u015fkilat, eyni zamanda, tarixi \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpas\u0131, regional T\u00fcrk Diaspor m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin qurulmas\u0131 kimi \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u00f6vzularda \u00f6n\u0259mli q\u0259rarlar q\u0259bul etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r regionda \u00f6z aralar\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259kl\u0259 b\u0259rab\u0259r, ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 dostluq v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 anlay\u0131\u015f \u015f\u0259klind\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini inki\u015faf etdirirl\u0259r. Ona g\u0259r\u0259 d\u0259 t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda T\u00fcrk \u015euras\u0131 v\u0259 T\u00dcRKPA kimi beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatlar dig\u0259r \u00fczv olmayan \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 t\u0259\u015fkilatlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman a\u00e7\u0131q olmu\u015fdur. D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 \u00f6z b\u0259yanatlar\u0131nda bunu x\u00fcsusi olaraq vur\u011fulam\u0131\u015flar ki, biziml\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa maraq g\u00f6st\u0259r\u0259n b\u00fct\u00fcn t\u0259\u015fkilatlar v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r bu t\u0259\u015fkilatlar\u0131n i\u00e7\u0259risin\u0259 inteqrasiya ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r v\u0259 bununla da \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin h\u0259r birinin ortaq maraqlar\u0131na xidm\u0259t ed\u0259c\u0259k \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259mnunluq duyulacaq. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00d6zb\u0259kistan, T\u00fcrkm\u0259nistan v\u0259 Macar\u0131stan bu inteqrasiya prosesin\u0259 qo\u015fulmu\u015flar v\u0259 \u0259minik ki, bu proses g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha da inki\u015faf ed\u0259r\u0259k davam ed\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259l\u0259rimizin yerl\u0259\u015fdiyi b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n n\u0259h\u0259ng iqtisadi layih\u0259l\u0259r Avropa il\u0259 Asiyan\u0131, \u015eimalla C\u0259nubu bir-birin\u0259 s\u0131x ba\u011flay\u0131r. X\u0259z\u0259r neftini v\u0259 qaz\u0131n\u0131 d\u00fcnya bazarlar\u0131na \u00e7\u0131xaran Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan v\u0259 Bak\u0131-Tbilisi-\u018frzurum neft v\u0259 qaz k\u0259m\u0259rl\u0259ri art\u0131q istismara verilmi\u015fdir. Orta Asiyan\u0131n karbohidrogen ehtiyatlar\u0131 X\u0259z\u0259r d\u0259nizi v\u0259 Az\u0259rbaycan vasit\u0259sil\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na n\u0259ql edilir. El\u0259c\u0259 d\u0259 Aktau v\u0259 Bak\u0131 d\u0259niz limanlar\u0131 aras\u0131nda g\u0259mi da\u015f\u0131nmalar\u0131 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259dir. 2013-c\u00fc ild\u0259 Bak\u0131, Aktau v\u0259 Samsun beyn\u0259lxalq d\u0259niz limanlar\u0131 aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015f T\u00fcrk qarda\u015f limanlar\u0131 haqq\u0131nda Anla\u015fma Memorandumu t\u00fcrkdilli \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259rinin inki\u015faf planlar\u0131 il\u0259 milli n\u0259qliyyat planlar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdir\u0259n daha s\u0259m\u0259r\u0259li regional n\u0259qliyyat sisteminin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259qliyyat sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259n edir. B\u00fct\u00fcn bu layih\u0259l\u0259r q\u0259dim \u0130p\u0259k Yolunun b\u0259rpas\u0131 v\u0259 t\u00fcrk \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ticar\u0259t v\u0259 s\u0259rmay\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k inki\u015faf\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>H\u0259m\u00e7inin \u00f6lk\u0259l\u0259rimizd\u0259 irimiqyasl\u0131 infrastruktur layih\u0259l\u0259ri d\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. \u018fn \u00e7\u0259tin infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259n biri M\u0259rm\u0259r\u0259 d\u0259mir yolu tuneli v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259traf\u0131 k\u00fctl\u0259vi d\u0259mir yolu n\u0259qliyyat sistemidir. 