{"id":769977,"date":"2024-11-20T08:08:12","date_gmt":"2024-11-20T04:08:12","guid":{"rendered":"https:\/\/arantv.az\/?p=769977"},"modified":"2024-11-20T08:08:12","modified_gmt":"2024-11-20T04:08:12","slug":"mina-terroru-t%c9%99kc%c9%99-insanlari-deyil-h%c9%99m-d%c9%99-ekologiyani-m%c9%99hv-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/arantv.az\/?p=769977","title":{"rendered":"Mina terroru t\u0259kc\u0259 insanlar\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 ekologiyan\u0131 m\u0259hv edir"},"content":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u0259razil\u0259rinin Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin minalarla \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si problemind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 12 faizind\u0259 haylar \u00a0t\u0259r\u0259find\u0259n basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mina v\u0259 nam\u0259lum sayda partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar vard\u0131r. Onlar da can almaqdad\u0131r. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 380-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xs mina qurban\u0131 olub.\u00a0 Sonuncu d\u0259f\u0259 mina partlay\u0131\u015f\u0131 hadis\u0259si noyabr\u0131n 10-da ba\u015f verib. H\u0259min g\u00fcn Goranboy rayonunun G\u00fcl\u00fcstan k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun h\u0259rbi qulluq\u00e7usu Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin b\u00f6lm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f piyada \u0259leyhin\u0259 minaya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k x\u0259sar\u0259t al\u0131b.<\/p>\n<p>Mina terroru t\u0259kc\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131za deyil, ekologiyam\u0131za da divan tutur. \u00a0Bel\u0259 ki, h\u0259min partlay\u0131c\u0131 sursatlar t\u0259sad\u00fcf\u0259n v\u0259 ya minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 zaman\u0131 partlad\u0131qda a\u011f\u0131r metallar v\u0259 dig\u0259r toksinl\u0259r torpa\u011fa v\u0259 havaya yay\u0131laraq onu \u00e7irkl\u0259ndirir. Bu kimy\u0259vi \u00e7irkl\u0259nm\u0259 flora v\u0259 faunaya, o c\u00fcml\u0259d\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131na uzunm\u00fcdd\u0259tli riskl\u0259r yarad\u0131r, me\u015f\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131n\u0131 v\u0259 \u0259kin torpaqlar\u0131n\u0131n b\u0259rpas\u0131n\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fm\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131n T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131n\u0131n 29-cu sessiyas\u0131 (COP29)\u00a0 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n bir s\u0131ra t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 geni\u015f m\u00fczakir\u0259 edilir. M\u0259s\u0259l\u0259n, ANAMA v\u0259 Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130nki\u015faf Proqram\u0131n\u0131n birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 \u201cC\u0131\u011f\u0131r\u0131n T\u0259mizl\u0259nm\u0259si: \u0130qlim dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn mina t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 m\u00fcbariz\u0259\u201d m\u00f6vzusunda ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbird\u0259 \u00f6lk\u0259mizin azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259 haylar t\u0259r\u0259fd\u0259n basd\u0131r\u0131lan t\u0259xmin\u0259n 1.5 milyona yax\u0131n minan\u0131n \u0259traf m\u00fchit\u0259 da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 t\u0259sirl\u0259ri diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Qeyd edilib ki, minalardan t\u0259mizl\u0259m\u0259 t\u0259kc\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259s\u0259l\u0259si deyil, eyni zamanda iqlim dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas \u015f\u0259rtdir.