{"id":768728,"date":"2024-11-14T17:40:06","date_gmt":"2024-11-14T13:40:06","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=768728"},"modified":"2024-11-14T17:40:06","modified_gmt":"2024-11-14T13:40:06","slug":"oxsar-taleyi-yasayanlar-ahiska-krim-v%c9%99-q%c9%99rbi-az%c9%99rbaycan-turkl%c9%99ri-analiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=768728","title":{"rendered":"Ox\u015far taleyi ya\u015fayanlar: Ah\u0131ska, Kr\u0131m v\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri &#8211; ANAL\u0130Z"},"content":{"rendered":"<p>Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u00fclm imperiya \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrk xalqlar\u0131na qar\u015f\u0131 edilib. Onlar (az\u0259rbaycanl\u0131lar, tatarlar, qazaxlar, \u00f6zb\u0259kl\u0259r, t\u00fcrkm\u0259n, q\u0131r\u011f\u0131zlar, ba\u015fkordlar, qaqauzlar v\u0259 ba\u015fqalar\u0131) bu etnosdan olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qal\u0131blar.<\/p>\n<p>Sovetl\u0259r sanki t\u00fcrkl\u0259r\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 verm\u0259k, onlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u015fey edib. \u0130nsan qan\u0131 il\u0259 suvar\u0131lan bu d\u00f6vl\u0259tin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri &#8211; \u0130osif Stalinin r\u0259hb\u0259rliyi ill\u0259rind\u0259 bu siyas\u0259t daha q\u0259ddar formada h\u0259yata ke\u00e7irilib.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Ah\u0131ska, Mesheti t\u00fcrkl\u0259rin d\u0259d\u0259-baba yurd-yuvalar\u0131ndan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcm\u0259sind\u0259n 80 il \u00f6t\u00fcr. 1944-c\u00fc il noyabr\u0131n 14-d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Meshetiya rayonunda ya\u015fayan Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri Stalinin \u0259mri il\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyaya (T\u00fcrk\u00fcstan) &#8211; Qazax\u0131stan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan v\u0259 \u00d6zb\u0259kistana m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>Deportasiya zaman\u0131 212 k\u0259ndd\u0259 ya\u015fayan 92 min 307\u201394 min 955 aras\u0131 t\u00fcrk \u00f6z evl\u0259rind\u0259n m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Onlar mal-qara \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f vaqonlara yerl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k, \u0259sas\u0259n, \u00d6zb\u0259kistan SSR-y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilibl\u0259r.<\/p>\n<p>1944-c\u00fc il iyulun 31-d\u0259 SSR\u0130 D\u00f6vl\u0259t M\u00fcdafi\u0259 Komit\u0259sinin &#8220;\u2116 6279&#8221; q\u0259rar\u0131 il\u0259 (bu q\u0259rar noyabr\u0131n 14-d\u0259 icra edilib) 90 min 538 Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 G\u00fcrc\u00fcstandan Qazax\u0131stan (40 min n\u0259f\u0259r), \u00d6zb\u0259kistan (30 min n\u0259f\u0259r) v\u0259 Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan (20 min n\u0259f\u0259rd\u0259n \u00e7ox) \u00e7\u00f6ll\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcbl\u0259r.<\/p>\n<p>Onlar x\u00fcsusi ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdiril\u0259r\u0259k, orada m\u0259cburi \u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edilibl\u0259r. Deportasiya v\u0259 s\u00fcrg\u00fcn\u00fcn a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 12 mind\u0259n 50 min\u0259 q\u0259d\u0259r insan \u00f6l\u00fcb.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/b1a2de42-4184-3d0f-872f-a7a620edb594.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/A.K%C3%96%C5%9E%C6%8FL%C6%8FR%20YEN%C4%B0%20D%C4%B0ZAYN\/ali\/b1a2de42-4184-3d0f-872f-a7a620ed.png\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>Bu cinay\u0259t SSR\u0130 Nazirl\u0259r Sovetinin s\u0259dri \u0130osif Stalinin birba\u015fa \u0259mri il\u0259 SSR\u0130 Xalq Daxili \u0130\u015fl\u0259r Komissarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n (\u201cNKVD\u201d) komissar\u0131 Lavrenti Beriyan\u0131n r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 4 min NKVD \u0259m\u0259kda\u015f\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n icra olunub. \u018fm\u0259liyyat\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 34 milyon rubl ayr\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Deportasiya prosesi tamamland\u0131qdan sonra SSR\u0130 h\u00f6kum\u0259ti 32 min erm\u0259nini Meshetiyaya, t\u00fcrkl\u0259rin evl\u0259rin\u0259 yerl\u0259\u015fdirib.