2013-c\u00fc ilin oktyabr\u0131nda T\u00fcrkiy\u0259nin Ba\u015f Naziri v\u0259zif\u0259sind\u0259 olan R\u0259c\u0259b Tayyib \u018frdo\u011fan iki qit\u0259 aras\u0131nda d\u00fcnyada ilk sualt\u0131 d\u0259mir yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irdi. \u0130stanbul bo\u011faz\u0131n\u0131n h\u0259r iki t\u0259r\u0259find\u0259 d\u0259mir yolu par\u00e7alar\u0131 bir-birin\u0259 bo\u011faz\u0131n alt\u0131ndan ke\u00e7\u0259n tunel vasit\u0259sil\u0259 ba\u011flan\u0131r. Layih\u0259 haz\u0131rda d\u00fcnyada \u0259n b\u00f6y\u00fck infrastruktur layih\u0259l\u0259rind\u0259n biridir.<\/p>\n<p>2024-c\u00fc ilin iyul ay\u0131nda \u015eu\u015fada T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n qeyri-r\u0259smi Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131r. Prezident \u0130lham \u018fliyev g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn vacibliyi vur\u011fu\u0131ayaraq bildirmi\u015fdir ki, \u201cT\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131 d\u00fcnya miqyas\u0131nda g\u00fcc m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. Biz b\u00f6y\u00fck co\u011frafi m\u0259kan\u0131 \u0259hat\u0259 edirik, \u00fczv \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcsb\u0259t demoqrafik dinamika m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur, h\u0259rbi potensial\u0131m\u0131z d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fc d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Z\u0259ngin t\u0259bii resurslar\u0131m\u0131z, onlar\u0131n n\u0259qli \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcasir infrastruktur, M\u0259rk\u0259zi Asiyan\u0131, Qafqaz\u0131 Aral\u0131q v\u0259 Qara d\u0259niz limanlar\u0131 il\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri, z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tariximiz, m\u0259d\u0259niyy\u0259timiz bizim b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259timizdir. Xalqlar\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiqliyi v\u0259 eyni etnik k\u00f6kl\u0259r\u0259 malik olmalar\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rimizi s\u0131x birl\u0259\u015fdirir. XXI \u0259sr T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 \u0259sri olmal\u0131d\u0131r. Ke\u00e7\u0259n il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 suverenliyini tam b\u0259rpa ed\u0259nd\u0259n sonra \u015eu\u015fada ke\u00e7iril\u0259n bu Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc r\u0259mzi m\u0259na da\u015f\u0131y\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Cari ilin noyabr\u0131nda Q\u0131r\u011f\u0131z Respublikas\u0131n\u0131n Bi\u015fkek \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u0259 T\u00fcrk D\u00f6vl\u0259tl\u0259ri T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n XI zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131 ke\u00e7irilmi\u015fdir. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259ri d\u0259rinl\u0259\u015fdirm\u0259k, t\u00fcrkdilli d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin maraqlar\u0131na v\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rinin t\u0259bli\u011fin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131yan sammit m\u00fch\u00fcm tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin bildirdiyi kimi, TDT-nin potensial\u0131n\u0131 a\u00e7maq v\u0259 bu platforman\u0131 qlobal miqyasda g\u00fcc m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evirm\u0259k m\u0259suliyy\u0259ti m\u0259hz T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bu m\u0259qs\u0259d m\u00fctl\u0259q realla\u015facaq. Bu bax\u0131mdan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa ke\u00e7iril\u0259n Zirv\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, TDT-nin m\u00f6vqel\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev d\u0259 s\u00f6yl\u0259diyi kimi bizim \u00fc\u00e7\u00fcn TDT \u0259sas beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilatd\u0131r, \u00e7\u00fcnki bu, bizim ail\u0259mizdir. Bizim ba\u015fqa ail\u0259miz yoxdur. Bizim ail\u0259miz T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131d\u0131r\u201d dem\u0259kl\u0259 d\u00fcnyaya mesaj verdi ki, Az\u0259rbaycan b\u00f6y\u00fck T\u00fcrk ail\u0259sin\u0259 