\u00a0 \u00c7\u00fcnki minalar\u0131n ekosisteml\u0259r\u0259, biom\u00fcxt\u0259lifliy\u0259 v\u0259 t\u0259bii ehtiyatlara t\u0259sirl\u0259ri ekoloji b\u00f6hran\u0131n yaranmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>\u201cYa\u015f\u0131l Zona\u201dda yerl\u0259\u015f\u0259n Milli QHT Forumu pavilyonunda is\u0259 \u201cGilavar Foto Klubu\u201d \u0130ctimai Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n Az\u0259rbaycanda mina qurbanlar\u0131na h\u0259sr olunan fotos\u0259rgi t\u0259\u015fkil edilib. \u201cD\u00fcym\u0259ni s\u0131xan ayaqlar\u201d adl\u0131 s\u0259rgini ziyar\u0259t ed\u0259n \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r davam ed\u0259n mina terroru, el\u0259c\u0259 d\u0259 onun ekoloji f\u0259lak\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlar verilib. \u00d6lk\u0259mizin i\u015f\u011faldan azad olunmu\u015f \u0259razil\u0259rind\u0259ki mina t\u0259hdidi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 s\u0259yl\u0259ri xarici i\u015fl\u0259r naziri Ceyhun Bayramovun BMT Ba\u015f katibinin qanunun aliliyi v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik institutlar\u0131 \u00fczr\u0259 k\u00f6m\u0259k\u00e7isi Aleksandr Zuyev il\u0259\u00a0 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259 d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u00fczakir\u0259 edil\u0259n m\u00f6vzulardan olub.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, r\u0259smi Bak\u0131 i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259r\u0259 qay\u0131d\u0131\u015f\u0131 \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdir\u0259n, ekologiyaya ziyan vuran mina probleminin ciddiliyini h\u0259r f\u00fcrs\u0259td\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tirir. Bununla da problemin beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 m\u00fczakir\u0259 predmetin\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n qeyd ed\u0259k ki, \u00f6lk\u0259miz i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc azad etdiyi kimi, mina t\u0259hl\u00fck\u0259sin\u0259 qar\u015f\u0131 da dem\u0259k olar ki, t\u0259kba\u015f\u0131na m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131r. Bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, bu prosesd\u0259 beyn\u0259lxalq ian\u0259l\u0259r \u00fcmumi maliyy\u0259l\u0259\u015fm\u0259nin yaln\u0131z 4,4%-ni t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>\u015e\u00fcbh\u0259siz, mina probleminin d\u00fcnyan\u0131n \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259rinin birind\u0259 bu v\u0259 dig\u0259r formada qald\u0131r\u0131lmas\u0131 diqq\u0259t\u0259 layiqdir. Bu m\u0259nada COP29 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n mina terrorunun f\u0259sadlar\u0131n\u0131n x\u00fcsusi qabard\u0131lmas\u0131 \u00f6lk\u0259mizin \u00fczl\u0259\u015fdiyi problemin d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. Bir daha xat\u0131rladaq ki, b\u00fct\u00fcn bunlar Az\u0259rbaycanda v\u0259 regionda ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131 pozmaqla yana\u015f\u0131, insanlar\u0131n dinc v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259raitd\u0259 ya\u015famalar\u0131na, do\u011fma yurdlar\u0131na daha tez zamanda qay\u0131tmalar\u0131na, infrastrukturun s\u00fcr\u0259tli b\u0259rpas\u0131na mane olur.\u00a0B\u00fct\u00fcn bu \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, B\u00f6y\u00fck Qay\u0131d\u0131\u015f Proqram\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7mi\u015f qa\u00e7q\u0131n v\u0259 m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcnl\u0259r \u00f6z d\u0259d\u0259-baba torpaqlar\u0131na qay\u0131d\u0131rlar. Dem\u0259k olar ki, h\u0259r h\u0259ft\u0259 soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n do\u011fma yurd-yuvalar\u0131na d\u00f6nm\u0259l\u0259rin\u0259 dair m\u0259lumatlar verilir.<\/p>\n<p>B\u0259li, bu t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 minat\u0259mizl\u0259m\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar\u0131n\u0131n yaln\u0131z humanitar deyil, h\u0259m d\u0259 ekoloji \u00f6n\u0259mi qeyd edilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, Erm\u0259nistan\u0131n minalad\u0131\u011f\u0131 \u0259razil\u0259rimizin tam v\u0259 d\u0259qiq x\u0259rit\u0259l\u0259rini h\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycana verm\u0259m\u0259si, d\u00f6vl\u0259timizin \u00f6z resurslar\u0131 il\u0259 \u00e7ox geni\u015f miqyasda minat\u0259mizl\u0259m\u0259 f\u0259aliyy\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259si vur\u011fulan\u0131r. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 \u00a0qlobal d\u0259st\u0259yin az oldu\u011fu, h\u0259m d\u0259\u00a0 t\u0259cav\u00fczkar \u00f6lk\u0259nin s\u00fclh v\u0259 sabitlik t\u0259r\u0259fdar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, beyn\u0259lxalq h\u00fcquqa zidd m\u00f6vqe tutdu\u011fu\u00a0 bir daha beyn\u0259lxalq al\u0259m\u0259 t\u0259qdim olunur. Bu m\u0259nada \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k olar ki,\u00a0 Az\u0259rbaycan basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f minalar\u0131n COP29 kontekstind\u0259 yaln\u0131z insanlar\u0131 deyil, \u00a0ekologiyan\u0131 da m\u0259hv etdiyini beyn\u0259lxalq al\u0259min diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131ra bilir. \u015e\u00fcbh\u0259siz, bunu da Az\u0259rbaycan\u0131n n\u00f6vb\u0259ti u\u011furu kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259k olar.