<\/p>\n<p>1999-cu ild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f siyah\u0131yaal\u0131nmaya \u0259sas\u0259n Az\u0259rbaycanda 43 min 454 n\u0259f\u0259r, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131standa 33 min 327, Qazax\u0131standa 2 min 761, 2002-ci ild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f siyah\u0131yaal\u0131nmaya \u0259sas\u0259n Rusiya Federasiyas\u0131nda 3 min 257 n\u0259f\u0259r, Ukraynada 2001-ci ild\u0259 apar\u0131lm\u0131\u015f siyah\u0131yaal\u0131nmaya \u0259sas\u0259n is\u0259 336 n\u0259f\u0259r Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc ya\u015fay\u0131r.<\/p>\n<p>Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin \u00f6z yurdlar\u0131nda \u00e7\u0131xar\u0131laraq 80 il \u00f6nc\u0259 \u00f6z yurd-yuvalar\u0131ndan deportasiya edilm\u0259si Stalinin t\u00fcrk etnosun qar\u015f\u0131 t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Onlardan \u00f6nc\u0259 1994-c\u00fc il may\u0131n 18-20-d\u0259 az\u0131 191 min 44 (ba\u015fqa m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n, 423 min 100) Kr\u0131m t\u00fcrk\u00fc (tatar\u0131) \u0130osif Stalinin \u0259mri il\u0259 yurdlar\u0131ndan m\u0259cburi k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcbl\u0259r. Onlar\u0131n k\u00f6\u00e7\u00fcn\u0259 d\u0259 Lavrenti Beriya ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q edib. Sovet h\u0259rb ma\u015f\u0131n\u0131 Kr\u0131m t\u00fcrkl\u0259rini evl\u0259rini t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edibl\u0259r.<\/p>\n<p>Ox\u015far taleyi Az\u0259rbaycan SSR-nin v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 da ya\u015fay\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130ranla s\u0259rh\u0259dyan\u0131 \u0259razid\u0259 Lerik, Yard\u0131ml\u0131, C\u0259lilabad, Bil\u0259suvar rayonlar\u0131n\u0131n k\u0259ndl\u0259rinin sakinl\u0259ri Mu\u011fan b\u00f6lg\u0259sin\u0259, i\u00e7\u0259ril\u0259r\u0259 do\u011fru k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 is\u0259 \u201cxalq d\u00fc\u015fm\u0259ni\u201d, \u201cqol\u00e7omaq\u201d elan edil\u0259r\u0259k, T\u00fcrk\u00fcstana (M\u0259rk\u0259zi Asiya respublikalar\u0131na) s\u00fcrg\u00fcn edilib.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/e824cc3c-4ca6-3efc-be3b-83a43a73149b.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/A.K%C3%96%C5%9E%C6%8FL%C6%8FR%20YEN%C4%B0%20D%C4%B0ZAYN\/ali\/e74b36d8-a4ca-3169-b539-cf795ab2%20(1).jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>Erm\u0259ni ideoloqlar\u0131n (Mikoyan) d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si il\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t ed\u0259n o vaxtk\u0131 Moskva Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn m\u00fcs\u0259lman, t\u00fcrk sakinl\u0259rini M\u0259rk\u0259zi Asiyaya k\u00f6\u00e7\u00fcrm\u0259yi planla\u015fd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Bununla da Az\u0259rbaycana erm\u0259nil\u0259ri yerl\u0259\u015fdirm\u0259yi n\u0259z\u0259rd\u0259 tutmu\u015fdular.<\/p>\n<p>El\u0259 Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259rinin indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n \u00e7ar Rusiyas\u0131 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259si siyas\u0259ti sonralar da davam edib:<\/p>\n<p>Birinci m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; 1905\u20131920-ci ill\u0259r;<\/p>\n<p>\u0130kinci m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; 1948\u20131953-ci ill\u0259r;<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259 &#8211; 1988\u20131992-ci ill\u0259r.<\/p>\n<p>SSR\u0130-nin m\u00f6vcudlu\u011funun son ill\u0259rind\u0259 Ah\u0131ska v\u0259 Kr\u0131m t\u00fcrkl\u0259rinin repatriasiyas\u0131 (qay\u0131d\u0131\u015f) il\u0259 ba\u011fl\u0131 fikirl\u0259r s\u0259sl\u0259nmi\u015fdi.<\/p>\n<p>SSR\u0130-d\u0259 RSFSR Ali Soveti t\u0259r\u0259find\u0259n 1991-ci il aprelin 26-da q\u0259bul edilmi\u015f \u201cRepressiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f xalqlar\u0131n reabilitasiyas\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanuna uy\u011fun olaraq xalqlar, mill\u0259tl\u0259r v\u0259 ya etnik qruplar insanlar\u0131n tarix\u0259n yaranm\u0131\u015f dig\u0259r m\u0259d\u0259ni v\u0259 etnik icmalar\u0131 milliyy\u0259t\u0259 v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259nsubiyy\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 repressiyaya m\u0259ruz qalmas\u0131 kimi tan\u0131n\u0131b.