m\u0259nsubdur, bu ail\u0259 g\u00fccl\u00fc, yenilm\u0259z v\u0259 etibarl\u0131d\u0131r v\u0259 bundan sonra da T\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri, t\u0259\u015fkilatlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r daha da g\u00fccl\u0259ndiril\u0259c\u0259k, birg\u0259 u\u011furlu add\u0131mlar at\u0131lacaq. Bu b\u0259yanat h\u0259m d\u0259 T\u00fcrk birliyinin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn, q\u00fcdr\u0259tinin ifad\u0259si, onun sars\u0131lmaz xarakter\u0259 malik olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><strong>Nuran\u0259 \u018fsg\u0259rova,<\/strong><br \/>\n<em>YAP X\u0259tai rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n\u00a0 &#8220;Araz Novruzov 31&#8221; \u00fcnvan\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259razi partiya t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u00fczvu<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrk xalqlar\u0131 tarix boyu \u00e7oxsayl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurmu\u015flar. B\u00f6y\u00fck Hun, Q\u0259rbi Hun, A\u011f Hun, Avropa Hun, B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuqlar, Osmanl\u0131, S\u0259f\u0259vil\u0259r imperiyalar\u0131, G\u00f6yt\u00fcrk v\u0259 X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131qlar\u0131 \u00a0kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u00fcnya tarixind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutmu\u015f, tarixin gedi\u015fat\u0131na y\u00f6n vermi\u015fl\u0259r. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin varisl\u0259ri haz\u0131rda Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259n Balkanlarad\u0259k geni\u015f bir \u0259razid\u0259 m\u00f6vcudluqlar\u0131n\u0131 milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r formas\u0131nda davam etdirirl\u0259r. M\u0259lumdur ki, II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ba\u015fa \u00e7atd\u0131qdan sonra yeni beyn\u0259lxalq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r formala\u015fma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Almaniya v\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rinin timsal\u0131nda fa\u015fizm ideologiyas\u0131na qar\u015f\u0131 birg\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin sonradan \u00a0iki q\u00fctb\u0259 &#8211; sosializm v\u0259 kapitalizm q\u00fctbl\u0259rin\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259si il\u0259 \u201csoyuq m\u00fcharib\u0259\u201d d\u00f6vr\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259m qoyulmu\u015fdur.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":767692,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[19],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/177da570173117544560774983210082808.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=19\" rel=\"category\">G\u00fcnd\u0259m<\/a>","rttpg_excerpt":"T\u00fcrk xalqlar\u0131 tarix boyu \u00e7oxsayl\u0131 d\u00f6vl\u0259tl\u0259r qurmu\u015flar. B\u00f6y\u00fck Hun, Q\u0259rbi Hun, A\u011f Hun, Avropa Hun, B\u00f6y\u00fck S\u0259lcuqlar, Osmanl\u0131, S\u0259f\u0259vil\u0259r imperiyalar\u0131, G\u00f6yt\u00fcrk v\u0259 X\u0259z\u0259r xaqanl\u0131qlar\u0131 \u00a0kimi d\u00f6vl\u0259tl\u0259r d\u00fcnya tarixind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli yer tutmu\u015f, tarixin gedi\u015fat\u0131na y\u00f6n vermi\u015fl\u0259r. Bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin varisl\u0259ri haz\u0131rda Uzaq \u015e\u0259rqd\u0259n Balkanlarad\u0259k geni\u015f bir \u0259razid\u0259 m\u00f6vcudluqlar\u0131n\u0131 milli d\u00f6vl\u0259tl\u0259r formas\u0131nda davam etdirirl\u0259r. M\u0259lumdur ki, II D\u00fcnya&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/767691"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=767691"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/767691\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":767694,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/767691\/revisions\/767694"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/767692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=767691"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=767691"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=767691"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}