{"id":769156,"date":"2024-11-16T15:44:48","date_gmt":"2024-11-16T11:44:48","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=769156"},"modified":"2024-11-16T15:44:48","modified_gmt":"2024-11-16T11:44:48","slug":"hava-terrorculugu-pilotlari-lazerl%c9%99-kor-etm%c9%99k-ist%c9%99y%c9%99n-kimdir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=769156","title":{"rendered":"Hava terror\u00e7ulu\u011fu &#8211; Pilotlar\u0131 lazerl\u0259 kor etm\u0259k ist\u0259y\u0259n kimdir?"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r\u0259 meylli olanlar hava terrorunun yeni \u00fcsulunu icad etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. S\u00f6hb\u0259t g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0259tlin\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k yeni texnoloji t\u0259sir metodundan gedir.<\/strong><\/p>\n<p>X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n u\u00e7an Rusiya avia\u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus t\u0259yyar\u0259nin pilotlar\u0131n\u0131 s\u0259mada lazerl\u0259 kor etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bu bar\u0259d\u0259 Aviaincident Telegram kanal\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b.<\/p>\n<p>M\u0259lumatda qeyd olunur ki, noyabr\u0131n 10-da \u0130stanbuldan Moskvaya u\u00e7an Boeing 737-800 t\u0259yyar\u0259sind\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131b. T\u0259yyar\u0259 hava liman\u0131na yax\u0131nla\u015fark\u0259n ekipaj t\u0259yyar\u0259nin solunda ya\u015f\u0131l lazer \u015f\u00fcas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 edildiyini bildirib. Buna baxmayaraq, komandir pilot u\u00e7u\u015fu davam etdirib. N\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259yyar\u0259 Moskvan\u0131n \u015eeremetyevo hava liman\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259siz eni\u015f edib.<\/p>\n<p>Bundan \u0259vv\u0259l Az\u0259rbaycandan u\u00e7an \u201c\u0130rAero\u201d avia\u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus t\u0259yyar\u0259nin pilotlar\u0131n\u0131 s\u0259mada lazerl\u0259 kor etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Hadis\u0259 noyabr\u0131n 6-da Bak\u0131dan Nijni Novqoroda u\u00e7an s\u0259rni\u015fin t\u0259yyar\u0259sind\u0259 ba\u015f verib .<\/p>\n<p>Bel\u0259 hallarla Rusiya pilotlar\u0131 tez-tez qar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Oktyabr\u0131n 23-d\u0259 h\u0259m\u00e7inin Da\u015fk\u0259ndd\u0259n Moskvan\u0131n Vnukovo hava liman\u0131na u\u00e7an t\u0259yyar\u0259nin pilotlar\u0131n\u0131n g\u00f6zl\u0259rini kor etm\u0259y\u0259 c\u0259hd edilib. Bu, t\u0259yyar\u0259nin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259sir etm\u0259yib, hava g\u0259misi aerodroma en\u0259 bilib.<\/p>\n<p><strong>M\u00fclki hava g\u0259mil\u0259rin\u0259 bu c\u00fcr h\u00fccumlar n\u0259d\u0259n qaynaqlan\u0131r, t\u0259yyar\u0259l\u0259r onlardan nec\u0259 qorunur? 100 faizli qorunma m\u00fcmk\u00fcnm\u00fc?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00f6vzu il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<strong>Musavat.com<\/strong>-a dan\u0131\u015fan h\u0259rbi ekspert \u00dczeyir C\u0259f\u0259rov bildirib ki, ill\u0259r ke\u00e7dikc\u0259 radioelektron vasit\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 asanla\u015f\u0131b. Polkovnikin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, son zamanlar is\u0259 lazerl\u0259rl\u0259 mane\u0259-h\u00fccum aktivl\u0259\u015fib:<\/p>\n<p><img src=\"https:\/\/cdn.musavat.com\/news\/thumbnails\/2d4d6639dd95fea264a2d4e6176dffdd.jpg\" \/><\/p>\n<p>\u201cBunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u00fcmk\u00fcn deyil, qanunla yaln\u0131z m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq olar. B\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rin qanunlar\u0131 is\u0259 buna liberal yana\u015f\u0131r v\u0259 ciddi reaksiya g\u00f6st\u0259rmir. \u018fslind\u0259 is\u0259 bu \u00e7ox ciddi v\u0259 vacib m\u0259s\u0259l\u0259dir. S\u00f6hb\u0259t y\u00fczl\u0259rl\u0259 insan\u0131n taleyind\u0259n gedir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 hesab edir\u0259m ki, COP29 t\u0259dbirind\u0259 insanlar\u0131n h\u0259yat\u0131na risk yaradan bu c\u00fcr cinay\u0259tl\u0259r haqq\u0131nda da m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131ls\u0131n v\u0259 birg\u0259 f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131 i\u015fl\u0259nib haz\u0131lans\u0131n. \u00d6lk\u0259l\u0259r bu cr insidentl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131l\u015fmamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z aralar\u0131nda raz\u0131l\u0131\u011fa g\u0259lm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>El\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r var ki, orada t\u0259yyar\u0259l\u0259r az qala insalar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259n hava limanlar\u0131na enirl\u0259r. Bu x\u00fcsus\u0259n d\u0259 ki\u00e7ik ada d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Onlar\u0131n hava limanlar\u0131 radioelektron cihazara m\u00fcdaxil\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259l \u00e7atand\u0131r.