<\/p>\n<div class=\"news-image\">\n<div class=\"image\"><img src=\"https:\/\/static.report.az\/photo\/9f2eec3c-ccf4-34dd-967e-bedd5d8b46fb.jpg\" alt=\"\" \/><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/images\/A.K%C3%96%C5%9E%C6%8FL%C6%8FR%20YEN%C4%B0%20D%C4%B0ZAYN\/ali\/e824cc3c-4ca6-3efc-be3b-83a43a73.jpg\" \/><\/div>\n<\/div>\n<p>H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 deportasiyaya m\u0259ruz qalm\u0131\u015f t\u00fcrkl\u0259r yurdlar\u0131na qay\u0131dacaqlar\u0131na \u00fcmid edirdil\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, G\u00fcrc\u00fcstan Avropa \u015euras\u0131na \u00fczv q\u0259bul edil\u0259rk\u0259n 1944-c\u00fc ild\u0259 Stalinin \u0259mri il\u0259 \u00f6z v\u0259t\u0259nl\u0259rind\u0259n s\u00fcrg\u00fcn edil\u0259n Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin geri qay\u0131tmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00f6hd\u0259lik g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. Bu \u00f6hd\u0259liy\u0259 \u0259sas\u0259n, 2012-ci il\u0259 kimi G\u00fcrc\u00fcstan h\u00f6kum\u0259ti Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin do\u011fma yerl\u0259rin\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259li idi. Ancaq bu istiqam\u0259td\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r \u0259sas\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 ail\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcld\u00fc. \u00c7oxlu sayda Ah\u0131ska t\u00fcrk\u00fc v\u0259t\u0259n\u0259 d\u00f6nm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn repartriant statusunu alaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc h\u0259l\u0259 d\u0259 g\u00f6zl\u0259yir.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n bir qismi T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131\u011f\u0131 al\u0131b. 80 ildir Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin tapdanan h\u00fcquqlar\u0131 b\u0259rpa olunmay\u0131b. \u0130nsan h\u00fcquqlar\u0131 kimi ali m\u0259tl\u0259bl\u0259rd\u0259n b\u0259hs ed\u0259n beyn\u0259lxalq qurumlar is\u0259 indiy\u0259d\u0259k bu istiqam\u0259td\u0259 susurlar. Onlar Kr\u0131m v\u0259 Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259rinin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 tan\u0131nan deportasiyas\u0131n\u0131, repatrasiyas\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u0259zlikd\u0259n g\u0259lirl\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri indiki Erm\u0259nistan \u0259razisind\u0259n eyni \u00fcsulla qovulub. Sovet \u0259sg\u0259rl\u0259ri v\u0259 erm\u0259ni \u201cf\u0259allar\u201d az\u0259rbaycanl\u0131lara y\u0131r-y\u0131\u011f\u0131\u015f etm\u0259y\u0259 vaxt bel\u0259 verm\u0259yibl\u0259r. Onlar\u0131 y\u00fck avtomobill\u0259rin\u0259 dolduraraq Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131blar. M\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259kc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 250 mind\u0259n \u00e7ox az\u0259rbaycanl\u0131 yurd-yuvas\u0131n\u0131 t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edilibl\u0259r.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan, onu m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n Avropa \u0130ttifaq\u0131 parlamenti, \u0130ttifaq\u0131n xarici i\u015fl\u0259r v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 ali n\u00fcmay\u0259nd\u0259si, AB\u015e-nin b\u0259zi senatorlar\u0131, Makron Fransas\u0131 v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 q\u0259rbi az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n pozulan h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131ndan s\u00f6z d\u00fc\u015f\u0259nd\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 aid olmayan iddialar ir\u0259li s\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>Fa\u015fizmin t\u00f6r\u0259tdiyi cinay\u0259tl\u0259ri ya\u015fam\u0131\u015f Avropa deportasiyan\u0131n ac\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259rini ya\u015fay\u0131b. M\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra qit\u0259 \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n\u0131, repatriantlar\u0131 q\u0259bul edib.