<\/p>\n<p><strong>Qvami M\u0259h\u0259bb\u0259to\u011flu, \u201c\u0130ki sahil\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u0259razil\u0259rinin Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin minalarla \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si problemind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 12 faizind\u0259 haylar \u00a0t\u0259r\u0259find\u0259n basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mina v\u0259 nam\u0259lum sayda partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar vard\u0131r. Onlar da can almaqdad\u0131r. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 380-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xs mina qurban\u0131 olub.\u00a0 Sonuncu d\u0259f\u0259 mina partlay\u0131\u015f\u0131 hadis\u0259si noyabr\u0131n 10-da ba\u015f verib. H\u0259min g\u00fcn Goranboy rayonunun G\u00fcl\u00fcstan k\u0259ndi \u0259razisind\u0259 Az\u0259rbaycan Ordusunun h\u0259rbi qulluq\u00e7usu Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin b\u00f6lm\u0259l\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f piyada \u0259leyhin\u0259 minaya d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k x\u0259sar\u0259t al\u0131b. Mina terroru t\u0259kc\u0259&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":769978,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"gutentor_comment":0,"rttpg_featured_image_url":{"full":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858.jpg",975,540,false],"landscape":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858.jpg",975,540,false],"portraits":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858.jpg",975,540,false],"thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858-500x280.jpg",500,280,true],"medium":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858-660x365.jpg",660,365,true],"large":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858-840x465.jpg",640,354,true],"1536x1536":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858.jpg",975,540,false],"2048x2048":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858.jpg",975,540,false],"post-thumbnail":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858-240x172.jpg",240,172,true],"advps-thumb-one":["https:\/\/arantv.az\/wp-content\/uploads\/2024\/11\/cdaeb128167353424728728281110134858.jpg",975,540,false]},"rttpg_author":{"display_name":"V\u00fcsal Rafiqo\u011flu","author_link":"https:\/\/arantv.az\/?author=2"},"rttpg_comment":0,"rttpg_category":"<a href=\"https:\/\/arantv.az\/?cat=10\" rel=\"category\">C\u0259bh\u0259d\u0259n X\u0259b\u0259r<\/a>","rttpg_excerpt":"Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan i\u015f\u011fal d\u00f6n\u0259mind\u0259 \u0259razil\u0259rinin Erm\u0259nistan silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259rinin minalarla \u00e7irkl\u0259ndirilm\u0259si problemind\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kir. M\u0259lumat \u00fc\u00e7\u00fcn bildir\u0259k ki, \u00f6lk\u0259 \u0259razisinin t\u0259xmin\u0259n 12 faizind\u0259 haylar \u00a0t\u0259r\u0259find\u0259n basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f mina v\u0259 nam\u0259lum sayda partlamam\u0131\u015f h\u0259rbi sursatlar vard\u0131r. Onlar da can almaqdad\u0131r. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 xat\u0131rladaq ki, \u0130kinci Qaraba\u011f m\u00fcharib\u0259sind\u0259n bu g\u00fcn\u0259d\u0259k 380-d\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xs mina qurban\u0131 olub.\u00a0 Sonuncu&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/769977"}],"collection":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=769977"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/769977\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":769979,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/769977\/revisions\/769979"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/769978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=769977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=769977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arantv.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=769977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}