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, lazer silahlar\u0131 kimi, pilotlar\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tin\u0259 lazerl\u0259rl\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 d\u0259 yeni yaran\u0131b. Bir \u00e7ox d\u00f6vl\u0259t bununla m\u00fcbariz\u0259y\u0259 haz\u0131r deyil, \u00e7\u0131x\u0131lmaz v\u0259ziyy\u0259td\u0259 qal\u0131blar. \u0130ndi bunun qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nmasa g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 b\u00f6y\u00fck hadis\u0259l\u0259r v\u0259 faci\u0259l\u0259r ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r. Bu c\u00fcr h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r daha \u00e7ox m\u00fclki t\u0259yyar\u0259l\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 edilir. \u00c7\u00fcnki h\u0259rbi t\u0259yyar\u0259l\u0259r\u0259 m\u00fcdxil\u0259 el\u0259 d\u0259 asan deyil. \u00c7\u00fcnki h\u0259rbi \u0259razil\u0259r, aerodromlar x\u00fcsusi m\u00fcdafi\u0259 olunur. M\u00fclki infrastrukturdan k\u0259narda yerl\u0259\u015fdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 ona m\u00fcdaxil\u0259 \u00e7\u0259tindi. M\u00fclki hava limanlar\u0131 is\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin m\u0259rk\u0259zind\u0259 yerl\u0259\u015fir. H\u00fcnd\u00fcrm\u0259rt\u0259b\u0259li binaya qalxan hans\u0131sa bir xuliqan lazer silah\u0131 il\u0259 pilotlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 z\u0259r\u0259r ver\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u018fvv\u0259ll\u0259r t\u0259yyar\u0259l\u0259rd\u0259 mobil cihazlardan istifad\u0259y\u0259 icaz\u0259 verilmirdi. U\u00e7u\u015f v\u0259 enm\u0259 an\u0131nda h\u0259min avadanl\u0131qlar t\u0259yyar\u0259nin ekipaj\u0131na b\u00f6y\u00fck probleml\u0259r yarad\u0131rd\u0131. Son vaxtlar icaz\u0259 verilir.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, pilotlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u0259 lazer sal\u0131nmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 t\u0259cili al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Bu c\u00fcr \u0259m\u0259ll\u0259r m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir. Terror akt\u0131 kimi buna haz\u0131rl\u0131q g\u00f6rl\u00fcr. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu hadis\u0259l\u0259r\u0259 vaxt\u0131nda reaksiya verilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>Polkovnik deyir ki, t\u0259yyar\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u00fc lazer g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri il\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131ran insanlar he\u00e7 d\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 \u00f6z h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rinin tam t\u0259hl\u00fck\u0259sini d\u0259rk etmirl\u0259r. Ekspertin s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u00e7ox vaxt bunu ed\u0259nl\u0259r yeniyetm\u0259l\u0259r, g\u0259ncl\u0259r olur: \u201cOnlar bel\u0259 \u0259m\u0259ll\u0259ri ya \u0259yl\u0259nc\u0259 xatirin\u0259, ya da lazer g\u00f6st\u0259ricini \u201cs\u0131namaq\u201d \u00fc\u00e7\u00fcn edirl\u0259r. Amma m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc xuliqanl\u0131q hallar\u0131 da var. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn Rusiyada &#8211; v\u0259 bir \u00e7ox ba\u015fqa \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 &#8211; c\u0259rim\u0259 v\u0259 h\u0259tta (x\u00fcsusi hallarda) h\u0259bs d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur.<\/p>\n<p>Kabin\u0259y\u0259 daxil olan parlaq lazer \u015f\u00fcas\u0131 u\u00e7u\u015f v\u0259 eni\u015fin kritik m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rind\u0259 pilotlar\u0131 m\u00fcv\u0259qq\u0259ti olaraq kor ed\u0259 v\u0259 ya istiqam\u0259tini d\u0259yi\u015fdir\u0259 bil\u0259r. Bu, u\u00e7u\u015flar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. G\u00fccl\u00fc lazerl\u0259r tor qi\u015fan\u0131n yan\u0131qlar\u0131na s\u0259b\u0259b ola v\u0259 g\u00f6rm\u0259 qabiliyy\u0259tini qal\u0131c\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 z\u0259d\u0259l\u0259y\u0259 bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, 2015-ci ilin noyabr\u0131nda \u201cBritish Airways\u201d avia\u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus t\u0259yyar\u0259nin pilotu Hitrou hava liman\u0131nda eni\u015f zaman\u0131 lazer \u015f\u00fcas\u0131na m\u0259ruz qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u00f6z\u00fcn\u00fcn tor qi\u015fas\u0131 z\u0259d\u0259l\u0259nib.