<\/p>\n<p>Kr\u0131m, Ah\u0131ska v\u0259 Q\u0259rbi Az\u0259rbaycan t\u00fcrkl\u0259ri m\u00fcxt\u0259lif ill\u0259rd\u0259 eyni taleyi ya\u015fay\u0131b. 80 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r onlar\u0131 pozulmu\u015f v\u0259t\u0259nda\u015f v\u0259 m\u00fclkiyy\u0259t h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131 g\u00f6zl\u0259yir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bir milyondan \u00e7ox insan\u0131n adi v\u0259t\u0259nda\u015f h\u00fcquqlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 tapdan\u0131r.<\/p>\n<p><strong>S\u0259dr\u0259ddin \u0130smay\u0131lov,<\/strong><br \/>\n<strong>Report<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u00fclm imperiya \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrk xalqlar\u0131na qar\u015f\u0131 edilib. Onlar (az\u0259rbaycanl\u0131lar, tatarlar, qazaxlar, \u00f6zb\u0259kl\u0259r, t\u00fcrkm\u0259n, q\u0131r\u011f\u0131zlar, ba\u015fkordlar, qaqauzlar v\u0259 ba\u015fqalar\u0131) bu etnosdan olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qal\u0131blar. Sovetl\u0259r sanki t\u00fcrkl\u0259r\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 verm\u0259k, onlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u015fey edib. \u0130nsan qan\u0131 il\u0259 suvar\u0131lan bu d\u00f6vl\u0259tin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri &#8211; \u0130osif Stalinin r\u0259hb\u0259rliyi ill\u0259rind\u0259 bu siyas\u0259t daha q\u0259ddar formada h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu g\u00fcn Ah\u0131ska, Mesheti t\u00fcrkl\u0259rin d\u0259d\u0259-baba yurd-yuvalar\u0131ndan k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fcl\u00fcm\u0259sind\u0259n 80 il \u00f6t\u00fcr. 1944-c\u00fc il noyabr\u0131n 14-d\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n Meshetiya rayonunda ya\u015fayan Ah\u0131ska t\u00fcrkl\u0259ri Stalinin \u0259mri il\u0259 M\u0259rk\u0259zi Asiyaya (T\u00fcrk\u00fcstan)&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":768729,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[4],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",800,375,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",800,375,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",800,375,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc-660x309.jpg",660,309,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",640,300,false],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",800,375,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",800,375,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/feaf32ada45bd80f38213b9d9fbb52fc.jpg",800,375,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=4\" rel=\"category\">Siyas\u0259t<\/a>","rttpg_excerpt":"Ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 \u0259n b\u00f6y\u00fck z\u00fclm imperiya \u0259razisind\u0259 ya\u015fayan t\u00fcrk xalqlar\u0131na qar\u015f\u0131 edilib. Onlar (az\u0259rbaycanl\u0131lar, tatarlar, qazaxlar, \u00f6zb\u0259kl\u0259r, t\u00fcrkm\u0259n, q\u0131r\u011f\u0131zlar, ba\u015fkordlar, qaqauzlar v\u0259 ba\u015fqalar\u0131) bu etnosdan olduqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn soyq\u0131r\u0131m\u0131na m\u0259ruz qal\u0131blar. Sovetl\u0259r sanki t\u00fcrkl\u0259r\u0259 i\u015fg\u0259nc\u0259 verm\u0259k, onlar\u0131 m\u0259hv etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox \u015fey edib. \u0130nsan qan\u0131 il\u0259 suvar\u0131lan bu d\u00f6vl\u0259tin r\u0259hb\u0259rl\u0259rind\u0259n biri &#8211; \u0130osif Stalinin r\u0259hb\u0259rliyi&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/768728"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=768728"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/768728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":768730,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/768728\/revisions\/768730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/768729"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=768728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=768728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=768728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}