<\/p>\n<p>M\u0259hz bel\u0259 hallara g\u00f6r\u0259 2010-cu ild\u0259 B\u00f6y\u00fck Britaniyada s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn v\u0259 ya pilotun lazerl\u0259 bil\u0259r\u0259kd\u0259n korlanmas\u0131na g\u00f6r\u0259 5 il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259bs c\u0259zas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan qanun q\u0259bul edilib.<\/p>\n<p>AB\u015e-d\u0259 2012-ci ild\u0259n b\u0259ri federal aeronavtika qanununa g\u00f6r\u0259, bel\u0259 bir h\u0259r\u0259k\u0259t 100 min dollara q\u0259d\u0259r c\u0259rim\u0259 v\u0259 ya be\u015f il\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259bs c\u0259zas\u0131 il\u0259 c\u0259zaland\u0131r\u0131l\u0131r. Buna baxmayaraq, h\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 pilotlar\u0131 lazerl\u0259 kor etm\u0259y\u0259 c\u0259hdl\u0259r olur. Aviaincident kanal\u0131n\u0131n m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, t\u0259kc\u0259 iyul ay\u0131nda Rusiyada t\u0259yyar\u0259l\u0259rin lazerl\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 13 hadis\u0259 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r\u0259 meylli olanlar hava terrorunun yeni \u00fcsulunu icad etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. S\u00f6hb\u0259t g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0259tlin\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k yeni texnoloji t\u0259sir metodundan gedir. X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n u\u00e7an Rusiya avia\u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus t\u0259yyar\u0259nin pilotlar\u0131n\u0131 s\u0259mada lazerl\u0259 kor etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bu bar\u0259d\u0259 Aviaincident Telegram kanal\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b. M\u0259lumatda qeyd olunur ki, noyabr\u0131n 10-da \u0130stanbuldan Moskvaya u\u00e7an Boeing 737-800 t\u0259yyar\u0259sind\u0259 g\u00f6zl\u0259nilm\u0259z v\u0259ziyy\u0259t yaran\u0131b. T\u0259yyar\u0259 hava liman\u0131na yax\u0131nla\u015fark\u0259n ekipaj t\u0259yyar\u0259nin solunda ya\u015f\u0131l lazer \u015f\u00fcas\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 edildiyini bildirib. Buna baxmayaraq, komandir pilot u\u00e7u\u015fu davam etdirib. N\u0259tic\u0259d\u0259 t\u0259yyar\u0259 Moskvan\u0131n \u015eeremetyevo hava liman\u0131na t\u0259hl\u00fck\u0259siz eni\u015f edib.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":769157,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e.jpg",870,500,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e.jpg",870,500,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e.jpg",870,500,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e-635x365.jpg",635,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e-840x483.jpg",640,368,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e.jpg",870,500,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e.jpg",870,500,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/b75b256284bb656873223da246fd945e.jpg",870,500,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=10\" rel=\"category\">C\u0259bh\u0259d\u0259n X\u0259b\u0259r<\/a>","rttpg_excerpt":"B\u0259\u015f\u0259ri cinay\u0259tl\u0259r\u0259 meylli olanlar hava terrorunun yeni \u00fcsulunu icad etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. S\u00f6hb\u0259t g\u00fcnahs\u0131z insanlar\u0131n k\u00fctl\u0259vi q\u0259tlin\u0259 g\u0259tir\u0259c\u0259k yeni texnoloji t\u0259sir metodundan gedir. X\u0259b\u0259r verildiyi kimi, bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n u\u00e7an Rusiya avia\u015firk\u0259tin\u0259 m\u0259xsus t\u0259yyar\u0259nin pilotlar\u0131n\u0131 s\u0259mada lazerl\u0259 kor etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. Bu bar\u0259d\u0259 Aviaincident Telegram kanal\u0131 m\u0259lumat yay\u0131b. M\u0259lumatda qeyd olunur ki, noyabr\u0131n 10-da \u0130stanbuldan Moskvaya u\u00e7an&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/769156"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=769156"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/769156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":769158,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/769156\/revisions\/769158"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/769157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=769156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=769156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=769156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}